6.6.2013   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 161/67

1.1

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει για μια ακόμη φορά πως το υψηλό ποσοστό ανεργίας των νέων έχει καταστροφικές συνέπειες και ζητά από όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς να λάβουν επειγόντως αποτελεσματικά και οριστικά μέτρα για την έξοδο από αυτόν τον φαύλο κύκλο, ο οποίος θέτει σε κίνδυνο το μέλλον μιας ολόκληρης γενιάς. Είναι πλέον καιρός να γίνουν οι σωστές επενδύσεις στους νέους, οι οποίες θα εξασφαλίσουν θετικά αποτελέσματα σε βάθος χρόνου.

1.2

Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ τονίζει ότι απαιτείται να χαραχτεί μια πραγματική στρατηγική ανάπτυξης σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, προκειμένου να υποστηριχθεί η δημιουργία ολοένα και πιο σταθερών θέσεων εργασίας, αφού αυτές αποτελούν προϋπόθεση για την επιτυχία των μέτρων μείωσης του ποσοστού ανεργίας των νέων. Προς τούτο, χρειάζεται συντονισμένη προσέγγιση, η οποία θα διέπει όλες τις προσπάθειες και τις πολιτικές ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των επενδυτών και των νοικοκυριών. Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο παρέχει μια ευκαιρία να προταθούν κατάλληλες πολιτικές και μεταρρυθμίσεις προς υλοποίηση σε κάθε κράτος μέλος.

1.3

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση δέσμης μέτρων για την απασχόληση των νέων και συνιστά να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην εφαρμογή της σε επίπεδο κράτους μέλους, μεριμνώντας ώστε τα μέτρα για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων να αποτελούν σημαντικό τμήμα των εθνικών προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων.

1.4

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ιδέα της χρηματοδότησής των προγραμμάτων εγγυήσεων για τη νεολαία στα κράτη μέσω ειδικού Ταμείου της Πρωτοβουλίας για την Απασχόληση των Νέων στο πλαίσιο του πολυετούς χρηματοδοτικού πλαισίου και επικροτεί τη δημιουργία του, σημειώνοντας παράλληλα ότι αυτό πρέπει να συμπληρωθεί σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι αυτό το Ταμείο δεν αρκεί να χρηματοδοτηθεί μόνο με 6 δις ευρώ, τα οποία θα προέλθουν εν μέρει από υπάρχοντα κονδύλια του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. Επιπλέον, το εν λόγω Ταμείο θα υποστηρίζει μόνο τις περιφέρειες με ποσοστό ανεργίας των νέων άνω του 25 %. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ τονίζει ότι στο πλαίσιο των συνήθων διαδικασιών του ΕΚΤ, θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε χρηματοδοτική υποστήριξη και άλλες περιφέρειες. Επιπλέον, είναι αναγκαίο να αναληφθεί δράση άμεσα και να χρηματοδοτηθούν τα προτεινόμενα μέτρα με νέα κονδύλια, χωρίς να δημιουργείται ανταγωνισμός μεταξύ των νέων και των υπόλοιπων μειονεκτικών κατηγοριών που καλύπτονται από το ΕΚΤ.

1.5

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την προσέγγιση της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία "Η εγγύηση για τη νεολαία θα πρέπει να εφαρμοστεί μέσω ενός ενιαίου και ολοκληρωμένου προγράμματος που θα διασφαλίζει ότι οι νέοι δέχονται καλής ποιότητας προσφορές απασχόλησης, συνεχούς κατάρτισης, μαθητείας ή άσκησης εντός τεσσάρων μηνών αφού αφήσουν το σχολείο ή καταστούν άνεργοι". Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ κρατών μελών και αναγνωρίζει ότι είναι σημαντικό να τους επιτραπεί να καθορίζουν το ανώτατο όριο ηλικίας ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυνατότητές τους. Ωστόσο, συνιστά - όποτε είναι δυνατόν - το ανώτατο όριο ηλικίας για την πρόσβαση σε αυτό το καθεστώς να αυξηθεί στα 30 έτη, προκειμένου να καλύψει νέους οι οποίοι αποφοιτούν σε μεγαλύτερη ηλικία ή βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο από την εκπαίδευση στην απασχόληση και διατρέχουν τον κίνδυνο να χάσουν την επαφή με την αγορά εργασίας, ιδίως στις χώρες με το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας.

1.6

Η ΕΟΚΕ επικροτεί επίσης την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2013 στο Συμβούλιο "Απασχόληση, Κοινωνική Πολιτική, Υγεία και Καταναλωτές" σε ό,τι αφορά την πρόταση σχετικά με την "Εγγύηση για τη Νεολαία". Ωστόσο, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η τετράμηνη προθεσμία παρέμβασης είναι υπερβολική. Η Εγγύηση για τη Νεολαία θα πρέπει να ενεργοποιείται το συντομότερο δυνατόν, ιδανικά, κατά την εγγραφή σε ένα γραφείο ευρέσεως εργασίας (1).

1.7

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι για την πλήρη και ορθή εφαρμογή της Εγγύησης για τη Νεολαία έχει θεμελιώδη σημασία να προσδιοριστούν καλύτερα και σαφέστερα σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο τα εργαλεία, οι αρμοδιότητες, οι στόχοι και οι δείκτες παρακολούθησης. Για αυτόν τον λόγο, η ΕΟΚΕ προτείνει η εφαρμογή της Εγγύησης για τη Νεολαία να συμπεριληφθεί στους δείκτες της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

1.8

Με βάση τα επιτυχή παραδείγματα από ορισμένα κράτη μέλη, οι κοινωνικοί εταίροι, οι οργανώσεις νεολαίας και οι αντιπροσωπευτικές πλατφόρμες τους θα πρέπει να διαδραματίσουν βασικό ρόλο στον σχεδιασμό, την υλοποίηση, την προώθηση και την παρακολούθηση του καθεστώτος.

1.9

Οι μεταρρυθμίσεις των υπηρεσιών EURES και, όπου είναι αναγκαίο, των δημοσίων υπηρεσιών απασχόλησης στα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να υποστηρίξουν με ενεργό τρόπο τους νέους. Θα πρέπει επίσης να γίνει η κατάλληλη προσαρμογή των υπηρεσιών και της προσέγγισης που χρησιμοποιείται προκειμένου οι εν λόγω υπηρεσίες να καταστούν πιο προσιτές. Θα πρέπει να καθιερωθούν, ήδη στο σχολείο, εξατομικευμένες υπηρεσίες επαγγελματικού προσανατολισμού.

1.10

Οι συνθήκες παροχής περιόδων άσκησης και μαθητείας θα πρέπει να βελτιωθούν. Πρέπει να εξασφαλιστούν υψηλά πρότυπα ποιότητας για τις περιόδους άσκησης και μαθητείας, μέσω συγκεκριμένων κριτηρίων τα οποία θα πρέπει να καταστούν υποχρεωτικά όταν ζητείται χρηματοδοτική στήριξη. Συμπληρωματικά προς αυτό, θα πρέπει να εισαχθούν καλύτεροι μηχανισμοί παρακολούθησης και κατοχύρωσης των δικαιωμάτων των ασκουμένων.

2.1

Συνολικά το ποσοστό απασχόλησης των νέων μειώθηκε κατά σχεδόν 5 ποσοστιαίες μονάδες κατά την τελευταία τετραετία — τριπλάσιο από εκείνο των ενηλίκων. Οι πιθανότητες ενός νεαρού ανέργου ατόμου να βρει εργασία είναι λίγες: μόνο το 29,7 % των ατόμων ηλικίας 15-24 ετών που ήταν άνεργα το 2010 βρήκαν εργασία το 2011 – μια μείωση περίπου 10 % εντός τριών ετών. Περισσότερο από το 30 % των ανέργων νέων κάτω των 25 ήταν άνεργοι για περισσότερους από 12 μήνες – 1,6 εκατ. το 2011, έναντι 0,9 εκατ. το 2008. Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό οργανισμό Eurofound, 14 εκατ. νέοι στην ΕΕ, ηλικίας 15-29 ετών (7,5 εκατ. νέοι ηλικίας 15-24 ετών) είναι χωρίς απασχόληση, εκπαίδευση ή κατάρτιση (2). Το οικονομικό κόστος της μη ενσωμάτωσης των νέων στην αγορά εργασίας έχει εκτιμηθεί από την Eurofound σε περισσότερα από 150 δις ευρώ ετησίως, ήτοι 1,2 % του ΑΕΠ της ΕΕ. Στις κοινωνικές επιπτώσεις περιλαμβάνονται φαινόμενα όπως η περιορισμένη συμμετοχή των νέων στην κοινωνία, η δυσπιστία έναντι του πολιτικού συστήματος, το χαμηλό επίπεδο αυτονομίας, ο φόβος για το άγνωστο και η "σπατάλη εγκεφάλων".

2.2

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε δέσμη μέτρων για την απασχόληση των νέων, η οποία περιλαμβάνει τέσσερις τομείς δράσης. Ο πρώτος είναι μια πρόταση σύστασης προς τα κράτη μέλη σχετικά με την καθιέρωση της "Εγγύησης για τη Νεολαία", προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι σε όλους τους νέους έως την ηλικία των 25 ετών θα προσφέρεται μια ποιοτική θέση εργασίας, δυνατότητα συνεχούς κατάρτισης, μαθητείας ή πρακτικής άσκησης εντός τεσσάρων μηνών από την ολοκλήρωση του επίσημου προγράμματος σπουδών ή από την απώλεια της θέσης εργασίας τους. Με την προτεινόμενη σύσταση τα κράτη μέλη καλούνται να καθιερώσουν ισχυρές εταιρικές σχέσεις με τους ενδιαφερόμενους φορείς, να εξασφαλίσουν την έγκαιρη παρέμβαση των υπηρεσιών απασχόλησης και άλλων εταίρων για τη στήριξη των νέων, να λάβουν υποστηρικτικά μέτρα για να καταστεί δυνατή η ένταξη στον κόσμο της εργασίας, να κάνουν πλήρη χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου και άλλων Διαρθρωτικών Ταμείων για τον σκοπό αυτό, να αξιολογούν και να βελτιώνουν διαρκώς τα προγράμματα της «Εγγύησης για τη Νεολαία» και να εφαρμόζουν τα προγράμματα με ταχύ ρυθμό. Η Επιτροπή θα υποστηρίξει τα κράτη μέλη μέσω της χρηματοδότησης της ΕΕ, με την προώθηση των ανταλλαγών ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, την παρακολούθηση της υλοποίησης της «Εγγύησης για τη νεολαία», στο πλαίσιο της εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, και την ευαισθητοποίηση του κοινού.

2.3

Για να διευκολύνει τη μετάβαση από την εκπαίδευση στον κόσμο της εργασίας, αυτή η δέσμη δρομολογεί επίσης διαβούλευση των Ευρωπαίων κοινωνικών εταίρων σχετικά με ένα ποιοτικό πλαίσιο για τις περιόδους πρακτικής άσκησης, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους νέους να αποκτήσουν επαγγελματική εμπειρία υψηλής ποιότητας υπό ασφαλείς συνθήκες.

2.4

Επιπλέον, η Επιτροπή εξαγγέλλει τη θέσπιση μιας Ευρωπαϊκής Συμμαχίας για θέσεις μαθητείας ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα και η προσφορά προγραμμάτων μαθητείας που θα είναι διαθέσιμα μέσω της διάδοσης επιτυχών προγραμμάτων μαθητείας ανά τα κράτη μέλη, προτείνει δε τρόπους μείωσης των εμποδίων στην κινητικότητα των νέων.

2.5

Τέλος, σε ό,τι αφορά τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των επιπέδων ανεργίας των νέων στα διάφορα κράτη μέλη, η Επιτροπή προτείνει μέτρα για την αύξηση της διακρατικής κινητικότητας των νέων, κυρίως δε τη βελτίωση του συστήματος EURES.

2.6

Τα προτεινόμενα μέτρα της δέσμης μέτρων για την απασχόληση των νέων βασίζονται στην Πρωτοβουλία "Ευκαιρίες για τους νέους", η οποία δρομολογήθηκε τον Δεκέμβριο του 2011. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί επίσης άλλα μέσα πολιτικής για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων, όπως οι συστάσεις ανά χώρα (ΣΑΧ). Τον Ιούλιο του 2012, εκδόθηκαν συστάσεις (3) για σχεδόν όλα τα κράτη μέλη, οι οποίες είχαν ως στόχο τη βελτίωση της κατάστασης των νέων.

3.1

Απαιτείται πραγματική αναπτυξιακή στρατηγική σε Ενωσιακό και εθνικό επίπεδο για τη στήριξη της δημιουργίας περισσότερων και σταθερότερων θέσεων εργασίας. Προς τούτο, χρειάζεται συντονισμένη προσέγγιση που θα διέπει όλες τις προσπάθειες και τις πολιτικές ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των επενδυτών και των νοικοκυριών. Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο αποτελεί ευκαιρία πρόταξης ικανών πολιτικών και μεταρρυθμίσεων που θα εφαρμοστούν σε κάθε κράτος μέλος. Η σημασία των συνεργιών, όπως η ενσωμάτωση κοινωνικών πτυχών στις δημόσιες συμβάσεις, δεν πρέπει να υποτιμάται.

3.2

Η θέση της ευρωπαϊκής νεολαίας στην αγορά εργασίας αποτελεί πηγή έντονου προβληματισμού. Για τη διευκόλυνση της ομαλής μετάβασης των νέων στην απασχόληση, είναι ζωτική σημασίας να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα για:

3.3

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη μακροπρόθεσμη έμφαση της Επιτροπής στους νέους. Υπό αυτό το πρίσμα, η Δέσμη Μέτρων για την Απασχόληση των Νέων αποτελεί ένα ακόμα βήμα προόδου προς τη χάραξη μιας συνεπούς και ολοκληρωμένης προσέγγισης για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων και την προώθηση της ποιοτικής μετάβασης από την εκπαίδευση στην αγορά εργασίας. Ωστόσο, πρέπει να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη έμφαση που θα πρέπει να δοθεί στα κράτη μέλη, τα οποία αποτελούν τους κύριους φορείς στον τομέα της απασχόλησης των νέων και τα οποία καλούνται να αναλάβουν περαιτέρω δράση τους επόμενους μήνες. Παρ' όλα αυτά, δεδομένου του επείγοντος χαρακτήρα της κατάστασης και της καθοριστικής σημασίας της επένδυσης στους νέους ως βασικού στοιχείου στην αγορά εργασίας, αυτά δεν αρκούν. Έχει ύψιστη σημασία η οικοδόμηση εμπιστοσύνης μέσω της θέσπισης κοινών αρχών όσον αφορά την «Εγγύηση για τη Νεολαία» στην Ευρώπη με στόχο την ενίσχυση της ποιότητας, της προσβασιμότητας και του αντικτύπου του μέσου σε όλη την ήπειρο.

3.4

Η ΕΟΚΕ είναι έτοιμη να συμβάλει ενεργά στον σχεδιασμό και την προώθηση της Δέσμης, δεδομένου ότι:

3.5

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση σύστασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την καθιέρωση της «Εγγύησης για τη Νεολαία» για να εξασφαλιστεί ότι σε όλους τους νέους έως 25 ετών θα προσφέρεται μια ποιοτική θέση εργασίας, δυνατότητα συνεχούς κατάρτισης, μαθητείας ή πρακτικής άσκησης εντός τεσσάρων μηνών από την ολοκλήρωση του επίσημου προγράμματος σπουδών ή από την απώλεια της θέσης εργασίας. Η εγγύηση, εφόσον εφαρμοστεί σωστά, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βήμα για επένδυση στους νέους, να μειώσει το τεράστιο κόστος που συνεπάγεται η ανεργία των νέων τόσο για τα μεμονωμένα άτομα όσο για την Ευρώπη στο σύνολό της, και να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην αύξηση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας της μετάβασης των νέων από την εκπαίδευση στην απασχόληση. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ θεωρεί την τετράμηνη προθεσμία παρέμβασης υπερβολική. Η εγγύηση υπέρ των νέων θα πρέπει να ενεργοποιείται το συντομότερο δυνατόν. Ιδανικά, αυτό πρέπει να γίνεται κατά την εγγραφή σε ένα γραφείο ευρέσεως εργασίας·

3.6

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ιδέα της καθιέρωσης προγραμμάτων εγγυήσεων για τη νεολαία στα κράτη μέλη και της χρηματοδότησής τους μέσω ενός ειδικού Ταμείου της Πρωτοβουλίας για την Απασχόληση των Νέων στο πλαίσιο του πολυετούς χρηματοδοτικού πλαισίου, ενώ επιδοκιμάζει τη δημιουργία του, επισημαίνοντας παράλληλα ότι πρέπει να συμπληρωθεί από δράσεις σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ κρίνει ανεπαρκή τη χρηματοδότησή του με μόλις 6 δισεκατομμύρια Ευρώ, μέρος των οποίων αφορά υφιστάμενα κονδύλια του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. Επιπλέον, επειδή οι απώλειες από τη μη ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας (δαπάνες πρόνοιας, διαφυγόντα κέρδη και απώλεια φορολογικού εισοδήματος) υπερβαίνουν τα 150 δισ. Ευρώ ετησίως (1,2 % του ΑΕγχΠ της ΕΕ) (6) και επειδή η ΔΟΕ έχει καταλήξει στο συμπέρασμα πως η επένδυση 21 δισ. Ευρώ μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές μεταβολές μέσα σε λίγα χρόνια (7), η ΕΟΚΕ θεωρεί την Εγγύηση για τη Νεολαία χρήσιμο κοινωνικό μέτρο με τεράστιο θετικό αντίκτυπο κόστους/οφέλους.

3.7

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την προσέγγιση της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία "Η εγγύηση για τη Νεολαία θα πρέπει να εφαρμοστεί μέσω ενός ενιαίου και ολοκληρωμένου προγράμματος που θα διασφαλίζει ότι οι νέοι δέχονται καλής ποιότητας προσφορές απασχόλησης, συνεχούς εκπαίδευσης, περιόδου μαθητείας ή άσκησης εντός τεσσάρων μηνών μετά το σχολείο ή όταν χάσουν την εργασία τους". Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ των κρατών μελών και αναγνωρίζει ότι είναι σημαντικό να τους επιτραπεί να θέτουν το ανώτατο όριο ηλικίας ανάλογα με τις αντίστοιχες ανάγκες και δυνατότητές τους. Ωστόσο, συνιστά το ανώτατο όριο ηλικίας για την πρόσβαση σε αυτό το καθεστώς να αυξηθεί, ει δυνατόν, στα 30, προκειμένου να καλύψει νέους οι οποίοι αποφοιτούν σε μεγαλύτερη ηλικία ή οι οποίοι βρίσκονται σε στάδιο μετάβασης από την εκπαίδευση στην απασχόληση και διατρέχουν τον κίνδυνο να χάσουν την επαφή τους με την αγορά εργασίας, ιδίως στις χώρες με το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας. Επιπλέον, η Εγγύηση για τη Νεολαία πρέπει να καταστεί διαρθρωτικό μέτρο στις ενεργές πολιτικές της ΕΕ για την αγορά εργασίας και όχι μόνο κατά την τρέχουσα περίοδο κρίσης.

3.8

Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντική την ανάπτυξη σαφών ποιοτικών κριτηρίων και δεικτών όσον αφορά την ανάπτυξη και εφαρμογή προγραμμάτων εγγυήσεων για τη νεολαία σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Οι δυνατότητες πρακτικής άσκησης στο πλαίσιο του προγράμματος εγγυήσεων για τη νεολαία πρέπει να συνάδουν με το ποιοτικό πλαίσιο της πρακτικής άσκησης και να επιτρέπουν στους νέους να ζουν αυτόνομα. Τα κράτη μέλη καλούνται επίσης να αναπτύξουν εξατομικευμένες υπηρεσίες παροχής συμβουλών και επαγγελματικού προσανατολισμού και να θεσπίσουν μηχανισμούς παρακολούθησης των ευκαιριών που παρέχονται και αξιολόγησης του αντικτύπου του προγράμματος στη μετάβαση των δικαιούχων προς τον εργασιακό βίο.

3.9

Η ΕΟΚΕ τονίζει πως η πρωτοβουλία της Εγγύησης για τη Νεολαία πρέπει να ενσωματωθεί στο πλαίσιο ενεργής στρατηγικής για την αγορά εργασίας που θα αποσκοπεί στην υποστήριξη της διατηρήσιμης ένταξης των νέων στην αγορά εργασίας προκειμένου να αποκτήσουν αυτονομία. Σημαντικό μέρος αυτής της στρατηγικής θα πρέπει επίσης να αφορά τις μεταρρυθμίσεις των Δημοσίων Υπηρεσιών Απασχόλησης (ΔΥΑ) στα κράτη μέλη όπου αυτό απαιτείται, προς την κατεύθυνση της ενεργής προσέγγισης των νέων και προσαρμογής των υπηρεσιών και των προσεγγίσεών τους προκειμένου να καταστούν πιο προσβάσιμες, με παράλληλη βελτίωση των υπηρεσιών που παρέχουν σε όλους τους ανέργους. Οι ΔΥΑ θα πρέπει να συνεργάζονται με τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, να έρχονται σε απευθείας επαφή με τους νέους και να τους προσφέρουν ευκαιρία εργασίας ή περαιτέρω κατάρτισης στο πλαίσιο μιας προορατικής και προσαρμοσμένης καθοδήγησης, πριν ακόμα αποφοιτήσουν από το σχολείο. Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει αυτήν την πτυχή στη στρατηγική της για τη στήριξη των ΔΥΑ στην Ευρώπη. Στο ίδιο πλαίσιο, οι υπηρεσίες του EURES θα πρέπει να προσαρμοστούν καλύτερα στις ανάγκες των νέων και να προωθηθούν πολύ πιο ενεργά μεταξύ αυτών.

3.10

Η ΕΟΚΕ συνιστά επίσης στα κράτη μέλη να ενισχύσουν τη στήριξή τους προς εταιρίες, συνεταιρισμούς και οργανώσεις του τριτιγενούς τομέα που επιθυμούν να συμμετάσχουν σε προγράμματα εγγυήσεων για τη νεολαία σε στενή συνεργασία με τις ΔΥΑ. Μηχανισμοί όπως τα φορολογικά κίνητρα, οι επιδοτήσεις για τα πάγια έξοδα απασχόλησης και η δυνατότητα πρόσβασης σε χρηματοδότηση για κατάρτιση στον χώρο εργασίας αποτελούν σημαντικούς παράγοντες επιτυχίας του προγράμματος και στήριξης των επιχειρήσεων που επιθυμούν να επενδύσουν στο δυναμικό των νέων κατά τρόπο ορθό και αποτελεσματικό. Η υλοποίησή τους πρέπει να συνδέεται με την εκπλήρωση ποιοτικών κριτηρίων και κατευθυντηρίων γραμμών και να περιλαμβάνει τη θέσπιση ελεγκτικών μηχανισμών. Η ΕΟΚΕ κρίνει αναγκαία την υποστήριξη της ανάπτυξης δεξιοτήτων για όλους τους φορείς που συμμετέχουν σε ποιοτικά συστήματα μαθητείας.

3.11

Θεωρεί δε πως οι κοινωνικοί εταίροι επιτελούν θεμελιώδη ρόλο στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση του προγράμματος. Ο υγιής κοινωνικός διάλογος είναι αναγκαίος για να προσφερθούν στους νέους προγράμματα εγγυήσεων υψηλών ποιοτικών προδιαγραφών τόσο για τις επιχειρήσεις όσο για τους νέους. Προς τούτο, σημαντική είναι επίσης η συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στον έλεγχο της υλοποίησης του προγράμματος εγγυήσεων για τη νεολαία και των προσφορών απασχόλησης ή κατάρτισης από διάφορα προγράμματα.

3.12

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης οι οργανώσεις του τριτιγενούς τομέα, ιδίως οι οργανώσεις των νέων και οι αντιπροσωπευτικές τους πλατφόρμες, οι οποίες αποτελούν σημαντικούς διαύλους συμμετοχής για τους νέους και τους επιτρέπουν να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους και να αποκτήσουν τις σωστές εργασιακές σχέσεις και συμπεριφορές. Είναι κατά συνέπεια σημαντικό να συμμετάσχουν και αυτές στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των προγραμμάτων. Θα μπορούσαν επίσης να συμμετάσχουν διάφορες κοινωνικές επιχειρήσεις και άλλοι σχετικοί φορείς. Η ΕΟΚΕ εφιστά επίσης την προσοχή στις ορθές πρακτικές συμμετοχής των φορέων που υφίστανται στην Αυστρία (8), τη Σουηδία και τη Φινλανδία (9).

3.13

Προτεραιότητα θα πρέπει να αποτελεί επίσης η ενίσχυση της πρόσβασης οργανώσεων των νέων και του τριτογενούς τομέα στο πρόγραμμα. Συμμετέχοντας, θα είναι σε θέση να υποβάλλουν προσφορές εργασίας για τη βελτίωση των τοπικών τους κοινοτήτων και άρα να διαδραματίσουν επωφελή ρόλο για τους νέους και την κοινωνία.

3.14

Η ΕΟΚΕ δίνει πρωταρχική σημασία στην πρόβλεψη των αναγκαίων μέσων στήριξης των κρατών μελών και των περιφερειών που επιθυμούν να θεσπίσουν φιλόδοξα προγράμματα εγγυήσεων για τη νεολαία ή συμμαχίες μαθητείας. Προς τούτο, η ΕΟΚΕ συνιστά τη διάθεση των κονδυλίων της ΕΕ στα προγράμματα που πληρούν τις ελάχιστες ποιοτικές προδιαγραφές οι οποίες ορίζονται στην πρωτοβουλία της ΕΕ και από τα κράτη μέλη.

3.15

Κατά συνέπεια, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ιδέα της καθιέρωσης προγραμμάτων εγγυήσεων για τη νεολαία στα κράτη μέλη και της χρηματοδότησής τους μέσω ενός ειδικού Ταμείου της Πρωτοβουλίας για την Απασχόληση των Νέων, στο πλαίσιο του πολυετούς χρηματοδοτικού πλαισίου, το οποίο θα εφοδιαστεί με τουλάχιστον 6 δισ. Ευρώ, το ήμισυ των οποίων θα προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. Η ΕΟΚΕ επικροτεί μεν τη δημιουργία του Ταμείου, ωστόσο, δεδομένου ότι το Ταμείο θα υποστηρίζει μόνο τις περιφέρειες με ποσοστό ανεργίας των νέων άνω του 25 %, τονίζει ότι και άλλες περιφέρειες θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε χρηματοδοτική υποστήριξη στο πλαίσιο των συνήθων διαδικασιών του ΕΚΤ. Αυτά τα κονδύλια θα αποτελούν βασική πηγή και θα συμπληρώνουν τις αναγκαίες επενδύσεις από τους εθνικούς προϋπολογισμούς.

3.16

Για τον εφοδιασμό των νέων με δεξιότητες καθοριστικής σημασίας για τη μελλοντική τους επαγγελματική ζωή, η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν ώστε τα μέτρα που θα εισαχθούν για την τόνωση της απασχόλησης των νέων, ιδίως όσα χρηματοδοτούνται πλήρως ή εν μέρει από τους πόρους της ΕΕ, να είναι αποτελεσματικότερα και μόνιμα, προκειμένου οι νέοι να μην χρειάζονται περαιτέρω στήριξη μετά από προσωρινή ή μη αμειβόμενη πρακτική άσκηση.

3.17

Δεδομένου ότι η θέσπιση της εγγύησης για τη νεολαία δεν θα είναι αποτελεσματική παρά μόνον εφόσον ενταχθεί στις Ενωσιακές και εθνικές προσεγγίσεις για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει την έκκληση στην οποία έχει προβεί πολλάκις, για καθορισμό νέων στόχων μείωσης της ανεργίας των νέων (10). Αυτό θα πρέπει να αποτελέσει το κύριο στοιχείο των εθνικών προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με τη στρατηγική "ΕΕ 2020".

4.1.1

Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι η πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την καθιέρωση της «Εγγύησης για τη Νεολαία» της Επιτροπής περιέχει σειρά σημαντικών προτάσεων, συμπεριλαμβανομένου του σαφούς ορισμού της εγγύησης για τη νεολαία ως "προσφορά ποιοτικής θέσης εργασίας, δυνατότητα συνεχούς εκπαίδευσης, μαθητείας ή πρακτικής άσκησης εντός περιόδου τεσσάρων μηνών από την απώλεια θέσης εργασίας ή από την ολοκλήρωση του επίσημου προγράμματος σπουδών". Ωστόσο, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η τετράμηνη προθεσμία παρέμβασης είναι υπερβολική. Η εγγύηση υπέρ των νέων θα πρέπει να ενεργοποιείται το συντομότερο δυνατόν. Ιδανικά, αυτό πρέπει να γίνεται κατά την εγγραφή σε ένα γραφείο ευρέσεως εργασίας·

4.1.2

Είναι σημαντικό να αναγνωριστεί η απόδοση, από πλευράς κόστους, των επενδύσεων στην Εγγύηση για τη Νεολαία, καθότι, σύμφωνα με το Eurofound (11), οι ετήσιες απώλειες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο λόγω των άνεργων νέων χωρίς εκπαίδευση ή κατάρτιση (δαπάνες πρόνοιας, διαφυγόντα κέρδη και απώλεια φορολογικού εισοδήματος) φτάνει σήμερα το 1,2 % του ΑΕγχΠ, δηλαδή τα 153 δισ. Ευρώ. Ταυτόχρονα, κατά την επένδυση στην αντιμετώπιση αυτών των απωλειών, πρέπει να επικεντρωθούμε σε καλύτερες συμπράξεις, στη βελτίωση των σχετικών υπηρεσιών και σε μεγαλύτερα περιθώρια δράσης για τους παρόχους εκπαίδευσης.

4.1.3

Η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη ουσιαστικής επικύρωσης της άτυπης εκπαίδευσης προκειμένου να αναδειχθούν οι δεξιότητες που απαιτούνται στην αγορά εργασίας.

4.1.4

Εφιστά την προσοχή στα νέα είδη νέων χωρίς απασχόληση, εκπαίδευση ή κατάρτιση (ΕΑΕΚ) και στην ανάγκη να δοθεί έμφαση σε κατηγορίες που παραδοσιακά θεωρείται ότι δεν διατρέχουν κίνδυνο αποκλεισμού, όπως οι απόφοιτοι και οι νέοι που διαθέτουν ήδη επαγγελματική ή μαθητειακή εμπειρία αλλά δεν είναι ακόμα σε θέση να εισέλθουν μόνιμα στην αγορά εργασίας.

4.1.5

Ο αυξανόμενος αριθμός νέων με τίτλους και προσόντα που καλούνται να εργαστούν σε χαμηλότερες του δυναμικού τους θέσεις, βιώνοντας τη "σπατάλη εγκεφάλων", θα πρέπει επίσης να αντιμετωπιστεί, καθώς δεν οδηγεί απλά στην απασχόλησή τους σε θέσεις όπου δεν μπορούν να αξιοποιήσουν την εκπαίδευση και την κατάρτισή τους, αλλά έχει κοινωνικά και ψυχολογικά επιβλαβή επίδραση στα άτομα αυτά. Η καλύτερη και καταλληλότερη αντιστοίχιση των προσωπικών δεξιοτήτων και των αναγκών της αγοράς εργασίας θα μπορούσε να μειώσει αυτό το φαινόμενο.

4.2.1

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τον θετικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ποιοτική πρακτική άσκηση στη διευκόλυνση της πρόσβασης των νέων στην απασχόληση και στη συνδρομή των επιχειρήσεων προκειμένου να εντοπίσουν εν δυνάμει ειδικευμένους εργαζομένους. Αυτή η εμπειρία μπορεί να διασφαλίσει πως οι νέοι θα αποκτήσουν τις αναγκαίες δεξιότητες που αντιστοιχούν στις ανάγκες τους και στις υφιστάμενες δεξιότητές τους, λαμβάνοντας ταυτόχρονα ικανή αμοιβή και αποκτώντας πρόσβαση στην κοινωνική ασφάλιση και σε άλλες εκπαιδευτικές διαύλους στο πλαίσιο της δια βίου μάθησης. Προς τούτο, ένας από τους τομείς όπου πρέπει να δοθεί έμφαση είναι η πρακτική άσκηση εντός εκπαιδευτικού συστήματος, ιδίως μετά την αποφοίτηση, η οποία θα πρέπει να θεωρείται πρακτική άσκηση και να προστατεύεται σύμφωνα με τα διεθνώς αναγνωρισμένα εργασιακά πρότυπα.

4.2.2

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της θέσπισης υψηλών ποιοτικών προδιαγραφών για τη μαθητεία και την πρακτική άσκηση. Προς τούτο, επαναλαμβάνει τη δέσμευσή της να "παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς και θα υποστηρίζει όλες τις πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας των τοποθετήσεων και της πρακτικής άσκησης σε επιχειρήσεις, όπως ο Ευρωπαϊκός Χάρτης Ποιότητας για την Πρακτική Άσκηση και τη Μαθητεία, προκειμένου να ενισχυθεί ο διάλογος των πολιτών για τη θέσπιση κατάλληλων κανόνων σε αυτό το πεδίο" (12).

4.2.3

Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη πως η ενίσχυση της ποιότητας της πρακτικής άσκησης αποτελεί προτεραιότητα και, κατά συνέπεια, θεωρεί την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε σχέση με το Ευρωπαϊκό πλαίσιο ποιότητας για την πρακτική άσκηση ως βήμα προόδου προς αυτήν την κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ καλεί όλα τα όργανα, τα κράτη μέλη και τους σχετικούς κοινωνικούς εταίρους να αξιοποιήσουν ει δυνατόν αποδοτικότερα τα αποτελέσματα των τρεχουσών διαβουλεύσεων, λαμβάνοντας υπόψη τη στήριξη που έχει εκφραστεί στο παρελθόν από τους κοινωνικούς εταίρους, τις ΜΚΟ, το κοινό και πολυάριθμους εκπαιδευτικούς φορείς. Τα όργανα της ΕΕ πρέπει να δράσουν γρήγορα και να δημιουργήσουν πλαίσιο ποιοτικής πρακτικής άσκησης και συνεχούς άμεσης συμμετοχής των νέων και των οργανώσεών τους σε αυτή τη διαδικασία, μαζί με τους κοινωνικούς εταίρους. Προς τούτο, ο Ευρωπαϊκός Χάρτης Ποιότητας για την Πρακτική Άσκηση και τη Μαθητεία (13) προτείνει ελάχιστες ποιοτικές προδιαγραφές για τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των χωρών της Ευρώπης όσον αφορά τις διαδικασίες μάθησης, τη διαθέσιμη καθοδήγηση και επίβλεψη, τα κοινωνικά και εργατικά δικαιώματα, την αναγνώριση των προσόντων, τους νόμιμους όρους συμβάσεων, την αμοιβή και την αποζημίωση, την αξιολόγηση και τον έλεγχο κλπ.

4.2.4

Η ΕΟΚΕ θεωρεί επίσης καθοριστικής σημασίας τον προσανατολισμό αυτού του πλαισίου προς τη στήριξη της προσπάθειας των επιχειρήσεων να παρέχουν υψηλής ποιότητας πρακτική άσκηση για τους νέους. Κατά συνέπεια, το πλαίσιο θα πρέπει να υλοποιηθεί επίσης σε εθνικό επίπεδο μέσω μέτρων για την επίτευξη αυτού του στόχου.

4.3.1

Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη όσον αφορά τη χρησιμότητα της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας για θέσεις μαθητείας, καθώς η στενή συνεργασία μεταξύ των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, των επιχειρήσεων, των κοινωνικών εταίρων, των φορέων πολιτικής, των επαγγελματιών και των εκπροσώπων των νέων είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχία της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Αυτό αποδεικνύεται από την επιτυχία των διττών συστημάτων μάθησης σε ορισμένα κράτη μέλη. Η ανάπτυξη της συμμαχίας πρέπει να ενθαρρύνει ττην ανταλλαγή γνώσεων και ιδεών, συμβάλλοντας στην τόνωση του αριθμού και της ποιότητας των διαθέσιμων θέσεων μαθητείας στα κράτη μέλη και στην ενθάρρυνση της συμμετοχής των νέων σε αυτά τα προγράμματα.

4.3.2

Η Συμμαχία πρέπει επίσης να στηρίζει τις ευρωπαϊκές και εθνικές εκστρατείες για την αλλαγή απόψεων σχετικά με την επαγγελματική εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας της Κοπεγχάγης, και να διοργανώνει τακτικό φόρουμ συζητήσεων για την παρακολούθηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη μαθητεία με τη συμμετοχή των σχετικών ευρωπαϊκών και εθνικών φορέων.

4.3.3

Θα πρέπει να δοθούν κίνητρα για τη διευκόλυνση της χρηματοδότησης διασυνοριακών δραστηριοτήτων κατάρτισης που θα επιτρέπουν στις εταιρίες και τους κοινωνικούς εταίρους να συμμετέχουν στη θέσπιση ενός διττού συστήματος. Περισσότερες προτάσεις παρατίθενται στη δημοσίευση "Δημιουργία ευκαιριών για τους νέους: Πώς θα βελτιωθεί η ποιότητα και η εικόνα των προγραμμάτων μαθητείας" (BusinessEurope, 2012) (14) ή στην Ισπανογερμανική συμφωνία συνδικάτων για τις ποιοτικές προδιαγραφές των προγραμμάτων μαθητείας.

4.4.1

Η ΕΟΚΕ φρονεί πως, για την ενίσχυση της κινητικότητας των νέων εργαζομένων, τα κράτη μέλη πρέπει να σημειώσουν περαιτέρω πρόοδο προς την κατεύθυνση της αμοιβαίας αναγνώρισης των τίτλων και των προσόντων και προς τη συμβατότητα των εθνικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, ιδίως των συνταξιοδοτικών, και να επενδύσουν περισσότερο στην εκμάθηση γλωσσών, καθώς πρέπει να ξεπεραστούν οι γλωσσικοί φραγμοί. Η Επιτροπή πρέπει να τονίσει περαιτέρω τον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης προκειμένου να μη "χαθεί" ούτε ένας μήνας ασφαλιστικών εισφορών λόγω της εργασίας σε άλλη χώρα της ΕΕ.

4.4.2

Η ΕΟΚΕ τονίζει τη χρησιμότητα των προγραμμάτων κινητικότητας της ΕΕ όπως Erasmus και Νεολαία εν δράσει για την κινητικότητα των νέων και τη στήριξη της ανάπτυξης των δεξιοτήτων, των προσόντων και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους, μέσω του εθελοντισμού και άλλων πρωτοβουλιών πολιτών. Η ΕΟΚΕ ζητά ικανή χρηματοδότηση του μελλοντικού προγράμματος Erasmus για Όλους / YES Europe στο νέο Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο· αντίθετα με την αρχική πρόταση, η προβλεπόμενη χρηματοδότησή του υπολείπεται κατά 1 δισ. Ευρώ.

4.4.3

Η ΕΟΚΕ στηρίζει την ανάγκη για περαιτέρω βελτιώσεις και επενδύσεις όσον αφορά την πρωτοβουλία "Η πρώτη σου εργασία μέσω του EURES". Ειδικότερα, η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να βελτιώσει το EUROS προκειμένου να ενισχυθεί η προβολή του και η διαθεσιμότητά του στους νέους, καθώς και η ευχρηστία του. Οι νέοι πρέπει να ενθαρρυνθούν ενεργά να συμμετέχουν, προκειμένου να υπερβούν τα εμπόδια που πηγάζουν από πολιτιστικούς και γλωσσικούς φραγμούς και από την έλλειψη οργανωτικών δεξιοτήτων και τον φόβο του αγνώστου. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω ενός βελτιωμένου συστήματος επαγγελματικών και προσωπικών συμβουλών, που θα στηρίζει τους φοιτητές, τους ασκούμενους (και τους νέους εν γένει) στη συνειδητοποίηση των επιθυμιών, των ικανοτήτων και των ευκαιριών απασχόλησής τους. Συμπεριλαμβάνονται επίσης συμβουλές σχετικά με το εργασιακό δίκαιο και το κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον, καθώς και σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εργοδοτών και των εργαζομένων.

4.4.4

Η ΕΟΚΕ στηρίζει την πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για επικαιροποίηση της Οδηγίας σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων. Η ισχύουσα οδηγία είναι παρωχημένη, καθότι πολλά επαγγέλματα αναπτύσσονται ραγδαία. Επιπλέον, ο εκσυγχρονισμός της οδηγίας θα περιλαμβάνει τη θέσπιση ηλεκτρονικής κάρτας όπου θα περιέχονται πληροφορίες για τις δεξιότητες και την εμπειρία κάθε επαγγελματία. Αυτό θα διευκολύνει την εύρεση εργασίας και την αναγνώριση των προσόντων σε άλλα κράτη μέλη, ενώ θα εναρμονίσει την κατάρτιση, τις δεξιότητες και τις πρακτικές στην ΕΕ. Θα ενθαρρύνει επίσης την κινητικότητα και την ανταλλαγή εμπειρογνωσίας.