ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

για την εφαρμογή του εθνικού σχεδίου δράσης της Πολωνίας βάσει του κανονισμού αριθ. 338/2008 σχετικά με την προσαρμογή των αλιευτικών ποσοστώσεων για το γάδο στη Βαλτική Θάλασσα, οι οποίες πρόκειται να κατανεμηθούν στην Πολωνία (υποδιαιρέσεις 25-32, ύδατα ΕΚ) από το 2008 έως το 2011

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1........... Εισαγωγή...................................................................................................................... 4

2........... Εθνικό σχέδιο δράσης σχετικά με τον έλεγχο.............................................................. 4

2.1........ Ενίσχυση του νομικού πλαισίου................................................................................... 4

2.2........ Ίδρυση και λειτουργία ενιαίας αρχής........................................................................... 5

2.3........ Βελτιώσεις στον τομέα των επιθεωρήσεων................................................................. 5

2.4........ Βελτιώσεις του διοικητικού ελέγχου............................................................................ 6

3........... Εθνικό σχέδιο σχετικά με την αναδιάρθρωση των στόλων της Βαλτικής Θάλασσας.. 6

3.1........ Τάσεις στον πολωνικό αλιευτικό στόλο....................................................................... 7

3.2........ Μείωση του αριθμού των ειδικών αδειών αλιείας γάδου............................................ 7

3.3........ Οριστική παύση των αλιευτικών δραστηριοτήτων....................................................... 8

3.4........ Μέτρα εκσυγχρονισμού (μεταφορά στον κλάδο της πελαγικής αλιείας)..................... 8

3.5........ Εισαγωγή των ατομικών μεταβιβάσιμων ποσοστώσεων (ITQ)................................... 9

4........... Συμπεράσματα και συστάσεις...................................................................................... 9

1.           Εισαγωγή

Βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 338/2008 του Συμβουλίου, της 14ης Απριλίου 2008, σχετικά με την προσαρμογή των αλιευτικών ποσοστώσεων για το γάδο στη Βαλτική Θάλασσα, οι οποίες πρόκειται να κατανεμηθούν στην Πολωνία (υποδιαιρέσεις 25-32, ύδατα ΕΚ) από το 2008 έως το 2011, η Επιτροπή οφείλει σε ετήσια βάση να αξιολογεί την εφαρμογή των εθνικών σχεδίων δράσης της Πολωνίας σχετικά με τον έλεγχο και την αναδιάρθρωση των στόλων και να υποβάλλει έκθεση στο Συμβούλιο. Η παρούσα είναι η τελική έκθεση για την τριετή περίοδο.

Το εθνικό σχέδιο δράσης σχετικά με τον έλεγχο έχει σχεδιαστεί με σκοπό την υπερνίκηση των δυσχερειών που ανέκυψαν όσον αφορά τις επιθεωρήσεις και την επιβολή της νομοθεσίας, καθώς και την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της παράνομης αλιείας και των παραβιάσεων της νομοθεσίας της ΕΕ σε σχέση με την αλιεία γάδου στη Βαλτική Θάλασσα συνολικά. Οι πολωνικές αρχές και οι υπηρεσίες της Επιτροπής συζήτησαν και ενέκριναν το περιεχόμενο του σχεδίου σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στη Βαρσοβία στις 18 Μαρτίου 2008. Το εθνικό σχέδιο δράσης σχετικά με τον έλεγχο περιγράφεται στα συμφωνηθέντα πρακτικά της εν λόγω σύσκεψης.

Το εθνικό σχέδιο δράσης σχετικά με την αναδιάρθρωση των στόλων της Βαλτικής Θάλασσας, το οποίο καλύπτει επίσης την περίοδο από το 2008 έως το 2011, έχει σχεδιαστεί με σκοπό να προσδιορίσει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν ώστε να διασφαλιστεί η βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών ποσοστώσεων για τον γάδο οι οποίες χορηγήθηκαν στην Πολωνία, τόσο από άποψη διατήρησης όσο και από οικονομική άποψη, στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης συμφωνήθηκε από την Επιτροπή και τις πολωνικές αρχές στις 26 Μαρτίου 2008. Το εθνικό σχέδιο για την αναδιάρθρωση των στόλων της Βαλτικής Θάλασσας εγκρίθηκε τον Απρίλιο του 2008 και η Πολωνία ενέκρινε το σχέδιο προσαρμογής της αλιευτικής προσπάθειας (ΣΠΑΠ) τον Ιανουάριο του 2009.

Όπως προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 338/2008 του Συμβουλίου, η Πολωνία θέσπισε και εφάρμοσε και τα δύο σχέδια. Όπως απαιτείται, η Πολωνία απέστειλε εκθέσεις εφαρμογής στην Επιτροπή. Οι πληροφορίες αυτές, σε συνδυασμό με τις πληροφορίες που συνέλεξαν οι υπηρεσίες επιθεώρησης της Επιτροπής, υποστηρίζουν την αξιολόγηση που παρουσιάζεται στην παρούσα έκθεση. Η έκθεση υποδιαιρείται σε δύο τμήματα: το ένα αφορά τον έλεγχο και το άλλο την αναδιάρθρωση των στόλων.

2.           Εθνικό σχέδιο δράσησ σχετικά με τον έλεγχο

Το εθνικό σχέδιο δράσης σχετικά με τον έλεγχο καθορίζει χρονοδιάγραμμα για τη βελτίωση του πολωνικού συστήματος ελέγχου της αλιείας σταδιακά στη διάρκεια διετούς περιόδου. Εκτός από την προθεσμία που ορίζεται στο σχέδιο δράσης, η Πολωνία όφειλε να έχει επιλύσει όλα τα ζητήματα έως τον Οκτώβριο του 2009. Από την Πολωνία ζητήθηκε να υποβάλλει ανά έξι μήνες έκθεση προόδου στην Επιτροπή για κάθε σημείο του σχεδίου.

2.1.        Ενίσχυση του νομικού πλαισίου

Το 2008 η Πολωνία ενεργοποίησε τη νομοθετική της διαδικασία προκειμένου να θεσπίσει νέους εθνικούς κανόνες για την αντιμετώπιση των αδυναμιών του συστήματος ελέγχου και επιβολής που προσδιορίζονται στο σχέδιο δράσης. Ο νόμος για την εμπορία αλιευτικών προϊόντων εγκρίθηκε και τέθηκε σε ισχύ, αλλά το σχέδιο νόμου για την αλιεία δεν έχει εγκριθεί ακόμη. Από την 1η Ιανουαρίου 2012, ένα νέο υπουργικό διάταγμα ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών επιθεωρητών θαλάσσιας αλιείας και των επιθεωρητών γεωργίας και ποιότητας των τροφίμων σχετικά με τα αλιευτικά προϊόντα σε όλα τα στάδια της παραγωγής, της επεξεργασίας και της διανομής, από την αλίευση ή τη συγκομιδή έως τη λιανική πώληση. Η Πολωνία καταρτίζει επί του παρόντος νέο νόμο για την αλιεία, ο οποίος πρέπει να συνάδει με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1224/2009 του Συμβουλίου και τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 404/2011 της Επιτροπής.

2.2.        Ίδρυση και λειτουργία ενιαίας αρχής

Το 2008 συγκροτήθηκε ενιαία αρχή για τον συντονισμό της παρακολούθησης, του ελέγχου και της εποπτείας (ΠΕΕ), η οποία αποτελεί τη μόνη αρμοδιότητα του αναπληρωτή διευθυντή ελέγχου της αλιείας που υπηρετεί στο Υπουργείο Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.

Από τα τέλη του 2011, τα ποσοστά αναφοράς και οι στόχοι επιθεώρησης ορίζονται από την ενιαία αρχή βάσει συνολικής ανάλυσης κινδύνου. Από τις αρχές του 2011 λειτουργεί νέο κοινό ηλεκτρονικό σύστημα για την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων των επιθεωρήσεων, το οποίο όμως δεν είναι συνδεδεμένο και δεν διασταυρώνεται με τη βάση δεδομένων καταχώρισης των αλιευμάτων.

Οι υπηρεσίες επιθεώρησης της Επιτροπής επισήμαναν ακόμη αποκλίσεις μεταξύ των πρακτικών και των μεθόδων εργασίας των διαφόρων περιφερειακών υπηρεσιών επιθεώρησης, οι οποίες μόνον εν μέρει αιτιολογούνται από περιφερειακές διαφορές όσον αφορά τον τομέα αλιείας.

2.3.        Βελτιώσεις στον τομέα των επιθεωρήσεων

Η Πολωνία επιλύει σταδιακά τα προβλήματα προκειμένου να υπερνικήσει τις δυσκολίες ελέγχου και επιβολής. Παρά το γεγονός ότι δεν τηρήθηκε η προθεσμία που ορίζεται στο μνημόνιο συνεννόησης και την περίοδο 2008-2009 παρατηρήθηκαν μόνο περιορισμένες βελτιώσεις, τα έτη 2010 και 2011 έγιναν σημαντικά βήματα προς την επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων:

· Οι επιθεωρητές στα λιμεναρχεία και τις κινητές ομάδες έλαβαν το 2010 αντικραδασμικούς και αδιάβροχους φορητούς υπολογιστές με επιγραμμική πρόσβαση στο σύστημα δορυφορικής παρακολούθησης των σκαφών (ΣΠΣ) και σε προηγούμενες κοινοποιήσεις. Το 2011 οι επιθεωρητές απέκτησαν επιγραμμική πρόσβαση στο νέο σύστημα καταχώρισης των αλιευμάτων και σε δεδομένα ηλεκτρονικών ημερολογίων σκάφους.

· Από το 2011 οι επιθεωρητές λαμβάνουν προηγούμενες κοινοποιήσεις μέσω γραπτών μηνυμάτων SMS.

· Από τον Οκτώβριο του 2011, καταργήθηκε το ποσοστό αναφοράς επιθεώρησης 100% για τις εκφορτώσεις γάδου και εφαρμόστηκε ένα νέο σύστημα προγραμματισμού των επιθεωρήσεων βάσει εκτίμησης του κινδύνου. Η στρατηγική αναπτύσσεται από το Υπουργείο (την ενιαία αρχή) σε συνεργασία με τις περιφερειακές επιθεωρήσεις. Το κέντρο παρακολούθησης αλιείας (ΚΠΑ) προετοιμάζει τη συνολική ανάλυση κινδύνου και παρέχει τη βάση για τον προγραμματισμό των επιθεωρήσεων.

· Η νέα στρατηγική που βασίζεται στην εκτίμηση των κινδύνων καθιστά δυνατή την κατανομή των πόρων επιθεώρησης σε άλλους τομείς πλην των εκφορτώσεων γάδου. Άλλα αλιεύματα, όπως ο σολομός, και άλλοι κλάδοι, όπως οι δραστηριότητες μετά την εκφόρτωση, επιθεωρούνται πλέον πιο συχνά.

Παρότι ο τεχνικός εξοπλισμός που διαθέτουν οι επιθεωρητές από τις αρχές του 2012 είναι πολύ καλός, έχει χρησιμοποιηθεί μόνο σε περιορισμένο βαθμό. Οι επιθεωρητές από τις διάφορες περιφερειακές επιθεωρήσεις δεν επικοινωνούν μεταξύ τους και δεν υπάρχει ένα καθιερωμένο σύστημα για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών. Ως πρώτο βήμα, καθιερώθηκε μηνιαία συνεδρίαση συντονισμού μεταξύ των περιφερειακών επιθεωρητών θαλάσσιας αλιείας.

2.4.        Βελτιώσεις του διοικητικού ελέγχου

Κατά τα πρώτα έτη εφαρμογής του εθνικού σχεδίου δράσης σχετικά με τον έλεγχο, δεν σημειώθηκε σημαντική πρόοδος και η Πολωνία δεν τήρησε τις προθεσμίες. Ωστόσο, το 2010 και το 2011 επιλύθηκαν τα περισσότερα προβλήματα που έχρηζαν προσοχής:

· Η νέα βάση δεδομένων επιθεώρησης (OSIRIS) καθιστά δυνατή την καταγραφή όλων των επιθεωρήσεων και των παραβιάσεων όλων των σκαφών στην Πολωνία. Η βάση δεδομένων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εκτεταμένες αναζητήσεις. Ο χρήστης μπορεί να ανακτήσει το ιστορικό επιθεωρήσεων και παραβιάσεων μεμονωμένων σκαφών, λιμένων ή ειδών αλιευμάτων· επιπλέον, τυχόν παραβιάσεις από σκάφη άλλων χωρών γνωστοποιούνται στο κράτος σημαίας. Το κενό στη βάση δεδομένων είναι η δυνατότητα παρακολούθησης των διώξεων που ασκούνται λόγω παραβιάσεων.

· Στο ΚΠΑ υπάρχει μια ομάδα ανάλυσης κινδύνου που παρέχει στους επιθεωρητές κατάλογο των σκαφών υψηλού κινδύνου, βάσει ιστορικών δεδομένων. Ωστόσο, το σύστημα δεν μπορεί να παράσχει παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο και, ως εκ τούτου, να προσδιορίσει πιθανούς στόχους επιθεώρησης.

· Ο νόμος για την αγορά αλιευτικών προϊόντων εγκρίθηκε και προβλέπει υψηλότερο επίπεδο ελέγχου για τα είδη υψηλού κινδύνου. Εντούτοις, η εθνική νομοθεσία που προβλέπει κυρώσεις για την παραβίαση του εν λόγω νόμου δεν έχει εγκριθεί ακόμη. Ως εκ τούτου, είναι δύσκολο να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα εφαρμογής του νόμου για την αγορά αλιευτικών προϊόντων.

· Ωστόσο, ο νέος όρος που απαιτεί τα σκάφη με παραβιάσεις να μην λαμβάνουν συμπληρωματική ποσόστωση στο τέλος του έτους έχει αποδειχθεί σημαντικός αποτρεπτικός παράγοντας.

3.           Εθνικό σχέδιο σχετικά με την αναδιάρθρωση των στόλων της βαλτικής θάλασσας

Το εθνικό σχέδιο σχετικά με την αναδιάρθρωση των στόλων της Βαλτικής Θάλασσας εγκρίθηκε από την Πολωνία τον Απρίλιο του 2008 και περιλαμβάνει τα εξής βασικά μέτρα:

· μείωση του στόλου αλιείας γάδου,

· προσαρμογή της αλιευτικής ικανότητας στα ιχθυαποθέματα,

· κατανομή των εθνικών ποσοστώσεων,

· εκσυγχρονισμό των αλιευτικών σκαφών (μεταφορά στον κλάδο της πελαγικής αλιείας),

· ενίσχυση για την προσωρινή παύση των αλιευτικών δραστηριοτήτων.

Ως συνέχεια στο συγκεκριμένο σχέδιο δράσης και σύμφωνα με το άρθρο 22 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1198/2006 του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας, η Πολωνία ενέκρινε το σχέδιο προσαρμογής της αλιευτικής προσπάθειας (ΣΠΑΠ) τον Ιανουάριο του 2009, κατόπιν διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το περιεχόμενο των εν λόγω σχεδίων θεωρήθηκε επίσης ότι εμπίπτει στα εθνικά σχέδια δράσης για την αναδιάρθρωση του στόλου σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 338/2008 για την περίοδο της εφαρμογής του.

3.1.        Τάσεις στον πολωνικό αλιευτικό στόλο

Σύμφωνα με το μητρώο κοινοτικού αλιευτικού στόλου (το μητρώο στόλου), η αλιευτική ικανότητα του πολωνικού αλιευτικού στόλου της Βαλτικής Θάλασσας μειώθηκε σημαντικά το διάστημα από 1.4.2008 έως 31.12.2011. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στο τμήμα του στόλου με ολικό μήκος σκάφους από 24 m έως 40 m. Πρόκειται για πολυδύναμο τμήμα του στόλου, το οποίο δραστηριοποιείται επίσης στην αλιεία γάδου.

Πίνακας 1: Ο πολωνικός αλιευτικός στόλος από 1.4.2008 – 31.12.2011

                     Αριθμός σκαφών* Ικανότητα σε kW                         Ικανότητα σε GT Σκάφη ανά ολικό μήκος       Στις 1.4.2008       Στις 31.12.2011          Διαφορά όσον αφορά τον αριθμό  Στις 1. 4.2008         Στις 31.12.2011    Διαφορά όσον αφορά τα kW           Στις 1.4.2008                 Στις 31.12.2011      Διαφορά όσον αφορά τις μονάδες GT                                                                                                                                                                               < 8 m              258      246      -12      5.983,39         5.552,87        -430,52        592,18            568,64            -23,54 8 έως 12 m       337      345      8         18.957,7         18.336,69      -621,01        2.286,54         2.441,23         154,69 12 m έως 24 m  185      150      -35      30.391,4         25.552,13      -4.839,27     6.929,15         5.870,9           -1.058,25 24 m έως 40 m  80        45        -35      3.0921,3         17.493,2        -13.428,1     11.327            6.615              -4.712 Σύνολο            860     786     -74     86.253,79    66.934,89    -19.318,9   21.134,87    15.495,77    -5.639,1

* Τα σκάφη με μήκος μεγαλύτερο από 40 m θεωρείται ότι ανήκουν στον υπερπόντιο στόλο και δεν περιλαμβάνονται στον συγκεκριμένο πίνακα.

Οι αριθμοί στον πίνακα περιλαμβάνουν και τις εξόδους και τις εισόδους στον πολωνικό στόλο της Βαλτικής Θάλασσας, με και χωρίς κρατικές ενισχύσεις. Καλύπτουν όλα τα τμήματα του στόλου της Βαλτικής, συμπεριλαμβανομένων των σκαφών που δεν συμμετέχουν στην κατευθυνόμενη αλιεία γάδου.

3.2.        Μείωση του αριθμού των ειδικών αδειών αλιείας γάδου

Για τη διαχείριση της μειωμένης ποσόστωσης γάδου για την περίοδο 2009-2011, η Πολωνία θέσπισε νέο σύστημα κατανομής ποσοστώσεων σε μεμονωμένα σκάφη. Το εν λόγω σύστημα βασίστηκε στην εθνική ποσόστωση και σε ατομικές οικονομικές αλιευτικές ποσοστώσεις σε συγκεκριμένα τμήματα του στόλου αλιείας γάδου. Οι ατομικές οικονομικές αλιευτικές ποσοστώσεις ορίστηκαν κατά τρόπο ώστε να μην επιτρέπεται σε σκάφη που διαθέτουν ειδικές άδειες αλιείας να αποκομίζουν υπερβολικά κέρδη, αλλά ταυτόχρονα να μπορούν να παραμείνουν οικονομικά βιώσιμα.

Στο πλαίσιο του συστήματος αυτού, ο αριθμός των σκαφών που διαθέτουν ειδική άδεια αλιείας γάδου μειώθηκε σημαντικά σε περίοδο τριών ετών στο ένα τρίτο περίπου (από 147 έως 158 σκάφη ανάλογα με το έτος) του αριθμού των σκαφών του 2008 (456 σκάφη).

Η προσωρινή μείωση του αριθμού των σκαφών με ειδική άδεια αλιείας γάδου αποσκοπούσε στην εξισορρόπηση των μειώσεων των ποσοστώσεων που εφαρμόστηκαν την περίοδο 2008-2011 λόγω προηγούμενης υπεραλίευσης γάδου.

Εκφράστηκε η υπόθεση ότι το σύστημα που περιγράφηκε ανωτέρω θα μείωνε τον αριθμό των σκαφών με ειδική άδεια αλιείας γάδου το 2012, ώστε να μην υπερβαίνουν τα 233.

Ωστόσο, το 2012, μετά τη λήξη της περιόδου επιβολής των μειώσεων στις ποσοστώσεις γάδου, η Πολωνία αύξησε τον αριθμό των σκαφών με ειδική άδεια αλιείας γάδου σε 443, δηλαδή σε αριθμό το ίδιο υψηλό με αυτόν του 2008. Συνεπώς, η Πολωνία δεν απέτρεψε την επιστροφή μέρους του στόλου στην κατευθυνόμενη αλιεία γάδου. Επιπλέον, οι ετήσιες ποσοστώσεις για μεμονωμένα σκάφη εμφανίζουν σημαντική μείωση σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη στο πλαίσιο του συστήματος επιστροφής, γεγονός που θέτει υπό αμφισβήτηση την οικονομική βιωσιμότητα των τμημάτων του στόλου που εξαρτώνται από την αλιεία γάδου.

Πίνακας 1: Ειδικές άδειες και ποσοστώσεις για τον γάδο στην Πολωνία την περίοδο 2008-2012

|| 2008 || 2009-2011 || 2012

Αριθμός σκαφών με ειδική άδεια αλιείας γάδου || 456 || 147-158 || 433

Ποσόστωση για τον γάδο της Βαλτικής (τόνοι) || 12.146 || 11.866-15.440 || 21.871

Μέση ποσόστωση ανά σκάφος (τόνοι) || 26,64 || 80,70 – 97,80 || 50,51

3.3.        Οριστική παύση των αλιευτικών δραστηριοτήτων

Η Πολωνία έθεσε τον στόχο να μειωθεί η ικανότητα του στόλου αλιείας γάδου κατά 50% περίπου. Αυτός ο στόχος θα πρέπει να επιτευχθεί μέσω του μόνιμου παροπλισμού των σκαφών αλιείας γάδου, της μεταφοράς μέρους του τμήματος σκαφών πολλαπλών χρήσεων του στόλου αποκλειστικά σε κατευθυνόμενη πελαγική αλιεία και της εισαγωγής του συστήματος ατομικών μεταβιβάσιμων ποσοστώσεων (ITQ). Ο στόχος του μόνιμου παροπλισμού αφορούσε μείωση κατά 6.000 GT και κατά 20.000 kW έως τα τέλη του 2011.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, συνολικά 69 σκάφη, που αντιστοιχούν σε 4.961,29 GT και 14.524,58 kW, διαγράφηκαν από το μητρώο αλιευτικού στόλου λόγω μόνιμου παροπλισμού. Στο σύνολο αυτό περιλαμβάνονται και σκάφη που δεν εξαρτώνται από την αλιεία γάδου και θα μπορούσαν δυνητικά να αλιεύσουν γάδο. Το πρόγραμμα μόνιμου παροπλισμού συνεχίζεται το 2012 βάσει συμβάσεων που υπογράφηκαν έως τα τέλη του 2011.

3.4.        Μέτρα εκσυγχρονισμού (μεταφορά στον κλάδο της πελαγικής αλιείας)

Η Πολωνία προέβλεψε τον εκσυγχρονισμό 51 εκ των μεγαλύτερων αλιευτικών σκαφών με συνολική αλιευτική ικανότητα 7.832 GT και 21.714 kW την περίοδο 2009-2011 και τη μόνιμη μεταφορά των σκαφών αυτών από την κατευθυνόμενη αλιεία γάδου σε κατευθυνόμενη αλιεία αποκλειστικά σαρδελόρεγγας και ρέγγας. Ωστόσο, τα χαμηλά επίπεδα κρατικών ενισχύσεων και οι κακές οικονομικές συνθήκες στον κλάδο συγκαταλέγονται στους λόγους για τους οποίους οι ιδιοκτήτες δεν εκδήλωσαν ενδιαφέρον για τα μέτρα εκσυγχρονισμού ή τη μόνιμη μεταφορά από την κατευθυνόμενη αλιεία γάδου στον κλάδο της πελαγικής αλιείας μόνο. Παρόλα αυτά, πολλά πελαγικά σκάφη παροπλίστηκαν την περίοδο 2009-2011. Εντούτοις, οι δείκτες και οι στόχοι που τέθηκαν στο ΣΠΑΠ για εκσυγχρονισμό και αφαίρεση αλιευτικής ικανότητας από την κατευθυνόμενη αλιεία γάδου δεν επιτεύχθηκαν.

3.5.        Εισαγωγή των ατομικών μεταβιβάσιμων ποσοστώσεων (ITQ)

Η Πολωνία είχε προγραμματίσει να εισαγάγει το σύστημα ITQ για τη διαχείριση του στόλου αλιείας γάδου από το 2012. Αυτό εθεωρείτο σημαντική πρόοδος όσον αφορά την αποτελεσματικότητα, η οποία θα μπορούσε να συμβάλει στην περαιτέρω προσαρμογή της ικανότητας του αλιευτικού στόλου στις αλιευτικές δυνατότητες. Παρότι οι πολωνικές αρχές πραγματοποίησαν ευρύ πολιτικό διάλογο και διαβουλεύσεις με τον κλάδο, αποδείχθηκε αδύνατο να εφαρμοστεί το σύστημα ITQ λόγω ισχυρών αντιστάσεων από την πλευρά των ενδιαφερόμενων μερών.

4.           Συμπεράσματα και συστάσεις

Τα τελευταία έτη τα αποθέματα γάδου της Βαλτικής Θάλασσας έχουν βελτιωθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα τη χορήγηση αυξημένων ποσοστώσεων στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη. Επιπλέον, η Πολωνία επέστρεψε στο ακέραιο τις ποσοστώσεις γάδου που αποτέλεσαν αντικείμενο υπεραλίευσης τα προηγούμενα έτη μέσω τετραετούς προγράμματος μείωσης των ποσοστώσεων.

Οι περισσότερες από τις απαιτήσεις που ορίζονται στο εθνικό σχέδιο δράσης σχετικά με τον έλεγχο είχαν εφαρμοστεί έως τα τέλη του 2011. Το εθνικό σύστημα παρακολούθησης και ελέγχου και η αξιοπιστία του συστήματος αναφοράς αλιευμάτων και αλιευτικής προσπάθειας βελτιώθηκαν το διάστημα 2008-2011, με αποτέλεσμα ένα σύστημα που μπορεί να διασφαλίσει αποτελεσματικό έλεγχο και επιθεώρηση όπως προβλέπεται στα εγκεκριμένα πρακτικά για το πολωνικό σύστημα ελέγχου της αλιείας. Ορισμένα ζητήματα ελάσσονος σημασίας δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί, και οι εθνικές αρχές ενδεχομένως χρειάζεται να προβούν σε ορισμένες προσαρμογές για να μπορέσουν να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες του νέου συστήματος ΠΕΕ. Κατά συνέπεια, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συνεχιστεί η βελτίωση του συστήματος.

Η έγκριση όλων των απαραίτητων μέτρων από την Πολωνία θα είναι καθοριστική, και προπάντων του νέου εθνικού νόμου για την αλιεία. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα συνεχίσουν να παρακολουθούν στενά την κατάσταση, όπως πράττουν για όλα τα υπόλοιπα κράτη μέλη και, όπου κρίνεται απαραίτητο, θα παρακολουθούν τη συνέχεια που δίνεται σε περίπτωση μη εφαρμογής των απαιτούμενων μέτρων.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το πρόγραμμα μόνιμου παροπλισμού και το σύστημα προσωρινής παύσης των δραστηριοτήτων αλιείας γάδου ορισμένων σκαφών δεν επέτρεψαν στην Πολωνία να επιτύχει τον στόχο της για μείωση της αλιευτικής ικανότητας κατά 50%. Αυτό συνέβη παρά το σημαντικό κόστος των εν λόγω προγραμμάτων, τα οποία αποδείχθηκαν αναποτελεσματικά και ελάχιστα αποδοτικά σε ολόκληρη την ΕΕ.

Στο πλαίσιο αυτό, λαμβάνοντας υπόψη τις δυναμικές αλλαγές που σημειώνονται στα ιχθυαποθέματα και τους στόλους της Βαλτικής Θάλασσας, η Πολωνία θα πρέπει να συνεχίσει να αξιολογεί σε τακτά διαστήματα την απόδοση του στόλου προκειμένου να διαπιστώνει κατά πόσο επιτυγχάνεται ισορροπία μεταξύ της αλιευτικής ικανότητας και των διαθέσιμων πόρων.

Όπου κρίνεται απαραίτητο, θα πρέπει να θεσπίζονται μέτρα για τη διόρθωση τυχόν προφανούς ανισορροπίας σε ένα συγκεκριμένο τμήμα του στόλου ή κλάδο αλιείας. Οι δημόσιοι πόροι θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη διευκόλυνση της μετάβασης σε μια πιο βιώσιμη, επιλεκτική και ήπιων επιπτώσεων αλιεία.