8.7.2014   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 214/31

1.1

Τα εργαλεία των ΤΠΕ χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο σε όλες τις πτυχές της καθημερινής ζωής. Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι η ψηφιακή προσέγγιση των εκπαιδευτικών συστημάτων μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της ποιότητας και της δημιουργικότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης, ιδίως αν επικρατεί η κοινή λογική.

1.2

Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι οι εκπαιδευτικοί διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην επιτυχία της πρωτοβουλίας «Άνοιγμα της εκπαίδευσης». Η συμμετοχή τους στο σχεδιασμό και την υλοποίηση της πρωτοβουλίας, σε συνδυασμό με την κατάλληλη κατάρτιση, έχει ρόλο-κλειδί στο «Άνοιγμα της εκπαίδευσης» με καινοτόμο τρόπο, μέσω των νέων τεχνολογιών και των ανοικτών εκπαιδευτικών πόρων (OER), στο πλαίσιο ενός περιβάλλοντος διδασκαλίας και μάθησης ανοικτού σε όλους.

1.3

Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η κινητοποίηση όλων των ενδιαφερόμενων φορέων και η υποστήριξη της δημιουργίας «εταιρικών σχέσεων μάθησης» στην κοινωνία, με τη συμμετοχή σχολείων, επιχειρήσεων, δημοτικών συμβουλίων, κοινωνικών εταίρων, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ΜΚΟ νέων, κοινωνικών λειτουργών που ασχολούνται με νέους ή ενήλικες σε τοπικό επίπεδο, γονέων και σπουδαστών, στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των προγραμμάτων σπουδών, έχει κρίσιμη σημασία για την επιτυχία της πρωτοβουλίας και για την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων, σε ένα υγιές πλαίσιο για αλλαγή προτύπου στην εκπαίδευση.

1.4

Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στην ανάγκη αποτελεσματικής χρήσης των διαθέσιμων ευρωπαϊκών και, ιδίως, εθνικών προγραμμάτων χρηματοδότησης, προκειμένου να υποστηριχθεί η βέλτιστη χρήση των νέων τεχνολογιών και των ανοικτών εκπαιδευτικών πόρων, κατάλληλα προσαρμοσμένων στα εκπαιδευτικά προγράμματα. Οι υφιστάμενες ορθές πρακτικές σε ορισμένα κράτη μέλη πρέπει να μελετηθούν, να διαδοθούν και να ενθαρρυνθούν από την άποψη — για παράδειγμα — των κινήτρων που πρέπει να προσφερθούν στις επιχειρήσεις που επιθυμούν να εξοπλίσουν τα σχολεία με νέες τεχνολογίες των πληροφοριών και της επικοινωνίας (ΤΠΕ).

1.5

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι έχει κρίσιμη σημασία, τα εργαλεία για την αναγνώριση των δεξιοτήτων που αποκτώνται με τη χρήση ΤΠΕ, να γίνουν γνωστά σε όλους και να αξιολογείται τακτικά η εφαρμογή τους. Ο ευρωπαϊκός χώρος των δεξιοτήτων και των προσόντων, ο οποίος βρίσκεται ακόμα στο στάδιο της ανάπτυξης, θα πρέπει να συμβάλει σε αυτές τις προσπάθειες για διαφάνεια και επικύρωση των δεξιοτήτων, διότι αυτές έχουν κρίσιμη σημασία, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι όλοι νιώθουν άνετα με αυτό το σύστημα.

1.6

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί απολύτως ότι η εφαρμογή των μέτρων για την προώθηση της χρήσης νέων τεχνολογιών στις διαδικασίες μάθησης — τόσο όσον αφορά τα ανοικτά μαζικά διαδικτυακά μαθήματα (MOOC), όσο και τους ανοικτούς εκπαιδευτικούς πόρους (OER)- πρέπει να γίνει στο πλαίσιο μιας καλά σχεδιασμένης, ολοκληρωμένης προσέγγισης. Οι καθηγητές θα συνεχίσουν σίγουρα να διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη διαδικασία εκπαίδευσης, μέσω κατάλληλης κατάρτισης και κινήτρων. Η εκπαίδευση με βάση την τεχνολογία έφερε την Ευρώπη αντιμέτωπη με νέες προκλήσεις. Η τεχνολογία χωρίς καθηγητές χάνει την εκπαιδευτική αξία της, οι δε καθηγητές που νιώθουν άνετα στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα θα παραμείνουν βασικοί φορείς στην προσπάθεια να καταστεί η εκπαίδευση ελκυστική στους μαθητές.

1.7

Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να τονίσει ότι υπάρχει ανάγκη για περισσότερη ένταξη κατά τη χρήση εργαλείων των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, ιδίως όσον αφορά τους μαθητές προερχόμενους από μειονεκτικό περιβάλλον, οι οποίοι δεν είναι σε θέση να αποκτήσουν τις απαραίτητες συσκευές και ικανοποιητική πρόσβαση στο διαδίκτυο, αλλά ούτε και μπορούν να αγοράσουν διαδικτυακό περιεχόμενο. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα βέλτιστων πρακτικών από όλη την Ευρώπη για την υπέρβαση αυτών των εμποδίων και τον εξοπλισμό των παραπάνω μαθητών με τα εργαλεία που χρειάζονται. Η ανταλλαγή και η χρήση των εν λόγω πρακτικών πρέπει να ενθαρρυνθεί.

1.8

Η ΕΟΚΕ πιστεύει επίσης ότι οι νέες τεχνολογίες με βάση το διαδίκτυο επιτρέπουν τη μεταφορά γνώσεων μεταξύ χωρών, διευκολύνοντας έτσι τη σύγκλιση στον τομέα της εκπαίδευσης στα κράτη μέλη. Αυτό έχει σημασία για την κινητικότητα των μελλοντικών εργαζομένων και εργοδοτών στην ενωμένη αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από την οποία θα ωφεληθούν όλοι.

1.9

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει τους απαραίτητους μηχανισμούς υποστήριξης και συντονισμού για την ταχεία και αποτελεσματική υλοποίηση των προτάσεων που συζητούνται σε αυτό το έγγραφο, την μέτρηση της προόδου και την προώθηση των ανταλλαγών καλών πρακτικών σε επίπεδο ΕΕ. Η ΕΕ πιστεύει ότι η ορθή υλοποίηση των προτάσεων θα επιτρέψει την επίτευξη των γενικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

2.1

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε την πρωτοβουλία «Άνοιγμα της εκπαίδευσης» ως σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση της ελλείψεως ή/και ανεπαρκούς χρήσης ΤΠΕ στην εκπαίδευση και άλλων ψηφιακών προβλημάτων, τα οποία παρεμποδίζουν τα σχολεία και τα πανεπιστήμια να παρέχουν υψηλής ποιότητας εκπαίδευση και ψηφιακές δεξιότητες οι οποίες θα απαιτούνται για το 90 % των θέσεων εργασίας έως το έτος 2020.

2.2

Αυτή η κοινή πρωτοβουλία, με επικεφαλής την κ. Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο αρμόδια για θέματα εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας, και την κ. Neelie Kroes, αντιπρόεδρο της Επιτροπής, αρμόδια για το ψηφιακό θεματολόγιο, το άνοιγμα της εκπαίδευσης, εστιάζεται σε τρεις βασικούς τομείς:

2.3

Πρωτοβουλίες που συνδέονται με το άνοιγμα της εκπαίδευσης θα χρηματοδοτηθούν με στήριξη από το πρόγραμμα Erasmus+, το νέο πρόγραμμα της ΕΕ για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό, και το «Ορίζων 2020», το νέο πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας, καθώς και τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ. Για παράδειγμα, το πρόγραμμα Erasmus+ θα προσφέρει χρηματοδότηση σε παρόχους εκπαίδευσης, προκειμένου να εξασφαλίσουν επιχειρηματικά μοντέλα προσαρμοσμένα στις τεχνολογικές αλλαγές και να υποστηρίξουν την εξέλιξη των εκπαιδευτικών μέσω ανοικτών ηλεκτρονικών μαθημάτων. Το σύνολο του εκπαιδευτικού εξοπλισμού που θα υποστηρίζεται από το Erasmus + θα είναι διαθέσιμο δωρεάν στο κοινό με «ανοικτές άδειες».

2.4

Η θετική επίδραση του ανοίγματος της εκπαίδευσης θα ενισχυθεί με τις συστάσεις που αναμένεται να δημοσιευτούν το επόμενο καλοκαίρι από την ομάδα υψηλού επιπέδου για τον εκσυγχρονισμό της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η ομάδα, που συγκρότησε η επίτροπος κ. Βασιλείου και της οποίας προεδρεύει η πρώην Πρόεδρος της Ιρλανδίας κ. Mary McAleese, εξετάζει τη στιγμή αυτή τον τρόπο με τον οποίο η τριτοβάθμια εκπαίδευση μπορεί να βελτιστοποιήσει τη χρήση των νέων τρόπων διδασκαλίας και μάθησης.

2.5

Η πρωτοβουλία αυτή, επίσης, συνδέεται με τον «Μεγάλο συνασπισμό για τις ψηφιακές θέσεις εργασίας», μια πολυμερής βάση φορέων για την αντιμετώπιση της έλλειψης δεξιοτήτων ΤΠΕ και την πλήρωση έως και 9 00  000 κενών θέσεων εργασίας που σχετίζονται με τις ΤΠΕ.

3.1

Σύμφωνα με τον John Dewey, η εκπαίδευση είναι κοινωνική διαδικασία, εκτιμάται δε ότι θα παραμείνει τέτοια με την χρήση ΤΠΕ σε ευρεία κλίμακα. Ο ρόλος της εκπαίδευσης δεν είναι μόνο η μεταφορά γνώσεων, αλλά και η διαμόρφωση πολιτών.

3.2

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την ανακοίνωση της Επιτροπής «Άνοιγμα της εκπαίδευσης», ως τρόπο προώθησης ενός σύγχρονου εκπαιδευτικού συστήματος, το οποίο υποστηρίζει την ανάπτυξη ικανοτήτων των σπουδαστών, των καθηγητών και της κοινωνίας ως συνόλου, διευκολύνοντας έτσι τη χρήση νέων ψηφιακών δεξιοτήτων και νέων λύσεων ΤΠΕ και εξασφαλίζοντας αποτελεσματική διαδικασία μεταφοράς γνώσεων.

3.3

Η εκπαίδευση είναι ένας από τους πυλώνες των σύγχρονων κοινωνιών και αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα. Καμιά χώρα δεν μπορεί επιβιώσει, ούτε και να αναπτυχθεί, δίχως ένα καλό εκπαιδευτικό σύστημα. Σήμερα, το κλειδί της επιτυχίας βρίσκεται στην εφαρμογή ΤΠΕ στη μεταφορά γνώσεων, συνδυάζοντας σύγχρονες και παραδοσιακές μεθόδους. Η εκπαίδευση πρέπει να ακολουθήσει τη σωστή προσέγγιση, εστιάζοντας στην ολοκληρωμένη ανάπτυξη κάθε ατόμου και απαντώντας στις πραγματικές ανάγκες δεξιοτήτων της αγοράς. Επιπλέον, χωρίς να παραβλέπουμε τις ανάγκες των κερδοσκοπικών αγορών, τα εκπαιδευτικά συστήματα της ΕΕ θα πρέπει επίσης να υπηρετήσουν τις ανάγκες μη κερδοσκοπικών αγορών, όπως είναι ορισμένοι τομείς της έρευνας, των επιστημών και των τεχνών.

3.4

Τα σχολεία βρίσκονταν πάντοτε στην πρώτη γραμμή της καινοτομίας. Για αυτόν το λόγο, η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ των, λεγόμενων, «παραδοσιακών» μεθόδων διδασκαλίας και της χρήσης νέων τεχνολογιών και προσεγγίσεων είναι το κλειδί για την επιτυχία της εκπαίδευσης. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι τα εκπαιδευτικά συστήματα πρέπει να προσαρμόζονται στις παγκόσμιες κοινωνικές προκλήσεις και τις νέες προκλήσεις.

3.5

Στο παρελθόν, η ΕΟΚΕ εξέτασε το ζήτημα των καινοτόμων προσεγγίσεων της εκπαίδευσης (1). Για παράδειγμα, στην πρόσφατη γνωμοδότησή της με θέμα «Ανασχεδιασμός της εκπαίδευσης», η ΕΟΚΕ τόνισε ότι η διδασκαλία των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM) θα πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί προτεραιότητα της εκπαίδευσης, καθώς οι κλάδοι αυτοί παραμένουν στο επίκεντρο της προσοχής της σημερινής κοινωνίας, η οποία κυριαρχείται από τις νέες τεχνολογίες και την τεχνολογική ανάπτυξη, αλλά και επειδή η ζήτηση για ιδιαίτερα ειδικευμένους επιστήμονες θα συνεχίσει να αυξάνεται. Ωστόσο, αυτά τα θέματα πρέπει να παρουσιαστούν στους μαθητές με πιο δημιουργικό και ελκυστικό τρόπο, ξεκινώντας από το νηπιαγωγείο. Αυτή η προσέγγιση είχε καλά αποτελέσματα και πρέπει να θεωρηθεί ως καλή πρακτική σε πολλά κράτη μέλη.

3.6

Τόσο οι ψηφιακές, όσο και οι επιγραμμικές προσεγγίσεις της εκπαίδευσης έχουν σημασία. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι κατά τη χρήση νέου εκπαιδευτικού υλικού, μορφών εκπαίδευσης και δεξιοτήτων για την εξασφάλιση της μεταφοράς γνώσεων, έχει ουσιώδη σημασία να βελτιωθεί το περιεχόμενο, η αποτελεσματικότητα της μάθησης και το μαθησιακό αποτέλεσμα.

3.7

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η συμμετοχή των διδασκόντων και των κοινωνικών εταίρων που εκπροσωπούν τα συμφέροντά τους, έχει θεμελιώδη σημασία για την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας ανοίγματος της εκπαίδευσης. Με αυτό κατά νου, η ΕΟΚΕ επικροτεί την ιδέα προώθησης δικτύων εθελοντών διδασκόντων για την ανταλλαγή καλών πρακτικών και τη δρομολόγηση νέων πρωτοβουλιών.

3.8

Από επιχειρηματική σκοπιά, η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι το νέο ψηφιακό περιβάλλον και η σχετική προσέγγιση προσφέρουν τεράστιες ευκαιρίες. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να επιδειχθεί σύνεση, ιδίως κατά τη χρήση «ανοικτών πηγών». Αν και η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι τα ανοικτά μαθήματα και πόροι έχουν να διαδραματίσουν ρόλο σε αυτή τη διαδικασία, η αγορά χρειάζεται μέχρις ένα βαθμό (εθελοντική) ταξινόμηση και τυποποίηση, δεδομένης της διαδικασίας πιστοποίησης και των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (IPR) (2). Είναι επίσης σημαντικό και σκόπιμο να διενεργηθεί μια κριτική ανάλυση της ποιότητας των εκπαιδευτικών πόρων.

3.9

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τα πλεονεκτήματα μιας «βιομηχανίας»«Ανοικτών Εκπαιδευτικών Πόρων», στο μέτρο που σχετίζονται με εκπαιδευτικές διαδικασίες και μπορούν να τονώσουν την εκμάθηση γλωσσών. Η συνεχής και καθολική πρόσβαση σε παιδαγωγική ύλη ελεύθερης πρόσβασης δεν έχει αξία για μια κοινότητα, αν τα μέλη της εν λόγω κοινότητας δεν κατέχουν τη γλώσσα στην οποία παρέχεται αυτή η ύλη.

3.10

Για την ΕΟΚΕ, είναι σαφές ότι, αν και το έγγραφο αναφέρεται σε πολιτικές σε επίπεδο ΕΕ, η πρακτική εφαρμογή των λύσεων εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο το κάθε κράτος μέλος πλαισιώνει τις πολιτικές του. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση για πραγματική δέσμευση των πολιτικών ηγετών των κρατών μελών, να εξασφαλίσουν την υλοποίηση των προτεινόμενων λύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ανεξάρτητα από τις διαφορές ρυθμού μεταξύ των κρατών μελών επί αυτών των ζητημάτων.

3.11

Όπως ήδη αναφέρθηκε, αυτή η «επανάσταση» απαιτεί πολιτική πυγμή από το κάθε κράτος μέλος, όπως και κάθε μεγάλη αλλαγή εξάλλου. Με αυτά κατά νου, η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση για την κατάλληλη χρήση των διαθέσιμων και, ιδίως, των εθνικών προγραμμάτων χρηματοδότησης, για την υποστήριξη της προτεινόμενης «επανάστασης» στον χώρο της εκπαίδευσης. Αν και επικροτεί την αύξηση των πιστώσεων στον προϋπολογισμό για το πρόγραμμα Erasmus+ και ορισμένα μέτρα του προγράμματος «Ορίζων 2020», η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι αυτά δεν παρέχουν λύσεις για τα πάντα, και ότι, ως εκ τούτου, ο σωστός συνδυασμός των εθνικών προϋπολογισμών με αυτά τα προγράμματα θα τονώσει πραγματικά τα εκπαιδευτικά συστήματα. Μια τέτοια προσέγγιση απαιτεί να χαραχθούν οι σωστές στρατηγικές και να ληφθούν οι σωστές πολιτικές αποφάσεις από κάθε κράτος μέλος, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχει ομοιόμορφη λύση για όλους.

3.12

Ανεξάρτητα από όσα ειπώθηκαν σχετικά με τη σημασία των ψηφιακών τεχνολογιών, η εκπαίδευση πρέπει να είναι ανοικτή και σε άλλες μορφές μάθησης (π.χ. άτυπη μάθηση εκτός σχολείου). Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι τα ΜΜΕ (ως άτυπη πηγή μάθησης) δεν έχουν ακόμα σημαντικό βάρος στην εκπαιδευτική διαδικασία, παρά το σημαντικό δυναμικό που προκύπτει από το γεγονός ότι συμπληρώνουν την τυπική εκπαίδευση και συμβάλλουν στην κατανόηση του ψηφιακού περιεχομένου.

3.13

Η προώθηση νέων τεχνολογιών πρέπει να βασίζεται στις αρχές της πρόσβασης και της κοινωνικής ένταξης όλης της «κοινότητας μάθησης», δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στα διαφορετικά κοινωνικά υπόβαθρα των σπουδαστών και στα διάφορα είδη επαφής με ψηφιακό περιβάλλον που πηγάζουν από αυτά τα υπόβαθρα.

3.14

Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι υπάρχει ανάγκη συμμετοχής όχι μόνο της «κοινότητας μάθησης», αλλά και της κοινωνίας γενικότερα, στον προσδιορισμό των βέλτιστων πρακτικών και των προσεγγίσεων που θα συμβάλουν αποφασιστικά στη βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων.

4.1.1

Απαιτείται περισσότερη και καλύτερη επένδυση στην ποιότητα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, προκειμένου να βελτιωθούν οι δεξιότητες και η απασχολησιμότητα στις χώρες της ΕΕ. Οι προτεραιότητες πρέπει να είναι σαφείς για όλη την κοινωνία, ιδίως σε ορισμένα κράτη μέλη. Το να επενδύουμε σε υποδομές, χωρίς ταυτόχρονα να επενδύουμε αρκετά στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών, στερείται νοήματος. Οι επενδύσεις πρέπει να υπηρετούν διπλό σκοπό: αφενός να ενισχύουν την υλικοτεχνική ικανότητά των σχολείων και την υποδομή υποστήριξης και αφετέρου να βελτιώνουν τη συνιστώσα της γνώσης της διαδικασίας εκπαίδευσης. Αυτή η επιλογή έχει κρίσιμη σημασία προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι αξιοποιούνται πλήρως οι ευκαιρίες στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών και εθνικών προγραμμάτων χρηματοδότησης.

4.1.2

Οι βέλτιστες πρακτικές πρέπει να ανταλλάσσονται σε ευρεία κλίμακα. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν διαφορές (όχι μόνο διαρθρωτικές, αλλά και πολιτιστικές) μεταξύ των κρατών μελών, οι διαδικασίες και οι προσεγγίσεις μπορούν να προσαρμοστούν στην κατάσταση μιας συγκεκριμένης χώρας. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την ιδέα της Επιτροπής να δημιουργηθεί ένα δίκτυο σε Ευρωπαϊκό επίπεδο για την προώθηση τέτοιων βέλτιστων πρακτικών και την παροχή πρόσβασης όλων των κρατών μελών σε αυτές.

4.1.3

Αν και οι μαθητές μπορεί να είναι πλήρως κατατοπισμένοι από ψηφιακή άποψη, για να αποκομίσουν οφέλη από τη διαδικασία, πρέπει να τους δοθούν κατευθύνσεις όσον αφορά τον τρόπο χρήσης αυτής της νέας τεχνολογίας για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Επίσης, θα χρειαστεί να αλλάξουν συνήθειες όσον αφορά τη χρήση της τεχνολογίας. Θα πρέπει να προσαρμοστούν στην ανάγκη εκτέλεσης καθηκόντων με τη χρήση τεχνολογίας, κάτι που μπορεί αρχικά να αποτελέσει πρόκληση, αλλά θα τους ωφελήσει σε μεταγενέστερο στάδιο. Από πολλές απόψεις, οι σπουδαστές θα χρειαστεί να προσαρμοστούν τουλάχιστον όσο και οι εκπαιδευτικοί, ως εκ τούτου, η προσπάθεια θα πρέπει να είναι κοινή.

4.1.4

Η τεχνολογία πρέπει να αποτελέσει μέσο και όχι σκοπό. Χωρίς κατάρτιση, τόσο οι σπουδαστές, όσο και οι εκπαιδευτικοί θα χρησιμοποιήσουν νέα εργαλεία με παλαιό τρόπο. Για την εδραίωση των νέων μεθόδων μάθησης, οι διευθυντές των σχολείων και οι υπόλοιπες παιδαγωγικές αρχές πρέπει να εξασφαλίσουν ότι οι γονείς τηρούνται ενήμεροι για αυτές. Ο τομέας της εκπαίδευσης χρειάζεται ηγέτες με όραμα.

4.1.5

Στη διαδικασία εκπαίδευσης, οι εκπαιδευτικοί έχουν περισσότερη σημασία από το μέγεθος των τάξεων και τις ώρες μάθησης, από την ύπαρξη ή την έλλειψη τεχνολογίας, από την οργάνωση των σχολείων και των τάξεων. Το γεγονός ότι η τεχνολογία «εισβάλλει» στις τάξεις, μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία βελτίωσης της κατάστασης των εκπαιδευτικών, μέσω της αναγνώρισης και προώθησης του κρίσιμου ρόλου τους εντός της κοινότητας. Η εισαγωγή νέων διαδικασιών εκπαίδευσης και τεχνολογιών διδασκαλίας στις τάξεις δεν είναι απλή υπόθεση και χρειάζεται καταρτισμένους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι θα ηγηθούν της διαδικασίας αλλαγής.

4.1.6

Ως εκ τούτου, οι πολιτικοί φορείς λήψης αποφάσεων πρέπει να εξασφαλίσουν ότι η τεχνολογία δεν επιβάλλεται στην εκπαίδευση με τρόπο που να υπονομεύει τον επαγγελματισμό και την προσήλωση των εκπαιδευτικών. Η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τη διαδικασία εκπαίδευσης — της οποίας ηγούνται οι εκπαιδευτικοί -όχι το αντίθετο.

4.1.7

Οι επενδύσεις στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών πρέπει — κατά γενικό κανόνα — να ξεπερνούν τα ποσά που δαπανώνται στις ίδιες τις τεχνολογίες.

4.1.8

Η τεχνολογία τείνει να βοηθά περισσότερο εκείνους τους σπουδαστές που χρειάζονται λιγότερη βοήθεια. Οι στατιστικές δείχνουν ότι οι προπτυχιακοί και οι πτυχιακοί φοιτητές έχουν περισσότερες πιθανότητες να συμπληρώσουν ανοικτά μαζικά διαδικτυακά μαθήματα απ' ότι οι άλλοι. Τα ανοικτά μαζικά διαδικτυακά μαθήματα δεν είναι αρκετά για την επίλυση των πιο πιεστικών προκλήσεων στον χώρο της εκπαίδευσης, αξίζει όμως να εισαχθούν στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση και στην επαγγελματική εκπαίδευση.

4.1.9

Τόσο η διαφάνεια και η αναγνώριση προσόντων που αποκτώνται μέσω των ΤΠΕ (τόσο εντός, όσο και εκτός σχολείου), όσο και η εξασφάλιση της ποιότητας των διαδικασιών αναγνώρισης, έχουν μεγάλη σημασία. Οι μαθητές, οι εκπαιδευτικοί και οι εργοδότες πρέπει να συμμετέχουν στο σχεδιασμό των διαδικασιών αναγνώρισης και να παρακινούνται από αυτές.

4.2.1

Προκειμένου να τονωθεί η χρήση ψηφιακών πόρων και περιεχομένου, υπάρχει σαφής ανάγκη να αυξηθεί η εκμάθηση ξένων γλωσσών (ιδίως της αγγλικής), όχι μόνο από τους σπουδαστές, αλλά και από τους εκπαιδευτικούς.

4.2.2

Όσοι είναι υπεύθυνοι για το σχεδιασμό ψηφιακών τάξεων θα χρειαστούν τις απαραίτητες παιδαγωγικές και οργανωτικές δεξιότητες για να τις δημιουργήσουν. Οι τάξεις θα μπορούν να ενισχύσουν την ψηφιακή μάθηση αν σχεδιάζονται ως χώροι ενεργού μάθησης, που εστιάζουν στους σπουδαστές και είναι εξοπλισμένοι με τους απαραίτητους πόρους για την κάλυψη των αναγκών εκπαίδευσης κάθε είδους σπουδαστή.

4.2.3

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι ο ιστότοπος «Open Education Europa» αποτελεί σημαντικό βήμα προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στην κοινότητα να συμβαδίσει με τη διαδικασία. Πιστεύει ότι η χρήση του θα πρέπει να προβληθεί επαρκώς και το περιεχόμενό του να παρακολουθείται και να ενημερώνεται διαρκώς. Προκειμένου να διευκολυνθεί η χρήση των πόρων, θα πρέπει να δοθεί ειδική προσοχή στη γλωσσική ποικιλία τους.

4.3.1

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η ικανότητα των υποδομών ΤΠΕ διαφέρει από το ένα κράτος μέλος στο άλλο και ότι αυτό είναι κάτι σημαντικό, το οποίο πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την υλοποίηση των διαφόρων προτάσεων. Ωστόσο, η ανάπτυξη ευρυζωνικών υποδομών, ιδίως σε απομακρυσμένες περιοχές, θα πρέπει τουλάχιστον να γίνει/να παραμείνει προτεραιότητα.

4.3.2

Πρέπει να εξασφαλιστεί ευρύτερη πρόσβαση των ομάδων μειονεκτούντων ατόμων στις ΤΠΕ, προκειμένου να τους δοθεί η δυνατότητα να ενταχθούν στην κοινωνία. Οι κοινοτικές υπηρεσίες και τα κοινοτικά κέντρα που προσφέρουν πρόσβαση στο Διαδίκτυο και στην επιγραμμική μάθηση, καθώς και οι «ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες» των σχολείων, προσφέρουν τεράστιες δυνατότητες.

4.4.1

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει οπωσδήποτε να μετρηθούν τα αποτελέσματα τέτοιων πολιτικών. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, υπάρχουν διάφορες προσεγγίσεις και διάφορα επίπεδα συμμετοχής της κοινότητας στη διαδικασία εκπαίδευσης. Πρέπει να είναι δυνατό να μετρηθεί η ψηφιακή επανάσταση χρησιμοποιώντας κύριους δείκτες επιδόσεων που δεν καλύπτουν μόνο πρακτικά ζητήματα (το ποσοστό σπουδαστών στο εκπαιδευτικό σύστημα, τον αριθμό των νέων χρηστών των ανοικτών πόρων, τον αριθμό ηλεκτρονικών υπολογιστών και ηλεκτρονικών βιβλίων στην κάθε τάξη, κλπ.), αλλά και τον αντίκτυπο των νέων ψηφιακών μεθόδων στα σχολεία, τους μαθητές και τους καθηγητές, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη βελτίωση των γλωσσικών δεξιοτήτων τους.

4.4.2

Πρέπει να τονιστεί εκ νέου ότι υπάρχει ανάγκη να συμμετάσχουν όλοι σε αυτή τη διαδικασία. Εκτός από τον κεντρικό ρόλο των εκπαιδευτικών — στον οποίο έχει ήδη δοθεί η απαραίτητη σημασία — πρέπει να αναγνωριστεί και ο βασικός ρόλος που διαδραματίζουν οι οικογένειες και το κοινωνικό περιβάλλον. Κατά την εφαρμογή καινοτόμων εκπαιδευτικών πολιτικών χωρίς αποκλεισμούς, οι οικογένειες θα έχουν πάντοτε καθοριστικό ρόλο στο να βοηθούν την κοινότητα σπουδαστών να προσαρμοστεί στα νέα εργαλεία ψηφιακής μάθησης. Οι οικογένειες πρέπει οπωσδήποτε να συμβάλουν θετικά σε αυτή τη διαδικασία αλλαγής. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει, επίσης, την πολύτιμη συμβολή κοινωνικών λειτουργών που ασχολούνται με νέους ή με ενήλικες σε τοπικό επίπεδο, οι οποίοι, στα πλαίσια της επαγγελματικής τους δραστηριότητας βοηθούν και ενθαρρύνουν ανθρώπους κάθε ηλικίας να συμμετάσχουν σε διάφορες πρωτοβουλίες κατάρτισης.