Δημοσίευση αίτησης σύμφωνα με το άρθρο 50 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, για τα συστήματα ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων

2013/C 160/05

Η παρούσα δημοσίευση παρέχει το δικαίωμα ένστασης κατά την έννοια του άρθρου 51 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1).

ΕΝΙΑΙΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 510/2006 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων  (2)

«MOHANT»

Αριθ. ΕΚ: SI-PDO-0005-0424-29.10.2004

ΠΓΕ ( ) ΠΟΠ ( X )

1.   Ονομασία

«Mohant»

2.   Κράτος μέλος ή τρίτη χώρα

Σλοβενία

3.   Περιγραφή του γεωργικού προϊόντος ή του τροφίμου

3.1.   Τύπος προϊόντος

3.2.   Περιγραφή του προϊόντος για το οποίο ισχύει η ονομασία υπό 1

Το τυρί «Mohant» είναι τυρί με μαλακή μάζα χρώματος ανοιχτοκίτρινου ή υπόλευκου ή με απαλό χρώμα βουτύρου, με διακριτή, καυστική, δριμεία, διαπεραστική και πολύ έντονη οσμή και γεύση. Η επιφάνεια του τυριού είναι λεία, επίπεδη, ξηρή και επαλείψιμη. Η τυρόμαζα είναι ομοιογενής, λεία, εν μέρει ελαστική, ελάχιστα επαλείψιμη έως επαλείψιμη, πλασμένη, ορισμένες φορές ελαφρώς σβολώδης. Με δεδομένη την παραδοσιακή μέθοδο αποκορύφωσης του γάλακτος, το ώριμο «Mohant» πρέπει να έχει ελάχιστη περιεκτικότητα σε λιπαρές ύλες 35 % επί ξηρού, ελάχιστη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες 17 % και περιεκτικότητα σε αλάτι 0,5 έως 2,5 %.

3.3.   Πρώτες ύλες (μόνο για μεταποιημένα προϊόντα)

Το «Mohant» παρασκευάζεται από ανεπεξέργαστο αγελαδινό γάλα παραγόμενο εντός της γεωγραφικής περιοχής.

3.4.   Ζωοτροφές (μόνο για προϊόντα ζωικής προέλευσης)

Η διατροφή των αγελάδων γαλακτοπαραγωγής αποτελείται κυρίως από χονδροειδείς χορτονομές (χόρτο, άχυρο και ενσιρώματα), παραγόμενες εντός της γεωγραφικής περιοχής, οι οποίες πρέπει να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 75 % της ξηράς ουσίας του σιτηρεσίου. Επιτρέπονται τα συμπληρώματα ανόργανων αλάτων και βιταμινών.

3.5.   Συγκεκριμένα στάδια της παραγωγής που πρέπει να εκτελούνται εντός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής

Η παραγωγή γάλακτος και η παρασκευή του «Mohant» πρέπει να εκτελούνται εντός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής.

3.6.   Ειδικοί κανόνες για τον τεμαχισμό, το τρίψιμο, τη συσκευασία κ.λπ.

Η ωρίμαση του «Mohant» εκτελείται σε μεγάλα δοχεία, υπό αναερόβιες συνθήκες. Μετά την ωρίμαση, είναι παχύρευστο με μεγάλη επαλειψιμότητα, χωρίς κρούστα που θα το εμπόδιζε να ξηραθεί και να οξειδωθεί. Για να διατηρηθούν οι χαρακτηριστικές οργανοληπτικές ιδιότητες του «Mohant» μετά την ωρίμαση, είναι αναγκαίο να συσκευάζεται το προϊόν απευθείας μετά την έξοδό του από τα μεγάλα δοχεία. Τα αέρια που εκλύονται κατά την ωρίμαση υπό αναερόβιες συνθήκες ευνοούν το σχηματισμό φυσαλίδων αέρα στο εσωτερικό του τυριού. Για τον λόγο αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό να λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα κατά τη συσκευασία του προϊόντος ώστε να απομακρύνονται κάθε φορά οι φυσαλίδες αέρα που θα μπορούσαν να έχουν αρνητικές μικροβιολογικές επιπτώσεις στο προϊόν.

Πριν από τη συσκευασία, το «Mohant» μαλάσσεται και τεμαχίζεται, και αμέσως συσκευάζεται. Μετά τη συσκευασία, το δοχείο και το κάλυμμά του πρέπει να σφραγίζονται με ετικέτα η οποία να αποδεικνύει ότι η συσκευασία δεν έχει ανοιχτεί.

Μόνον εφόσον η συσκευασία του «Mohant» εκτελείται εντός της γεωγραφικής περιοχής παρέχεται η εγγύηση ότι το προϊόν θα συσκευαστεί το ταχύτερο δυνατό ώστε να διατηρήσει τα ιδιαίτερα οργανοληπτικά του χαρακτηριστικά και να πληροί τις απαιτήσεις υγιεινής όσον αφορά τη μικροβιολογική του κατάσταση.

3.7.   Ειδικοί κανόνες για την επισήμανση

Το προϊόν πρέπει να φέρει την ονομασία «Mohant», τον λογότυπο «Samo eden je Mohant Bohinj» (Υπάρχει ένα μόνον Mohant, αυτό του Bohinj), την ένδειξη «Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης» και την εθνική ετικέτα ποιότητας.

4.   Συνοπτική οριοθέτηση της γεωγραφικής περιοχής

Η γεωγραφική περιοχή παραγωγής γάλακτος και παρασκευής του «Mohant» βρίσκεται στο κέντρο των Ιουλιανών Άλπεων. Οριοθετείται από γραμμή που αρχίζει από την κορυφή του Kobla, διέρχεται από το Bohinjsko Sedlo έως το όρος Pečana, κατόπιν το Rovtarica προς την κατεύθυνση του Soteska, έως το Kranjska Dolina, συνεχίζεται μέσω του Pleša προς το Mrzli Studenec, φθάνοντας στο Debela Peč, κατόπιν από το Rjavina μέσω του Triglav προς την κοιλάδα των λιμνών του Triglav, διέρχεται από το Zgornja Komna για να φθάσει στο Lepa Komna, κατόπιν μέσω Tolminski Kuk στο Vogel και μέσω του όρους Raskovec κατευθύνεται προς το Črna Prst για να επιστρέψει τέλος στο Kobla.

5.   Δεσμός με τη γεωγραφική περιοχή

5.1.   Ιδιαιτερότητα της γεωγραφικής περιοχής

Η γεωγραφική περιοχή παραγωγής του γάλακτος και παρασκευής του «Mohant» βρίσκεται στο έδαφος του εθνικού πάρκου του Triglav και μιας περιοχής Natura 2000. Περιβαλλόμενη από ψηλά όρη σε τρεις πλευρές, η κοιλάδα ανοίγεται μόνον προς τα ανατολικά, εκεί που ο ποταμός Sava Bohinjka έχει δημιουργήσει μια βαθιά κοίτη.

Η γεωγραφική περιοχή δέχεται κυρίως την επίδραση ενός αλπικού κλίματος που χαρακτηρίζεται από σχετικά ψυχρούς και δριμείς χειμώνες και σύντομα καλοκαίρια. Οι καιρικές μεταβολής είναι ταχείες, με μεγάλο ύψος βροχοπτώσεων και καταρρακτώδεις βροχές. Η μέση ετήσια θερμοκρασία στην κοιλάδα είναι 7,7 °C και, στις ορεινές περιοχές, 3,6 °C. Θερμότερος μήνας είναι ο Ιούλιος και ψυχρότερος ο Ιανουάριος, στην κοιλάδα, και ο Φεβρουάριος στις ορεινές περιοχές.

Αυτές οι εδαφοκλιματικές και μετεωρολογικές συνθήκες επηρεάζουν άμεσα την αυτόχθονη αλπική χλωρίδα των βοσκοτόπων και των λειμώνων της γεωγραφικής περιοχής. Η αλπική χλωρίδα των ασβεστολιθικών εδαφών της γεωγραφικής περιοχής κατατάσσεται μεταξύ των πλουσιότερων της Ευρώπης: εκεί φύονται περισσότερα από χίλια διαφορετικά φυτικά είδη. Μερικές από τις φυτοκοινότητες αυτών των ειδών δεν αναπτύσσονται πουθενά αλλού. Πολυάριθμες από αυτές επίσης προστατεύονται.

Η εγγύτητα της Μεσογείου εκδηλώνεται με την παρουσία θερμόφιλων φυτών που φύονται στις νότιες κλιτύες των κατώτερων ορεινών όγκων του Bohinj και του Pršivec. Τα φυτά αυτά έχουν προσαρμοστεί στις δριμείες συνθήκες και χαρακτηρίζονται από νανισμό ή κλίση, ταχεία ανάπτυξη, πολυετή αναπαραγωγή και παχύτερα φύλλα, συχνά με περισσότερο πέλος. Οι μακριές ρίζες τους εξασφαλίζουν καλή ριζοβολία και τα άνθη τους έχουν εντονότερα χρώματα.

Η παρουσία, εντός της γεωγραφικής περιοχής, αλπικών γαλακτοκομικών εκμεταλλεύσεων και της επακόλουθης τυροκομικής δραστηριότητας ανάγεται στον 13ο αιώνα. Η απουσία αρόσιμων γαιών, οι μεγάλης διάρκειας χειμώνες και τα σύντομα καλοκαίρια εξηγούν γιατί οι κάτοικοι από παλιά έχουν στραφεί προς την κτηνοτροφία και στην πλειονότητά τους απασχολούνται σε αυτήν. Οι κάτοικοι του Bohinj ανέπτυξαν εξαιρετικά την αλπική γαλακτοκομική εκμετάλλευση. Την άνοιξη, οι βοσκοί οδηγούσαν τα κοπάδια τους για βοσκή, πρώτα στους θεριζόμενους λειμώνες που βρίσκονταν σε χαμηλό υψόμετρο και κατόπιν στους βοσκοτόπους μέσου και μεγάλου υψομέτρου· το φθινόπωρο, ακολουθούσαν την αντίθετη διαδρομή, επιστρέφοντας στην κοιλάδα.

Έως τα μέσα του 19ου αιώνα, η τυροκομική δραστηριότητα ήταν οργανωμένη με τρόπο ώστε κάθε αλπική γαλακτοκομική εκμετάλλευση («majer») να μεταποιεί επιτόπου, στο βουνό, το γάλα σε γαλακτοκομικά προϊόντα. Μεταξύ των προϊόντων αυτών, που παράγονταν στο βουνό, το «Mohant» κατείχε ήδη την εποχή εκείνη σημαντική θέση.

Διάφορες γραπτές και προφορικές μαρτυρίες πιστοποιούν αυτήν την παραδοσιακή παρασκευή και τη χρήση της ονομασίας «Mohant» εντός της γεωγραφικής περιοχής. Στο ετυμολογικό λεξικό της Σλοβενίας (2003), ο δρ. Marko Snoj διευκρινίζει ότι η ονομασία «Mohant» αναφερόταν ήδη τον 18ο αιώνα. Στο έργο «Sirarstvo» (Η τυροκομική δραστηριότητα) (1925), ο Anton Pevc αφιερώνει ένα μεγάλο κεφάλαιο στο «Mohant», στο οποίο περιγράφει την παρασκευή του στο Bohinj. Η παραδοσιακή παρασκευή του «Mohant» περιγράφηκε επίσης από τον Anka Novak στο έργο «Bohinjski zbornik» (1987) που είναι αφιερωμένο στο Bohinj. Η παραδοσιακή διαδικασία παραγωγής περιλαμβάνει κυρίως δύο φάσεις: την πρώτη, όταν το τυρόπηγμα εναποτίθεται στον πυθμένα μετά την ξήρανση, και τη δεύτερη, αυτή της ωρίμασης του τυριού σε ειδικά δοχεία («deže»), όπου το «Mohant» ωριμάζει σε αναερόβιες συνθήκες. Στις ημέρες μας ακόμη, το «Mohant» παράγεται σύμφωνα με την παραδοσιακή διαδικασία.

5.2.   Ιδιοτυπία του προϊόντος

Το «Mohant» χαρακτηρίζεται από πολύ έντονη οσμή και καυστική γεύση που ενίοτε πικρίζει ελαφρά. Πολλοί είναι εκείνοι που μπορεί να βρίσκουν απωθητική την οσμή και τη γεύση του «Mohant», όμως αυτά ακριβώς τα χαρακτηριστικά του το διακρίνουν από τα άλλα τυριά και του προσδίδουν τον ξεχωριστό χαρακτήρα του.

Μια άλλη ιδιαιτερότητα είναι η επαλείψιμη υφή του, η οποία μπορεί να είναι και κάπως σβολώδης.

5.3.   Αιτιώδης σχέση που συνδέει τη γεωγραφική περιοχή με την ποιότητα ή τα χαρακτηριστικά του προϊόντος (για τις ΠΟΠ) ή με μια συγκεκριμένη ιδιότητα, τη φήμη ή άλλα χαρακτηριστικά του προϊόντος (για τις ΠΓΕ)

Οι ιδιότητες του «Mohant» που το διακρίνουν από τα άλλα τυριά συνδέονται στενά με τη γεωγραφική περιοχή παραγωγής. Τα χαρακτηριστικά της που συνδέονται με τις εδαφοκλιματικές και μετεωρολογικές συνθήκες επηρεάζουν την αυτόχθονη χλωρίδα των λειμώνων, των βοσκοτόπων και των ορέων της. Η αλπική χλωρίδα των ασβεστολιθικών εδαφών της γεωγραφικής περιοχής ανήκει στις πλουσιότερες της Ευρώπης: εκεί φύονται περισσότερα από χίλια διαφορετικά φυτικά είδη. Μερικές από τις φυτοκοινότητες αυτών των ειδών δεν αναπτύσσονται πουθενά αλλού. Πολυάριθμες από αυτές επίσης προστατεύονται. Η τροφή των αγελάδων γαλακτοπαραγωγής προέρχεται από τη γεωγραφική περιοχή. Η πλούσια αυτόχθονη χλωρίδα επηρεάζει έντονα τις ιδιαιτερότητες του «Mohant». Πράγματι, χάρη σε αυτήν, το ανεπεξέργαστο γάλα που χρησιμοποιείται για την παραγωγή τυριού διαθέτει ιδιαίτερα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά που προσδίδουν ξεχωριστή οσμή και γεύση στο προϊόν και το διακρίνουν από τα άλλα τυριά. Καθώς το γάλα δεν υποβάλλεται σε θερμική επεξεργασία ούτε σε εντατική, περιοριστική ή αυστηρή τεχνολογική διεργασία (πολύ χαμηλές θερμοκρασίες ψύξης, πολύ υψηλές θερμοκρασίες θερμικής επεξεργασίας, μακρόχρονες διαδικασίες ωρίμασης του γάλακτος), η αυτόχθονη μικροχλωρίδα που είναι από τη φύση της πλούσια και ωφέλιμη εμποδίζει την ανάπτυξη ανεπιθύμητων παθογόνων μικροοργανισμών.

Επιπλέον, η παραδοσιακή διαδικασία παραγωγής που μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά επηρεάζει έντονα την οσμή, τη γεύση και την υφή του «Mohant». Το τυρί ωριμάζει παραδοσιακά σε μεγάλα ειδικά δοχεία (deže), σε αναερόβιες συνθήκες. Κατά τη φάση της ωρίμασης, οι πρωτεΐνες μετατρέπονται σε αμινοξέα και τα αέρια που εκλύονται προσδίδουν στο τυρί μεγάλη επαλειψιμότητα. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης επίσης το τυρί αποκτά την ξεχωριστή γεύση και οσμή του.

Παραπομπή στη δημοσίευση των προδιαγραφών

[Άρθρο 5 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 (3)]

http://www.mko.gov.si/fileadmin/mko.gov.si/pageuploads/podrocja/Varna_in_kakovostna_hrana_in_krma/zasciteni_kmetijski_pridelki/Specifikacije/MOHANT_SP_EU.pdf

(1)  ΕΕ L 343 της 14.12.2012, σ. 1.

(2)  ΕΕ L 93 της 31.3.2006, σ. 12. Αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (EE) αριθ. 1151/2012.

(3)  Βλέπε υποσημείωση 2.