21.4.2017   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 125/69

Μόνος εισηγητής:

ο κ. Emilio FATOVIC

1.1

Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Wifi4EU» για τη διάδοση της δωρεάν διαδικτυακής σύνδεσης στους δημόσιους χώρους, η οποία εκτιμάται ότι θα αποφέρει οφέλη τόσο από την άποψη της προσβασιμότητας, κυρίως για τις πλέον ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όσο και από την άποψη της κατά τόπους οικονομικής ανάπτυξης, ιδίως στους τομείς των δημόσιων υπηρεσιών, της υγείας, του εμπορίου και του τουρισμού.

1.2

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι μια πρότασή της, η οποία έχει διατυπωθεί επανειλημμένως σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της, έχει πλέον ενσωματωθεί στις διαδικασίες ψηφιοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1). Τούτο προκύπτει από την πεποίθηση ότι η πρόσβαση στο διαδίκτυο συνιστά θεμελιώδες δικαίωμα κάθε πολίτη, καθώς και μέσο κοινωνικής ένταξης και οικονομικής ανάπτυξης.

1.3

Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι η ταχεία πρόοδος της ψηφιακής τεχνολογίας ενδέχεται να καταστήσει βραχυπρόθεσμα ξεπερασμένο το σύνολο του εγκατεστημένου τεχνολογικού εξοπλισμού. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θέσει στόχους κοινωνικής ανάπτυξης, πέραν της τεχνολογικής, έτσι ώστε να καταστήσει πιο δυναμική, διαρκή και σταθερή την πρωτοβουλία «Wifi4EU».

1.4

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την ιδέα να αποτελέσει το έργο EDUROAM πηγή έμπνευσης για την υλοποίηση του «Wifi4EU» και προτείνει να συνδυαστούν οι δύο αυτές διαδικασίες έτσι ώστε να παρέχεται εγγυημένα σε όλους τους πολίτες ενιαία ψηφιακή ταυτότητα σε ολόκληρη την ΕΕ, όπως δηλαδή προβλέπεται στον κανονισμό eIDAS. Η διαδικασία αυτή αναμένεται να έχει σημαντική επίδραση, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση του αισθήματος της ευρωπαϊκής ιθαγένειας και στην υπέρβαση της ψηφιακής πενίας .

1.5

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η «Wifi4EU» αποτελεί στρατηγικό έργο και άρα τα 120 εκατ. ευρώ που διατέθηκαν δεν επαρκούν για να καλυφθούν οι ανάγκες του συνόλου της ευρωπαϊκής επικράτειας. Επομένως, η ΕΟΚΕ προσβλέπει στην ουσιαστική αύξηση της χρηματοδότησης, έτσι ώστε να παρασχεθεί δυνατότητα δωρεάν ασύρματης σύνδεσης σε πολύ υψηλές ταχύτητες έως το 2025 σε όλους τους δημόσιους χώρους ανά την ΕΕ και να εφαρμοστεί η πρωτοβουλία με γνώμονα την αρχή της ποιοτικής ασύρματης σύνδεσης για όλους («Quality Wifi4all»). Στο πλαίσιο αυτό, θα ήταν σημαντικό να προβλεφθεί μεγαλύτερη ολοκλήρωση μεταξύ όλων των υφιστάμενων δημόσιων υπηρεσιών WiFi, προκειμένου να αξιοποιηθούν πλήρως οι διαθέσιμοι πόροι και να αποφευχθούν οι σπατάλες.

1.6

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι είναι ασαφή και αντιφατικά τα κριτήρια που προβλέπονται για την κατανομή των κονδυλίων (η χρονική προτεραιότητα και η γεωγραφική θέση). Η ΕΟΚΕ συνιστά να ληφθεί υπόψη ο πληθυσμός των κρατών μελών και η γεωγραφική τους έκταση και να οριστεί εκ των προτέρων το μέγιστο ποσό των κονδυλίων που προορίζονται για κάθε χώρα, έτσι ώστε όλες οι περιφέρειες να μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτά κατά τρόπο ισόρροπο.

1.7

Η ΕΟΚΕ προτείνει ένα ποσοστό της τάξης του 20 % του προϋπολογισμού να διατεθεί στις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομικά και ψηφιακά περιοχές, με έμφαση στα νησιά, στις ορεινές, παραμεθόριες ή απόκεντρες περιοχές, καθώς και σε όσες περιοχές έχουν υποστεί φυσικές καταστροφές, έτσι ώστε να επενδυθούν οι πόροι εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη. Η ΕΟΚΕ συνιστά, στα κριτήρια για την εγγραφή στο μητρώο των προμηθευτών να μην υπάρχουν διακρίσεις όσον αφορά το μέγεθος της επιχείρησης.

1.8

Η ΕΟΚΕ ενστερνίζεται την αρχή της κατανομής κονδυλίων υπέρ της δωρεάν σύνδεσης στο διαδίκτυο εκεί όπου σήμερα είναι ακόμη απούσα. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να ενσωματώσει —στο πλαίσιο του στρατηγικού οράματος— τη δημόσια πρωτοβουλία στις πρωτοβουλίες που προβλέπουν συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

1.9

Η ΕΟΚΕ ζητεί να τεθεί σε εφαρμογή μια υψηλής ποιότητας δωρεάν υπηρεσία ασύρματης σύνδεσης, με τη διασφάλιση ελάχιστης ταχύτητας 100 Megabit ανά δευτερόλεπτο κατά την περίοδο 2017-2020, αλλά να θεωρηθεί από τώρα ότι, ήδη μεσοπρόθεσμα, θα πρέπει να προσαρμοστεί σε υψηλότερες ταχύτητες· και τούτο για τρεις λόγους:

1.10

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την εφαρμογή απλοποιημένων και μη γραφειοκρατικών μηχανισμών για την πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ εισηγείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να οριστεί η τριετία ως ελάχιστη περίοδος υποχρεωτικής παροχής της υπηρεσίας, επί ποινή επιστροφής των καταβληθέντων κονδυλίων.

2.1

Η πρόταση κανονισμού COM(2016) 589 για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1316/2013 και (ΕΕ) αριθ. 283/2014 όσον αφορά την προώθηση της συνδεσιμότητας στο διαδίκτυο στις τοπικές κοινότητες αποτελεί μέρος μιας δέσμης μέτρων για τις τηλεπικοινωνίες που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 13 Σεπτεμβρίου 2016 και περιλαμβάνει τα εξής:

2.2

Η ΕΟΚΕ έχει καταρτίσει γνωμοδότηση για καθεμία από τις προτάσεις αυτές, αλλά σε όλες ακολουθεί μια ενιαία γραμμή προκειμένου να ληφθεί μέριμνα έτσι ώστε τα αντίστοιχα έγγραφα να είναι τόσο εναρμονισμένα και λογικά αλληλένδετα ως προς τις επιδιώξεις και το περιεχόμενό τους (η παρούσα γνωμοδότηση συνδέεται άμεσα με τις εξής γνωμοδοτήσεις: TEN/611 «Μια ευρωπαϊκή κοινωνία των Gigabit», TEN/612 «Ευρωπαϊκός Κώδικας Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών», TEN/613 «Φορέας Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες» και TEN/615 «5G, για την Ευρώπη: σχέδιο δράσης») όσο και συνεπή με τις προηγούμενες συναφείς γνωμοδοτήσεις της ΕΟΚΕ.

3.1

Η πρόταση κανονισμού με την οποία δρομολογείται η πρωτοβουλία Wifi4EU αποτελεί μέρος μιας δέσμης μέτρων που περιγράφονται στην ανακοίνωση με τίτλο «Προς μια ευρωπαϊκή κοινωνία των Gigabit». Με την πρωτοβουλία επιδιώκεται η χρηματοδότηση δωρεάν σημείων ασύρματης πρόσβασης (hotspot) για τη σύνδεση στο διαδίκτυο σε δημόσιους χώρους (βιβλιοθήκες, πλατείες, πάρκα, νοσοκομεία, και γενικά δημόσια κτήρια) κατά τα πρότυπα —και με την προσθήκη— της επιτυχημένης πρωτοβουλίας EDUROAM, μέσω της οποίας παρέχεται ήδη αυτή η υπηρεσία σε πανεπιστήμια και ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

3.2

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προβλέψει ένα κονδύλι ύψους 120 εκατ. ευρώ, επιδιώκοντας να συμπεριλάβει την περίοδο 2017-2020 από 6 000 έως 8 000 δήμους και να πετύχει ένα πλήθος ημερήσιων συνδέσεων μεταξύ 40 και 50 εκατομμυρίων. Το περιορισμένο χρηματοδοτικό κονδύλιο καθιστά την πρωτοβουλία πιλοτικό έργο.

3.3

Δικαιούχοι της εν λόγω πρωτοβουλίας είναι οι κοινότητες, οι οποίες μέχρι και σήμερα δεν παρέχουν τέτοιες υπηρεσίες. Τα έργα δεν θα μπορούν να υπερβούν τον προϋπολογισμό των 60 000 ευρώ και το κόστος αγοράς και εγκατάστασης των σημείων ασύρματης πρόσβασης θα καλύπτεται έως και το 100 %, ενώ το κόστος συνδρομής στις διαδικτυακές υπηρεσίες και αυτό της συντήρησης του εξοπλισμού θα το αναλαμβάνουν οι τοπικές αρχές.

3.4

Στις τοπικές αρχές θα δοθούν κίνητρα για να αναπτύξουν και να προωθήσουν τις ελεύθερες ψηφιακές τους υπηρεσίες στον ηλεκτρονικό τουρισμό, την ηλεκτρονική υγεία και την ηλεκτρονική δημόσια διοίκηση.

3.5

Η πρόταση περιορίζεται στους δημόσιους χώρους έτσι ώστε να μην έρθει σε σύγκρουση ή να μην λειτουργήσει στρεβλωτικά για την ελεύθερη αγορά της ψηφιακής κυκλοφορίας, αλλά, αντιθέτως, να την ενισχύσει μέσω της διάδοσης της ψηφιακής τεχνολογίας στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές.

3.6

Στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ορίζονται τρία βασικά κριτήρια για την κατανομή των κονδυλίων:

3.7

Η πρόταση προβλέπει ένα απλοποιημένο υπόδειγμα για την πρόσβαση σε χρηματοδότηση και την υποβολή έκθεσης με θέμα τη δραστηριότητα που ασκείται μέσω κουπονιών, τα οποία θα χρησιμοποιούνται στη συνέχεια για την πληρωμή των εταιριών που είναι επιφορτισμένες με την εγκατάσταση του εξοπλισμού. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα είναι σε θέση να διαπιστώνει σε πραγματικό χρόνο την αποτελεσματική λειτουργία των σημείων ασύρματης πρόσβασης, έτσι ώστε να μπορεί να παρεμβαίνει και να διεξάγει ελέγχους όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.

4.1

Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Wifi4EU» για τη διάδοση του διαδικτύου στους δημόσιους χώρους, η οποία εκτιμάται ότι θα αποφέρει οφέλη τόσο από την άποψη της προσβασιμότητας (2), κυρίως για τις πλέον ευάλωτες κοινωνικές ομάδες με την αντιμετώπιση του προβλήματος της ψηφιακής πενίας  (3), όσο και από την άποψη της κατά τόπους οικονομικής ανάπτυξης, ιδίως στους τομείς της υγείας, των δημόσιων υπηρεσιών, του εμπορίου και του τουρισμού (4).

4.2

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι μια πρότασή της, η οποία έχει διατυπωθεί επανειλημμένως σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της, έχει πλέον ενσωματωθεί στις διαδικασίες ψηφιοποίησης της ΕE (5). Τούτο προκύπτει από την πεποίθηση ότι η πρόσβαση στο διαδίκτυο συνιστά θεμελιώδες δικαίωμα κάθε πολίτη, καθώς και μέσο κοινωνικής ένταξης και οικονομικής ανάπτυξης.

4.3

Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αντιληφθεί τη διαρκή επίδραση που θα έχει η πρωτοβουλία «Wifi4EU» στις περιοχές-δικαιούχους. Μάλιστα, η ταχεία πρόοδος της ψηφιακής τεχνολογίας ενδέχεται να καταστήσει βραχυπρόθεσμα ξεπερασμένο το σύνολο του εγκατεστημένου τεχνολογικού εξοπλισμού. Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ συνιστά την υπαγωγή του πιλοτικού έργου σε μια ευρύτερη και στέρεη στρατηγική θεώρηση, βάσει της οποίας οι κοινωνικοί στόχοι θα τίθενται υπεράνω των καθαρά τεχνολογικών στόχων.

4.4

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η πρόταση δεν εξηγεί επαρκώς τον τρόπο με τον οποίο η εν λόγω πρωτοβουλία θα ενσωματωθεί στην —προς το παρόν ετερόκλητη— διαδικασία ψηφιοποίησης της ΕΕ. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν αποκλίσεις μεταξύ ορισμένων περιοχών που δεν διαθέτουν ακόμη σύνδεση ADSL και άλλων που διαθέτουν ήδη υπερευρέα ευρυζωνικά δίκτυα και πειραματίζονται ήδη επιτυχώς με ταχύτητες έως και 1 Gigabit το δευτερόλεπτο. Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί ότι στην πρωτοβουλία θα τεθούν φιλόδοξοι στόχοι όσον αφορά την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

4.5

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η πρόταση δεν υποστηρίζεται από ενδεδειγμένη και διεξοδική μελέτη σκοπιμότητας. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι τα δεδομένα που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως προς την εκτίμηση επιπτώσεων είναι πολύ γενικόλογα και δεν τεκμηριώνονται επαρκώς από κάποια κοινωνικοοικονομική αξιολόγηση· πιθανώς δε να είναι υπερεκτιμημένα σε σύγκριση με τις πραγματικές δυνατότητες λόγω του περιορισμένου χρηματοδοτικού κονδυλίου.

4.6

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι ο προβλεπόμενος προϋπολογισμός περιορίζεται στα 120 εκατ. ευρώ, με συνέπεια να υποβαθμίζεται μια τόσο σημαντική πρωτοβουλία σε απλό πιλοτικό έργο. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ ελπίζει ότι θα αυξηθεί σημαντικά το εν λόγω κονδύλι για λόγους αναβάθμισης της «Wifi4EU» σε διαρθρωτικό και στρατηγικό μέτρο —με μετρήσιμους στόχους και στρατηγική· ένα μέτρο οργανικά ενσωματωμένο στο υπόδειγμα της «ευρωπαϊκής κοινωνίας των Gigabit» και επαρκώς αποτελεσματικό για να οδηγήσει στην επίτευξη των στόχων ψηφιακής ανάπτυξης που έχουν τεθεί με ορίζοντα το 2025. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη σύζευξης του προγράμματος της «ευρωπαϊκής κοινωνίας των Gigabit» με τον στόχο απολύτως δωρεάν ασύρματης σύνδεσης σε όλους τους δημόσιους χώρους έως το 2025.

4.6.1

Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι η αρχική πρόβλεψη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής όσον αφορά την ενίσχυση των δικτύων και των ψηφιακών υπηρεσιών υπερέβαινε τα 9 δισεκατ. ευρώ, ποσό το οποίο στη συνέχεια μειώθηκε σε λίγο πάνω από 1 δισεκατ. Η ΕΟΚΕ εκδηλώνει και πάλι τη λύπη της για τη μείωση των κονδυλίων που διατίθενται σε μια βασική προτεραιότητα της ανταγωνιστικής Ευρώπης και προσβλέπει στην ανάκτηση πόρων από τις θέσεις του προϋπολογισμού.

5.1

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι τα κριτήρια που έχουν οριστεί για την κατανομή των πόρων δεν εκτίθενται επαρκώς στην πρόταση και εκφράζει τον φόβο ότι ενδέχεται να αποδειχθούν αντιφατικά. Ειδικότερα, πρέπει να σημειωθεί ότι η αρχή της χρονικής προτεραιότητας ενδέχεται να ευνοήσει τις αρχές που έχουν ήδη ψηφιοποιηθεί, με συνέπεια να στερηθούν τα κονδύλια αυτά από τα κράτη μέλη και τις τοπικές αρχές που τα χρειάζονται περισσότερο.

5.2

Η ΕΟΚΕ συνιστά να ληφθεί υπόψη, κατά την κατανομή των πόρων, ο πληθυσμός των κρατών μελών και η γεωγραφική τους έκταση, και να οριστεί εκ των προτέρων το μέγιστο ποσό των κονδυλίων που προορίζονται για κάθε χώρα, έτσι ώστε όλες οι περιφέρειες να μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτά κατά τρόπο ισόρροπο.

5.2.1

Η ΕΟΚΕ ελπίζει ότι το μητρώο των προμηθευτών για την κατασκευή της υποδομής, στο οποίο θα πρέπει να εγγραφούν οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις για να επιλεγούν από τις κοινότητες, δεν θα εισάγει διακρίσεις ως προς το μέγεθος της εκάστοτε επιχείρησης.

5.3

Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί ότι ποσοστό της τάξης του 20 % του προϋπολογισμού θα διατεθεί στις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομικά και ψηφιακά περιοχές, με έμφαση στα νησιά, στις ορεινές, παραμεθόριες ή απόκεντρες περιοχές, καθώς και σε όσες περιοχές έχουν υποστεί φυσικές καταστροφές, έτσι ώστε να επενδυθούν οι πόροι εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη (6).

5.4

Η ΕΟΚΕ ενστερνίζεται την αρχή της κατανομής κονδυλίων υπέρ της δωρεάν σύνδεσης στο διαδίκτυο εκεί όπου σήμερα είναι ακόμη απούσα. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ έχει επίγνωση του επείγοντος όσο και πολύπλοκου χαρακτήρα των τεχνολογικών και οικονομικών προσπαθειών που απαιτούνται για την παροχή αυτής της υπηρεσίας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να ενσωματώσει —στο πλαίσιο του στρατηγικού οράματος— τη δημόσια πρωτοβουλία στις πρωτοβουλίες που προβλέπουν συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

5.5

Η ΕΟΚΕ ζητεί να τεθεί σε εφαρμογή μια υψηλής ποιότητας δωρεάν υπηρεσία ασύρματης σύνδεσης, με τη διασφάλιση ελάχιστης ταχύτητας 100 Megabit ανά δευτερόλεπτο (υπερευρεία ζώνη) κατά την περίοδο 2017-2020, αλλά να θεωρηθεί από τώρα ότι, ήδη μεσοπρόθεσμα, θα πρέπει να προσαρμοστεί σε υψηλότερες ταχύτητες· και τούτο για τρεις λόγους:

5.6

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την ιδέα να αποτελέσει το έργο EDUROAM πηγή έμπνευσης για την υλοποίηση της «Wifi4EU», αλλά θεωρεί ότι αυτές οι πρωτοβουλίες πρέπει να γίνουν αμέσως συμπληρωματικές έτσι ώστε να εξασφαλιστεί σε όλους τους πολίτες πρόσβαση με ενιαία ψηφιακή ταυτότητα σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ. Υπό αυτήν την έννοια, η ΕΟΚΕ προτείνει να γίνει εκ νέου εφαρμογή όσων ορίζονται και προβλέπονται στον κανονισμό με θέμα την ηλεκτρονική ταυτοποίηση (7), που έχει αποδειχθεί ότι παρέχει εγγυήσεις τόσο για την προστασία των δεδομένων όσο και για την ασφάλεια από την αθέμιτη χρήση της υπηρεσίας (τρομοκρατία). Η διαδικασία αυτή αναμένεται να έχει σημαντική επίδραση όσον αφορά και την ενίσχυση του αισθήματος της ευρωπαϊκής ιθαγένειας.

5.7

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την εφαρμογή απλοποιημένων και μη γραφειοκρατικών μηχανισμών για την πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Ωστόσο, διαπιστώνει ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν προβλέπει ελάχιστη περίοδο κατά την οποία οι τοπικές αρχές-δικαιούχοι οφείλουν να παρέχουν δωρεάν την υπηρεσία ασύρματης σύνδεσης (επί ποινή επιστροφής των καταβληθέντων κονδυλίων). Προς τούτο, η ΕΟΚΕ εισηγείται να οριστεί η τριετία ως ελάχιστη περίοδος υποχρεωτικής παροχής της υπηρεσίας.

5.8

Η Επιτροπή θα ήταν σκόπιμο να παροτρύνει τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν τη διάδοση της δωρεάν διαδικτυακής σύνδεσης σε όλους τους δημόσιους χώρους. Αυτό θα ήταν ιδιαίτερα σημαντικό στις μικρές πόλεις και στις περιοχές με ασθενή οικονομικό προσανατολισμό, όπου οι μεγάλοι εμπορικοί διανομείς δύσκολα θα θελήσουν να πραγματοποιήσουν σημαντικές επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές, με στόχο μια πιο αρμονική ανάπτυξη της ΕΕ που να παρέχει περισσότερες ευκαιρίες και ποιότητα ζωής σε όλους.

5.9

Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει την έκκλησή της προς την Επιτροπή για τη συνεκτίμηση της δημογραφικής πτυχής. Πολλοί ηλικιωμένοι άνθρωποι εξακολουθούν, εκ των πραγμάτων, να είναι ψηφιακά αναλφάβητοι. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συνιστά να συμπεριληφθεί στην πρωτοβουλία «Wifi4EU» η δημιουργία ενός ενιαίου, πολυγλωσσικού και φιλικού προς τον χρήστη σημείου πρόσβασης· προτείνει δε οι κοινότητες που λαμβάνουν χρηματοδοτικούς πόρους να εξασφαλίζουν μαθήματα κατάρτισης για τους ηλικιωμένους πολίτες, προκειμένου να ενθαρρυνθεί η χρήση του διαδικτύου, να διασφαλιστεί η επιτυχία της εν λόγω πρωτοβουλίας, να καταπολεμηθεί ο κοινωνικός αποκλεισμός και να ενισχυθεί η συνοχή των τοπικών κοινοτήτων.