ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

που συνοδεύει το έγγραφο

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

για το ευρωπαϊκό δίκτυο υπηρεσιών απασχόλησης, την πρόσβαση των εργαζομένων σε υπηρεσίες κινητικότητας και την περαιτέρω ενοποίηση των ευρωπαϊκών αγορών εργασίας

1.           Ορισμoς του προβλhματος

1.1.        Κινητικότητα για την ανάπτυξη

Η κινητικότητα προσφέρει κοινωνικά και οικονομικά οφέλη. Η αυξημένη εργασιακή κινητικότητα εντός της ΕΕ θα διευρύνει τις ευκαιρίες απασχόλησης για τους εργαζομένους και θα βοηθήσει τους εργοδότες να καλύψουν καλύτερα και ταχύτερα τις κενές θέσεις εργασίας. Το γεγονός αυτό συμβάλλει στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας με υψηλό επίπεδο απασχόλησης (άρθρο 9 της ΣΕΕ). Η περαιτέρω ενοποίηση των αγορών εργασίας αναμένεται να δώσει στις αλληλοεξαρτώμενες οικονομίες της ΕΕ τη δυνατότητα να προσαρμοστούν καλύτερα στις ασύμμετρες αλλαγές.

1.2.        Έλλειψη συνειδητοποίησης της αυξημένης ετοιμότητας των εργαζομένων να καταστούν μετακινούμενοι εργαζόμενοι

Διαπιστώνεται σημαντική αύξηση του αριθμού των εργαζομένων που δηλώνουν την «έντονη πρόθεσή» τους για μετεγκατάσταση με στόχο την εργασία στο εξωτερικό (ήτοι, το ποσοστό των ατόμων που σχεδιάζουν να μεταναστεύσουν κατά τους επόμενους 12 μήνες). Επίσης, οι εγγραφές στη δικτυακή πύλη EURES παρουσιάζουν αύξηση.

Σήμερα, κατά μέσο όρο, μόλις 325.000 άτομα περίπου μετακινούνται ετησίως για να εργαστούν σε άλλο κράτος μέλος, ενώ από τις παρεκτάσεις των ερευνών προκύπτει ότι περίπου 2,9 εκατομμύρια πολιτών της ΕΕ επιθυμούν να μετεγκατασταθούν κατά τους επόμενους 12 μήνες (1,2 εκατομμύρια του πληθυσμού της ΕΕ). Το γεγονός αυτό αποτελεί ένδειξη της ύπαρξης σημαντικού δυναμικού κινητικότητας και πρόκληση για το δίκτυο EURES.

Οι συνηθέστερες αναμενόμενες ή προκύπτουσες πρακτικές δυσκολίες αφορούν την έλλειψη σχετικών γλωσσικών δεξιοτήτων για την αποδοχή εργασίας και τη δυσκολία εύρεσης εργασίας. Η ΕΕ μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση του δεύτερου προβλήματος ενισχύοντας την ενημέρωση σχετικά με τις ευκαιρίες απασχόλησης σε ολόκληρη την Ένωση και αναπτύσσοντας κατάλληλες υπηρεσίες υποστήριξης με στόχο την ενθάρρυνση των προσλήψεων μεταξύ κρατών της ΕΕ. Αυτή θα είναι η αποστολή του δικτύου EURES.

1.3.        Το δίκτυο EURES

Το EURES είναι ένα δίκτυο συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης (ΔΥΑ) των κρατών μελών (κράτη μέλη της ΕΕ συν Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν) του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) για την ανταλλαγή κενών θέσεων εργασίας και τη διευκόλυνση της ενδοενωσιακής κινητικότητας των εργαζομένων. Σήμερα έχουν διαπιστωθεί οι εξής πέντε βασικές ελλείψεις σχετικά με τη λειτουργία του δικτύου EURES:

– ελλιπής συγκέντρωση κενών θέσεων εργασίας και βιογραφικών σημειωμάτων με δυνατότητα πρόσβασης σε ενωσιακό επίπεδο για όλα τα κράτη μέλη (διαφάνεια των αγορών εργασίας),

– περιορισμένη ικανότητα αντιστοίχισης της πύλης EURES που συγκεντρώνει τις διαθέσιμες θέσεις εργασίας και τα βιογραφικά σημειώματα σε επίπεδο ΕΕ, λόγω του περιορισμένου βαθμού σημασιολογικής διαλειτουργικότητας των δεδομένων που προέρχονται από τα εθνικά συστήματα κενών θέσεων εργασίας (δυνατότητα αυτοματοποιημένης αντιστοίχισης),

– άνιση πρόσβαση στις υπηρεσίες EURES σε επίπεδο ΕΕ, καθώς τα άτομα που αναζητούν εργασία και οι εργοδότες δεν λαμβάνουν συστηματικά όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για το δίκτυο EURES, ούτε τους προσφέρεται περαιτέρω βοήθεια στο πρώτο στάδιο της πρόσληψης (ενσωμάτωση),

– περιορισμένη διαθεσιμότητα παροχής συνδρομής για την αντιστοίχιση, την πρόσληψη και την εύρεση εργασίας προς τα άτομα που αναζητούν εργασία και τους εργοδότες που έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για την εργασιακή κινητικότητα εντός της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της απόκτησης πρόσβασης τόσο στα ενεργητικά μέτρα στον τομέα της αγοράς εργασίας όσο και σε πληροφορίες και συμβουλές για την κοινωνική ασφάλιση (υπηρεσίες υποστήριξης),

– αναποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την αγορά εργασίας μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τις ελλείψεις ή τα πλεονάσματα στην αγορά εργασίας σε εθνικό επίπεδο, γεγονός που παρεμποδίζει την εδραίωση πιο στοχευμένης πρακτικής συνεργασίας στο πλαίσιο του δικτύου EURES (ανταλλαγή πληροφοριών και συνεργασία).

1.3.1.     Ελλιπής συγκέντρωση κενών θέσεων εργασίας και βιογραφικών σημειωμάτων με δυνατότητα πρόσβασης σε ενωσιακό επίπεδο

Εκτιμάται ότι κατά μέσο όρο μόλις το 30% περίπου των κενών θέσεων εργασίας σε εθνικό επίπεδο δημοσιεύονται στη διαδικτυακή πύλη EURES. Το ποσοστό αυτό παρουσιάζει μεγάλες διαφορές μεταξύ των χωρών, από 80% για την Τσεχική Δημοκρατία έως 0% για τη Βουλγαρία και την Κροατία[1].

Επί του παρόντος, δεν πραγματοποιείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο αυτόματη ηλεκτρονική ανταλλαγή βιογραφικών σημειωμάτων ή άλλων πληροφοριών σχετικά με τα προφίλ των ατόμων που αναζητούν εργασία. Η ανταλλαγή των βιογραφικών σημειωμάτων πραγματοποιείται με μη αυτόματο τρόπο μεταξύ των συμβούλων του EURES. Ο αριθμός των βιογραφικών σημειωμάτων που αφορά η πρακτική αυτή είναι μικρός και η επακόλουθη δυνατότητα αντιστοίχισης πολύ περιορισμένη. Η έλλειψη διαφάνειας σχετικά με τα βιογραφικά σημειώματα περιορίζει τις ευκαιρίες των εργοδοτών να εντοπίσουν πιθανούς υποψηφίους με τις απαιτούμενες και επιθυμητές δεξιότητες και ικανότητες. Δεν περιορίζει μόνο τις δυνατότητες αυτοεξυπηρέτησής τους, αλλά και την αποτελεσματικότητα της στήριξης που τους παρέχουν οι σύμβουλοι του EURES, καθώς είναι αναγκασμένοι να βασιστούν στην έμμεση πρόσβαση στα βιογραφικά σημειώματα μέσω των συμβούλων του EURES σε άλλες χώρες αντί να έχουν άμεση πρόσβαση.

1.3.2.     Περιορισμένες ικανότητες της πύλης EURES

Η υψηλής ποιότητας αντιστοίχιση κενών θέσεων και ατόμων που αναζητούν εργασία σε επίπεδο ΕΕ απαιτεί την ύπαρξη κατάλληλου συστήματος ταξινόμησης και συμπεφωνημένων κοινών προτύπων τόσο για τις κενές θέσεις όσο και για τα στοιχεία των βιογραφικών σημειωμάτων. Επί του παρόντος, η πύλη EURES, όπως και πολλά εθνικά συστήματα, χρησιμοποιεί τη διεθνή τυποποιημένη ταξινόμηση επαγγελμάτων (ISCO).

Ωστόσο, το εν λόγω σύστημα ταξινόμησης αυτή δεν είναι αρκετά λεπτομερές ώστε να υποστηρίξει την αντιστοίχιση με στόχο την εύρεση εργασίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναπτύσσει αυτήν την περίοδο ένα ευρωπαϊκό σύστημα ταξινόμησης δεξιοτήτων, ικανοτήτων, προσόντων και επαγγελμάτων (επονομαζόμενο ESCO). Τα κράτη μέλη δεν είναι υποχρεωμένα να διασφαλίσουν τη χαρτογράφηση μεταξύ των εθνικών συστημάτων τους και του εν λόγω ευρωπαϊκού συστήματος ταξινόμησης προκειμένου να καταστεί δυνατή η αυτοματοποιημένη αντιστοίχιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

1.3.3.     Άνιση πρόσβαση στις υπηρεσίες EURES σε ολόκληρη την ΕΕ

Η έλλειψη συνεκτικής προσέγγισης ως προς την οργάνωση των βασικών πληροφοριών που παρέχονται στους δυνητικούς χρήστες και την πρόσβαση στις υπηρεσίες EURES ενδέχεται να διακυβεύσει τη δυνατότητα αξιοποίησης των ευκαιριών κινητικότητας και απασχόλησης, λόγω ελλιπούς ενημέρωσης των χρηστών σχετικά με τις υπηρεσίες από τις οποίες μπορούν να επωφεληθούν ή το ότι οι υπηρεσίες περιορίζονται εντός των εθνικών συνόρων, καθώς δεν υπάρχει αντίστοιχος φορέας που παρέχει τις απαραίτητες για εκείνους υπηρεσίες στο άλλο κράτος.

1.3.4.     Υπηρεσίες υποστήριξης της κινητικότητας

Οι υφιστάμενες υπηρεσίες του EURES χαρακτηρίζονται από τους εξής τρεις περιορισμούς: α) το μεγαλύτερο μέρος των υπηρεσιών αφορά την πληροφόρηση και την καθοδήγηση γενικού χαρακτήρα και δεν υποστηρίζει την αντιστοίχιση, την εύρεση εργασίας ή την πρόσληψη, β) δεν διασφαλίζεται η πρόσβαση στα ενεργητικά μέτρα στον τομέα της αγοράς εργασίας για την εξερχόμενη κινητικότητα και γ) υπάρχει ανεπαρκής συνεργασία και/ή συντονισμός με τις υπηρεσίες για την αντιμετώπιση άλλων εμποδίων στην κινητικότητα, όπως εκείνες που αφορούν την κοινωνική ασφάλιση και την κοινωνική μέριμνα.

1.3.5.     Ανταλλαγή πληροφοριών και συνεργασία

Τα κράτη μέλη δύνανται να προσαρμόζουν τις πολιτικές τους σχετικά με την κινητικότητα ανάλογα με τις οικονομικές εξελίξεις που επηρεάζουν τις αγορές εργασίας τους, αλλά αυτό δεν συμβαίνει συστηματικά και σίγουρα χωρίς να ζητείται η γνώμη των άλλων κρατών μελών. Θα πρέπει να καθιερωθούν εργαλεία και διαδικασίες για την από κοινού εξέταση των στοιχείων με στόχο τη διαμόρφωση συντονισμένης αντίδρασης.

Η αποτελεσματική διακρατική συνεργασία σχετικά με την ενδοενωσιακή κινητικότητα των εργαζομένων προϋποθέτει συμφωνία ως προς τους κοινούς στόχους (κοινό όραμα) και πλαίσιο συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών σε επιχειρησιακό επίπεδο, γεγονός που συνεπάγεται συστηματική και εντατική ανταλλαγή πληροφοριών, χρήση κοινών εργαλείων και σαφή καταμερισμό των αρμοδιοτήτων. Σήμερα δεν υπάρχει ούτε συμφωνία σχετικά με τους κοινούς στόχους ούτε πλαίσιο συντονισμού.

1.4.        Ποιος επηρεάζεται και πώς;

Οι ομάδες που επηρεάζονται περισσότερο είναι οι εργαζόμενοι, ιδιαίτερα οι αναζητούντες εργασία, και οι εργοδότες.

Επίσης, οι εργαζόμενοι δεν πραγματοποιούν την έντονη πρόθεσή τους να καταστούν μετακινούμενοι εργαζόμενοι. Η περιορισμένη διαφάνεια για τις κενές θέσεις εργασίας και η ανεπαρκής υποστήριξη για την αντιμετώπιση πρακτικών δυσκολιών, όπως η εύρεση θέσης απασχόλησης και η προσαρμογή στην κουλτούρα και τη γλώσσα άλλων κρατών μελών, παρεμποδίζουν την εθελούσια άσκηση του δικαιώματος των εργαζομένων στην ελεύθερη κυκλοφορία.

Οι εργοδότες δεν έχουν πρόσβαση στα ταλέντα που είναι διαθέσιμα στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας. Αυτό ισχύει ειδικότερα για τους εργοδότες με διαθέσιμες θέσεις εργασίας σε επαγγέλματα που αντιμετωπίζουν έλλειψη εργατικού δυναμικού στην τοπική τους αγορά εργασίας, ενώ σε άλλες αγορές εργασίας στην ΕΕ υπάρχουν άτομα που αναζητούν εργασία και διαθέτουν τις σωστές δεξιότητες και ικανότητες.

1.5.        Ανάγκη για παρέμβαση

Οι κύριες αιτίες των ελλείψεων που παρατηρούνται σχετίζονται με το ισχύον πλαίσιο του EURES:

– Ασάφεια ως προς τις υποχρεώσεις των κρατών μελών, γεγονός που αφήνει μεγάλα περιθώρια ερμηνείας και δίνει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αποφύγουν την κοινοποίηση του συνόλου των κενών θέσεων και στοιχείων σχετικά με την αγορά εργασίας, να διατηρήσουν τη γραφειοκρατία και τα διοικητικά εμπόδια στην πρόσβαση τόσο των ατόμων που αναζητούν εργασία όσο και των εργοδοτών σε πληροφορίες σχετικά με την αγορά εργασίας της ΕΕ·

– Ανεπαρκής προθυμία των κρατών μελών για την εθελοντική παροχή υπηρεσιών στα άτομα που αναζητούν εργασία και τους εργοδότες σχετικά με την ενδοενωσιακή κινητικότητα των εργαζομένων, ιδίως σε ό,τι αφορά την κοινοποίηση κενών θέσεων εργασίας στην πύλη EURES, την προβολή κενών θέσεων στην Ευρώπη στις εθνικές πύλες αναζήτησης εργασίας, την πρόσβαση σε υπηρεσίες υποστήριξης της κινητικότητας·

– Υπερβολική εξάρτηση από την εθελοντική συνεργασία των κρατών μελών για τη λειτουργία του δικτύου EURES γενικά, γεγονός που οδηγεί σε ανεπαρκή πρόοδο ως προς τη δημιουργία συστημάτων συνεργασίας, ιδίως σε ό,τι αφορά την αυτόματη ανταλλαγή βιογραφικών σημειωμάτων, την από κοινού επιλογή ιδιωτικών υπηρεσιών απασχόλησης στο σύστημα EURES σε εθνικό επίπεδο και την κατάρτιση κοινού καταλόγου υπηρεσιών για την κινητικότητα·

– Απουσία συνεκτικής προσέγγισης σχετικά με τον τρόπο και τον τόπο δράσης του EURES, ως αποκεντρωμένο δίκτυο διακρατικής συνεργασίας, αφήνοντας τα κράτη μέλη να λειτουργούν σε μια γκρίζα ζώνη σε ό,τι αφορά τα ευρωπαϊκά και τα εθνικά συμφέροντα, ελλείψει πολιτικών κινητικότητας για την καθοδήγηση του συντονισμού των δράσεων μεταξύ των κρατών μελών στο πλαίσιο του δικτύου EURES·

– Περιορισμένες αρμοδιότητες συντονισμού της Επιτροπής, γεγονός που περιορίζει σε μεγάλο βαθμό την προώθηση των μέσων πολιτικής για την αντιμετώπιση των κενών στη λειτουργία του δικτύου EURES, ιδίως σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη των εργαλείων και των μέσων για την αντιστάθμιση προσφοράς και ζήτησης εργασίας και την ανάλυση των πληροφοριών για την αγορά εργασίας.

2.           Ανaλυση της επικουρικoτητας

Η νομική βάση του EURES αναφέρεται στα άρθρα 45 και 46 της ΣΛΕΕ και ειδικότερα στο άρθρο 46 της ΣΛΕΕ που αναφέρεται στη στενή συνεργασία μεταξύ των εθνικών υπηρεσιών απασχόλησης και προβλέπει τη δημιουργία κατάλληλου μηχανισμού για τη σύνδεση της προσφοράς εργασίας και των αιτήσεων εργασίας.

Η πρωτοβουλία αυτή συνάδει με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. Τα επιμέρους ειδικά μέτρα της παρούσας πρότασης είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους. Ενισχύουν το ένα το άλλο και όλα μαζί θα καταστήσουν το δίκτυο EURES αποτελεσματικό μέσο για κάθε άτομο που αναζητά εργασία ή κάθε εργοδότη που ενδιαφέρεται για την ενδοενωσιακή εργασιακή κινητικότητα. Η δέσμη μέτρων θεωρείται κατάλληλη δεδομένης της κατάστασης των ανέργων στις αγορές εργασίας, των αναγκών που αντιμετωπίζουν τα άτομα που αναζητούν εργασία («έντονη πρόθεση») και των (τεχνολογικών) εξελίξεων σχετικά με τις κενές θέσεις και τις αγορές προσλήψεων.

Καθώς τόσο η αντιστάθμιση των κενών θέσεων, των αιτήσεων εργασίας και των βιογραφικών σημειωμάτων σε διασυνοριακό επίπεδο όσο και η επακόλουθη εύρεση εργασίας προϋποθέτουν την ύπαρξη κοινού πλαισίου συνεργασίας μεταξύ οργανισμών διαφόρων κρατών μελών, ο στόχος της πρότασης δεν μπορεί να επιτευχθεί μεμονωμένα από τα κράτη μέλη και, κατά συνέπεια, απαιτείται ανάληψη δράσης σε επίπεδο ΕΕ.

Τα μέτρα δεν υπερβαίνουν τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων.

Η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και στόχος του μέσου αυτού είναι η ενίσχυσή του μέσω της διευκόλυνσης της άσκησής του.

3.           Στοχοι

Ο γενικός στόχος της πρωτοβουλίας αυτής είναι η προώθηση της ενοποίησης της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας. Ο στόχος αυτός συνεπάγεται τη διαμόρφωση του EURES ώστε να καταστεί αποτελεσματικό μέσο για κάθε εργαζόμενο, αναζητούντα εργασία ή εργοδότη στην ΕΕ που ενδιαφέρεται για την ενδοενωσιακή εργασιακή κινητικότητα.

Για την επίτευξη του εν λόγω γενικού στόχου, έχουν προσδιοριστεί οι εξής ειδικοί στόχοι:

1.           επίτευξη σχεδόν πλήρους παροχής κενών θέσεων εργασίας στην πύλη EURES, παρέχοντας άμεση πρόσβαση στις ίδιες κενές θέσεις σε όλους τους αναζητούντες εργασία της Ευρώπης, σε συνδυασμό με τη διαθεσιμότητα εκτεταμένης ομάδας βιογραφικών σημειωμάτων εκ των οποίων μπορούν να επιλέξουν οι εγγεγραμμένοι εργοδότες,

2.           δυνατότητα της πύλης EURES για πραγματοποίηση καλής αυτοματοποιημένης αντιστοίχισης μεταξύ κενών θέσεων, αιτήσεων εργασίας και βιογραφικών σημειωμάτων, με δυνατότητα μετάφρασης σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ και κατανόηση των δεξιοτήτων, των ικανοτήτων, των προσόντων και της επαγγελματικής κατάρτισης που αποκτήθηκαν σε εθνικό επίπεδο,

3.           διάθεση βασικών πληροφοριών σχετικά με το δίκτυο EURES σε κάθε άτομο που αναζητά εργασία ή σε κάθε εργοδότη που αναζητά υπηρεσίες προσλήψεων για πελάτες, σε ολόκληρη την Ένωση, και συνεπής παροχή δυνατότητας πρόσβασης στο δίκτυο EURES σε οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο,

4.           παροχή συνδρομής σε οποιοδήποτε άτομο ενδιαφέρεται για αντιστοίχιση θέσης, εύρεση εργασίας και πρόσληψη μέσω του δικτύου EURES,

5.           υποστήριξη της λειτουργίας του δικτύου EURES μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις ελλείψεις και τα πλεονάσματα εργασίας σε εθνικό επίπεδο και συντονισμού των δράσεων μεταξύ των κρατών μελών.

4.           Επιλογες πολιτικης

4.1.        Επιλογή 1: «Καμία ανάληψη νέας δράσης»

Οι προσαρμογές που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί (απόφαση της Επιτροπής για το EURES, 2012) σχετικά με τη λειτουργία του δικτύου, την οργάνωση των εργασιών μεταξύ των διαφόρων φορέων, τους επιχειρησιακούς στόχους του EURES και τον προσδιορισμό των προσφερόμενων υπηρεσιών θα συνεχιστούν στο πλαίσιο του πεδίου εφαρμογής του ισχύοντος κανονισμού αριθ. 492/2011, όπως ισχύει σήμερα.

4.2.        Επιλογή 2: «Προσαρμογή στη Συνθήκη της Λισαβόνας»

Η επιλογή αυτή στοχεύει στην ταχεία επίλυση της προσφυγής που κατέθεσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χωρίς ωστόσο να επιφέρει περαιτέρω αλλαγές σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση. Αναμένεται ότι θα οδηγήσει σε δυο διαδοχικές ενέργειες: πρώτον, αντικατάσταση του άρθρου 38 του κανονισμού 492/2011 και έγκριση της επακόλουθης τροποποίησης του εν λόγω κανονισμού σε ό,τι αφορά τις αρμοδιότητες που θα ανατεθούν στην Επιτροπή για την εφαρμογή του κανονισμού 492/2011 σύμφωνα με τις νέες διατάξεις της συνθήκης της Λισαβόνας και, δεύτερον, έναρξη της διαδικασίας για την έκδοση νέας απόφασης για το EURES σύμφωνα με τον αναθεωρημένο κανονισμό.

4.3.        Επιλογή 3: «Εκσυγχρονισμός και ενίσχυση του δικτύου EURES»

Η επιλογή αυτή θα ενισχύσει το ρυθμιστικό πλαίσιο του EURES συνδυάζοντας τον εκσυγχρονισμό των διατάξεων σχετικά με τον μηχανισμό αντιστάθμισης της προσφοράς και ζήτησης εργασίας με την ενίσχυση της παροχής των υπηρεσιών που προσφέρει το EURES και τον εξορθολογισμό της λειτουργίας του δικτύου EURES.

Στο πλαίσιο αυτής της επιλογής, η νομική βάση του EURES θα ενσωματωθεί σε έναν ενιαίο κανονισμό, θα ενισχυθούν οι υφιστάμενες υποχρεώσεις και θα προστεθούν νέες σε σχέση με τις ακόλουθες πτυχές:

· Διαφάνεια των αγορών εργασίας (διαφάνεια): Οι ισχύουσες υποχρεώσεις για την ανταλλαγή κενών θέσεων εργασίας θα ενισχυθούν και θα διευκρινιστούν μέσω της θέσπισης των εξής υποχρεώσεων για τα κράτη μέλη: α) κοινοποίηση στο EURES του συνόλου των κενών θέσεων που δημοσιεύονται σε εθνικό επίπεδο, β) κοινοποίηση στο EURES των βιογραφικών σημειωμάτων όλων των ατόμων που αναζητούν εργασία και επιθυμούν την κοινοποίηση του βιογραφικού τους και γ) σύνδεση της πύλης EURES με όλες τις εθνικές διαδικτυακές πύλες αναζήτησης εργασίας, με επαρκή προβολή και δυνατότητες αναζήτησης, διευκολύνοντας με αυτόν τον τρόπο την πρόσβαση σε κενές θέσεις σε κοντινές ευρωπαϊκές περιοχές.

· Ενισχυμένη διαλειτουργικότητα (δυνατότητα αυτοματοποιημένης αντιστοίχισης): Τα κράτη μέλη θα υποχρεωθούν να διασφαλίσουν την πλήρη διαλειτουργικότητα μεταξύ των εθνικών συστημάτων και της πύλης EURES σύμφωνα με τα τεχνικά πρότυπα και τους μορφότυπους. Η υποχρέωση διασφάλισης της διαλειτουργικότητας καθορίζει το ενιαίο σύστημα του κανονισμού και απαιτεί από τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν για την ανταλλαγή κενών θέσεων και βιογραφικών σημειωμάτων τεχνικά πρότυπα και μορφότυπους, επίσης σε ό,τι αφορά τη χαρτογράφηση από και προς τα συστήματα ταξινόμησης.

· Ενσωμάτωση: Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι όλοι οι αναζητούντες εργασία και οι εργοδότες που ζητούν την παροχή υπηρεσιών προς πελάτες από μια υπηρεσία απασχόλησης λαμβάνουν - ή ενημερώνονται για την ύπαρξή τους - βασικές πληροφορίες για το δίκτυο EURES και ότι ερωτώνται ρητά εάν επιθυμούν περαιτέρω βοήθεια («προσφορά υπηρεσιών EURES»).

· Βελτίωση της πρόσβασης των εργαζομένων στις υπηρεσίες υποστήριξης της κινητικότητας (υπηρεσίες υποστήριξης): Τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίσουν την πρόσβαση στη βοήθεια για την αναζήτηση εργασίας και την πρόσληψη για όλα τα άτομα που αναζητούν εργασία και τους εργοδότες που έχουν δηλώσει ότι επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν το δίκτυο EURES. Επιπλέον, η πρόσβαση στα ενεργητικά μέτρα στον τομέα της αγοράς εργασίας πρέπει να είναι ανεξάρτητη από την εθνικότητα του εργαζομένου από την ΕΕ ή την τοποθεσία του εργοδότη. Επίσης, πρέπει να παρέχονται ειδικές πληροφορίες και βοήθεια (παραπομπές σε αρμόδιες αρχές) σε σχέση με την κοινωνική ασφάλιση.

· Ανταλλαγή πληροφοριών και συνεργασία: Τα κράτη μέλη οφείλουν: α) να ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με την αγορά εργασίας, β) να συντονίζουν τις δράσεις σύμφωνα με τα συλλεχθέντα στοιχεία.

4.4.        Επιλογή 4: «Επιλογή 3 συν συμφωνίες εταιρικής σχέσης της ΕΕ»

Η επιλογή 4 περιλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό του δικτύου EURES, όπως περιγράφεται στην επιλογή 3, συν μια εντολή για την Επιτροπή σχετικά με τη σύναψη εταιρικών σχέσεων με τις μη δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης σε επίπεδο ΕΕ.

Στο πλαίσιο της επιλογής 3, τα κράτη μέλη περιφρουρούν την πρόσβαση των μη δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης στο δίκτυο EURES. Σύμφωνα με την επιλογή 4, η Επιτροπή θα εξουσιοδοτηθεί επίσης για τη σύναψη συμφωνιών εταιρικής σχέσης επί ίσοις όροις με τα κράτη μέλη. Σε ό,τι αφορά τους παρόχους υπηρεσιών, η Επιτροπή θα αναλάβει επίσης καθήκοντα σχετικά με την καθοδήγηση των κρατών μελών που αναφέρονται στην ενότητα 5.3 σε ό,τι αφορά τη διασφάλιση της ποιότητας, τη διασφάλισης της διαλειτουργικότητας, κ.λπ.

5.           Εκτιμηση επιπτωσεων

5.1.        Επιλογή 1: Καμία ανάληψη νέας δράσης

Σε γενικές γραμμές, θα διατηρηθεί η διαδικασία μεταρρύθμισης που ξεκίνησε με την απόφαση του 2012 για το EURES. Ωστόσο, η ταχύτητα της εφαρμογής της θα μειωθεί, λόγω της νομικής ασάφειας που έχει προκύψει από την εκκρεμούσα προσφυγή στο Δικαστήριο.

Εάν η Επιτροπή περιμένει τη λήψη απόφασης από το Δικαστήριο, υποδεικνύει εμμέσως στα εμπλεκόμενα μέρη ότι οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες ενδέχεται τελικά να καθυστερήσουν.

Αυτό σημαίνει ότι η επιλογή αυτή ενδέχεται να αποσταθεροποιήσει και να καθυστερήσει τη μετριοπαθή μεταρρύθμιση της απόφασης του 2012 και προφανώς δεν θα αντιμετωπισθεί καμία από τις ελλείψεις που προσδιορίζονται ανωτέρω.

5.2.        Επιλογή 2: Προσαρμογή στη Συνθήκη της Λισαβόνας

Στο πλαίσιο της επιλογής αυτής η Επιτροπή πρέπει να ενεργήσει ταχέως για την έναρξη της διαδικασίας έκδοσης απόφασης σύμφωνα με τον αναθεωρημένο κανονισμό για την επιβεβαίωση της συνεχούς δέσμευσης του EURES ως προς τη μεταρρύθμιση του 2012.

Η αναθεώρηση του άρθρου 38 του κανονισμού 492/2011 θα αποτελέσει το θεμέλιο για τις περαιτέρω τροποποιήσεις του δικτύου EURES. Επίσης, στο μέλλον η Επιτροπή θα έχει τη δυνατότητα να εκδίδει εκτελεστικές και/ή κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις δυνάμει του κεφαλαίου ΙΙ του κανονισμού. Συνεπώς, παρέχει τη βάση για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις. Ωστόσο, οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα περιοριστούν σε μη ουσιώδη στοιχεία ή εκτελεστικά μέτρα, καθώς δεν μπορούν να υπερβούν το ισχύον πεδίο εφαρμογής του κανονισμού.

Η επιλογή αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει κατάλληλη βάση για τη συνέχιση της προώθησης της διαφάνειας στις αγορές εργασίας και, σε κάποιο βαθμό, της ενσωμάτωσης.

Ωστόσο, η επιλογή αυτή δεν αναμένεται να αντιμετωπίσει εξολοκλήρου τις ελλείψεις σε ό,τι αφορά την αυτοματοποιημένη αντιστοίχιση, ελλείψει υποχρέωσης χαρτογράφησης μεταξύ εθνικής και ευρωπαϊκής ταξινόμησης, την ενσωμάτωση, ελλείψει υποχρέωσης παροχής βασικών πληροφοριών και παραπομπής σε όλες τις περιπτώσεις όπου οι εργοδότες και οι αναζητούντες εργασία ζητούν την παροχή υπηρεσιών προς πελάτες για την πρόσληψη, τις υπηρεσίες υποστήριξης, ελλείψει επίσημου εγκεκριμένου πακέτου υπηρεσιών, και την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία, ελλείψει σαφούς ορισμού του πεδίου εφαρμογής της ανταλλαγής πληροφοριών για την αγορά εργασίας. Συνεπώς, η επιλογή αυτή δεν θα αντιμετωπίσει πλήρως τέσσερις από τις διαπιστωθείσες ελλείψεις.

5.3.        Επιλογή 3: Εκσυγχρονισμός και ενίσχυση του δικτύου EURES

5.3.1.     Διαφάνεια

Επιπτώσεις

Η αύξηση του αριθμού των προσφορών θέσεων εργασίας που ανταλλάσσονται και διαβιβάζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα ενισχύσει τις πιθανότητες των ατόμων που αναζητούν εργασία να εντοπίσουν διαθέσιμες θέσεις. Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί το πλήθος των επιπλέον κενών θέσεων που θα διατεθούν, καθώς δεν υπάρχει ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με τις διάφορες συμφωνίες με φορείς εκτός των ΔΥΑ στα κράτη μέλη και λόγω των ελλιπών δεδομένων για το πλήθος των κενών θέσεων που διαχειρίζονται οι ΔΥΑ σε αποκεντρωμένο επίπεδο.

Μια πιο συστηματική προσέγγιση για τη συλλογή και την ανταλλαγή αιτήσεων εργασίας και βιογραφικών σημειωμάτων στην πύλη EURES θα βελτιώσει για τους εργοδότες τις πιθανότητες ύπαρξης κατάλληλων υποψηφίων για τις θέσεις που επιθυμούν να καλύψουν.

Η προβολή των κενών θέσεων του EURES σε εθνικές πύλες αναζήτησης εργασίας θα διευκολύνει την πρόσβαση των ατόμων που αναζητούν εργασία στις ευκαιρίες απασχόλησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Καθώς οι εθνικές πύλες αναζήτησης εργασίας είναι λογικά το πρώτο μέρος στο οποίο απευθύνεται κανείς κατά την αναζήτηση εργασίας, η σαφής προβολή της δυνατότητας αναζήτησης κενών θέσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο παρέχει στους αναζητούντες εργασία μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με τις ευκαιρίες απασχόλησης.

Κόστος

Όλα τα κράτη μέλη έχουν ήδη καθιερώσει (ή ετοιμάζονται να εφαρμόσουν) τον μηχανισμό για την ανταλλαγή των κενών θέσεων εργασίας με το EURES. Η επέκταση των μηχανισμών αυτών ώστε να περιλαμβάνουν τα στοιχεία των βιογραφικών σημειωμάτων θα επιφέρει δαπάνες, το ύψος των οποίων θα εξαρτηθεί ωστόσο από ορισμένους παράγοντες. Εάν τα υφιστάμενα συστήματα μπορούν να επεκταθούν ώστε να συμπεριλάβουν τα βιογραφικά σημειώματα, το κόστος αυτό αναμένεται σχετικά χαμηλό. Εάν όμως χρειαστεί η δημιουργία εξολοκλήρου νέου συστήματος, το κόστος αυτό θα είναι πολύ υψηλότερο. Το μεγαλύτερο μέρος του απαιτούμενου λογισμικού θα παρασχεθεί δωρεάν από την Επιτροπή. Το κόστος για την ανάπτυξη του νέου συστήματος εκτιμάται περίπου στα 100.000 ευρώ, ενώ το ετήσιο κόστος συντήρησης εκτιμάται περίπου στα 12.000 ευρώ.

Χάρη στο API κάθε πάροχος υπηρεσιών του EURES θα είναι σε θέση να εφαρμόσει τα δεδομένα του EURES στην επιγραμμική του υπηρεσία για να επιτύχει χαμηλό κόστος. Για την ενσωμάτωση εκτιμάται ότι απαιτούνται μερικές ημέρες εργασίας για 3 ή 4 άτομα.

5.3.2.     Αυτοματοποιημένη αντιστοίχιση

Αντίκτυπος

Τα οφέλη των κοινών ευρωπαϊκών προτύπων είναι προφανή: παρέχουν στα άτομα που αναζητούν εργασία και τους εργοδότες τη δυνατότητα να κατανοήσουν πολύ καλύτερα το προφίλ του αντίστοιχου φορέα στην αγορά. Η διάθεση ενός τέτοιου προτύπου ευρωπαϊκού επιπέδου για τις περιγραφές των θέσεων απασχόλησης και τα προφίλ των αναζητούντων εργασία θα αποτελούσε τεράστιο βήμα προς τη βελτίωση της ενοποίησης της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας, καθιστώντας παράλληλα τη χρήση της πύλης EURES ελκυστικότερη για τους εργαζομένους και τους εργοδότες από διάφορες χώρες.

Η ολοκλήρωση της χαρτογράφησης στο σύστημα ESCO από όλους τους παρόχους υπηρεσιών του EURES θα διευκολύνει την πανευρωπαϊκή αντιστοίχιση ατόμων και θέσεων εργασίας, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη το προφίλ δεξιοτήτων του κάθε ατόμου που αναζητά εργασία και τις συγκεκριμένες ανάγκες των εργοδοτών. Καθώς το σύστημα ESCO θα είναι πολύγλωσσο, η γλώσσα στην οποία διατυπώνονται οι πληροφορίες σχετικά με την αγορά εργασίας δεν έχει τόση σημασία.

Κόστος

Η προσαρμογή των υφιστάμενων συστημάτων ΤΠ στην πλήρη ευρωπαϊκή σημασιολογική διαλειτουργικότητα θα επιφέρει αρχικές δαπάνες. Για τις ΔΥΑ (π.χ. Γαλλία και Τσεχική Δημοκρατία) που διαθέτουν τα δικά τους συστήματα ταξινόμησης, που περιλαμβάνουν τόσο επαγγέλματα όσο και δεξιότητες και ικανότητες, η απαραίτητη χαρτογράφηση από και προς το ESCO μπορεί να πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο των τακτικών επικαιροποιήσεων που είναι απαραίτητες για τέτοιου είδους συστήματα. Για τις άλλες ΔΥΑ (80% του συνόλου περίπου), οι οποίες χρησιμοποιούν ταξινομήσεις επαγγελμάτων με βάση το ISCO, θα πρέπει να ξεκινήσει ξεχωριστή διαδικασία καταγραφής.

Το ακριβές κόστος της χαρτογράφησης είναι δύσκολο να υπολογιστεί και θα διαφέρει κατά πολύ μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με το σύστημα που εφαρμόζεται. Στην πραγματικότητα, η παρουσία ενός αποδοτικού συστήματος αντιστοίχισης είναι στοιχειώδες και εξαιρετικά σημαντικό χαρακτηριστικό των ενημερωμένων θεσμών της αγοράς εργασίας. Κατά συνέπεια, το κόστος ανάπτυξης και συντήρησης ενός τέτοιου συστήματος δεν θα πρέπει να καταλογίζεται απευθείας στη μεταρρύθμιση του EURES και μόνο. Κατά συνέπεια, η μεταρρύθμιση του EURES πρέπει να θεωρείται ως ευκαιρία και όχι λόγος για την υλοποίηση ενός τέτοιου συστήματος.

Η επιλογή της μεταφοράς εκτός των υφιστάμενων ταξινομήσεων και της εξολοκλήρου υιοθέτησης του συστήματος ESCO παραμένει ανοιχτή για όλους. Με αυτόν τον τρόπο θα αποφευχθούν τυχόν μελλοντικές δαπάνες συντήρησης και επικαιροποίησης για τα εθνικά συστήματα ταξινόμησης.

5.3.3.     Ενσωμάτωση

Επιπτώσεις

Αναμένεται ότι η υιοθέτηση μιας κοινής και πιο συστηματικής προσέγγισης για την ενσωμάτωση του EURES στις προσφερόμενες υπηρεσίες θα διασφαλίσει ότι όλοι οι ενδιαφερόμενοι αναζητούντες εργασία και εργοδότες της ΕΕ θα έχουν κατά κανόνα το ίδιο επίπεδο πρόσβασης στο EURES και ότι λαμβάνουν σαφή και πλήρη πληροφόρηση σχετικά με σε ποιους τομείς, με ποιον τρόπο και σε ποια χρονική στιγμή μπορεί να παρέμβει το EURES.

Η διεύρυνση της παροχής βασικών πληροφοριών προκειμένου να καλυφθούν όλες οι υπηρεσίες απασχόλησης που προσφέρουν υπηρεσίες προς πελάτες θα πολλαπλασιάσει τον αντίκτυπο της παροχής πληροφοριών στο δίκτυο EURES για τους αναζητούντες εργασία και τους εργοδότες αυξάνοντας με αυτόν τον τρόπο τις δυνατότητες αντιστοίχισης πέραν των σημερινών δυνατοτήτων των ΔΥΑ. Επειδή αυτό αφορά το βασικό εργαλείο για τη διασφάλιση της πρόσβασης στις βασικές ομάδες-στόχους, δεν θα πρέπει να εφαρμοστεί μόνο στις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης, ανεξάρτητα από το εάν οι υπηρεσίες αυτές επιλέξουν να συμμετάσχουν και από το εάν γίνουν δεκτές ως πάροχοι υπηρεσιών του EURES (εταίροι EURES) ή όχι.

Κόστος

Καθώς οι πληροφορίες του EURES μπορούν να συμπεριληφθούν στις τυποποιημένες διαδικασίες διαχείρισης πελατών, τόσο για τις ΔΥΑ όσο και για άλλους πιθανούς παρόχους υπηρεσιών του EURES, το διοικητικό κόστος θα πρέπει να είναι χαμηλό.

Τα κράτη μέλη που διαθέτουν ευλόγως ανεπτυγμένα δίκτυα EURES δεν θα υποστούν αύξηση του κόστους, καθώς είτε τα επίπεδα των υπηρεσιών βρίσκονται ήδη στα επίπεδα των δυνητικών απαιτήσεων ή και τις υπερβαίνουν είτε επειδή τα εθνικά δίκτυα EURES διαθέτουν επαρκείς πόρους. Οι ΔΥΑ που έχουν ενσωματώσει το EURES επιτυχώς ενημερώνουν ήδη τα άτομα που αναζητούν εργασία μέσω των τυποποιημένων διαδικασιών τους.

5.3.4.     Υπηρεσίες υποστήριξης

Αντίκτυπος

Η επέκταση της προσφοράς υπηρεσιών EURES στις στοχευμένες υπηρεσίες υποστήριξης της κινητικότητας θα βοηθήσει τους εργαζομένους να υπερβούν τα εμπόδια στην κινητικότητα, καθώς δεν διαθέτουν τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους για να αξιοποιήσουν πλήρως το δυναμικό τους ή να παρουσιάσουν την ελκυστικότητα τους για την αγορά εργασίας.

Η άρση των γεωγραφικών περιορισμών των εθνικών προγραμμάτων της αγοράς εργασίας για τα άτομα που αναζητούν εργασία και ενδιαφέρονται να εργαστούν σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ παρέχει στο προσωπικό του EURES τα ίδια μέσα με εκείνα που διατίθενται στις εθνικές αγορές εργασίας για τη διευκόλυνση της μετάβασης στην εργασία και την παροχή βοήθειας για την κάλυψη των κενών θέσεων. Συνεπώς, θα προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες στους εργαζομένους.

Οι προβλεπόμενες διατάξεις θα βοηθήσουν τους εργοδότες να καλύψουν ταχύτερα τις κενές θέσεις εργασίας, καθώς το δίκτυο EURES θα λειτουργήσει συμπληρωματικά ως προς τις εγχώριες υπηρεσίες απασχόλησης με περισσότερη αποτελεσματικότητα. Μέσω του δικτύου EURES θα διατίθεται ευρύτερη βάση υποψηφίων, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα εντοπισμού υποψηφίων με τις κατάλληλες δεξιότητες. Οι ΜΜΕ θα επωφεληθούν ιδιαίτερα από την ενίσχυση των υπηρεσιών που απευθύνονται στους εργοδότες, καθώς θα μειωθεί ο αναγκαίος χρόνος για την πρόσληψη και το γενικό κόστος των συναλλαγών.

Οι βελτιώσεις, συμπεριλαμβανομένης ιδιαίτερα της υποστήριξης μετά την πρόσληψη, θα αποδειχθούν σημαντικότερες για τις ΜΜΕ σε σχέση με τις μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά διαθέτουν τα δικά τους συστήματα προσλήψεων και ένταξης των εργαζομένων από το εξωτερικό. Για τις εταιρείες αυτές η πληρωμή για τέτοιου είδους υπηρεσίες υποστήριξης δεν αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα, ενώ οι ΜΜΕ ενδέχεται να είναι λιγότερο πρόθυμες ή να μην έχουν αυτήν τη δυνατότητα.

Κόστος

Το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών προκύπτει από τις μεμονωμένες υπηρεσίες υποστήριξης της κινητικότητας, ήτοι την παροχή συνδρομής σε άτομα που αναζητούν εργασία και εργοδότες. Οι δαπάνες αυτές εξαρτώνται από το είδος της παροχής υπηρεσιών και τις ανάγκες του κάθε ενδιαφερόμενου. Ως εκ τούτου, η παροχή των υπηρεσιών αυτών λαμβάνει διάφορες μορφές και σχετίζεται άμεσα με την εύρεση θέσεων απασχόλησης για τα άτομα. Το πρόγραμμα κατάρτισης του EURES που χρηματοδοτεί η Επιτροπή στο πλαίσιο του προγράμματος απασχόλησης και κοινωνικής καινοτομίας (EaSI) μπορεί να καλύψει την κατάρτιση του προσωπικού για την εκ νέου εστίαση στις δραστηριότητες αντιστοίχισης, εύρεσης εργασίας και πρόσληψης.

Σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στα ενεργητικά μέτρα για την αγορά εργασίας (ALMPs) και ειδικότερα τα μαθήματα γλωσσών, από τις εσωτερικές εκτιμήσεις προκύπτει ότι το κόστος τους ανέρχεται στα 50-250 ευρώ ανά συμμετέχοντα. Το κόστος αυτό καλύπτει βασικά την παροχή μέσω διαδικτύου μαθημάτων διάρκειας περίπου 6 μηνών, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων ατομικών μαθημάτων μέσω διαδικτύου (ανεξάρτητα από το επίπεδο). Ωστόσο, επί του παρόντος στην αγορά παρατηρείται μείωση του κόστους των μαθημάτων για όλες τις γλώσσες και οι οικονομίες κλίμακας θα μπορούσαν να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο.

Με βάση ορισμένες υποθέσεις, η κατά προσέγγιση εκτίμηση για το συνολικό ετήσιο επιπλέον κόστος για την ενημέρωση για τη βοήθεια εύρεσης εργασίας ανέρχεται περίπου στα 33,3 εκατ. για την πληροφόρηση και 16 εκατ. για τη βοήθεια για την εύρεση εργασίας.

Οι εθνικές δραστηριότητες, και ειδικότερα η λειτουργία του δικτύου EURES σε εθνικό επίπεδο (εθνικό γραφείο συντονισμού) και η κατάρτιση προγραμμάτων για την παροχή εξατομικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης της κινητικότητας σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και διασυνοριακό επίπεδο, θα είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) για την περίοδο 2014-2020 ανάλογα με τις κατάλληλες επενδυτικές προτεραιότητες.

Τα κράτη μέλη ενδέχεται να έχουν τη δυνατότητα να διαμορφώσουν τα καθήκοντα του υφιστάμενου προσωπικού του EURES εστιάζοντας στην αντιστοίχιση, την εύρεση εργασίας και την πρόσληψη αντί στις γενικότερες δραστηριότητες πληροφόρησης και επικοινωνίας. Όλοι οι σύμβουλοι του δικτύου EURES, οι οποίοι ξεπερνούν τους 900, θα πρέπει κατά βάση να εξειδικευθούν στην ενδοενωσιακή αντιστοίχιση και να εστιάσουν στα αποτελέσματα των προσλήψεων. Αναμένεται ότι οι γενικές δραστηριότητες πληροφόρησής τους δεν θα είναι τόσο σημαντικές στο μέλλον, καθώς οι πελάτες θα προσελκύονται από τη δραστηριότητα ενσωμάτωσης και, στις περιπτώσεις όπου οι γενικές δραστηριότητες προώθησης παραμένουν απαραίτητες, μπορούν να μειωθούν ή να μεταβιβαστούν στο προσωπικό της πρώτης γραμμής/στο λιγότερο εξειδικευμένο προσωπικό και/ή στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες.

5.3.5.     Διακυβέρνηση του EURES και συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών απασχόλησης

Αντίκτυπος

Χάρη στη δομημένη υποβολή εκθέσεων και παρακολούθηση και την τροφοδοσία με κατάλληλα στοιχεία για τα πλεονάσματα και τα ελλείμματα της αγοράς εργασίας, οι ΔΥΑ και οι άλλοι πάροχοι υπηρεσιών του EURES (εταίροι του EURES) θα διαθέτουν τις απαραίτητες πληροφορίες για προβούν σε από κοινού σχεδιασμό συντονισμένων δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του δικτύου EURES, διασφαλίζοντας για παράδειγμα την εστίαση των δραστηριοτήτων στους τομείς όπου η συμβολή τους θα έχει τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Ο κοινός σχεδιασμός θα διασφαλίσει επίσης την ύπαρξη στήριξης από αντίστοιχο φορέα σε άλλο κράτος μέλος, π.χ. η αυξημένη και στοχοθετημένη υποστήριξη της κινητικότητας για συγκεκριμένη ομάδα εργαζομένων της ΕΕ σε μια χώρα-αφετηρία καλύπτεται από την απαιτούμενη στήριξη για τους εργαζομένους της ΕΕ στη χώρα-προορισμό.

Κόστος

Αναμένεται να προκύψουν αρχικές δαπάνες για τα κράτη μέλη σχετικά με τη δημιουργία του συστήματος πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένου του κόστους εξυπηρέτησης (αναθεώρηση των υποκείμενων μηχανισμών συλλογής δεδομένων των ΔΥΑ και επανεξέταση των επιχειρηματικών διαδικασιών). Αναμένεται επίσης ότι θα προκύψουν ενδεχομένως δαπάνες σχετικά με τα συστήματα ΤΠ και την κατάρτιση για τις προσαρμοσμένες επιχειρηματικές διαδικασίες, την αναθεώρηση ή τη θέσπιση πρωτοκόλλων δεδομένων στους φορείς εκτός των ΔΥΑ και τη διεξαγωγή των κατάλληλων διαδικασιών διαβούλευσης σε εθνικό επίπεδο.

5.4.        Επιλογή πολιτικής 4: Επιλογή 3 συν συμφωνίες εταιρικής σχέσης με ιδιωτικές υπηρεσίες απασχόλησης σε επίπεδο ΕΕ

Επιπτώσεις

Χάρη σε έναν τέτοιο μηχανισμό έγκρισης ενωσιακού επιπέδου μπορεί να διασφαλιστεί η βελτίωση της πρόσβασης στην παροχή υπηρεσιών εργασιακής κινητικότητας ανεξάρτητα από τους εθνικούς προβληματισμούς. Το γεγονός αυτό θα αυξήσει ενδεχομένως τον αριθμό των παρόχων υπηρεσιών EURES (εταίροι του EURES) σε σύγκριση με την επιλογή σύμφωνα με την οποία η έγκριση των νέων παρόχων υπηρεσιών γίνεται μόνο σε επίπεδο κρατών μελών στο πλαίσιο των εθνικών συστημάτων έγκρισης. Πέρα από το εύρος των συνεπειών για το δίκτυο EURES, η επιλογή αυτή θα μπορούσε να επιφέρει δύο ευρύτερες συνέπειες στην αγορά των υπηρεσιών απασχόλησης.

Έχουν διατυπωθεί ορισμένοι προβληματισμοί σχετικά με τον ρόλο της Επιτροπής και τη σχέση μεταξύ της Επιτροπής και των μεμονωμένων κρατών μελών:

Πρώτον, υπάρχει ο κίνδυνος ότι παρέμβασης της Επιτροπής, στο πλαίσιο του ενισχυμένου ρόλου της, στις αρμοδιότητες των κρατών μελών. Δεύτερον, αναμένεται ότι η Επιτροπή θα αναλάβει την άμεση ευθύνη διασφάλισης της ποιότητας για τις δραστηριότητες που πραγματοποιούν οι πάροχοι υπηρεσιών, παρόλο που σήμερα δεν υπάρχουν οι ανάλογες διαδικασίες στο πλαίσιο των υπηρεσιών της Επιτροπής. Τρίτον, το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί κατά πολύ από την προθυμία των ενδιαφερόμενων φορέων, και ιδίως των ιδιωτικών υπηρεσιών απασχόλησης, να ξεκινήσουν νέα μορφή συνεργασίας, να αναγνωρίσουν τα οφέλη που προσφέρει η συμμετοχή τους στο δίκτυο EURES, καθώς επίσης από την ανάγκη της Επιτροπής να εντοπίσει όσο το δυνατόν περισσότερα κοινά σημεία με όλες τους πιθανώς ενδιαφερόμενους φορείς των ιδιωτικών υπηρεσιών απασχόλησης.

Κόστος

Η θέσπιση του συστήματος αυτού σε επίπεδο ΕΕ αναμένεται να αποδειχθεί σχετικά δαπανηρή για την Επιτροπή σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις σχετικά με το προσωπικό. Παρόλο που η διαχείριση των σχέσεων μόνο με τις κυριότερες ιδιωτικές υπηρεσίες απασχόλησης που δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας είναι πιθανότατα εφικτή χωρίς μεγάλο επιπλέον κόστος σχετικά με τη στελέχωση, το να καταστεί το σύστημα της ΕΕ η προτιμώμενη επιλογή για έναν πολύ μεγαλύτερο αριθμό ιδιωτικών υπηρεσιών απασχόλησης απαιτεί αύξηση του προσωπικού που θα ασχολείται αποκλειστικά με το δίκτυο EURES.

6.           Συγκριση των επιλογων

Στόχοι || Επιλογή 1 Καμία ανάληψη δράσης || Επιλογή 2 Προσαρμογή στη Συνθήκη της Λισαβόνας || Επιλογή 3 Νέος κανονισμός || Επιλογή 4 Νέος κανονισμός συν συμφωνίες εταιρικής σχέσης της ΕΕ

επίτευξη σχεδόν πλήρους παροχής κενών θέσεων εργασίας στην πύλη EURES, παρέχοντας άμεση πρόσβαση στις ίδιες κενές θέσεις σε όλους τους αναζητούντες εργασία στην Ευρώπη (...) || Στασιμότητα - Δεν αναμένεται αύξηση του αριθμού των κενών θέσεων εργασίας, εκτός εάν καταβληθούν προσπάθειες σε εθελοντική βάση || Θετική + Δυνατότητα αύξησης του αριθμού των κενών θέσεων εργασίας, στις περιπτώσεις έκδοσης εκτελεστικών πράξεων για την ανταλλαγή περισσότερων δεδομένων || Πολύ θετική ++ Ενίσχυση της υποχρέωσης των κρατών μελών σχετικά με την κοινοποίηση του συνόλου των κενών θέσεων Δυνατότητα συμπερίληψης επιπλέον κενών θέσεων χάρη στη συνεργασία με τις ιδιωτικές υπηρεσίες απασχόλησης σε εθνικό επίπεδο || Εξαιρετικά θετική +++ Ενίσχυση της υποχρέωσης των κρατών μελών σχετικά με την κοινοποίηση του συνόλου των κενών θέσεων Εξαιρετικά μεγάλη δυνατότητα εξασφάλισης επιπλέον κενών θέσεων κατόπιν σύναψης ενωσιακών συμφωνιών με βασικές ιδιωτικές υπηρεσίες απασχόλησης σε ολόκληρη την ΕΕ

(...) σε συνδυασμό με τη διαθεσιμότητα εκτεταμένης βάσης βιογραφικών σημειωμάτων εκ των οποίων μπορούν να επιλέξουν οι εγγεγραμμένοι εργοδότες || Στασιμότητα - Δεν αναμένεται διεύρυνση της βάσης βιογραφικών σημειωμάτων, εκτός εάν καταβληθούν προσπάθειες σε εθελοντική βάση || Θετική + Δυνατότητα αύξησης του πλήθους των βιογραφικών σημειωμάτων στις περιπτώσεις έκδοσης εκτελεστικών πράξεων για την ανταλλαγή περισσότερων δεδομένων || Πολύ θετική ++ Υποχρέωση των κρατών μελών σχετικά με τη διάθεση των βιογραφικών σημειωμάτων Δυνατότητα επιπλέον προσπαθειών χάρη στη συνεργασία με τις ιδιωτικές υπηρεσίες απασχόλησης σε εθνικό επίπεδο || Εξαιρετικά θετική +++ Υποχρέωση των κρατών μελών σχετικά με τη διάθεση των βιογραφικών σημειωμάτων. Εξαιρετικά μεγάλη δυνατότητα εξασφάλισης επιπλέον προσπαθειών κατόπιν σύναψης ενωσιακών συμφωνιών με βασικούς παράγοντες παροχής ιδιωτικών υπηρεσιών απασχόλησης σε επίπεδο ΕΕ

Δυνατότητα της πύλης EURES για πραγματοποίηση καλής αυτοματοποιημένης αντιστοίχισης μεταξύ κενών θέσεων, αιτήσεων εργασίας και βιογραφικών σημειωμάτων, με δυνατότητα μετάφρασης σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ και κατανόηση των δεξιοτήτων, των ικανοτήτων, των προσόντων και επαγγελματικών εμπειριών που απαιτούνται σε εθνικό επίπεδο || Θετική + Δυνατότητα σωστής αντιστοίχισης, υποθέτοντας την προαιρετική τήρηση των περισσότερων, αν όχι όλων, προτύπων του συστήματος ESCO από τα κράτη μέλη || Θετική + Δυνατότητα σωστής αντιστοίχισης, υποθέτοντας την προαιρετική τήρηση των περισσότερων, αν όχι όλων, προτύπων του συστήματος ESCO από τα κράτη μέλη || Πολύ θετική ++ Η νέα υποχρέωση χαρτογράφησης του ESCO θα διασφαλίσει την καλή αυτοματοποιημένη αντιστοίχιση τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο προς όφελος όλων των κρατών μελών || Πολύ θετική ++ Η νέα υποχρέωση χαρτογράφησης του ESCO θα διασφαλίσει την καλή αυτοματοποιημένη αντιστοίχιση τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο προς όφελος όλων των κρατών μελών

Διάθεση βασικών πληροφοριών στο δίκτυο EURES σε ολόκληρη την Ένωση για κάθε άτομο που αναζητά εργασία ή εργοδότη που αναζητά υπηρεσίες προσλήψεων για πελάτες και συνεπής παροχή δυνατότητας πρόσβασης στο δίκτυο EURES σε οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο || Ουδέτερη 0 Αναμένεται ότι οι μεμονωμένες προσπάθειες ενσωμάτωσης θα συνεχιστούν ανάλογα με τις εθνικές ανάγκες και την οργανωτική δομή || Ουδέτερη 0 Αναμένεται ότι οι μεμονωμένες προσπάθειες ενσωμάτωσης θα συνεχιστούν ανάλογα με τις εθνικές ανάγκες και την οργανωτική δομή || Θετική + Ίση μεταχείριση των εργαζομένων και των εργοδοτών και κοινή προσέγγιση σε σχέση με τις βασικές πληροφορίες και το ποιος θα πρέπει να έχει πρόσβαση στο δίκτυο EURES στην ΕΕ || Θετική + Ίση μεταχείριση των εργαζομένων και των εργοδοτών και κοινή προσέγγιση σε σχέση με τις βασικές πληροφορίες και το ποιος θα πρέπει να έχει πρόσβαση στο δίκτυο EURES στην ΕΕ

Παροχή συνδρομής σε κάθε ενδιαφερόμενο για αντιστοίχιση θέσης, εύρεση εργασίας και πρόσληψη μέσω του δικτύου EURES || Ουδέτερη 0 Αναμένεται ότι οι μεμονωμένες προσπάθειες για την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης της κινητικότητας σύμφωνα με την εθνική ερμηνεία θα συνεχιστούν || Ουδέτερη 0 Αναμένεται ότι οι μεμονωμένες προσπάθειες για την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης της κινητικότητας σύμφωνα με την εθνική ερμηνεία θα συνεχιστούν || Θετική + Ίση μεταχείριση των ενδιαφερόμενων εργαζομένων και εργοδοτών και κοινός ορισμός του πεδίου εφαρμογής των υπηρεσιών υποστήριξης της κινητικότητας που μπορούν να τους παρασχεθούν || Θετική + Ίση μεταχείριση των ενδιαφερόμενων εργαζομένων και εργοδοτών και κοινός ορισμός του πεδίου εφαρμογής των υπηρεσιών υποστήριξης της κινητικότητας που μπορούν να τους παρασχεθούν

Υποστήριξη της λειτουργίας του δικτύου EURES μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τα πλεονάσματα και τα ελλείμματα εργασίας σε εθνικό επίπεδο και συντονισμού των δράσεων μεταξύ των κρατών μελών || Ουδέτερη 0 Δυνατότητα αξιοποίησης της κοινής προσέγγισης για τον προγραμματισμό σύμφωνα με την απόφαση του 2012 || Ουδέτερη 0 Δυνατότητα αξιοποίησης της κοινής προσέγγισης για τον προγραμματισμό σύμφωνα με την απόφαση του 2012 || Θετική + Ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ανταλλαγή πληροφοριών και τον συντονισμό των δραστηριοτήτων του EURES || Πολύ θετική ++ Ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ανταλλαγή πληροφοριών και τον συντονισμό των δραστηριοτήτων του EURES Εξασφάλιση επιπλέον δεδομένων κατόπιν σύναψης ενωσιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης με βασικούς παράγοντες παροχής ιδιωτικών υπηρεσιών απασχόλησης σε επίπεδο ΕΕ

Αποτελεσματικότητα || 0 || + || ++ || - Προβληματισμοί σχετικά με τον ρόλο της Επιτροπής και τη σχέση μεταξύ της Επιτροπής και των μεμονωμένων κρατών μελών

Κόστος || Χωρίς επιπλέον δαπάνες || Χωρίς επιπλέον δαπάνες || Πρόσθετες δαπάνες για τα κράτη μέλη και την Επιτροπή || Πρόσθετες δαπάνες για τα κράτη μέλη και την Επιτροπή

Μόνο η επιλογές 3 και 4 θα αποφέρουν επιπλέον θετικά αποτελέσματα. Η πιθανότητα επίτευξης των αποτελεσμάτων αυτών είναι μεγαλύτερη στην περίπτωση της επιλογής 4, δεδομένης της κατάστασης σχετικά με τον τρόπο διεύρυνσης του δικτύου EURES. Ωστόσο, σε αυτό το στάδιο ανάπτυξης του EURES ως μέσου για τη λειτουργία των ευρωπαϊκών αγορών εργασίας η εφαρμογή της επιλογής 4 συνεπάγεται μερικούς προβληματισμούς σχετικά με το ρόλο της Επιτροπής και τη σχέση μεταξύ της Επιτροπής και των μεμονωμένων κρατών μελών Παρά το γεγονός ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η εφαρμογή της επιλογής αυτής στο μέλλον, στην ίδια ή σε ελαφρώς διαφορετική μορφή, θεωρείται συνετό να υλοποιηθεί πρώτα μια σφαιρική μεταρρύθμιση του EURES και κατόπιν επανεξέτασης να αξιολογηθεί η ανάγκη εφαρμογής μιας πιο ολοκληρωμένης λύσης. Συνεπώς, η επιλογή 3 θεωρείται η πιο αποτελεσματική και, για το λόγο αυτό, η βέλτιστη επιλογή.

7.           Παρακολουθηση και αξιολογηση

Οι υφιστάμενες διευθετήσεις για τη συλλογή δεδομένων και την ανταλλαγή πληροφοριών στο πλαίσιο του δικτύου EURES σχετικά με τις εισροές, τις εκροές και τα αποτελέσματα θα ενισχυθούν. Για την ενίσχυση της συλλογής δεδομένων για τις εκροές και τα αποτελέσματα, θα καθοριστεί μια ομάδα κοινών δεικτών, προσθέτοντας στις υφιστάμενες πηγές δεδομένων, όπως οι προαναφερθείσες μηνιαίες αναφορές, νέες πηγές, όπως οι έρευνες ικανοποίησης πελατών που πραγματοποιούνται σε εθνικό επίπεδο. Οι εξελίξεις στο πλαίσιο των ΔΥΑ, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειών για τον εκσυγχρονισμό και την αποδοτικότητα, θα παρακολουθούνται μέσω των δραστηριοτήτων του δικτύου των ΔΥΑ και το πρόγραμμα αμοιβαίας μάθησης για τον διάλογο ανάμεσα στις ΔΥΑ. Προβλέπεται επίσης η συμπερίληψη στην ανάπτυξη του EURES στο πλαίσιο των ΔΥΑ, ιδίως σε ό,τι αφορά την ενσωμάτωση των υπηρεσιών του EURES. Χρησιμοποιώντας αναλόγως τα στοιχεία που συλλέγονται, η Επιτροπή θα υποβάλλει κάθε δύο έτη έκθεση εφαρμογής. Επιπλέον, πέντε έτη μετά από την έκδοση του νέου κανονισμού θα διενεργηθεί εκ των υστέρων αξιολόγηση σχετικά με την αποτελεσματικότητά του.

[1]               Βουλγαρία, Κροατία: Έλλειψη τεχνικής διαλειτουργικότητας μεταξύ των εθνικών συστημάτων και του δικτύου EURES. Οι εργασίες για την αντιμετώπιση του προβλήματος βρίσκονται σε εξέλιξη.