Κανόνες συμμετοχής και διάδοσης του «Ορίζοντας 2020» ***I

Νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 21ης Νοεμβρίου 2013 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά τη θέσπιση των κανόνων συμμετοχής και διάδοσης του «Ορίζων 2020 — Πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και καινοτομίας (2014-2020)» (COM(2011)0810 — C7-0465/2011 — 2011/0399(COD))

(Συνήθης νομοθετική διαδικασία: πρώτη ανάγνωση)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΨΗΦΙΣΜΑ

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Δήλωση σχετικά με το άμεσο κόστος των μεγάλων υποδομών έρευνας»

Απαντώντας σε αιτήματα των ενδιαφερομένων, η Επιτροπή επιθυμεί να διασαφήσει το θέμα του άμεσου κόστους των μεγάλων υποδομών έρευνας βάσει των κατευθυντήριων γραμμών που εκτίθενται στην παρούσα δήλωση.

Οι προσανατολισμοί για την άμεση κοστολόγηση των μεγάλων υποδομών έρευνας στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020» θα εφαρμοσθούν στις δαπάνες των μεγάλων υποδομών έρευνας συνολικής αξίας τουλάχιστον 20 εκατ. ευρώ για έναν συγκεκριμένο δικαιούχο· η αξία αυτή υπολογίζεται ως το άθροισμα των ιστορικών αξιών ενεργητικού των επιμέρους ερευνητικών υποδομών, όπως εμφανίζονται στον τελικό ισολογισμό του εν λόγω δικαιούχου πριν από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης επιχορήγησης, ή όπως καθορίζονται βάσει του κόστους μίσθωσης και χρηματοδοτικής μίσθωσης των υποδομών έρευνας·

Κάτω από το όριο αυτό, οι προσανατολισμοί σχετικά με το άμεσο κόστος των μεγάλων υποδομών έρευνας στο πλαίσιο του «Ορίζων 2020» δεν θα εφαρμοσθούν. Οι διάφορες επιμέρους κοστολογήσεις μπορούν δηλωθούν ως επιλέξιμο άμεσο κόστος σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις της σύμβασης επιχορήγησης.

Εν γένει, θα είναι δυνατόν να δηλωθούν ως άμεσο κόστος όλες οι δαπάνες οι οποίες: πληρούν τα γενικά κριτήρια επιλεξιμότητας και συνδέονται άμεσα με την εφαρμογή μιας δράσης για την οποία μπορούν ως εκ τούτου να διατεθούν απευθείας.

Για μια μεγάλη υποδομή έρευνας που χρησιμοποιείται για ένα πρόγραμμα, αυτή θα είναι μια τυπική περίπτωση όσον αφορά το κεφαλαιοποιημένο κόστος και το κόστος εκμετάλλευσης.

Το «κεφαλαιοποιημένο κόστος» περιλαμβάνει δαπάνες που συνδέονται με την εγκατάσταση και/ή την ανακαίνιση μιας μεγάλης υποδομής έρευνας, καθώς και τις δαπάνες που συνδέονται με τις ειδικές επισκευές και συντήρηση της μεγάλης υποδομής έρευνας και τμημάτων της ή των βασικών συστατικών στοιχείων της.

Το «λειτουργικό κόστος» περιλαμβάνει τις δαπάνες που επιβαρύνουν το δικαιούχο στο πλαίσιο της διαχείρισης μιας μεγάλης υποδομής έρευνας.

Αντίθετα, ορισμένες δαπάνες θα μπορούσαν να μην δηλωθούν ως άμεσες δαπάνες, αλλά να θεωρείται ότι επιστρέφονται μέσω του κατ’ αποκοπή ποσοστού για έμμεσες δαπάνες, π.χ. μίσθωση, χρηματοδοτική μίσθωση ή απόσβεση των δαπανών διοικητικών κτηρίων ή κεντρικών γραφείων.

Όταν οι δαπάνες απορρέουν εν μέρει μόνο από τις δραστηριότητες του προγράμματος, δηλώνεται μόνο το μέρος που υπολογίζεται άμεσα σε σχέση με το πρόγραμμα.

Για το σκοπό αυτό, το σύστημα μέτρησης του δικαιούχου πρέπει να προβλέπει την ακριβή ποσοτικοποίηση της πραγματικής αξίας του κόστους για τους σκοπούς του προγράμματος (δηλαδή δείχνει την πραγματική κατανάλωση και/ή τη χρήση για τους σκοπούς του προγράμματος). Αυτό θα συμβεί, εάν η μέτρηση προέρχεται από το τιμολόγιο του προμηθευτή.

Η μέτρηση του κόστους συνδέεται εν γένει με το χρόνο που αφιερώνεται στο πρόγραμμα και ο οποίος θα πρέπει να αντιστοιχεί στις πραγματικές ώρες/ημέρες/μήνες χρησιμοποίησης της υποδομής έρευνας για τους σκοπούς του προγράμματος. Ο συνολικός αριθμός παραγωγικών ωρών/ημερών/μηνών οφείλει να αντιστοιχεί στο πλήρες δυναμικό της χρήσης (πλήρη ικανότητα) της υποδομής έρευνας. Ο υπολογισμός της πλήρους ικανότητας θα περιλαμβάνει όλες τις περιόδους κατά τις οποίες η υποδομή έρευνας μπορεί να χρησιμοποιηθεί αλλά δεν χρησιμοποιείται. Ωστόσο, υπολογισμός της πλήρους παραγωγικής ικανότητας θα λάβει δεόντως υπόψη τους πραγματικούς περιορισμούς όπως οι ώρες λειτουργίας της μονάδας, ο χρόνος επισκευής και συντήρησης (συμπεριλαμβανομένων της διακρίβωσης και των δοκιμών).

Εάν το κόστος μπορεί να μετρηθεί ως προς την υποδομή έρευνας και όχι ως προς το πρόγραμμα, λόγω τεχνικών περιορισμών, μια αποδεκτή εναλλακτική λύση θα ήταν να μετρηθεί το κόστος αυτό βάσει των μονάδων πραγματικής χρήσης υπέρ του προγράμματος, στηριζόμενες σε ακριβείς τεχνικές προδιαγραφές και πραγματικά δεδομένα που καθορίζονται βάσει του αναλυτικού συστήματος κοστολόγησης του δικαιούχου.

Το κόστος και η άμεση μέτρησή του ως προς το πρόγραμμα θα πρέπει να συνοδεύονται από τα κατάλληλα παραστατικά, ώστε να εξασφαλίζεται η δυνατότητα πλήρους λογιστικού ελέγχου.

Ο δικαιούχος δύναται να αποδείξει την άμεση σχέση μέσω άλλων πειστικών αποδεικτικών στοιχείων.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα συστήσουν τις βέλτιστες πρακτικές όσον αφορά την άμεση μέτρηση και τα παραστατικά (π.χ.: για το κεφαλαιοποιημένο κόστος: λογιστικές καταστάσεις συνοδευόμενες από την πολιτική απόσβεσης του δικαιούχου, σύμφωνα με τις συνήθεις λογιστικές αρχές του, οι οποίες να περιλαμβάνουν τον υπολογισμό της δυνητικής χρήσης και της οικονομικής ζωής των στοιχείων ενεργητικού, καθώς και τα αποδεικτικά στοιχεία της πραγματικής χρήσης του για τους σκοπούς του προγράμματος· για το λειτουργικό κόστος: λεπτομερές τιμολόγιο που να αφορά τη μεγάλη υποδομή έρευνας, τη σύμβαση, τη διάρκεια του προγράμματος, κ.λπ.).

Κατόπιν αιτήσεως δικαιούχου με μεγάλες υποδομές έρευνας, και λαμβανομένων υπόψη των διαθέσιμων πόρων και της αρχής της σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας, η Επιτροπή είναι διατεθειμένη να προβεί σε μια εκ των προτέρων αξιολόγηση της μεθόδου υπολογισμού του άμεσου κόστους από τον δικαιούχο, με απλό και διαφανή τρόπο, χάριν διασφάλισης της νομικής ασφάλειας. Οι εν λόγω προκαταρκτικές αξιολογήσεις θα ληφθούν πλήρως υπόψη κατά τους τελικούς λογιστικούς ελέγχους.

Πέραν τούτου, η Επιτροπή θα καταρτίσει μια ομάδα αποτελούμενη από εκπροσώπους των οργανώσεων συμβαλλομένων μερών, επιφορτισμένη με την αξιολόγηση της τήρησης των προσανατολισμών.

Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι προτίθεται να υιοθετήσει συντόμως τους προσανατολισμούς σχετικά με το άμεσο κόστος των μεγάλων υποδομών έρευνας μετά την έγκριση των κανονισμών για το πρόγραμμα «Ορίζων 2020».

Δήλωση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τα κριτήρια που αφορούν την καθιέρωση του «bonus»

Εις ό,τι αφορά την επιπρόσθετη αμοιβή, η Επιτροπή προτίθεται να δημοσιεύσει, άνευ αναβολής, κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα κριτήρια για την εφαρμογή της, μετά την έγκριση των κανόνων συμμετοχής και διάδοσης που αφορούν το πρόγραμμα «Ορίζων 2020».

Δήλωση σχετικά με την «Επιτάχυνση της καινοτομίας»

Η Επιτροπή επιθυμεί να εξασφαλίσει την κατάλληλη προβολή του σχεδίου «Επιτάχυνση της καινοτομίας», στους κύκλους της έρευνας και της καινοτομίας, μέσω δράσεων ευαισθητοποίησης και επικοινωνίας πριν από την προκήρυξη της πιλοτικής πρόσκλησης το 2015.

Η Επιτροπή δεν προτίθεται να περιορίσει τη διάρκεια των προκαταρκτικών δράσεων σχετικά με το σχέδιο «Επιτάχυνση της καινοτομίας». Συντελεστές όπως η ευαισθησία στη μεταβλητή του «χρόνου» και η διεθνής κατάσταση του ανταγωνισμού, πρέπει να λαμβάνονται επαρκώς υπόψη κατά την αξιολόγηση του «αντίκτυπου» μιας πρότασης, ώστε να επιτρέπεται κάποια ευελιξία σε συνάρτηση με τις ποικίλες ιδιαιτερότητες των διαφόρων τομέων της εφαρμοσμένης έρευνας.

Εκτός από την ενδελεχή αξιολόγηση που διενεργήθηκε στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αξιολόγησης του προγράμματος Ορίζων 2020, πιλοτικό σχέδιο «Επιτάχυνση της καινοτομίας» θα υπόκειται σε συνεχή παρακολούθηση όσον αφορά όλες τις πτυχές που σχετίζονται με την υποβολή, την αξιολόγηση, την επιλογή και τον προϋπολογισμό των προτάσεων στο πλαίσιο της πρόσκλησης στο πλαίσιο της «Επιτάχυνσης της καινοτομίας», αρχής γενομένης από την πρώτη ημερομηνία λήξης της προθεσμίας το 2015.

Για να εξασφαλισθεί η αποτελεσματικότητα του πιλοτικού σχεδίου και κατοχυρωθεί η πραγματοποίηση μιας σωστής αξιολόγησης, ενδέχεται να απαιτηθεί η υποστήριξη έως και 100 σχεδίων.

Δήλωση για τα άρθρα 3 και 4

Η Επιτροπή προτίθεται να συμπεριλάβει παραπομπές στο εθνικό δίκαιο στη συμφωνία επιχορήγησης όσον αφορά την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα και την εμπιστευτικότητα, με σκοπό να βρει την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ των διάφορων συμφερόντων.

Δήλωση σχετικά για το άρθρο 28

(δυνατότητα επιλογής ενός ποσοστού επιστροφής δαπανών της τάξης του 100 % για καινοτόμους δράσεις των νομικών προσώπων μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα):

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι νομικές οντότητες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα μπορούν επίσης να ασκήσουν οικονομικές δραστηριότητες παρεμφερείς με εκείνες της αγοράς και ότι οι επιχορηγήσεις που λαμβάνουν δύνανται να προκαλέσουν στρέβλωση του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή θα ελέγχει εκ των προτέρων εάν οι επιλέξιμες δραστηριότητες είναι οικονομικής φύσης, εάν αποφεύγεται αποτελεσματικά η διασταύρωση της επιδότησης των οικονομικών δραστηριοτήτων και εάν το ποσοστό χρηματοδότησης για τις επιλέξιμες οικονομικές δραστηριότητες επηρεάζει αρνητικά και χωρίς αντιστάθμιση την ανταγωνιστικότητα στην εσωτερική αγορά.

Δήλωση για το άρθρο 42

Η Επιτροπή προτίθεται να ορίσει προθεσμίες στο υπόδειγμα συμφωνίας επιχορήγησης, όσον αφορά την προστασία των αποτελεσμάτων, λαμβανομένων υπόψη των προθεσμιών του 7ου προγράμματος-πλαίσιο.