ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.           ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Σύμφωνα με το άρθρο 395 παράγραφος 1 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας (εφεξής «οδηγία ΦΠΑ»), το Συμβούλιο, αποφασίζοντας ομόφωνα έπειτα από πρόταση της Επιτροπής, μπορεί να επιτρέπει σε κάθε κράτος μέλος να θεσπίζει ειδικά μέτρα παρέκκλισης από τις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας, για λόγους απλούστευσης των διαδικασιών επιβολής του φόρου ή πρόληψης ορισμένων τύπων φοροδιαφυγής ή φοροαποφυγής.

Με επιστολή που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 20 Απριλίου 2012, η Δημοκρατία της Λετονίας (εφεξής «Λετονία») ζήτησε την άδεια να εξακολουθήσει να εφαρμόζει μέτρο παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας ΦΠΑ. Σύμφωνα με το άρθρο 395 παράγραφος 2 της οδηγίας ΦΠΑ, η Επιτροπή ενημέρωσε τα άλλα κράτη μέλη, με επιστολή της 30ής Ιουλίου 2012, σχετικά με το αίτημα που υπέβαλε η Λετονία (Ωστόσο, η Ισπανία ενημερώθηκε με επιστολή της 31ης Ιουλίου 2012). Με επιστολή της 2ας Αυγούστου 2012, η Επιτροπή γνωστοποίησε στη Λετονία ότι διέθετε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την εκτίμηση του αιτήματος.

Γενικό πλαίσιο

Η Λετονία ζητεί να της επιτραπεί να παρατείνει την τρέχουσα εφαρμογή του μηχανισμού αντίστροφης επιβάρυνσης όσον αφορά τις παραδόσεις ξυλείας. Με βάση τις πληροφορίες που διαβίβασε η Λετονία, φαίνεται ότι η αγορά ξυλείας στη Λετονία εξακολουθεί να κυριαρχείται σε μεγάλο βαθμό από μικρές επιχειρήσεις και μεμονωμένους προμηθευτές, οι οποίοι συχνά εξαφανίζονται χωρίς να καταβάλουν προηγουμένως τον φόρο στις αρμόδιες αρχές, ενώ ο πελάτης διαθέτει έγκυρο τιμολόγιο που του επιτρέπει να ζητήσει έκπτωση του ΦΠΑ.

Στο πλαίσιο του μηχανισμού αντίστροφης επιβάρυνσης, ο αποδέκτης, στο μέτρο που θεωρείται υποκείμενος στον φόρο για τους σκοπούς του ΦΠΑ, καθίσταται υπόχρεος του ΦΠΑ στις φορολογικές αρχές. Στην πράξη, αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο προμηθευτής ξυλείας να μην χρεώνει τον ΦΠΑ στον πελάτη του, ο οποίος, εφόσον έχει πλήρες δικαίωμα έκπτωσης του φόρου, θα μπορούσε ταυτόχρονα να δηλώνει και να αφαιρεί τον αντίστοιχο ΦΠΑ, καταργώντας έτσι την ανάγκη για πραγματική καταβολή του στο Δημόσιο. Το σύστημα εφαρμόζεται στο έδαφος της Λετονίας και δεν επηρεάζει τις διασυνοριακές συναλλαγές.

Το εν λόγω μέτρο παρέκκλισης (το οποίο παρεκκλίνει από την τότε εφαρμοστέα έκτη οδηγία[1] η οποία, χωρίς σημαντική τροποποίηση του περιεχομένου της, έχει αντικατασταθεί από την οδηγία ΦΠΑ) είχε αρχικά χορηγηθεί στην πράξη προσχώρησης του 2003[2] και, ειδικότερα, στο παράρτημα  VIII, κεφάλαιο 7, σημείο 1 στοιχείο β) για την περίοδο έως τις 30 Απριλίου 2005. Στη συνέχεια, το μέτρο παρατάθηκε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2009 με την απόφαση 2006/42/EΚ του Συμβουλίου της 24ης Ιανουαρίου 2006[3] και έως τις 31 Δεκεμβρίου 2012 με την απόφαση 2009/1008/ΕΕ του Συμβουλίου της 7ης Δεκεμβρίου 2009[4].

Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία βασίστηκε η αρχική παρέκκλιση, εξακολουθούν να ισχύουν. Η Λετονία ισχυρίζεται ότι ορισμένοι δείκτες δείχνουν ότι ο βαθμός επικινδυνότητας για απάτη σε θέματα ΦΠΑ εξακολουθεί να είναι υψηλός στον τομέα αυτόν. Ως εκ τούτου, η παρέκκλιση θα πρέπει να χορηγηθεί για μία, ακόμα, περιορισμένη περίοδο.

Ωστόσο, δεδομένου ότι η παρέκκλιση ισχύει για μια αρκετά μακρά περίοδο, είναι σκόπιμο η Λετονία να υποβάλει, στην περίπτωση που εξετάζει να παρατείνει εκ νέου το μέτρο πέραν του 2015, έκθεση αξιολόγησης στην Επιτροπή συνοδευόμενη από την εν λόγω αίτηση παράτασης, το αργότερο έως την 1η Απριλίου 2015.

Iσχύουσες διατάξεις στον τομέα της πρότασης

Παρόμοιες παρεκκλίσεις σε σχέση με το άρθρο 193 της οδηγίας ΦΠΑ έχουν χορηγηθεί και σε άλλα κράτη μέλη.

Συνοχή με τις λοιπές πολιτικές και τους λοιπούς στόχους της Ένωσης

Άνευ αντικειμένου.

2.           ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Άνευ αντικειμένου.

Συγκέντρωση και χρήση των απόψεων εμπειρογνωμόνων

Δεν υπήρξε ανάγκη προσφυγής σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες.

Εκτίμηση επιπτώσεων

Η πρόταση απόφασης αποσκοπεί στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής όσον αφορά τον ΦΠΑ στην αγορά ξυλείας της Λετονίας και, συνεπώς, έχει δυνητικά θετικό αντίκτυπο.

Ωστόσο, λόγω του περιορισμένου πεδίου εφαρμογής της παρέκκλισης και της περιορισμένης χρονικής εφαρμογής της, οι επιπτώσεις θα είναι ούτως ή άλλως περιορισμένες.

3.           ΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Συνοπτική παρουσίαση της προτεινόμενης ενέργειας

Παροχή δυνατότητας στη Λετονία να παρατείνει την εφαρμογή μέτρου παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας ΦΠΑ όσον αφορά τη χρήση μηχανισμού αντίστροφης επιβάρυνσης για τις συναλλαγές στον τομέα της ξυλείας.

Νομική βάση

Το άρθρο 395 της οδηγίας ΦΠΑ.

Αρχή της επικουρικότητας

Σύμφωνα με το άρθρο 395 της οδηγίας ΦΠΑ, το κράτος μέλος που επιθυμεί να θεσπίσει μέτρα παρέκκλισης από την εν λόγω οδηγία πρέπει να λάβει την έγκριση του Συμβουλίου, η οποία θα έχει τη μορφή απόφασης του Συμβουλίου. Η πρόταση είναι συνεπώς σύμφωνη με την αρχή της επικουρικότητας.

Αρχή της αναλογικότητας

Η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας για τους λόγους που ακολουθούν.

Η απόφαση αφορά άδεια που χορηγείται σε κράτος μέλος κατόπιν αιτήματός του και ουδόλως συνιστά υποχρέωση.

Δεδομένου του περιορισμένου πεδίου εφαρμογής της παρέκκλισης, το ειδικό μέτρο είναι ανάλογο προς τον επιδιωκόμενο σκοπό.

Επιλογή νομικής πράξης

Βάσει του άρθρου 395 της οδηγίας ΦΠΑ, η παρέκκλιση από τους κοινούς κανόνες ΦΠΑ είναι δυνατή μόνο με την έγκριση του Συμβουλίου το οποίο αποφασίζει ομόφωνα κατόπιν πρότασης της Επιτροπής. Εξάλλου, η απόφαση του Συμβουλίου αποτελεί το πλέον ενδεδειγμένο μέσο, δεδομένου ότι μπορεί να απευθύνεται σε μεμονωμένα κράτη μέλη.

4.           ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης.

5.           ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ρήτρα επανεξέτασης/αναθεώρησης/λήξης ισχύος

Η πρόταση περιλαμβάνει ρήτρα λήξης ισχύος.

2012/0315 (NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης 2009/1008/ΕΕ με την οποία επιτρέπεται στη Δημοκρατία της Λετονίας να παρατείνει την εφαρμογή μέτρου παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας[5], και ιδίως το άρθρο 395 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)       Με επιστολή που πρωτοκολλήθηκε στην Επιτροπή στις 20 Απριλίου 2012, η Λετονία ζήτησε την άδεια να εξακολουθήσει να εφαρμόζει μέτρο παρέκκλισης από τις διατάξεις της οδηγίας 2006/112/EΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τον υπόχρεο του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) στις φορολογικές αρχές.

(2)       Σύμφωνα με το άρθρο 395 παράγραφος 2 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, η Επιτροπή, με επιστολή της 30ής Ιουλίου 2012, ενημέρωσε τα άλλα κράτη μέλη σχετικά με το αίτημα που υπέβαλε η Λετονία. Η Ισπανία, ωστόσο, ενημερώθηκε για το αίτημα με επιστολή της 31ης Ιουλίου 2012. Με επιστολή της 2ας Αυγούστου 2012, η Επιτροπή γνωστοποίησε στη Λετονία ότι διέθετε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την εκτίμηση του αιτήματος.

(3)       Η αγορά ξυλείας στη Λετονία εξακολουθεί να κυριαρχείται από μικρές τοπικές επιχειρήσεις και μεμονωμένους προμηθευτές. Λόγω της φύσεως της αγοράς και των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε αυτή, προκλήθηκε φοροδιαφυγή η οποία ήταν δύσκολο να ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές. Για την καταπολέμηση της κατάχρησης αυτής, στη νομοθεσία της Λετονίας για τον ΦΠΑ συμπεριλήφθηκε ειδική διάταξη με την οποία ορίζεται ότι, όσον αφορά τις συναλλαγές στον τομέα της ξυλείας, υπόχρεος του φόρου είναι ο υποκείμενος στον φόρο για τον οποίο πραγματοποιείται η φορολογητέα παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών. Το μέτρο αυτό αποτελεί παρέκκλιση από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, το οποίο ορίζει ότι, στο εσωτερικό καθεστώς, ο φόρος οφείλεται κατά κανόνα από τον υποκείμενο στον φόρο ο οποίος πραγματοποιεί φορολογητέα παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών.

(4)       Τα πραγματικά και νομικά περιστατικά που δικαιολόγησαν το μέτρο παρέκκλισης δυνάμει της εκτελεστικής απόφασης 2009/1008/ΕΕ του Συμβουλίου, της 7ης Δεκεμβρίου 2009, με την οποία επιτρέπεται στη Δημοκρατία της Λετονίας να παρατείνει την εφαρμογή μέτρου παρέκκλισης από το άρθρο 193 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας[6] δεν έχουν μεταβληθεί. Με βάση τις πληροφορίες που διαβίβασε η Λετονία, φαίνεται ότι ο βαθμός επικινδυνότητας για απάτη σε θέματα ΦΠΑ στον εν λόγω τομέα παραμένει υψηλός. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να επιτραπεί στη Λετονία να εφαρμόσει το εν λόγω μέτρο για περαιτέρω περιορισμένη περίοδο.

(5)       Σε περίπτωση που η Λετονία εξετάζει την παράταση του μέτρου παρέκκλισης πέραν του 2015, θα πρέπει να υποβάλει έκθεση για την εφαρμογή του μέτρου στην Επιτροπή μαζί με την εν λόγω αίτηση το αργότερο έως τις 30 Μαρτίου 2015.

(6)       Η παρέκκλιση δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις στους ιδίους πόρους της Ένωσης που προέρχονται από τον ΦΠΑ.

(7)       Συνεπώς, η απόφαση 2009/1008/ΕΕ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η απόφαση 2009/1008/ΕΕ τροποποιείται ως εξής:

(1)        Στο άρθρο 2 η ημερομηνία «31 Δεκεμβρίου 2012» αντικαθίσταται από την ημερομηνία «31 Δεκεμβρίου 2015».

(2)        Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 2α:

«Άρθρο 2α

Κάθε αίτηση παράτασης του μέτρου που προβλέπεται στην παρούσα απόφαση υποβάλλεται στην Επιτροπή το αργότερο έως τις 30 Μαρτίου 2015 και συνοδεύεται από έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του εν λόγω μέτρου».

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Λετονίας.

Βρυξέλλες,

                                                                       Για το Συμβούλιο

                                                                       Ο Πρόεδρος

[1]               Έκτη οδηγία 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1977, περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών - Κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας: ομοιόμορφη βάση αξιολόγησης  (ΕΕ L 145 της 13.6.1977)

[2]               ΕΕ L 236 της 23.9.2003, σ. 33.

[3]               ΕΕ L 25 της 28.1.2006, σ. 31.

[4]               ΕΕ L 347 της 24.12.2009, σ. 30.

[5]               ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ. 1.

[6]               ΕΕ L 347 της 24.12.2009, σ. 30.