ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.           ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Οι διατάξεις της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) που εφαρμόζονται στις εξόχως απόκεντρες περιοχές της ΕΕ, στις οποίες συγκαταλέγονται η αυτόνομη περιοχή της Μαδέρας και η αυτόνομη περιοχή των Αζορών, δεν επιτρέπουν καταρχήν καμία διαφορά φορολόγησης μεταξύ των τοπικών προϊόντων και αυτών που προέρχονται από την Πορτογαλία ή άλλα κράτη μέλη. Το άρθρο 349 της ΣΛΕΕ προβλέπει, ωστόσο, τη δυνατότητα θέσπισης ειδικών μέτρων για τις περιοχές αυτές λόγω της ύπαρξης μόνιμων μειονεκτημάτων με επιπτώσεις στην οικονομική και κοινωνική κατάσταση των εξόχως απόκεντρων περιοχών.

Με την απόφαση 2009/831/EΚ του Συμβουλίου, της 10ης Νοεμβρίου 2009[1], η οποία εκδόθηκε βάσει του άρθρου 299 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ, επιτράπηκε στην Πορτογαλία η εφαρμογή, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013, μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης για το ρούμι και τα λικέρ που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας, καθώς και για τα λικέρ και τα αποστάγματα που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών. Το άρθρο 2 της εν λόγω απόφασης περιορίζει την ανωτέρω παρέκκλιση σε συγκεκριμένα προϊόντα. Η Πορτογαλία μπορεί να εφαρμόζει στα προϊόντα αυτά συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης χαμηλότερο από τον πλήρη συντελεστή για την αλκοόλη που καθορίζεται στο άρθρο 3 της οδηγίας 92/84/ΕΟΚ[2], και χαμηλότερο από τον ελάχιστο συντελεστή του ειδικού φόρου κατανάλωσης για την αλκοόλη που καθορίζεται από την εν λόγω οδηγία, αλλά όχι πάνω από 75% χαμηλότερο από τον κανονικό εθνικό ειδικό φόρο κατανάλωσης για την αλκοόλη.

Στην απόφαση 2009/831/ΕΚ παρατίθενται οι λόγοι που υπαγόρευσαν την έκδοση ειδικών μέτρων στους οποίους περιλαμβάνονται η μικρή έκταση, ο κατακερματισμός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, καθώς και το χαμηλό επίπεδο εκμηχάνισής τους. Επιπλέον, η μεταφορά στα νησιά ορισμένων πρώτων υλών και υλικών συσκευασίας που δεν παράγονται επιτόπου συνεπάγεται πρόσθετο κόστος σε σχέση με τη μεταφορά μόνο των τελικών προϊόντων. Η μεταφορά και η εγκατάσταση του εξοπλισμού στις εν λόγω απομακρυσμένες νησιωτικές περιφέρειες διογκώνουν ακόμη περισσότερο το πρόσθετο κόστος. Τέλος, οι εν λόγω παραγωγοί επιβαρύνονται με τα γενικά έξοδα που φέρουν οι τοπικές οικονομίες και, συγκεκριμένα, το υψηλότερο κόστος του εργατικού δυναμικού και του ενεργειακού εφοδιασμού.

H μείωση κατά 75% δεν υπερβαίνει το απολύτως αναγκαίο επίπεδο για την αντιστάθμιση του πρόσθετου κόστους που επιβαρύνει τους επιχειρηματίες λόγω των ανωτέρω ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της Μαδέρας και των Αζορών, ως εξόχως απόκεντρων περιοχών.

Δεδομένου ότι το φορολογικό πλεονέκτημα περιορίζεται στο απολύτως αναγκαίο επίπεδο για την αντιστάθμιση του πρόσθετου κόστους και ότι οι όγκοι που διακυβεύονται είναι αμελητέοι, το μέτρο δεν θίγει την ακεραιότητα και τη συνοχή της κοινοτικής έννομης τάξης. Επιπλέον, το φορολογικό πλεονέκτημα περιορίζεται στην κατανάλωση στις εν λόγω περιφέρειες.

Οι πορτογαλικές αρχές ζήτησαν την ανανέωση, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020, της άδειας εφαρμογής μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης για το ρούμι και τα λικέρ που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας, καθώς και για τα λικέρ και τα αποστάγματα που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών. Η ανανέωση πρέπει να εγκριθεί τόσο με απόφαση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 349 της ΣΛΕΕ όσο και με απόφαση της Επιτροπής για κρατικές ενισχύσεις. Η απόφαση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 349 της ΣΛΕΕ λαμβάνεται με την επιφύλαξη της απόφασης της Επιτροπής σχετικά με την παράταση του εν λόγω μέτρου σύμφωνα με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων.

Στις 28 Ιουνίου 2013, η Επιτροπή εξέδωσε νέες κατευθυντήριες γραμμές για τις περιφερειακές ενισχύσεις για την περίοδο 2014-2020. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για τον εκσυγχρονισμό του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων, με στόχο την προώθηση της ανάπτυξης στην ενιαία αγορά με την ενθάρρυνση πιο αποτελεσματικών μέτρων ενίσχυσης και την επικέντρωση των μέτρων επιβολής της Επιτροπής σε υποθέσεις με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο για τον ανταγωνισμό.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές θα αρχίσουν να ισχύουν την 1η Ιουλίου 2014, φαίνεται δικαιολογημένη η παράταση της περιόδου εφαρμογής της απόφασης 2009/831/ΕΚ, για περίοδο έξι μηνών, ώστε η ημερομηνία λήξης της ισχύος της να συμπίπτει με την ημερομηνία λήξης ισχύος των ισχυουσών κατευθυντήριων γραμμών.

2.           ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Δεδομένου ότι η παρούσα πρόταση προτείνει μόνο την παράταση της εφαρμογής της υφιστάμενης απόφασης του Συμβουλίου για περιορισμένο χρονικό διάστημα (έξι μήνες), υπό τις ίδιες προϋποθέσεις, δεν φαίνεται να είναι αναγκαία η εκπόνηση εκτίμησης επιπτώσεων.

3.           ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Σύνοψη των προτεινόμενων μέτρων

Να παραταθεί η περίοδος εφαρμογής της απόφασης 2009/831/ΕΚ, με την οποία επιτρέπεται στην Πορτογαλία η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης για ορισμένα προϊόντα που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας και στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών.

Νομική βάση

Άρθρο 349 της ΣΛΕΕ.

Αρχή της επικουρικότητας

Μόνο το Συμβούλιο εξουσιοδοτείται να θεσπίζει, με βάση το άρθρο 349 της ΣΛΕΕ, ειδικά μέτρα υπέρ των εξόχως απόκεντρων περιοχών με σκοπό την προσαρμογή της εφαρμογής των Συνθηκών στις εν λόγω περιοχές, περιλαμβανομένων των κοινών πολιτικών, λόγω της ύπαρξης μόνιμων μειονεκτημάτων, με επιπτώσεις στην κοινωνική και οικονομική κατάσταση των εξόχως απόκεντρων περιοχών.

Η πρόταση, επομένως, είναι σύμφωνη με την αρχή της επικουρικότητας.

Αρχή της αναλογικότητας

Η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας για τους ακόλουθους λόγους:

Σκοπός της είναι να παραταθεί η περίοδος εφαρμογής της απόφασης 2009/831/ΕΚ, για περίοδο έξι μηνών, ώστε η ημερομηνία λήξης της ισχύος της να συμπίπτει με την ημερομηνία έναρξης ισχύος των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα που ισχύουν για την περίοδο 2014-2020.

Επιλογή μέσων

Προτεινόμενο μέσο: Απόφαση του Συμβουλίου

Δεν ενδείκνυνται άλλα μέσα για τον ακόλουθο λόγο:

Το ίδιο το τροποποιούμενο κείμενο είναι απόφαση του Συμβουλίου, εκδοθείσα δυνάμει της ίδιας νομικής βάσης (άρθρο 349 της ΣΛΕΕ, πρώην άρθρο 299 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ).

4.           ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η πρόταση δεν έχει καμία επίπτωση στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2013/0446 (CNS)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση της απόφασης 2009/831/ΕΚ όσον αφορά την περίοδο εφαρμογής της

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 349,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[3],

Αποφασίζοντας σύμφωνα με ειδική νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)       Με την απόφαση 2009/831/EΚ του Συμβουλίου, της 10ης Νοεμβρίου 2009, η οποία εκδόθηκε βάσει του άρθρου 299 της Συνθήκης ΕΚ, επιτρέπεται στην Πορτογαλία η εφαρμογή, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013, μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης για το ρούμι και τα λικέρ που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας, καθώς και για τα λικέρ και τα αποστάγματα που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών. Το άρθρο 2 της εν λόγω απόφασης περιορίζει την ανωτέρω παρέκκλιση σε συγκεκριμένα προϊόντα. Η Πορτογαλία μπορεί να εφαρμόζει στα προϊόντα αυτά συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης χαμηλότερο από τον πλήρη συντελεστή για την αλκοόλη που καθορίζεται στο άρθρο 3 της οδηγίας 92/84/ΕΟΚ του Συμβουλίου, και χαμηλότερο από τον ελάχιστο συντελεστή του ειδικού φόρου κατανάλωσης για την αλκοόλη που καθορίζεται από την εν λόγω οδηγία, αλλά όχι πάνω από 75% χαμηλότερο από τον κανονικό εθνικό ειδικό φόρο κατανάλωσης για την αλκοόλη.

(2)       Με την εφαρμογή χαμηλότερου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης επιτυγχάνεται διαφοροποιημένη φορολόγηση, που ωφελεί την τοπική παραγωγή ορισμένων προϊόντων. Το γεγονός αυτό συνιστά κρατική ενίσχυση, η οποία απαιτεί την έγκριση της Επιτροπής.

(3)       Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι θα πρέπει να εξακολουθήσει να επιτρέπεται η μείωση του συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης, ώστε να αντισταθμιστεί το ανταγωνιστικό μειονέκτημα για τα αποσταγμένα αλκοολούχα ποτά που παράγονται στη Μαδέρα και τις Αζόρες, λόγω του υψηλότερου κόστους παραγωγής και κόστους διάθεσης στην αγορά.

(4)       Στις 28 Ιουνίου 2013 η Επιτροπή εξέδωσε κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα 2014-2020[4], οι οποίες καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν ενισχύσεις σε επιχειρήσεις, προκειμένου να υποστηριχθεί η ανάπτυξη των μειονεκτουσών περιοχών στην Ευρώπη μεταξύ 2014 και 2020. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες θα αρχίσουν να ισχύουν την 1η Ιουλίου 2014, αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για τον εκσυγχρονισμό του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων, με στόχο την προώθηση της ανάπτυξης στην ενιαία αγορά με την ενθάρρυνση πιο αποτελεσματικών μέτρων ενίσχυσης και την επικέντρωση των μέτρων επιβολής της Επιτροπής σε υποθέσεις με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο για τον ανταγωνισμό.

(5)       Είναι δικαιολογημένο να παραταθεί η περίοδος εφαρμογής της απόφασης 2009/831/ΕΚ, για περίοδο έξι μηνών, ώστε η ημερομηνία λήξης της ισχύος της να συμπίπτει με την ημερομηνία έναρξης ισχύος των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα 2014-2020.

(6)       Θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι η Πορτογαλία μπορεί να εφαρμόσει τις εν λόγω μειώσεις, ήδη από τη λήξη της ανάλογης άδειας που χορηγήθηκε με την απόφαση 2009/831/EΚ. Επομένως, θα πρέπει να χορηγηθεί η αιτούμενη νέα άδεια με ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2014.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Στο άρθρο 5 της απόφασης 2009/831/ΕΚ, η ημερομηνία «31 Δεκεμβρίου 2013» αντικαθίσταται από την ημερομηνία «30 Ιουνίου 2014».

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα της έκδοσής της και εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Πορτογαλική Δημοκρατία.

Βρυξέλλες,

                                                                       Για το Συμβούλιο

                                                                       Ο Πρόεδρος

[1]               Απόφαση του Συμβουλίου, της 10ης Νοεμβρίου 2009, με την οποία επιτρέπεται στην Πορτογαλία η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης για το ρούμι και τα λικέρ που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας, καθώς και για τα λικέρ και τα αποστάγματα που παράγονται και καταναλώνονται στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών (ΕΕ L 197 της 26.2.2009, σ. 9).

[2]               Οδηγία 92/84/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την προσέγγιση των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης για τα αλκοολούχα ποτά και την αλκοόλη (ΕΕ L 316 της 31.10.1992, σ. 29).

[3]               ΕΕ C της , σ. .

[4]               C (2013) 3769 της 28.6.2013.