21.1.2015   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 19/59

1.

Κατόπιν αιτήματος της Ιταλικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή των Περιφερειών ετοιμάζει αιτιολογημένες προτάσεις για το πώς με τη διασύνδεση της Ευρώπης αξιοποιούνται οι μεγάλες δυνατότητες που παρέχει ο τομέας της τεχνολογίας των πληροφοριών και των επικοινωνιών ως πηγή ανάπτυξης και δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας, ιδιαίτερα στα επόμενα πέντε χρόνια.

2.

Την εποχή της νέας βιομηχανικής επανάστασης η Ευρώπη μπορεί να χρησιμοποιήσει την ψηφιοποίηση στο πλαίσιο της στρατηγικής Ευρώπη 2020 ως οδηγό για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. Πρέπει να καταστεί συνείδηση τι είδους υπηρεσία χρειάζεται ο συνδρομητής, να είναι γνωστός ο τρόπος ανάπτυξης των τεχνολογιών και ως εκ τούτου να είναι κατανοητό ότι ο αγοραστής θέλει να αγοράσει όχι μόνο τα προϊόντα, αλλά και παραγωγικότητα, ασφάλεια και ικανοποίηση των πελατών. Όλα αυτά μπορούν να επιτευχθούν με την αξιοποίηση της ψηφιοποίησης. Με τη βοήθεια της κυκλικής οικονομίας, της ψηφιοποίησης και του σχεδιασμού υπηρεσιών δημιουργούνται νέες πράσινες θέσεις εργασίας (green jobs) και εκσυγχρονίζεται η παραδοσιακή βιομηχανία. Σε έκθεση της Επιτροπής αναφέρεται ότι από το 2020 η Ευρώπη θα μπορούσε να αυξήσει το ΑΕγχΠ της κατά 4 % με την επιτάχυνση της ανάπτυξης της ενιαίας ψηφιακής αγοράς και η δημόσια διοίκηση θα μπορούσε να μειώσει το κόστος κατά 15 έως 20 % με την ψηφιοποίηση των υπηρεσιών (1). Το διαδίκτυο, σε εποχή υψηλής ανεργίας, δημιουργεί έως και πέντε νέες θέσεις εργασίας για δύο θέσεις εργασίας που χάνονται. Τα κοινά μέτρα της Ευρώπης σχετικά με την ψηφιακή στρατηγική εκτιμάται ότι θα συμβάλουν μακροπρόθεσμα στη δημιουργία 3,8 εκατ. νέων θέσεων εργασίας σε όλους τους τομείς της οικονομίας.

3.

Οι ικανότητες της Ευρώπης να δημιουργήσει ανάπτυξη και θέσεις εργασίας μέσω της ψηφιοποίησης δεν είναι ωστόσο επαρκείς σε όλες τις περιπτώσεις. Πρέπει να αναπτυχθούν οι δεξιότητες των πολιτών όσον αφορά τις ΤΠΕ, ακόμη και σε τομείς όπου οι πολίτες έχουν πολύ χαμηλό επίπεδο δεξιοτήτων ή δεν έχουν καθόλου. Επειδή οι υπηρεσίες αναπτύσσονται σε παγκόσμιο επίπεδο μέσω της χρήσης της τεχνολογίας της πληροφορίας, είναι σημαντικό να βελτιωθεί η ανταγωνιστική θέση της Ευρώπης ως φορέα παροχής υπηρεσιών και ανάπτυξης. Επίσης, οι επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον· δεν υπάρχουν ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ΤΠΕ που, με βάση τον κύκλο εργασιών τους, να κατατάσσονται στις 10 κορυφαίες εταιρείες ΤΠΕ του κόσμου.

—

Οι συνέργειες μεταξύ των διαφόρων μηχανισμών χρηματοδότησης και μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα πρέπει να ενθαρρυνθούν και να προγραμματιστούν καλά προκειμένου να δημιουργηθεί υψηλής ποιότητας και προσιτή υποδομή ικανή να υποστηρίξει το υπολογιστικό νέφος, τα μεγάλων όγκων δεδομένα και τις ευρυζωνικές συνδέσεις υψηλής ταχύτητας.

—

Οι ευρωπαϊκές, οι εθνικές, οι περιφερειακές και οι τοπικές αρχές θα πρέπει να θέσουν ως προτεραιότητα να παρέχουν στους ανθρώπους τις κατάλληλες ψηφιακές και επιχειρηματικές δεξιότητες που θα τους επιτρέπουν να κάνουν πλήρη χρήση των νέων τεχνολογιών, να αναλύουν τα μεγάλων όγκων δεδομένα, να κατανοούν τα θέματα της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, να αυξάνουν την απασχολησιμότητά τους και να δημιουργούν νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες.

—

Οι ευρωπαϊκές, οι εθνικές και οι υποεθνικές αρχές θα πρέπει να στοχεύουν στην επίτευξη ενός ευέλικτου κανονιστικού πλαισίου, το οποίο να μειώνει το κόστος και να διευκολύνει τη δημιουργία και τη λειτουργία επιχειρήσεων ΤΠΕ, ενώ παράλληλα να καθιστούν δυνατή την εύκολη πρόσβαση στη χρηματοδότηση και να ενθαρρύνουν την καινοτομία, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών αξιολόγησης και επιβράβευσης.

—

Ο καθοριστικής σημασίας ρόλος και οι δυνατότητες των τοπικών και των περιφερειακών αρχών όσον αφορά την ψηφιακή εκπαίδευση των πολιτών, τη δημιουργία και τη διαχείριση των ψηφιακών υποδομών συχνά σε διασυνοριακή ή διαπεριφερειακή συνεργασία, την καινοτομία και τη διαδικασία επιχειρηματικής ανακάλυψης καθώς και την εφαρμογή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε όλα τα επόμενα νομοθετικά μέτρα για την ολοκλήρωση της ενιαίας ψηφιακής αγοράς.

4.

Επικροτεί τα μέτρα που προτείνονται για την εσωτερική αγορά σχετικά τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, με τα οποία θα τονωθεί η δυναμική και βιώσιμη ανάπτυξη σε όλους τους οικονομικούς τομείς και θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας, πράγμα το οποίο θα εξασφαλίσει επίσης ένα υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών. Ο καθοριστικής σημασίας ρόλος και οι δυνατότητες των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην εφαρμογή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης θα πρέπει να ληφθούν υπόψη σε όλα τα επόμενα νομοθετικά μέτρα για την ολοκλήρωση της ενιαίας ψηφιακής αγοράς.

5.

Επισημαίνει ότι είναι ζωτικής σημασίας ο ρόλος των εμβληματικών πρωτοβουλιών συμπεριλαμβανομένου του ψηφιακού θεματολογίου ως εργαλείου ανάπτυξης. Οι εμβληματικές πρωτοβουλίες θα πρέπει να καταστούν μοχλός για την ενίσχυση του συντονισμού της πολιτικής σε όλα τα επίπεδα ενόψει των στόχων της στρατηγικής Ευρώπη 2020 και να χρησιμοποιούνται στα κύρια έγγραφα αναφοράς. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θα πρέπει επίσης να εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τις εμβληματικές πρωτοβουλίες ως πλαίσιο αναφοράς, όχι μόνο για τη χάραξη της πολιτικής τους, αλλά και για να αλληλεπιδρούν με τα υψηλότερα επίπεδα διακυβέρνησης και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς. Επιπλέον, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές (συμπεριλαμβανομένων δημόσιων φορέων όπως βιβλιοθήκες, νοσοκομεία ή σχολεία) θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικότερο ρόλο όσον αφορά τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του προγράμματος Ορίζοντας 2020.

6.

Υπενθυμίζει ότι με μερική βελτιστοποίηση δεν μπορεί να επιτευχθεί οικονομική ανάπτυξη και απασχόληση, αλλά αντιθέτως απαιτείται ολοκληρωμένη σκέψη, διαχείριση και μέτρα. Για παράδειγμα, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές μπορούν να αξιοποιήσουν καλύτερα την ψηφιοποίηση κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων τους εάν οι δημοσιονομικές τους μέθοδοι και οι δείκτες τους απαιτούν ένα καλό συνολικό αποτέλεσμα και ενθαρρύνουν τη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων. Η ΕτΠ θεωρεί επίσης σημαντικό να υπάρχει καλή ισορροπία μεταξύ της θεσμικής ευθύνης και της νέας καινοτόμου ανάπτυξης, έτσι ώστε να μπορούν να αναπτυχθούν νέες και καινοτόμες διοικητικές πρακτικές. Έχει αποκτηθεί εμπειρία από πιλοτικές χρηματοδοτήσεις με τις οποίες είτε προλαμβάνονται προβλήματα είτε αναπτύσσονται και δοκιμάζονται νέες κοινωνικές καινοτομίες.

7.

Υποστηρίζει τον συνδυασμό των μελλοντικών δράσεων «από τη βάση στην κορυφή» (Bottom Up) με τη στρατηγική διαχείριση «από την κορυφή στη βάση» (Top Down). Οι τοπικοί και οι περιφερειακοί φορείς αποτελούν την κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη και την αξιοποίηση της ψηφιοποίησης. Οι τοπικοί και οι περιφερειακοί φορείς λήψεως αποφάσεων, οι εργαζόμενοι και οι κάτοικοι συνιστούν πιθανά μέσα αρκεί να έχουν τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες, καθώς και μια θετική στάση προς την ψηφιοποίηση. Η επίτευξη των δεξιοτήτων αυτών είναι ευθύνη των τοπικών και περιφερειακών φορέων. Το τοπικό και περιφερειακό επίπεδο θα πρέπει να παρακολουθεί τη δική του ανάπτυξη προκειμένου οι τοπικοί και περιφερειακοί φορείς να μην αντιμετωπίζουν εμπόδια στη δική τους ανάπτυξη.

8.

Υπενθυμίζει ότι η ψηφιοποίηση στην Ευρώπη καθιστά δυνατή τη δικτύωση και την επικοινωνία των πολιτών έτσι ώστε να μπορούν να μιλήσουν, να μάθουν ο ένας από τον άλλο, να διαμορφώσουν κοινές απόψεις και να επηρεάσουν με τις προσδοκίες τους και τους στόχους τους τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων και την ενίσχυση μιας κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας. Οι νέες θέσεις εργασίας βασίζονται στην αγορά και η αγορά αναπτύσσεται ευκολότερα αν η ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα είναι ισχυρή και οι πολίτες θέλουν να επωφεληθούν από την ψηφιοποίηση και μάλιστα να απαιτούν νέες ψηφιακές λύσεις.

9.

Επισημαίνει ότι, με την τροποποίηση των θέσεων εργασίας, η ψηφιοποίηση έχει καταστήσει πλεονάζουσες ορισμένες θέσεις εργασίας, γεγονός που απαιτεί από τις επιχειρήσεις και τον δημόσιο τομέα ικανότητες ανανέωσης και αξιοποίησης του καλά εκπαιδευμένου εργατικού δυναμικού, προκειμένου να δημιουργηθεί μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία.. Η ψηφιοποίηση επιτρέπει επίσης στους πολίτες να κερδίζουν τα προς το ζην χάρη σε πολύ μικρές επιχειρήσεις. Επιπλέον, η ψηφιοποίηση θα πρέπει να στοχεύει στην αύξηση της επιχειρηματικότητας εφόσον οι υπηρεσίες και τα προϊόντα παράγονται και παρέχονται ανεξαρτήτως τόπου και χρόνου. Ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές οι φορείς εκμετάλλευσης έχουν ίσες ευκαιρίες να επωφεληθούν από την ψηφιοποίηση.

10.

Τονίζει ότι σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και κρατών μελών απαιτείται μια στρατηγική ανάπτυξης, στην οποία να λαμβάνονται υπόψη οι δυνατότητες της ψηφιακής στρατηγικής, προκειμένου να υποστηριχθεί πρωτίστως η δημιουργία καλύτερων και περισσότερο σταθερών θέσεων εργασίας, ιδίως για τους νέους. Η ευθύνη για την απασχολησιμότητα δεν είναι μόνο ατομική. Όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως επιχειρήσεις, πανεπιστήμια, κολέγια, τοπικές αρχές και οι νέοι πρέπει να αποτελούν μέρος της.

11.

Επισημαίνει ότι η επάρκεια των φυσικών πόρων και η μείωση του αποτυπώματος άνθρακα αποτελούν βασικές πτυχές της αειφόρου ανάπτυξης. Η οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης θα πρέπει συνεπώς να βασίζεται σε κάτι διαφορετικό από την αύξηση της παραγωγής καταναλωτικών αγαθών. Τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που μπορούν να δημιουργούνται και να πωλούνται ψηφιακά μπορούν να δημιουργήσουν ανάπτυξη με μικρότερη επιβάρυνση των φυσικών πόρων (2).

12.

Ενθαρρύνει τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να διερευνήσουν τις δυνατότητες χρήσης των ΤΠΕ, της μοντελοποίησης των πληροφοριών και της επιλογής μιας προσέγγισης βασιζόμενης στην προσέγγιση των ΣΔΙΤ, με σκοπό τη βελτίωση της βιωσιμότητας του κύκλου ζωής της δημόσιας περιουσίας και κυρίως του δομημένου περιβάλλοντος και των κτηρίων.

13.

Τονίζει ότι παράλληλα με την ανάπτυξη προϊόντων που βασίζονται στην τεχνολογία θα πρέπει η προσοχή να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη ανθρωποκεντρικών μεθόδων (Human Centric), υπηρεσιών και προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων του σχεδιασμού με επίκεντρο τον χρήστη/καταναλωτή (User Centric Design), της συνδημιουργίας (Co-Creation) και της ταχείας παροχής κατευθύνσεων (Rapid Piloting). Η ΕτΠ υποστηρίζει την πρωτοβουλία όσον αφορά τη διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη», με τη βοήθεια της οποίας μπορούν να αναπτυχθούν νέες υποδομές ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών ή να δοθεί η δυνατότητα ώστε τα προβλήματα διάφορων περιοχών και οι υφιστάμενες προτάσεις λύσεων σε διάφορα μέρη της Ευρώπης να αντιμετωπιστούν καλύτερα. Αυτά τα μέτρα θα εξασφαλίζουν ότι τα ψηφιακά προϊόντα αντιμετωπίζουν ταχύτερα και καλύτερα τις πραγματικές ανάγκες των αγορών, συμπεριλαμβανομένου του δημόσιου τομέα, και ότι βελτιώνεται η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών προϊόντων και των επιχειρήσεων.

14.

Συνιστά να εξεταστεί αν η διαφορά μεταξύ των ΤΠΕ και των επιχειρήσεων θα μπορούσε να γεφυρωθεί με τη διαχείριση των υπηρεσιών του συστήματος πληροφοριών, χρησιμοποιώντας μια συνολική αρχιτεκτονική — όχι μόνο για τη διαχείριση των πληροφοριών ή για την εν λόγω δραστηριότητα, αλλά για το σύνολο. Το βασικό σημείο για ένα παγκόσμιο μοντέλο αρχιτεκτονικής είναι η εισαγωγή της επιθυμητής πληροφορίας και της τεχνολογίας του περιβάλλοντος με έναν σωστά διαχειριζόμενο και συστηματικό τρόπο, σύμφωνα με τις στρατηγικές και επιχειρησιακές ανάγκες.

15.

Επισημαίνει ότι, σε περιοχές όπου δεν επαρκούν οι μηχανισμοί της αγοράς, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην εξασφάλιση ισότιμης και οικονομικά προσιτής ευρυζωνικής πρόσβασης και συνηγορεί υπέρ της αναγνώρισης των έργων ψηφιακού εξοπλισμού των αραιοκατοικημένων αγροτικών περιοχών ως υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος (3).

16.

Επισημαίνει ότι η χρήση των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών συμβάλλει στην αντιμετώπιση των βασικών κοινωνικών και οικονομικών προκλήσεων. Η Επιτροπή των Περιφερειών προτείνει ένα «νέο πολιτικό πλαίσιο» με το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση να ενθαρρύνει τη χρήση των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών προς όφελος των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων με στόχο την επίλυση μεγάλων κοινωνικών προβλημάτων όπως η κλιματική αλλαγή, το ενεργειακό ή η γήρανση του πληθυσμού. Η Επιτροπή των Περιφερειών έχει συνείδηση του γεγονότος ότι στόχος της εμβληματικής πρωτοβουλίας Ευρωπαϊκή Σύμπραξη Καινοτομίας είναι η Ενεργός και Υγιής Γήρανση και ενθαρρύνει την ανάπτυξη των ηλεκτρονικών υπηρεσιών για την ενεργό γήρανση (Digital Active Aging). Επενδύοντας στην προώθηση ηλεκτρονικών κοινωνικών υπηρεσιών για τη γήρανση και την υγεία του πληθυσμού η Ευρώπη μπορεί να καταστεί πρωτοπόρος στον τομέα, πράγμα που θέτει τα θεμέλια για τις νέες παγκόσμιες εξαγωγικές αγορές. Παράλληλα, η Ευρώπη θα μπορούσε να μειώσει τις δαπάνες που σχετίζονται με τη γήρανση.

17.

Θεωρεί ότι στη σύνδεση μεταξύ της καινοτόμου δραστηριότητας της ψηφιοποίησης με τους παραδοσιακά ισχυρούς τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας, όπως ο τουρισμός και ο πολιτισμός, υπάρχει η δυνατότητα της ανάπτυξης και της απασχόλησης. Για παράδειγμα, οι φορείς παροχής υπηρεσιών και οι αιτούντες υπηρεσίες μπορούν να συναντηθούν μέσω πλατφορμών και νέων και καινοτόμων ψηφιακών μεθόδων. Οι τοπικοί και περιφερειακοί φορείς μπορούν να βοηθήσουν τους φορείς παροχής τουριστικών και πολιτιστικών υπηρεσιών να αναζητήσουν τους αντίστοιχους φορείς σε άλλες περιοχές της Ευρώπης, προκειμένου να δικτυωθούν και να αυξήσουν την προβολή τους με την αξιοποίηση ψηφιακών λύσεων. Οι καταναλωτές τουριστικών και πολιτιστικών υπηρεσιών μπορούν είτε να επωφεληθούν είτε να παράξουν περιεχόμενο με την αξιοποίηση του πληθοπορισμού (Crowd-Sourcing). Δημόσιες πηγές πληροφοριών, όπως το ψηφιακό υλικό μουσείων, αρχείων και βιβλιοθηκών μπορεί να χρησιμεύσουν ως αφετηρία των νέων τουριστικών και πολιτιστικών υπηρεσιών.

18.

Συνιστά την προώθηση της ψηφιοποίησης με την υιοθέτηση συμπληρωματικών επιχειρηματικών μοντέλων, ώστε κοινωνικές επιχειρήσεις και οργανώσεις του τρίτου τομέα να μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες εκεί όπου δεν εκτείνεται ο δημόσιος τομέας και όπου οι επιχειρήσεις δεν διαβλέπουν ακόμη επιχειρηματικές ευκαιρίες.

19.

Με βάση τη διαπίστωση ότι οι επενδύσεις στον τομέα των ΤΠΕ μπορεί να συμβάλλουν περισσότερο στην περιφερειακή ανάπτυξη από ό,τι άλλες επενδύσεις κεφαλαίου, η ΕτΠ συνιστά να δοθεί προτεραιότητα στην ολοκλήρωση της ενιαίας ψηφιακής αγοράς μέχρι το 2015 και να αντιμετωπισθούν οι ανάγκες επενδύσεων σε υποδομές τηλεπικοινωνιών, με την πλήρη χρήση των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ, με την προώθηση του σωστού συνδυασμού δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, με τη χρησιμοποίηση άλλων πηγών χρηματοδότησης, όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, καθώς και με τη θέσπιση του κατάλληλου ρυθμιστικού πλαισίου. Η ΕτΠ θεωρεί ότι οι πολύ πυκνοκατοικημένες περιοχές θα μπορούσαν να υποστηριχθούν από ιδιωτικές επενδύσεις στις υποδομές, ενώ άλλες περιοχές θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε δημόσια χρηματοδότηση για την υποστήριξη των υποδομών τους.

20.

Επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής «Συνδεδεμένες Κοινότητες», στόχος της οποίας είναι να παρέχει στους δήμους, στα μέλη των τοπικών ευρυζωνικών εταιρικών σχέσεων και στους φορείς καθοδήγηση σχετικά με το πώς να λάβουν χρηματοδότηση και να αναπτύξουν προσαρμοσμένα επιχειρηματικά μοντέλα, χάρη στα οποία θα μπορούν να παρέχουν γρήγορα ευρυζωνικές υπηρεσίες στις κοινότητες. Η ΕτΠ προτρέπει τις τοπικές και περιφερειακές φορείς να επωφεληθούν από τις νέες ευκαιρίες χρηματοδότησης και υποστήριξης της ΕΕ.

21.

Πιστεύει ότι η διαθεσιμότητα δικτύων υψηλής ταχύτητας, η χρήση τους και η μείωση του κόστους θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, θα διευκολύνουν την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών, θα προωθήσουν το ηλεκτρονικό εμπόριο και θα παράσχουν ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις στους τομείς του Διαδικτύου των Πραγμάτων (IoT — Διαδίκτυο of Things) και των επικοινωνιών μηχανής προς μηχανή (M2M — Machine-to-Machine). Η ΕτΠ εκφράζει την ανησυχία της για την τάση, σύμφωνα με την οποία η επόμενη γενιά τεχνολογίας (υπολογιστικό νέφος, τρισδιάστατη εκτύπωση, ηλεκτρονική υγεία, ηλεκτρονική διακυβέρνηση, έξυπνες πόλεις, υπηρεσίες ψυχαγωγίας, τηλεπαρουσία, μεγάλων όγκων δεδομένα (Big Data), συνδεδεμένα αυτοκίνητα κ.λπ.) απαιτεί ολοένα και μεγαλύτερο εύρος ζώνης και απρόσκοπτη εξυπηρέτηση σε όλη την Ευρώπη, τα δε επιχειρηματικά μοντέλα που αναπτύχθηκαν για την εισαγωγή αυτής της τεχνολογίας αυξάνουν περισσότερο το κόστος για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές που είναι πέραν των δυνατοτήτων τους. Θεωρεί σημαντικό το γεγονός ότι, στη συνολική διάρθρωση του κόστους των ευρυζωνικών έργων, εκτός από τα έξοδα εκκίνησης πρέπει να ληφθούν υπόψη οι δαπάνες που προκύπτουν από τη ραγδαία ανάπτυξη των τεχνολογιών.

22.

Υπενθυμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Σύμπραξη Καινοτομίας για τις έξυπνες πόλεις και κοινότητες (4) είναι μια πλατφόρμα που προωθεί αποτελεσματικά την αειφόρο ανάπτυξη που βασίζεται στην ψηφιοποίηση. Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά η πλατφόρμα ανάπτυξης και δοκιμής του προϊόντος χρειάζεται ένα επιχειρηματικό και καινοτόμο περιβάλλον που να λειτουργεί σωστά. Με τη συνεργασία των διασυνδεδεμένων έξυπνων πόλεων οι τοπικές και περιφερειακές αρχές μπορούν να προωθήσουν με τον καλύτερο τρόπο την κλιμάκωση των λύσεων που γεννήθηκαν στις επιχειρήσεις, συμβάλλοντας έτσι στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον.

23.

Συνιστά κατά τη χάραξη των στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης (RIS3), οι περιφέρειες να εκμεταλλευτούν την ψηφιοποίηση στον προεπιλεγμένο τομέα εξειδίκευσης, προκειμένου να δημιουργήσουν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία και ως εκ τούτου ταχύτερη ανάπτυξη στην περιοχή. Η ΕτΠ ενθαρρύνει τους ΟΤΑ να δημιουργήσουν καινοτόμες και επιχειρηματικές διαδικασίες αποκαλύψεων καθώς και μηχανισμούς διακυβέρνησης για τη βελτιστοποίηση των συνεργιών μεταξύ των διαφόρων δημόσιων και ιδιωτικών μηχανισμών χρηματοδότησης, τον συντονισμό των συνεργιών μεταξύ διαφορετικών χαρτοφυλακίων περιφερειακών και τοπικών έργων και τη δημιουργία ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων μέσω του προγράμματος Ορίζοντας 2020, του INTERREG, των Μακροπεριφερειών κ.λπ.

24.

Καλεί την Επιτροπή να ενεργήσει γρήγορα, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι περιφέρειες -λαμβάνουν σαφείς οδηγίες για το πώς — κατά την εφαρμογή των στρατηγικών RIS3 — να χρησιμοποιούν τις πολλαπλές χρηματοδοτήσεις, τις ομάδες έργων μεγάλης κλίμακας και τα χαρτοφυλάκια που λειτουργούν με τον συντονισμό της συνεργασίας και όχι με τη διαχείριση των μεμονωμένων σχεδίων. Τα ψηφιακά εργαλεία διαχείρισης έργου και τα εικονικά περιβάλλοντα εργασίας θα είναι καθοριστικής σημασίας για την αλλαγή του εργασιακού πνεύματος.

25.

Επισημαίνει ότι η ΕτΠ έχει ήδη ζητήσει προηγουμένως στο πρόγραμμα-πλαίσιο Ορίζοντας 2020:«Τα μέσα για τη διασύνδεση μεταξύ έρευνας, καινοτομίας και στρατηγικών ευφυούς εξειδίκευσης εφαρμόζονται τόσο στον Ορίζοντα 2020 όσο και στα διαρθρωτικά ταμεία προκειμένου να δημιουργηθούν αντικειμενικοί δείκτες για την ανάπτυξη αριστείας και τη διαμόρφωση του ΕΧΕ» (5). Ζητά, επίσης, οι δείκτες αυτοί να εφαρμόζονται για την αξιολόγηση των οφελών που προκύπτουν από ερευνητικά προγράμματα με δημόσια χρηματοδότηση. Η αξιολόγηση θα πρέπει να επικεντρωθεί στα αποτελέσματα και τις επιπτώσεις που είναι προς όφελος των τοπικών και περιφερειακών αρχών, τα οποία παρέχουν νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και δημιουργούν θέσεις εργασίας, συμβάλλουν στη βελτίωση του σχεδιασμού, της λειτουργικότητας, της χρηστικότητας και της αποδοτικότητας της παραγωγής υπηρεσιών, αυξάνουν τη συνολική ποιότητα των προϊόντων και των υπηρεσιών, ή γενικά συμβάλλουν στα συστήματα καινοτομίας.

26.

Έχει επισημάνει, σε γνωμοδοτήσεις της, την ενεργό αξιοποίηση των καινοτόμων δημοσίων συμβάσεων και την απλούστευση των διαδικασιών. Η ΕτΠ ενθαρρύνει τους τοπικούς και περιφερειακούς υπαλλήλους να εφαρμόσουν αυτές τις αρχές, με σκοπό την επιτάχυνση της επέκτασης των ψηφιακών λύσεων.

27.

Προϋπόθεση για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και την ανταγωνιστικότητα της ψηφιακής οικονομίας είναι ο συντονισμός των φορέων του δικτύου αξίας για την εξεύρεση ψηφιακών λύσεων, φορέων όπως οι δημιουργοί περιεχομένου, οι υπεύθυνοι εμπορίας, οι δίαυλοι διανομής, το ηλεκτρονικό εμπόριο, οι εταιρείες λογισμικού, οι φορείς τηλεπικοινωνιών και χρηματοδότησης, ο τομέας της έρευνας και της καινοτομίας και οι ειδικοί της εκπαίδευσης και των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Η ΕτΠ ζητά οι τοπικοί και περιφερειακοί φορείς να διαδραματίσουν σημαντικότερο ρόλο στη δημιουργία και στον συντονισμό των διευρωπαϊκών και διαπεριφερειακών δικτύων αξίας.

28.

Επισημαίνει ότι η ανάπτυξη και η απασχόληση μπορούν να αυξηθούν με το άνοιγμα της πρόσβασης στη γνώση, με διαδικασίες, με δημόσιες υπηρεσίες και με το πλεόνασμα καινοτομίας που προκύπτει από προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης που χρηματοδοτούνται με δημόσια κονδύλια. Για παράδειγμα, με την παροχή, έναντι προσυμφωνημένης αμοιβής αμοιβής, δικτυακών συνδέσεων και εξοπλισμού σε δημόσιους χώρους, οι δήμοι μπορούν να υποστηρίξουν τους πολύ μικρούς επιχειρηματίες ή να κινητοποιήσουν διάφορες κατηγορίες πολιτών.

29.

Τονίζει ότι, σύμφωνα με μελέτες της Επιτροπής, η ελεύθερη διαθεσιμότητα δεδομένων του δημόσιου τομέα και των φορέων που χρηματοδοτούνται από το δημόσιο θα ενισχύσει την οικονομική ανάπτυξη και θα δημιουργήσει νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες ακόμη και για τις μικρότερες ΜΜΕ ανεξάρτητα του τόπου εγκατάστασής τους. Τα ανοιχτά δεδομένα του δημοσίου συμβάλλουν στη βελτίωση των συνθηκών για μια αποτελεσματική εσωτερική ψηφιακή αγορά όπου οι καταναλωτές έχουν εύκολη, ασφαλή και ευέλικτη πρόσβαση στις αγορές ψηφιακού περιεχομένου και υπηρεσιών (6).

30.

υπενθυμίζει ότι η τεχνολογία που απαιτείται για το άνοιγμα των δεδομένων του δημοσίου είναι ήδη σε υψηλό επίπεδο, αλλά ότι σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, η τεχνολογία αυτή ενδέχεται να μην ελέγχεται σωστά και να μην υπάρχουν οι μηχανισμοί που απαιτούνται για την ανεύρεση των πληροφοριών που διατίθενται για περαιτέρω χρήση (7). Τα μεταδεδομένα είναι ένα σημαντικό μέρος της επαναχρησιμοποίησης της πληροφορίας και η δημοσίευσή τους σε τυποποιημένη μορφή θα μπορούσε να προωθήσει κυρίως τη διασυνοριακή ανταλλαγή πληροφοριών, την αξιοποίησή τους ακόμη και την εμπορία τους.

31.

Σημειώνει ότι ο όγκος των πληροφοριών που διατίθενται στο διαδίκτυο αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς. Προβλέπεται ότι τα επόμενα χρόνια η χρήση των «μεγάλων όγκων δεδομένων», ή μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, θα δημιουργήσει νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και θέσεις εργασίας, η χρήση όμως των δεδομένων αυτών στον δημόσιο τομέα, για παράδειγμα στον τομέα της υγείας, των μεταφορών ή στις υπηρεσίες ευρέσεως εργασίας είναι ακόμη σε αρχικό στάδιο. Πράγματι η ενοποίηση των ανοιχτών δεδομένων και των μεγάλων όγκων δεδομένων, των δημόσιων και ιδιωτικών χώρων αποθήκευσης δεδομένων παρέχει πράγματι τεράστιες δυνατότητες. Η νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να επιτρέπει την κατάλληλη αξιοποίηση των μεγάλων όγκων δεδομένων χωρίς να παραβιάζεται η ιδιωτική ζωή των πολιτών.

32.

Επιθυμεί το διαδικτυακό περιβάλλον της ΕΕ να είναι το ασφαλέστερο στον κόσμο και ζητά η Ευρώπη να παρουσιάζεται στην παγκόσμια αγορά ως ένα ασφαλές και σταθερό επιχειρηματικό περιβάλλον με καλή υποδομή τηλεπικοινωνιών, προκειμένου να προσελκύσει επιχειρήσεις υψηλής έντασης γνώσης για να επενδύσουν και να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους σε περιοχές της Ευρώπης. Πρέπει να μειωθούν στο ελάχιστο οι βλάβες του δικτύου, οι επιθέσεις και η εγκληματικότητα, δεδομένου ότι ζημιώνουν την εικόνα της επιχείρησης, μειώνουν την παραγωγικότητα της εργασίας και βλάπτουν στοιχεία ζωτικής σημασίας για τις επιχειρήσεις.

33.

Επικροτεί την οικοδόμηση τεχνολογικών πλατφορμών στην Ευρώπη και ζητά να εξεταστεί εάν για λόγους ασφάλειας του κυβερνοχώρου χρειάζεται να αναπτυχθεί ένα πιο κλειστό δίκτυο internet παράλληλα με το υφιστάμενο internet, το οποίο θα δώσει ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις επιχειρήσεις, στις υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους και στην έρευνα με βάση την εμπιστοσύνη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε επίσης να ενθαρρύνει τους φορείς, με χρηματοδότηση της ΕΕ, να χρησιμοποιούν αυτές τις πλατφόρμες επιταχύνοντας έτσι την εμπορική επιτυχία των νέων λύσεων.

34.

Τονίζει ότι είναι απολύτως αναγκαία η τήρηση προτύπων ασφαλείας σε όλα τα επίπεδα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η βέλτιστη δυνατή προστασία της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδομένων και να αποτραπεί η μη εξουσιοδοτημένη παρακολούθηση των κάθε είδους προσωπικών πληροφοριών και η δημιουργία προσωπικών προφίλ, για παράδειγμα σε σχέση με τις προτιμήσεις αγοράς, την κατάσταση της υγείας, τα ιατρικά αρχεία κ.λπ. Η προστασία των προσωπικών δεδομένων θα πρέπει επίσης να εξεταστεί όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο δεδομένα από διαφορετικούς φακέλους μπορούν να ενωθούν αυτόματα, δημιουργώντας εξαιρετικά ευαίσθητα προσωπικά προφίλ ατόμων (8).

35.

Αναγνωρίζει ότι λόγω της ψηφιοποίησης, συμπεριλαμβανομένων των μαζικών ανοικτών διαδικτυακών μαθημάτων, MOOC (Massive Open Online Courses), πραγματοποιείται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση η ίδια διαρθρωτική αλλαγή, η οποία για παράδειγμα έχει ήδη αλλάξει τους όρους λειτουργίας των μέσων ενημέρωσης. Η ευρωπαϊκή τριτοβάθμια εκπαίδευση κινδυνεύει να μείνει πίσω σε σχέση με άλλες περιοχές του κόσμου που επενδύουν σε στρατηγικές μεταρρύθμισης της εκπαίδευσης που βασίζονται στις ΤΠΕ. Από την άλλη πλευρά, οι τοπικοί και περιφερειακοί φορείς έχουν επίσης τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν την ψηφιοποίηση, σε συνεργασία με ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για τη μεταρρύθμιση στον τομέα της εκπαίδευσης. Αυτό θα δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να επιτύχουν στην αναπτυσσόμενη αγορά της παγκόσμιας τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και παράλληλα να δοθεί η ευκαιρία για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που έχουν ήδη υιοθετήσει την ψηφιοποίηση μπορούν να εκμεταλλευτούν τις αρχές του τριγώνου της γνώσης (έρευνα, καινοτομία, εκπαίδευση) για την αξιόπιστη ανανέωση των άλλων τομέων δραστηριοτήτων στην περιοχή τους και με τον τρόπο αυτό να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και τον δημόσιο τομέα να αναπτύξει την ηλεκτρονική διακυβέρνηση ή τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες.

36.

Θεωρεί θετικές τις προσπάθειες, στο πλαίσιο του Μεγάλου Συνασπισμού για Ψηφιακές Θέσεις Εργασίας (Grand Coalition for Digital Jobs) (9), και σε συνεργασία με τον κλάδο, για τη βελτίωση των δεξιοτήτων που χρειάζονται οι χρήστες των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας. Τόσο οι οργανώσεις όσο και τα άτομα ολοένα και συχνότερα πρέπει να προσαρμόζονται — να μαθαίνουν νέες δεξιότητες, και να μαθαίνουν περισσότερα — ώστε να συμβαδίζουν με τις εξελίξεις. Για τον λόγο αυτό τόσο οι επιχειρήσεις όσο και η δημόσια διοίκηση πρέπει να αναπτύξουν καινοτόμους τρόπους διασφάλισης της διαθεσιμότητας δεξιοτήτων στο μέλλον. Εν προκειμένω το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι η έλλειψη των κατάλληλων γνώσεων και δεξιοτήτων. Ειδικότερα πρέπει να βελτιωθούν οι ψηφιακές δεξιότητες των ανέργων, παρέχοντας σε όσους διαθέτουν πιστοποιητικό κατάρτισης ή πανεπιστημιακό δίπλωμα την ευκαιρία να μάθουν το ηλεκτρονικό εμπόριο. Η Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού δικτύου επιχειρηματικότητας.

37.

Έχει υποστηρίξει την πρόταση να χρησιμοποιηθούν τα νέα εκπαιδευτικά προγράμματα Erasmus + και Ορίζοντας 2020 για να υποστηριχθούν οι φορείς παροχής εκπαίδευσης στην ανάπτυξη νέων μοντέλων εκπαίδευσης και επιχειρηματικότητας και στη δρομολόγηση δραστηριοτήτων για τη δοκιμή καινοτόμων μεθόδων διδασκαλίας και μάθησης, την ανάπτυξη προγραμμάτων σπουδών και την αξιολόγηση των δεξιοτήτων (10). Για την ανάπτυξη και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας η ΕτΠ προτρέπει τους τοπικούς και περιφερειακούς φορείς να μετατρέψουν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα που διατηρούν και χρηματοδοτούν σε περιβάλλοντα ανάπτυξης, δοκιμής και πιλοτικής εφαρμογής νέων προσεγγίσεων ψηφιακής μάθησης (ζωντανά εργαστήρια).

38.

Υπενθυμίζει ότι η διά βίου μάθηση λαμβάνει χώρα σε κάθε στάδιο της ζωής, ακόμη και εκτός του επίσημου εκπαιδευτικού συστήματος. Οι ανοικτές τεχνολογίες και τα μαθήματα στο διαδίκτυο επιτρέπουν σε όλα τα άτομα να μαθαίνουν, οπουδήποτε, οποτεδήποτε, μέσω οποιασδήποτε συσκευής, και με την υποστήριξη οποιουδήποτε. Αυτό καθιστά επίσης δυνατή την ανάπτυξη των δεξιοτήτων των πολιτών στις ΤΠΕ και στην προστασία των δεδομένων. Η ΕτΠ επισημαίνει ότι οι τοπικοί και περιφερειακοί φορείς πρέπει να εξασφαλίζουν ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας αναπτύσσεται συστηματικά σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες, από την προσχολική έως τις σπουδές που οδηγούν σε επαγγελματικούς ή επιστημονικούς τίτλους. Για παράδειγμα, στην Ευρώπη θα μπορούσαν να βελτιωθούν και να χρησιμοποιηθούν ως κίνητρο οι ψηφιακές δεξιότητες για την αναγνώριση προτύπων και πιστοποιήσεων (European Standards and Certifications for Digital Skills).

39.

Επικροτεί την πύλη ηλεκτρονικής μάθησης που θέσπισε η Επιτροπή και τη χρηματοδότηση που προορίζεται για το Erasmus+. Στο μέλλον, οι ανοικτοί εκπαιδευτικοί πόροι για μια ενιαία κοινή πύλη και, για παράδειγμα, τα βασικά αποτελέσματα των χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ έργων Ε & Α, θα αυξήσουν την ευρωπαϊκή γνώση και ανταγωνιστικότητα.