Καλύτερη διακυβέρνηση για την ενιαία αγορά

Εισαγωγή

Η κρίση κατέδειξε ότι η ΕΕ πρέπει να αναλάβει δράση ώστε να βελτιώσει το οικονομικό της μοντέλο και να αποκαταστήσει την ανταγωνιστικότητά της. Αυτό απαιτεί συνδυασμό χρηστών δημόσιων οικονομικών, βαθιών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και στοχοθετημένων επενδύσεων. Η «Ευρώπη 2020» είναι η στρατηγική της ΕΕ για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, και η ενιαία αγορά έχει να διαδραματίσει εν προκειμένω καίριο ρόλο.

Η ενιαία αγορά είναι το κλειδί για την οικονομική ανάπτυξη. Ωστόσο, για να αποκομίσουμε τα οφέλη που εξασφαλίζει, οι κανόνες της πρέπει να εφαρμόζονται και να επιβάλλονται δεόντως. Μολονότι η Επιτροπή συνεργάστηκε με τα κράτη μέλη για τον σκοπό αυτόν, η σημερινή κατάσταση αποδεικνύει ότι υπάρχει μεγάλο περιθώριο βελτίωσης. Το μέσο έλλειμμα μεταφοράς αυξήθηκε και πάλι από 0,7 το 2009 σε 1,2% τον Φεβρουάριο του 2012 και τα κράτη μέλη χρειάζονται ολοένα και περισσότερο χρόνο (8 μήνες κατά μέσο όρο) για να μεταφέρουν τις οδηγίες στο εθνικό δίκαιο μετά τη λήξη της προθεσμίας μεταφοράς. Η διάρκεια των διαδικασιών επί παραβάσει αυξήθηκε περαιτέρω σε 25,5 μήνες κατά μέσο όρο[1]. Ακόμη και στην περίπτωση που οι κανονιστικές διατάξεις μεταφέρθηκαν σωστά, συχνά δεν εφαρμόζονται σωστά στην πράξη. Οι επιχειρήσεις και οι πολίτες συχνά δεν κατανοούν τα δικαιώματά τους και αντιμετωπίζουν πολλές δυσκολίες στην προσπάθεια άσκησής τους[2].

Η βελτίωση της εφαρμογής της υφιστάμενης νομοθεσίας στην πράξη επιφέρει «γρήγορο κέρδος» προς όφελος της οικονομικής ανάπτυξης και των θέσεων εργασίας. Για παράδειγμα, η καλύτερη εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες μπορεί να επιφέρει κατ’ εκτίμηση ένα επιπλέον 1,8% στο ΑΕΠ της ΕΕ, όπως προκύπτει από την ανακοίνωση που ενέκρινε σήμερα η Επιτροπή[3]. Υπολογίστηκε επίσης ότι η αποτελεσματικότερη μεταφορά της νομοθεσίας της ΕΕ στο εθνικό δίκαιο θα μπορούσε να μειώσει τον διοικητικό φόρτο κατά ένα τρίτο, επιφέροντας συνολική εξοικονόμηση κόστους περίπου 40 δισεκατομμυρίων ευρώ[4].

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου του 2012 αναγνώρισε την ανάγκη ενίσχυσης της διακυβέρνησης της ενιαίας αγοράς και βελτίωσης της εφαρμογής και επιβολής της νομοθεσίας. Εκκλήσεις για τον ίδιο σκοπό απηύθυνε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο[5]. Η παρούσα ανακοίνωση ανταποκρίνεται σε αυτές και επιδιώκει την ανανέωση της δέσμευσης ώστε η ενιαία αγορά να διασφαλίσει αποτελεσματικά την ανάπτυξη. Ειδικότερα, στην ανακοίνωση προτείνονται:

· ένα ιδιαιτέρως φιλόδοξο πρόγραμμα δράσης για την ταχεία πρόοδο σε τομείς καίριας σημασίας με το μεγαλύτερο δυναμικό ανάπτυξης (μέρος Ι)·

· συγκεκριμένα μέτρα για την περαιτέρω βελτίωση του «κύκλου διακυβέρνησης» της ενιαίας αγοράς, δηλαδή του τρόπου με τον οποίο οι κανόνες της ενιαίας αγοράς σχεδιάζονται, υλοποιούνται, εφαρμόζονται και επιβάλλονται (μέρος II).

1. Κινητοποίηση: Επικέντρωση των προσπάθειών μας στην ταχεία πρόοδο σε τομείς με το μεγαλύτερο δυναμικό ανάπτυξησ 1.1. Επικέντρωση σε τομείς καίριας σημασίας

Στην παρούσα χρονική συγκυρία της οικονομικής κρίσης, οι περιορισμένοι πόροι πρέπει να διατεθούν σε ό,τι θεωρείται σημαντικότερο: να ληφθούν τα μέτρα που απαιτούνται για την ανάπτυξη του πλήρους δυναμικού ανάπτυξης της ενιαίας αγοράς σε τομείς όπου το εν λόγω δυναμικό είναι το υψηλότερο. Η Επιτροπή, ενώ συνεχίζει να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς και να επιβάλλει την συμμόρφωση προς τους κανόνες της Συνθήκης, αποφάσισε επίσης τον προσδιορισμό και την επανεξέταση των «τομέων καίριας σημασίας» σε τακτά διαστήματα, βάσει οικονομικών δεικτών. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να συμφωνήσουν επί συγκεκριμένων δράσεων και στόχων για την ταχεία βελτίωση του τρόπου με τον οποίο η ενιαία αγορά λειτουργεί στους εν λόγω τομείς.

Βάσει ανάλυσης της σημερινής ευρωπαϊκής οικονομίας, κατά την άποψη της Επιτροπής, για την περίοδο 2012-2013, η προσοχή πρέπει να επικεντρωθεί σε κύριους τομείς υπηρεσιών και στις επιχειρήσεις δικτύου. Στον τομέα των υπηρεσιών, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στο χονδρεμπόριο και στο λιανεμπόριο, στις υπηρεσίες σε επιχειρήσεις, στις κατασκευές και στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες διαμεσολάβησης. Επιπλέον, μεγάλο κέρδος μπορεί να προκύψει από την καλύτερη λειτουργία της ψηφιακής ενιαίας αγοράς και την ισχυρότερη ενιαία αγορά στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών. Το παράρτημα της παρούσας ανακοίνωσης παρουσιάζει λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο έχουν επιλεγεί οι εν λόγω τομείς καίριας σημασίας και τις νομοθετικές πράξεις στις οποίες πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στους εν λόγω τομείς. Ο κατάλογος των τομέων και των νομοθετικών πράξεων αναθεωρείται σε τακτά διαστήματα με σκοπό να αποφασιστούν πιθανές προσαρμογές.

Επιπλέον, η ταχεία υλοποίηση των δράσεων καίριας σημασίας για την προώθηση της ανάπτυξης και της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην «Πράξη για την ενιαία αγορά» πρέπει επίσης να θεωρηθεί προτεραιότητα, ιδίως σε σχέση με το γενικό όφελος που προκύπτει από αυτές για την καλύτερη λειτουργία της ενιαίας αγοράς και τη δυνητική συμβολή τους στην οικονομική ανάπτυξη.

Για την ταχεία πρόοδο στους εν λόγω τομείς καίριας σημασία χρειάζεται να καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες προκειμένου να διασφαλισθεί ότι οι κανονιστικές διατάξεις εφαρμόζονται σωστά (σημείο 1.2). Επιπλέον, η Επιτροπή θα προσφύγει στη διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για να παρακολουθήσει τον τρόπο με τον οποίο η ενιαία αγορά λειτουργεί σε αυτούς τους τομείς και να καθορίσει νέες δράσεις σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο (σημείο 1.3).

1.2. Καθορισμός φιλόδοξων στόχων για τη διασφάλιση της σωστής εφαρμογής

Τα τελευταία χρόνια εκδόθηκαν σημαντικές νομοθετικές πράξεις στους προαναφερόμενους τομείς καίριας σημασίας (βλέπε παράρτημα). Πρέπει πλέον να επικεντρωθούμε στην πρακτική τους εφαρμογή. Για τον σκοπό αυτόν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη οφείλουν να συνενώσουν τις δυνάμεις τους προκειμένου να διασφαλίσουν την ταχεία μεταφορά στο εθνικό δίκαιο και την αποτελεσματική εφαρμογή των κανονιστικών διατάξεων.

Για τις οδηγίες που δεν έχουν ακόμη μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο, η Επιτροπή προτίθεται να παράσχει μεγαλύτερη συνδρομή για τη μεταφορά τους. Για παράδειγμα, θα προβεί σε άτυπες επαφές με τους εθνικούς υπαλλήλους σε διμερή βάση, θα συγκροτήσει ομάδες εμπειρογνωμόνων και θα δημιουργήσει επιγραμμικά φόρα προκειμένου να συζητήσει και να ανταλλάξει βέλτιστες πρακτικές με τους εθνικούς εμπειρογνώμονες όσο το δυνατόν ενωρίτερα στο πλαίσιο της διαδικασίας μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Η Επιτροπή θα διενεργεί συστηματικούς ελέγχους συμμόρφωσης και θα λάβει μέτρα στήριξης για την πρακτική εφαρμογή των κανονιστικών διατάξεων στα κράτη μέλη.

Τα κράτη μέλη καλούνται:

· να υποβάλουν ανεπίσημα στην Επιτροπή τα ειδικά σημεία του σχεδίου μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο, στις περιπτώσεις που τα ίδια τα κράτη μέλη ή η Επιτροπή θεωρούν σκόπιμο, προκειμένου η συνδρομή της Επιτροπής να καταστεί όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη κατά τη διάρκεια της περιόδου μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και να εξασφαλισθεί η ταχεία εφαρμογή·

· να δεσμευτούν σε «μηδενική ανοχή» όταν πρόκειται για μεταφορά οδηγιών, ήτοι τήρηση του στόχου του «ελλείμματος μεταφοράς»[6] και του στόχου[7] του «ελλείμματος συμμόρφωσης» στο 0%·

· να παράσχουν επιγραμμικά εξήγηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο έχουν μεταφέρει τις κανονιστικές διατάξεις και του τρόπου με τον οποίο οι εν λόγω κανονιστικές διατάξεις εφαρμόζονται στην πράξη[8].

Ως προς τους κανονισμούς, η Επιτροπή θα εντείνει επίσης τις προσπάθειές της ώστε να διασφαλίσει τη σωστή εφαρμογή τους. Επιπλέον, όσον αφορά τη νομοθεσία που έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο και εφαρμόζεται εδώ και αρκετό καιρό, η Επιτροπή θα προβεί σε εμπεριστατωμένο απολογισμό προκειμένου να διαπιστώσει τον τρόπο με τον οποίο οι κανονιστικές διατάξεις υλοποιούνται και εφαρμόζονται στην πράξη, όχι μόνο από νομικής πλευράς, αλλά και από πρακτικής και οικονομικής πλευράς. Σε αυτό το πλαίσιο, μπορεί να προτείνει διαδικασίες εξέτασης από ομολόγους.

Εάν τα προβλήματα εμμένουν, η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει τις εκτελεστικές εξουσίες της με τη μεγαλύτερη δυνατή αποφασιστικότητα και θα καλέσει τα κράτη μέλη να συνεργαστούν μαζί της προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τερματίζονται γρήγορα οι παραβάσεις της νομοθεσίας της ΕΕ. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη πρέπει να αναλάβουν να:

· συμμετάσχουν ενεργά στη διαδικασία και να παράσχουν πάραυτα πληροφορίες για τη διασφάλιση της ταχείας συμμόρφωσης προκειμένου να καταστεί δυνατή η μείωση της διάρκειας των διαδικασιών επί παραβάσει σε τομείς καίριας σημασίας στον πολιτικό στόχο των 18 μηνών κατά μέσο όρο·[9]

· διασφαλίσουν την ταχεία συμμόρφωση με τις αιτιολογημένες γνώμες, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς χωρίς ανάγκη προσφυγής στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

· επιταχύνουν τη διαδικασία συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου. Πολιτική φιλοδοξία είναι η επίτευξη πλήρους συμμόρφωσης εντός 12 μηνών κατά μέσο όρο[10] .

1.3. Παρακολούθηση και καθορισμός διορθωτικών μέτρων κατά τη διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου

Δεδομένου του καίριου ρόλου που διαδραματίζει η ενιαία αγορά στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης και στη δημιουργία θέσεων εργασίας, η Επιτροπή προτείνει να αξιοποιηθεί η διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για την παρακολούθηση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς, την άσκηση μεγαλύτερης πίεσης μέσω ομολόγων, σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, και την ανάληψη δράσεων καταπολέμησης των εναπομενόντων φραγμών σε ευρωπαϊκό και σε εθνικό επίπεδο.

Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή θα εκπονήσει ετήσια έκθεση για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς. Στην εν λόγω έκθεση θα παρουσιαστεί ανάλυση της κατάστασης όσον αφορά την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και θα διερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο η ενιαία αγορά λειτουργεί στην πράξη, ιδίως σε τομείς καίριας σημασίας και για κύριους φορείς της αγοράς, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων και των καταναλωτών. Στο μέτρο του δυνατού, θα μετρήσει τον τρόπο με τον οποίο η ενιαία αγορά λειτουργεί σε αυτούς τους τομείς χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα μέτρα σύγκρισης.

Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή θα προσδιορίσει τις κύριες πολιτικές προκλήσεις και θα θέσει τις προτεραιότητες δράσης για το επόμενο έτος, σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο. Οι δράσεις μπορούν να περιλαμβάνουν νομοθετικές και μη νομοθετικές πρωτοβουλίες. Θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ελαχιστοποίηση του φόρτου για τις ΜΜΕ[11]. Όπου χρειάζεται, οι εκτιμήσεις θα προχωρήσουν πέραν των υπαρχόντων κανονιστικών διατάξεων με σκοπό την αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού της ενιαίας αγοράς, ιδίως με την προώθηση των βέλτιστων πρακτικών.

Η ετήσια έκθεση θα αποτελέσει μέρος της «Ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης», ώστε να συζητηθεί στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και να εγκριθεί στο εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η ετήσια έκθεση θα συμβάλει στον ορισμό των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που θα βασίζονται σε μια πιο εμπεριστατωμένη ανάλυση των επιδόσεων κάθε κράτους μέλους, στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Για την απελευθέρωση του πλήρους δυναμικού ανάπτυξης της ενιαίας αγοράς, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή πρέπει να αναλάβουν να πραγματοποιήσουν ταχεία πρόοδο στους τομείς με το μεγαλύτερο δυναμικό ανάπτυξης. Το παράρτημα ορίζει τους εν λόγω τομείς καίριας σημασίας και παραθέτει τις νομοθετικές πράξεις που αφορούν τους εν λόγω τομείς οι οποίοι χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής.

Η Επιτροπή:

· θα αναλάβει συγκεκριμένη δράση για να εξασφαλίσει την έγκαιρη, σωστή και αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ στους εν λόγω τομείς καίριας σημασίας·

· θα εκπονεί ετήσια έκθεση για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, προκειμένου να παρακολουθεί τον τρόπο με τον οποίο η ενιαία αγορά λειτουργεί στην πράξη και να προσδιορίσει την περαιτέρω δράση που πρέπει να αναληφθεί σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο·

· θα επανεξετάζει σε τακτά διαστήματα τον κατάλογο των τομέων καίριας σημασίας και των νομοθετικών πράξεων με σκοπό να αποφασισθούν πιθανές προσαρμογές.

Για τις κύριες νομοθετικές πράξεις που αφορούν τομείς με δυναμικό ανάπτυξης, τα κράτη μέλη πρέπει να δεσμευθούν:

· ότι θα τηρούν τις προθεσμίες μεταφοράς και θα μεταφέρουν σωστά τη νομοθεσία (έλλειμμα μεταφοράς και έλλειμμα συμμόρφωσης 0%)·

· θα υποβάλλουν άτυπα στην Επιτροπή τα ιδιαίτερα ζητήματα που σχετίζονται με το σχέδιο μέτρων μεταφοράς και θα παράσχουν επιγραμμικά εξηγήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο έχουν μεταφέρει τις κανονιστικές διατάξεις και τον τρόπο με τον οποίο οι εν λόγω κανονιστικές διατάξεις εφαρμόζονται στην πράξη, μετά την έγκριση των μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο·

· ότι θα καταβάλλουν κάθε προσπάθεια προκειμένου να εξασφαλίσουν την ταχεία συμμόρφωση, μειώνοντας αναλόγως τη διάρκεια των διαδικασιών επί παραβάσει με σκοπό την επίτευξη του πολιτικού στόχου των 18 μηνών κατά μέσο όρο και την επίτευξη του πολιτικού στόχου των 12 μηνών κατά μέσο όρο όσον αφορά τον χρόνο πλήρους συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου.

Η Επιτροπή προτίθεται να αξιολογεί τη συμμόρφωση με τις εν λόγω δεσμεύσεις σε τακτά διαστήματα.

 

2. Αποτελεσματικότητα: βελτίωση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες

Η ενιαία αγορά έχει εξελιχθεί σημαντικά την τελευταία εικοσαετία. Ο τρόπος με τον οποίο διοικείται πρέπει να συμβαδίζει με αυτή την εξέλιξη. Τα τελευταία χρόνια έχουν ληφθεί σημαντικά μέτρα για τη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο οι κανονιστικές διατάξεις μεταφέρονται, εφαρμόζονται και επιβάλλονται σε ενωσιακό και σε εθνικό επίπεδο[12]. Είναι πλέον καιρός να παγιωθούν και να ενσωματωθούν οι βέλτιστες πρακτικές ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι κανόνες της ενιαίας αγοράς εφαρμόζονται αποτελεσματικά σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση:

2.1. Εφαρμογή έξυπνων κανονιστικών αρχών κατά τη θέσπιση και εφαρμογή των κανόνων της ενιαίας αγοράς

Για την πρακτική λειτουργία της ενιαίας αγοράς, το νομικό της πλαίσιο πρέπει να έχει την υψηλότερη δυνατή ποιότητα σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο. Ειδικότερα, οι κανονιστικές διατάξεις πρέπει να θεσπίζονται, να μεταφέρονται στο εθνικό δίκαιο και να εφαρμόζονται κατά τρόπο ώστε να λειτουργούν αποτελεσματικά για εκείνους για τους οποίους προορίζονται. Συνεπώς, είναι καίριας σημασίας όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη να συμμορφώνονται με τις ισχύουσες συστάσεις για θέσπιση έξυπνων κανονιστικών ρυθμίσεων[13] και διατήρηση του επιπέδου του διοικητικού φόρτου, ιδίως στις ΜΜΕ και στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, στο ελάχιστο επίπεδο σύμφωνα με την αρχή «Σκέψου πρώτα σε μικρή κλίμακα».[14]

Ειδικότερα, πριν από την έγκριση κανονιστικών διατάξεων σε επίπεδο ΕΕ, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να ελέγχουν κατά πόσο το σχέδιο κανονιστικών διατάξεων πληροί τουλάχιστον τις ακόλουθες απαιτήσεις: i) οι κανονιστικές διατάξεις πρέπει να είναι σαφείς, εύληπτες και αδιαμφισβήτητες· ii) οι κανονιστικές διατάξεις πρέπει να επιτυγχάνουν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα χωρίς να επιβαρύνουν περιττά τις επιχειρήσεις, τους πολίτες ή τις διοικήσεις (χωρίς «υπερβάλλοντα κανονιστικό ζήλο»)· iii) όταν οι επιχειρήσεις και οι πολίτες χρειάζεται να συμμορφώνονται με τις διαδικασίες, πρέπει να είναι σε θέση να το πράττουν γρήγορα και με ηλεκτρονικά μέσα· iv) οι κανόνες πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις και οι πολίτες βρίσκουν πληροφορίες και συνδρομή, και έχουν πρόσβαση σε ταχεία και αποτελεσματική έννομη προστασία, όπου απαιτείται.

Για την επίτευξη της συμμόρφωσης με τις εν λόγω αρχές, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να συμμετέχουν στον μέγιστο βαθμό σε όλα τα στάδια της νομοθετικής διαδικασίας και εφαρμογής. Οι βέλτιστες πρακτικές που αναπτύχθηκαν σε ορισμένους τομείς[15] πρέπει, για το σκοπό αυτό, να αξιοποιηθούν περαιτέρω.

Η Επιτροπή, από την πλευρά της, θα διασφαλίσει ότι όλες οι προτάσεις νομοθεσίας για την ενιαία αγορά είναι εφαρμόσιμες και εκτελέσιμες, με το ελάχιστο διοικητικό κόστος. Όπου κρίνεται σκόπιμο, η Επιτροπή θα προτείνει κανονισμούς αντί για οδηγίες, κυρίως όταν δεν χρειάζεται περαιτέρω διακριτική ευχέρεια κατά την εφαρμογή των προτεινόμενων κανονιστικών διατάξεων της ΕΕ. Το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο πρέπει επίσης να διασφαλίσουν την πλήρη συμμόρφωση με τις προαναφερθείσες αρχές στο καθημερινό τους έργο ως συννομοθέτες.

Μετά την έκδοση της νομοθεσίας της ΕΕ, εναπόκειται στα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι τα εσωτερικά εκτελεστικά μέτρα εναρμονίζονται με τις προαναφερθείσες αρχές της έξυπνης νομοθεσίας.

2.2. Αποτελεσματικότερη χρήση των εργαλείων της πληροφορικής για την ενημέρωση των επιχειρήσεων και των πολιτών, και δυνατότητα να χρησιμοποιούν τα δικαιώματά τους και τις ευκαιρίες που τους προσφέρονται

Για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς στην πράξη, οι επιχειρήσεις και οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και τις ευκαιρίες που τους προσφέρονται, και να είναι σε θέση να προβαίνουν σε αποτελεσματική χρήση τους. Τα τελευταία χρόνια αναπτύχθηκαν διάφορα εργαλεία και συστήματα για την αντιμετώπιση των εν λόγω αναγκών. Ωστόσο, μπορούν να επιτευχθούν περισσότερα πράγματα με την περαιτέρω αξιοποίηση των υπαρχόντων, με εξυπνότερη χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και καλύτερη διασύνδεση πρωτοβουλιών σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει περαιτέρω το έργο της προκειμένου να εξασφαλίσει ότι οι πρακτικές πληροφορίες και η συνδρομή όσον αφορά τα δικαιώματα στην ενιαία αγορά διατίθενται μέσω ενιαίας πύλης, δηλαδή της διαδικτυακής πύλης «Η Ευρώπη σας». Τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να εντείνουν τις προσπάθειες ώστε να παρέχουν εύχρηστες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι κανονιστικές διατάξεις λειτουργούν στην πράξη στην επικράτειά τους και να συνεργαστούν με την Επιτροπή ώστε να διασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα μεταξύ πληροφοριών σε εθνικό και σε ενωσιακό επίπεδο. Το 2013 η Επιτροπή θα υποβάλει σχέδιο δράσης στο οποίο καθορίζονται συγκεκριμένα μέτρα και στόχοι για την ολοκλήρωση της παροχής πληροφοριών καλής ποιότητας όσον αφορά τα δικαιώματα στην ενιαία αγορά και την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης σχετικά με αυτά, σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ.

Επιπλέον, πρέπει να διατίθενται διαδικασίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης ώστε οι επιχειρήσεις και οι πολίτες που πρέπει να διεκπεραιώσουν διοικητικές διατυπώσεις να ασκούν τα δικαιώματά τους σχετικά με την ενιαία αγορά, ιδίως σε διασυνοριακό πλαίσιο.[16]

Τέλος, όταν χρειάζεται να συνεργαστούν οι διοικήσεις σε διασυνοριακό πλαίσιο, η εν λόγω συνεργασία πρέπει να διευκολύνεται με επιγραμμικά εργαλεία όπως, μεταξύ άλλων, το σύστημα πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά, το οποίο η Επιτροπή προτίθεται να επεκτείνει και σε άλλους τομείς. Ο νέος «κανονισμός ΙΜΙ» που η Επιτροπή ελπίζει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πολύ σύντομα, θα συμβάλει σημαντικά στη διοικητική συνεργασία σε πλήρη συμμόρφωση με τους κανόνες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.[17]

Από τον Ιανουάριο του 2013, σε κάθε νέα νομοθετική πράξη πρέπει να προβλέπεται η συστηματική υποχρέωση πληροφόρησης και χρήσης των εργαλείων πληροφορικής στην επικοινωνία με τις αρχές ή μεταξύ αρχών.

Ταυτόχρονα, και με σκοπό τη διατήρηση του κόστους των πόρων σε χαμηλά επίπεδα, η Επιτροπή θα επεξεργαστεί μια συνεκτική στρατηγική για την περαιτέρω ανάπτυξη των υφιστάμενων εργαλείων ώστε να αντιμετωπιστούν όλες οι ανάγκες πληροφόρησης, ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και διοικητικής συνεργασίας σε πολλούς τομείς πολιτικής, χωρίς να δημιουργούνται αλληλεπικαλύψεις[18]. Θα συνεχίσει επίσης να προωθεί την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στον εν λόγω τομέα και να παρακολουθεί την πρόοδο που σημειώνεται.

2.3. Διασφάλιση της ταχείας και αποτελεσματικής επίλυσης προβλημάτων και της έννομης προστασίας

Πάρα πολλά προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις και οι πολίτες στην ενιαία αγορά παραμένουν άλυτα ή επιλύονται μόνον με πολύ χρόνο και κόστος. Για την αποτελεσματικότερη επιβολή της νομοθεσίας σχετικά με την ενιαία αγορά χρειάζεται η περαιτέρω ανάπτυξη και ενίσχυση των υφιστάμενων μηχανισμών και η επίτευξη καλύτερης συνέργειας μεταξύ τους. Πρέπει να ληφθούν μέτρα για να διασφαλιστεί ότι τα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν αποτελεσματικά σε εθνικό επίπεδο και, όπου είναι δυνατόν, με άτυπα μέσα. Συγχρόνως, οι πολίτες και οι επιχειρήσεις διατηρούν πάντοτε το δικαίωμα να υποβάλουν καταγγελίες στην Επιτροπή. Ως θεματοφύλακας των Συνθηκών, η Επιτροπή δίνει προτεραιότητα στις σοβαρότερες περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τη νομοθεσία της ΕΕ.

Για την ενίσχυση της αποτελεσματικής επιβολής της νομοθεσίας και την καλύτερη ανταπόκριση στις ανάγκες των επιχειρήσεων και των πολιτών, η Επιτροπή προβλέπει, ιδίως, τα ακόλουθα μέτρα:

Πρώτον, πρέπει να υπάρχει μία εύκολα προσβάσιμη πρωτοβάθμια υπηρεσία παροχής βοήθειας σε εθνικό επίπεδο, στην οποία θα μπορούν να απευθύνονται οι επιχειρήσεις και οι πολίτες όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα στην προσπάθειά τους να ασκήσουν τα δικαιώματά τους και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που τους προσφέρει η ενιαία αγορά. Η εν λόγω υπηρεσία παροχής βοήθειας μπορεί να συσταθεί αξιοποιώντας περαιτέρω τα υφιστάμενα κέντρα SOLVIT, με βάση την ορθή πρακτική που έχει ήδη αναπτυχθεί σε διάφορα κράτη μέλη. Οι επιχειρήσεις και οι πολίτες που θα προσφεύγουν στην εν λόγω υπηρεσία παροχής βοήθειας («κέντρα SOLVIT δεύτερης γενεάς») πρέπει να μπορούν να βρίσκουν ταχεία και ανεπίσημη λύση στο πρόβλημά τους ή, εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, να λαμβάνουν πάραυτα συμβουλές για το πού πρέπει να απευθυνθούν για βοήθεια και έννομη προστασία. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα αναλάβει πρωτοβουλία για τον εκσυγχρονισμό της σύστασης σχετικά με το SOLVIT έως τα τέλη του 2012 και υποστηρικτική δράση[19]. Θα επιδιώξει επίσης να ενισχύσει περαιτέρω τη συνεργασία της με το δίκτυο SOLVIT, για παράδειγμα διαβιβάζοντας σε αυτό καταγγελίες και παρακολουθώντας συστηματικότερα τις ανεπίλυτες υποθέσεις.

Ταυτόχρονα, πρέπει να ληφθούν μέτρα ώστε να διασφαλισθεί ότι για κάθε πρόβλημα νομικής φύσεως που αφορά στην ενιαία αγορά διατίθενται ταχείς και αποτελεσματικοί μηχανισμοί επίλυσης προβλημάτων και διατίθεται εύκολη πρόσβαση. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα επιταχύνει τις προσπάθειες για προσδιορισμό και υπέρβαση των υφιστάμενων αδυναμιών στην ανεπίσημη επίλυση προβλημάτων και για την παρακολούθηση της εφαρμογής στην πράξη. Ειδικότερα, προτίθεται να συνεργαστεί ενεργά με τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη προκειμένου να εξασφαλίσει ότι έχουν ουσιαστικά τεθεί σε εφαρμογή και λειτουργούν στην πράξη[20] ποιοτικά εργαλεία εναλλακτικής επίλυσης διαφορών και διαδικασίες διαμεσολάβησης, και να δημιουργήσει μια πανευρωπαϊκή ηλεκτρονική πλατφόρμα για διασυνοριακές καταγγελίες[21]. Εξετάζει επίσης μια πρωτοβουλία διευκόλυνσης της επίλυσης των προβλημάτων που σχετίζονται με τη διπλή φορολόγηση.

 Η καθημερινή λειτουργία της ενιαίας αγοράς εξαρτάται σε καθοριστικό βαθμό από την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των εθνικών δικαστικών συστημάτων. Τα κράτη μέλη πρέπει να δεσμευθούν για την εξασφάλιση ταχείας και αποτελεσματικής δικαστικής προσφυγής, με την προώθηση της χρήσης της ευρωπαϊκής διαδικασίας μικροδιαφορών[22]. Η Επιτροπή θα αναπτύξει περαιτέρω τη δικτυακή πύλη ηλεκτρονικής δικαιοσύνης με σκοπό τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη σε ολόκληρη την ΕΕ. Επιπλέον, πρέπει να διατίθεται η επαρκής αποζημίωση σε περιπτώσεις που οι επιχειρήσεις και οι πολίτες υφίστανται ζημίες ως αποτέλεσμα της παραβίασης των δικαιωμάτων τους στην ΕΕ.

Οι εθνικές αρχές πρέπει επίσης να συμμετέχουν σε κοινές δράσεις επιτήρησης της αγοράς και επιβολής της νομοθεσίας, όπως κοινές δράσεις («σαρωτικές δράσεις») για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης προς τους κανόνες προστασίας των καταναλωτών.

Τέλος, στο πλαίσιο του ρόλου της ως «θεματοφύλακα της Συνθήκης», η Επιτροπή θα διασφαλίσει την αποτελεσματική και ταχεία χρήση των μέσων που έχει στη διάθεσή της (διαδικασίες προ της παράβασης και διαδικασίες επί παραβάσει) με σκοπό την άρση των φραγμών στην ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Η Επιτροπή θα εστιάσει με αποφασιστικότητα στα συστημικά προβλήματα (όπως καθυστερημένη ή εσφαλμένη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο) που έχουν δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.

2.4. Βελτίωση της παρακολούθησης, του συντονισμού και του ελέγχου

Μέχρι σήμερα η ευθύνη πραγμάτωσης της ενιαίας αγοράς στα κράτη μέλη και εντός της Επιτροπής συχνά διαχεόταν σε πολλές υπηρεσίες και φορείς, σε όλα τα επίπεδα. Η ορθή πρακτική που έχει ήδη αναπτυχθεί σε διάφορα κράτη μέλη καταδεικνύει, ωστόσο, ότι τα καλύτερα αποτελέσματα επιτυγχάνονται όταν υπάρχει ένας φορέας εντός της εθνικής διοίκησης που είναι επιφορτισμένος με την εποπτεία και την παρακολούθηση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς σε εθνικό επίπεδο.[23] Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνιστά να ακολουθείται αυτή η ορθή πρακτική παντού. Ειδικότερα, οι εθνικοί φορείς συντονισμού («κέντρα ενιαίας αγοράς») πρέπει:

· να παρακολουθούν την έγκαιρη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο και την αποτελεσματική εφαρμογή των κανονιστικών διατάξεων της ενιαίας αγοράς (και να έρχονται σε επαφή με τους σχετικούς εθνικούς κοινοβουλευτικούς φορείς εν προκειμένω)·

· να διασφαλίσουν ότι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις ενημερώνονται για τις σχετικές εθνικές κανονιστικές διατάξεις και διαδικασίες (σε συνεργασία με τα υπάρχοντα εργαλεία και σχετικά δίκτυα, όπως για παράδειγμα το Δίκτυο της Ευρώπης των Επιχειρήσεων και το Δίκτυο Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτών)·

· να παρέχουν καθοδήγηση και να προωθούν τις ορθές πρακτικές στις αρμόδιες διοικήσεις·

· να εντοπίζουν, να συγκεντρώνουν δεδομένα και αποδεικτικά στοιχεία για τα προβλήματα και τους φραγμούς στην αποτελεσματική λειτουργία της ενιαίας αγοράς στις χώρες τους, και

· να λειτουργούν ως κέντρο επικοινωνίας για τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

Οι εν λόγω οντότητες μπορούν επίσης να είναι υπεύθυνες για την παροχή πρωτοβάθμιας βοήθειας σε περίπτωση παραβίασης δικαιωμάτων (βλ. ανωτέρω).

Η Επιτροπή θα συστήσει ένα ευρωπαϊκό δίκτυο των εν λόγω εθνικών φορέων, δίνοντας νέα εντολή στην υφιστάμενη συμβουλευτική επιτροπή εσωτερικής αγοράς να εξετάσει την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και τα θέματα διακυβέρνησης, και χρησιμοποιώντας επιγραμμικές πλατφόρμες. Εναπόκειται βεβαίως στα κράτη μέλη να αποφασίσουν για τη θεσμική μορφή μιας τέτοιας οντότητας και τη σύνδεσή της με τις υφιστάμενες δομές.

Για να βελτιώσουν περαιτέρω τον τρόπο με τον οποίο οι κανονιστικές διατάξεις για την ενιαία αγορά εκπονούνται, μεταφέρονται στο εθνικό δίκαιο, εφαρμόζονται και επιβάλλονται, τα κράτη μέλη πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους και με την Επιτροπή για να διασφαλίσουν ότι:

· το νομικό πλαίσιο της ενιαίας αγοράς είναι υψηλότατης ποιότητας και λειτουργεί αποτελεσματικά στην πράξη·

· διατίθενται εύχρηστες πληροφορίες για τα δικαιώματα σχετικά με την ενιαία αγορά και τον τρόπο άσκησής τους·

· οι επιχειρήσεις και οι πολίτες συμμορφώνονται με τις διοικητικές διατυπώσεις που απαιτούνται για την άσκηση των δικαιωμάτων τους σχετικά με την ενιαία αγορά με ηλεκτρονικά μέσα·

· οι διοικητικές υπηρεσίες που χρειάζεται να επικοινωνούν μεταξύ τους συνδέονται ηλεκτρονικά·

· υπάρχουν αποτελεσματικά πρωτοβάθμια κέντρα παροχής βοήθειας σε εθνικό επίπεδο, στα οποία οι επιχειρήσεις και οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα στην ενιαία αγορά («κέντρα SOLVIT δεύτερης γενιάς»)·

· υπάρχει δυνατότητα ταχείας και αποτελεσματικής έννομης προστασίας για όλα τα προβλήματα σχετικά με την ενιαία αγορά·

· θεσπίζεται δίκτυο εθνικών «κέντρων ενιαίας αγοράς» για την παρακολούθηση και εποπτεία των προσπαθειών με σκοπό τη βελτίωση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς.

Η Επιτροπή θα παρακολουθεί την πρόοδο που επιτυγχάνεται με όλες αυτές τις δράσεις και θα αξιολογεί τις επιδόσεις σε τακτά διαστήματα.

Συμπέρασμα

Η ενιαία αγορά αποτελεί την κινητήρια δύναμη της ΕΕ για οικονομική ανάπτυξη, αλλά και σημείο αναφοράς για την ανάληψη δέσμευσης από τα κράτη μέλη για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Εκτός από την νέα ώθηση για μεταρρυθμίσεις σε επίπεδο ΕΕ, για να διασφαλιστεί ότι η ενιαία αγορά λειτουργεί πλήρως απαιτείται αλλαγή προσέγγισης όσον αφορά τη διακυβέρνησή της. Αυτό σημαίνει επαναφορά της πολιτικής εποπτείας σε υψηλότατο επίπεδο, αποφυγή κάθε τεχνητής διάκρισης μεταξύ, αφενός, των τεκταινομένων σε επίπεδο ΕΕ και των τεκταινομένων σε επίπεδο κρατών μελών, και ανάπτυξη αποτελεσματικότερων εργαλείων ώστε να διασφαλισθεί ότι η ενιαία αγορά λειτουργεί προς όφελος των πολιτών και των επιχειρήσεων.

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την υλοποίηση των εν λόγω δράσεων και να συμμορφωθούν προς τους στόχους που τίθενται στην παρούσα ανακοίνωση.

Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη και θα παράσχει τη στήριξή της και, παράλληλα με τις άλλες δράσεις στο πλαίσιο της παρούσας ανακοίνωσης, θα υποβάλει την πρώτη έκθεση σχετικά με την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και την εφαρμογή της παρούσας ανακοίνωσης ως μέρος της «Ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης» το 2013.

Παράρτημα

Τομείς καίριας σημασίας και νομοθετικές πράξεις που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής

Η ενιαία αγορά συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη και στην απασχόληση στην Ευρώπη. Η ανάλυση καταδεικνύει ωστόσο ότι τα κέρδη που προκύπτουν από τη δημιουργία της ενιαίας αγοράς θα μπορούσαν να είναι πολύ υψηλότερα εάν τα εναπομένοντα εμπόδια και οι διασυνοριακοί φραγμοί είχαν αρθεί. Η κατάσταση ωστόσο διαφέρει από τομέα σε τομέα[24]. Για να επιτευχθεί ταχεία πρόοδος, η Επιτροπή προτείνει να επικεντρωθεί σε τομείς ή οριζόντια θέματα όπου η περαιτέρω ολοκλήρωση της αγοράς (και, ως εκ τούτου, η καλύτερη λειτουργία της ενιαίας αγοράς) ενδέχεται να επιφέρει τα πιο σημαντικά οφέλη στην ανάπτυξη και στις θέσεις απασχόλησης σε ολόκληρη την ΕΕ.

Με βάση την οικονομική ανάλυση, οι τομείς που καθορίστηκαν ως καίριας σημασίας για την περίοδο 2012-2013 είναι ο τομέας των υπηρεσιών (συμπεριλαμβάνεται το λιανεμπόριο και το χονδρεμπόριο, οι υπηρεσίες σε επιχειρήσεις, οι κατασκευές και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες διαμεσολάβησης), οι μεταφορές, η ψηφιακή οικονομία και ο τομέας της ενέργειας. Πρέπει να προστεθούν στον κατάλογο αυτό οι κύριες δράσεις που περιλαμβάνονται στην πράξη για την ενιαία αγορά, δεδομένου ότι χαρακτηρίστηκαν καίριας σημασίας μέτρα για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, της απασχόλησης και της εμπιστοσύνης, και έχουν γενικό αντίκτυπο στην καλύτερη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.

Το παρόν παράρτημα παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή καθόρισε τους τομείς καίριας σημασίας για την περίοδο 2012-2013. Περιλαμβάνει επίσης κατάλογο των σημαντικότερων νομοθετικών πράξεων που αφορούν τους τομείς αυτούς στους οποίους πρέπει να καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες για να διασφαλιστεί η έγκαιρη μεταφορά, η κατάλληλη εφαρμογή και η αυστηρή επιβολή της νομοθεσίας.

1.         Μεθοδολογία και κριτήρια για τον καθορισμό των τομέων καίριας σημασίας για τη βελτίωση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς

Για να καθοριστούν οι τομείς καίριας σημασίας, η Επιτροπή χρησιμοποίησε τη διαδικασία της συγκριτικής αξιολόγησης, εκτιμώντας τις επιδόσεις εκάστου τομέα της οικονομίας σε κάθε χώρα της ΕΕ των 27, με βάση ένα κοινώς αποδεκτό εφικτό επίπεδο επιδόσεων, το οποίο διαπιστώνεται στις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις στην ΕΕ[25]. Η εν λόγω συγκριτική αξιολόγηση παρέχει μια αρχική εκτίμηση του ανεκμετάλλευτου δυναμικού της ενιαίας αγοράς ανά τομέα.

Οι τομείς καθορίζονται μετά από εφαρμογή τεσσάρων κριτηρίων ή τεσσάρων «δοκιμασιών»:

· Συγκριτική αξιολόγηση της παραγωγής: Κατά την εν λόγω δοκιμασία επιλέγονται κύριοι ποσοτικοί δείκτες που καλύπτουν τις εισροές για παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών, με σκοπό να εντοπιστούν οι τομείς που παρουσιάζουν το υψηλότερο ανεκμετάλλευτο δυναμικό για τη δημιουργία ανάπτυξης, συγκρίνοντας τις επιδόσεις με γνώμονα μια μεγάλη οικονομία με βέλτιστες επιδόσεις στον εν λόγω τομέα. Στους δείκτες συμπεριλαμβάνονται τα κριτήρια της παραγωγικότητας, της εργασίας, της καινοτομίας, της αύξησης της απασχόλησης και της βιωσιμότητας·

· Οικονομική σημασία: Κατά την εν λόγω δοκιμασία αναλύεται κατά πόσον ο τομέας είναι αρκετά σημαντικός με βάση την οικονομική κλίμακα ώστε να επιφέρει αξιοσημείωτο αντίκτυπο στην ανάπτυξη, εφόσον αντιμετωπιστούν οι βαθύτερες αιτίες του ανεκμετάλλευτου δυναμικού του·

· Δυναμικοί παράγοντες: Σκοπός αυτής της δοκιμασίας είναι να εξεταστεί κατά πόσο ο τομέας φαίνεται πως ήδη αξιοποιεί το ανεκμετάλλευτο δυναμικό του, με βάση παράγοντες όπως η ικανότητά του να δημιουργεί θέσεις απασχόλησης και η πιθανή σύγκλισή του με επίπεδα παραγωγικότητας της εργασίας που λαμβάνονται ως μέτρο σύγκρισης·

· Παράγοντες της ενιαίας αγοράς: Σκοπός αυτής της δοκιμασίας είναι να διαπιστωθεί κατά πόσο υπάρχουν στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι βελτιώσεις της ενιαίας αγοράς μπορούν να αξιοποιήσουν το ανεκμετάλλευτο δυναμικό. Εξετάζονται θέματα όπως η ύπαρξη ανομοιογενούς νομοθεσίας/ανομοιογενών κανονιστικών ρυθμίσεων στα κράτη μέλη, η ικανοποίηση των καταναλωτών, ο ανταγωνισμός (η έλλειψη ανταγωνισμού) , η ολοκλήρωση (η έλλειψη ολοκλήρωσης) των εσωτερικών αγορών, η μακροπρόθεσμη πτώση της ζήτησης και οι υφιστάμενες πολιτικές πρωτοβουλίες.

Αφού υποβλήθηκαν στις εν λόγω τέσσερεις δοκιμασίες οι 67 τομείς της οικονομίας (όπως ορίζονται στην «ονοματολογία των οικονομικών δραστηριοτήτων στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες»[26]) που συνθέτουν την οικονομία της ΕΕ, προέκυψε ότι οι ακόλουθοι τομείς διαθέτουν το μεγαλύτερο δυναμικό ανάπτυξης, υπό τον όρο βελτίωσης της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς:

· Υπηρεσίες (στις οποίες περιλαμβάνονται το λιανεμπόριο και το χονδρεμπόριο, οι υπηρεσίες σε επιχειρήσεις και οι κατασκευές)

· Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (διαμεσολάβησης)

· Μεταφορές (σιδηροδρομικές, οδικές, αεροπορικές και θαλάσσιες)

· Ψηφιακή οικονομία (συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης των ευρυζωνικών συνδέσεων και του ηλεκτρονικού εμπορίου)

Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο τομέας της ενέργειας πρέπει να θεωρείται αγορά καίριας σημασίας για τις πολιτικές για την ενιαία αγορά, λόγω του στρατηγικού ρόλου του ως βιομηχανία ευρείας εφαρμογής που παρέχει ουσιώδη υπηρεσία στους άλλους τομείς της οικονομίας.

Η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για τον καθορισμό των τομέων καίριας σημασίας επανεξετάζεται σε τακτά διαστήματα, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

2.         Κατάλογος κύριων νομοθετικών πράξεων

Σε όλους τους προαναφερθέντες τομείς καίριας σημασίας, οι νομοθετικές πράξεις εκδόθηκαν ή πρόκειται να εκδοθούν με σκοπό τη βελτίωση της ενιαίας αγοράς. Παρακάτω παρατίθεται κατάλογος των κύριων νομοθετικών πράξεων στους εν λόγω τομείς, ήτοι πράξεις που πρέπει να εφαρμοσθούν, να μεταφερθούν στο εθνικό δίκαιο και να επιβληθούν σωστά προκειμένου να διασφαλισθεί ότι μπορεί να αξιοποιηθεί πλήρως το αναπτυξιακό δυναμικό της ενιαίας αγοράς στους εν λόγω τομείς.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι χρειάζεται να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες και να αναληφθούν περισσότερες δεσμεύσεις εκ μέρους των κρατών μελών και της Επιτροπής ώστε να λειτουργήσει το πλήρες δυναμικό της ενιαίας αγοράς. Για κάθε νομοθετική πράξη που παρατίθεται παρακάτω, εξηγείται ο τρόπος με τον οποίο η Επιτροπή προτίθεται να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη προκειμένου να διασφαλίσει τη σωστή εφαρμογή της. Εάν χρειαστεί, η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει τις εκτελεστικές εξουσίες της για την εξασφάλιση της πλήρους συμμόρφωσης.

Τομέας καίριας σημασίας || Νομική πράξη || Προτεινόμενη δράση

Υπηρεσίες || Οδηγία 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά || Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αδυναμίες όσον αφορά στην υλοποίηση και εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες όπως διαπιστώθηκαν στην ανακοίνωση για τις υπηρεσίες, η Επιτροπή θα καταβάλει προσπάθειες σε πολλά μέτωπα, όπου συμπεριλαμβάνονται οι διμερείς συνεδριάσεις, οι συνεδριάσεις αξιολόγησης από ομολόγους σε μικρές ομάδες κρατών μελών και οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις.

Οδηγία 2008/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Φεβρουαρίου 2008, για την τροποποίηση της οδηγίας 97/67/ΕΚ σχετικά με την πλήρη υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών ||  7 κράτη μέλη δεν έχουν μεταφέρει στο εθνικό δίκαιο την οδηγία για τις ταχυδρομικές υπηρεσίες (προθεσμία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο έως τα τέλη του 2012). Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν υποβάλει σχέδια νομοθετικών πράξεων για ανεπίσημο έλεγχο. Για να διασφαλισθεί η σωστή εφαρμογή της οδηγίας, η Επιτροπή πραγματοποιεί συστηματικούς ελέγχους συμμόρφωσης της εκδοθείσας νομοθεσίας. Επιπλέον, η Ομάδα Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών για τις Ταχυδρομικές Υπηρεσίες (ERGP) θα συνεχίσει να ανταλλάσσει πληροφορίες και βέλτιστες πρακτικές σε θέματα εφαρμογής.

Οδηγία 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων || Η Επιτροπή θα συνεχίσει να εξετάζει τη σωστή εφαρμογή και την υλοποίηση στην πράξη της οδηγίας στο πλαίσιο της ομάδας των εθνικών συντονιστών, προωθώντας μεταξύ άλλων τις ανταλλαγές ορθής πρακτικής. Η ομάδα εθνικών συντονιστών θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις επιδόσεις, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης των αποτελεσμάτων της διαδικασίας ελέγχου επιδόσεων.

Οδηγία 2011/7/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές || Η Επιτροπή παρέχει ενισχυμένη συνδρομή για την προαιρετική μεταφορά στο εθνικό δίκαιο πριν από την προθεσμία της 16ης Μαρτίου 2013. Έχει ζητήσει δύο φορές από τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την έγκριση εθνικών μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Επιπλέον, συστάθηκε ομάδα εμπειρογνωμόνων για τις καθυστερήσεις πληρωμών και δρομολογείται ενημερωτική εκστρατεία σε ολόκληρη την Ένωση.

Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (διαμεσολάβησης) || Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων («η οδηγία περί κεφαλαιακών απαιτήσεων») - COM (2011) 453, 20.7.2011 || Η Επιτροπή θα προωθήσει την ενεργό χρήση του εργαλείου πληροφορικής «Ερωτήσεις για τη νομοθεσία» (Your Question on Legislation) προκειμένου για να βοηθήσει τα κράτη μέλη στη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο. Θα πραγματοποιηθούν συνεδριάσεις με τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών με σκοπό τη διευκόλυνση της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Η Επιτροπή θα διοργανώσει επίσης συναντήσεις εργασίας και θα διενεργήσει συστηματικούς ελέγχους συμμόρφωσης της νομοθεσίας.

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων («ο κανονισμός περί κεφαλαιακών απαιτήσεων») - COM(2011)452, 20.7.2011 || Η Επιτροπή θα προωθήσει την ενεργό χρήση του εργαλείου της πληροφορικής «Ερωτήσεις για τη νομοθεσία» (Your Question on Legislation) προκειμένου για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τον κανονισμό. Θα πραγματοποιηθούν συνεδριάσεις με τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών με σκοπό την εφαρμογή του κανονισμού.

Κανονισμός (EE) αριθ. 260/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαρτίου 2012, σχετικά με την καθιέρωση τεχνικών απαιτήσεων και επιχειρηματικών κανόνων για τις μεταφορές πίστωσης και τις άμεσες χρεώσεις σε ευρώ και με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 924/2009 (ο « καταληκτικός κανονισμός ΕΧΠΕ (ενιαίος χώρος πληρωμών σε ευρώ )») || Θα πραγματοποιηθούν τεχνικές συναντήσεις εργασίας στο πλαίσιο του Συμβουλίου του ΕΧΠΕ· Η Επιτροπή θα παρακολουθεί τα συνοδευτικά μέτρα των κρατών μελών (π.χ. ενημερωτικές εκστρατείες) μέσω της επιτροπής πληρωμών και μέσω του Ευρωσυστήματος, σε στενή συνεργασία με την ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα). Τα τεχνικά θέματα θα εξεταστούν με τους παράγοντες της αγοράς (π.χ. στην ομάδα εμπειρογνωμόνων της αγοράς για τα συστήματα πληρωμών). Η υιοθέτηση νέων προτύπων πληρωμών από τις δημόσιες διοικήσεις πρέπει να αξιολογείται κάθε χρόνο (και η εν λόγω αξιολόγηση να δημοσιοποιείται μέσω διαδικτύου).

Οδηγία 2009/138/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009, σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριοτήτων ασφάλισης και αντασφάλισης (Φερεγγυότητα II) || Το σχέδιο «πολυοδηγίας» (οδηγία Omnibus) (πρόταση COM (2012) 217 τελικό της 16ης Μαΐου 2012) παρατείνει την προθεσμία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο έως τις 30 Ιουνίου 2013. Η Επιτροπή αναπτύσσει ένα εργαλείο πληροφορικής για την παρακολούθηση της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας «Φερεγγυότητα II» από τα κράτη μέλη και την εποπτεία της εφαρμογής της. Το δεύτερο εξάμηνο του 2013 θα πραγματοποιηθεί σεμινάριο με τα κράτη μέλη και την ΕΑΑΕΣ (Ευρωπαϊκή Αρχή ασφαλίσεων και επαγγελματικών συντάξεων) για τη μεταφορά της οδηγίας «Φερεγγυότητα II» από τα κράτη μέλη.

Οδηγία 2008/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2008, για τις συμβάσεις καταναλωτικής πίστης || Η Επιτροπή έχει εκπονήσει κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες επιτρέπουν στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν τα τεχνικά σημεία της οδηγίας με πιο εναρμονισμένο τρόπο. Η προθεσμία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο ήταν η 12η Μαΐου 2010 και η Επιτροπή πραγματοποιεί αυτή τη στιγμή συστηματικούς ελέγχους μεταφοράς. Μια οικονομική και μια νομική μελέτη βρίσκονται σε εξέλιξη για την εκπόνηση της έκθεσης εφαρμογής 2013.

Μεταφορές || Οδηγία 1999/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 1999, περί επιβολής τελών στα βαρέα φορτηγά οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2006/38/ΕΚ της 17ης Μαΐου 2006 || Οι κύριες ημερομηνίες μεταφοράς είναι το 2008 και το 2013. Η Επιτροπή θα εντείνει τις διμερείς συνεδριάσεις σε πρώιμο στάδιο με τα κράτη μέλη που εφαρμόζουν νέες ρυθμίσεις περί διοδίων. Το 2013 θα συνεργαστεί επίσης με την αρμόδια επιτροπή για την εκπόνηση κατευθυντήριων οδηγιών με σκοπό την προώθηση πιο ομοιόμορφης εφαρμογής.

Οδηγία 2004/52/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά με τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων τηλεδιοδίων στην Κοινότητα || Οι κύριες ημερομηνίες μεταφοράς είναι το 2006 και ο Οκτώβριος του 2012. Η επιτροπή τηλεδιοδίων θα εντείνει το έργο της. Η Επιτροπή θα προβεί σε αυστηρότερη παρακολούθηση με βάση το άρθρο 258 της ΣΛΕΕ και το άρθρο 7η της οδηγίας 1999/62/ΕΚ, και θα προωθήσει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μέσω ομάδων εμπειρογνωμόνων και ειδικού ιστοτόπου.

Πρώτη δέσμη μέτρων για τους σιδηροδρόμους: Οδηγία 2001/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2001, για τροποποίηση της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την ανάπτυξη των κοινοτικών σιδηροδρόμων Οδηγία 2001/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2001, για τροποποίηση της οδηγίας 95/18/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με την παροχή αδειών σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις Οδηγία 2001/14/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2001, σχετικά με την κατανομή της χωρητικότητας των σιδηροδρομικών υποδομών και τις χρεώσεις για τη χρήση σιδηροδρομικής υποδομής καθώς και με την πιστοποίηση ασφαλείας || Η Επιτροπή θα διοργανώσει συνεδριάσεις ad-hoc με όλα τα κράτη μέλη προκειμένου να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εφαρμόσουν την πρώτη δέσμη μέτρων για τους σιδηροδρόμους.

Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου (αναδιατύπωση) COM(2010) 475, 17.9.2010 || Στο πλαίσιο της συνδρομής της για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο, η Επιτροπή θα εκδώσει εκτελεστικούς κανόνες προκειμένου να διασφαλίσει την ομοιόμορφη εφαρμογή της οδηγίας.

Τέταρτη δέσμη μέτρων για τους σιδηροδρόμους: Νομοθετική πρόταση για την αναθεώρηση του κανονισμού 881/2004 σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων και την τροποποίηση των οδηγιών για την ασφάλεια και τη διαλειτουργικότητα, καθώς και για την τροποποίηση της έγκρισης τύπου και της πιστοποίησης σιδηροδρομικών επιχειρήσεων Νομοθετική πρόταση για την πρόσβαση στην αγορά σιδηροδρομικών μεταφορών, η οποία συνεπάγεται την κατάλληλη προσαρμογή του υφιστάμενου κεκτημένου σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά σιδηροδρομικών μεταφορών (πρώτη δέσμη μέτρων για τους σιδηροδρόμους και μεταγενέστερες τροποποιήσεις της) Αναθεώρηση του κανονισμού για τις συμβάσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1370/2007) || Μετά την έγκριση των προτάσεων (προβλέπεται πριν από τα τέλη του 2012), η Επιτροπή προβλέπει να δρομολογήσει μελέτη για την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της εφαρμογής των προτεινόμενων μέτρων (μείωση του κόστους και της διάρκειας της διαδικασίας αδειοδότησης τροχαίου υλικού, διευκόλυνση της πρόσβασης στην αγορά νέων σιδηροδρομικών επιχειρήσεων). Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα εξετάσει επίσης την εφαρμογή του κανονισμού 1370/2007, όπως αναθεωρήθηκε. Η Επιτροπή θα προβεί ειδικότερα σε ανάλυση του αντίκτυπου στην αγορά των προβλεπόμενων νέων κανονιστικών διατάξεων, με σκοπό την επιβολή ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών για την ανάθεση συμβάσεων παροχής δημόσιων σιδηροδρομικών υπηρεσιών. Η Επιτροπή θα διοργανώσει συνάντηση(-εις) εργασίας για την προώθηση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών.

Οδηγία 2009/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2009, για τα αερολιμενικά τέλη || Η Επιτροπή θα διενεργήσει ελέγχους συμμόρφωσης κατά περίπτωση και θα υποβάλει έκθεση το 2013 για την κατάσταση της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών.

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 691/2010 της Επιτροπής, της 29ης Ιουλίου 2010, για καθορισμό μηχανισμού επιδόσεων των υπηρεσιών αεροναυτιλίας και των λειτουργιών δικτύου και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2096/2005 περί καθορισμού κοινών απαιτήσεων για την παροχή υπηρεσιών αεροναυτιλίας || Η Επιτροπή θα εκδώσει σύσταση σχετικά με την εφαρμογή των σχεδίων και στόχων επιδόσεων τον Ιούνιο του 2012. Με τη συνδρομή του ανεξάρτητου φορέα εξέτασης των επιδόσεων, θα διεξαχθούν η παρακολούθηση, η συγκριτική αξιολόγηση και η εξέταση των επιδόσεων των υπηρεσιών αεροναυτιλίας και των λειτουργιών δικτύου. Τον Δεκέμβριο του 2012 η Επιτροπή θα εκδώσει σύσταση σχετικά με την παρακολούθηση, δίνοντας κατευθυντήριες οδηγίες στα κράτη μέλη σχετικά με την υποχρέωσή τους να παρακολουθούν τη σωστή εφαρμογή των σχεδίων επιδόσεων. Το 2013 η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή των σχεδίων και στόχων επιδόσεων. Το 2013 θα τεθούν πανευρωπαϊκοί στόχοι για τη δεύτερη περίοδο αναφοράς (2015-2019). Όπως προβλέπεται στον κανονισμό για τις επιδόσεις, η Επιτροπή (με τη διαδικασία της επιτροπολογίας) θα τροποποιήσει τους κανονισμούς περί επιδόσεων και χρέωσης στις αρχές του 2013 προκειμένου να διευρύνει το καθεστώς επιδόσεων σε πλήρη κάλυψη «από πόρτα σε πόρτα», καθορίζοντας στόχους στα τέσσερα καίρια πεδία επιδόσεων (χωρητικότητα, αποδοτικότητα ως προς το κόστος, ασφάλεια, περιβάλλον).

Οδηγία 2010/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010, σχετικά με τις διατυπώσεις υποβολής δηλώσεων για τα πλοία κατά τον κατάπλου ή/και απόπλου από λιμένες των κρατών μελών || Η προθεσμία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο είναι η 19η Μαΐου 2012. Η Επιτροπή θα εντείνει τη συνεργασία της με τα κράτη μέλη καθ’ όλη τη διαδικασία υλοποίησης της εθνικής ενιαίας θυρίδας (αναμένεται να ολοκληρωθεί την 1η Ιουνίου 2015). Ειδικότερα, η ομάδα εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών (εΚΜ) παρέχει καθοδήγηση για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο σχετικά με τον συντονισμό της εφαρμογής, καθώς και τα λεπτομερή τεχνικά θέματα (συστήματα πληροφορικής, διαδικασίες). Ο ομάδα προωθεί τις βέλτιστες πρακτικές και παρουσιάζει τα αποτελέσματα της εφαρμογής. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Ναυσιπλοΐας παρέχει τεχνική βοήθεια στην ομάδα. Το ερευνητικό έργο (eMar) του 7ου ΠΠ παρέχει στα κράτη μέλη περαιτέρω στήριξη. Τα αποτελέσματα κοινοποιούνται στην ομάδα εΚΜ, παρέχοντας έτσι στα κράτη μέλη ένα εργαλείο προετοιμασίας της εφαρμογής. Στο πλαίσιο της πρόσκλησης για τα ΔΕΔ-Μ 2012, προγραμματίζεται ένα πιλοτικό έργο για την εφαρμογή των εθνικών ενιαίων θυρίδων τον Νοέμβριο του 2012. Μια κοινοπραξία αποτελούμενη από 17 κράτη μέλη εκδήλωσε ενδιαφέρον να υποβάλει πρόταση στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων.

Απόφαση αριθ. 661/2010/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 2010, περί των προσανατολισμών της Ένωσης για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (αναδιατύπωση) || Οι Ευρωπαίοι συντονιστές παρέχουν στήριξη στα κράτη μέλη για την αποτελεσματική και έγκαιρη υλοποίηση των έργων προτεραιότητας. Η ετήσια διάσκεψη «Ημέρες ΔΕΔ-Μ» αποτελεί ευκαιρία ανταλλαγής ορθών πρακτικών (η επόμενη διάσκεψη αναμένεται να πραγματοποιηθεί το φθινόπωρο του 2012).

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 680/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2007, για καθορισμό των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής οικονομικής συνδρομής στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών και ενέργειας || Η επιτροπή ΔΕΔ-Μ πρόκειται να εγκρίνει τα ετήσια και πολυετή προγράμματα εργασίας θέτοντας προτεραιότητες χρηματοδότησης. Το 2012 και το 2013 θα προκηρυχθούν προσκλήσεις υποβολής προτάσεων και μετά το 2013 θα δρομολογηθεί διαδικασία επιλογής έργων για την προετοιμασία της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη» . Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή προτίθεται να διοργανώσει ενημερωτικές ημερίδες, θα διασφαλίσει την παρακολούθηση και θα παράσχει συνδρομή στην ανάπτυξη σειράς έργων.

Πρωτοβουλία για τα ομόλογα χρηματοδότησης έργων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» η οποία τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 680/2007 (αναφέρεται ανωτέρω) || Το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας ΔΕΔ-Μ 2012 θα τροποποιηθεί το τρίτο τρίμηνο του 2012 για τη διασφάλιση προϋπολογισμού στο LGTT (Μέσο εγγύησης δανείων για τα ΔΕΔ-Μ) προκειμένου να παρασχεθεί χρηματοδότηση στην πιλοτική φάση των ομολόγων χρηματοδότησης έργων. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με την ΕΤΕπ για τον προσδιορισμό και την επιλογή έργων για την πιλοτική φάση των ομολόγων χρηματοδότησης έργων. Στα μέσα του 2013 θα διεξαχθούν μελέτες για την ενδιάμεση έκθεση της πιλοτικής φάσης της πρωτοβουλίας για τα ομόλογα χρηματοδότησης έργων.

Ψηφιακή ενιαία αγορά || Οδηγία 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2000, για ορισμένες νομικές πτυχές του ηλεκτρονικού εμπορίου || Η εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και της εφαρμογής της οδηγίας βρίσκεται σε εξέλιξη (τελική έκθεση Αύγουστος 2012). Με βάση τα αποτελέσματα της μελέτης, η Επιτροπή θα λάβει τα κατάλληλα μέτρα. Θα συνεχιστούν οι εργασίες εντός της ομάδας εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών που συστάθηκε δυνάμει της οδηγίας, προκειμένου να παρασχεθεί βοήθεια στην ανάπτυξη της νομικής και διασυνοριακής παροχής προϊόντων και υπηρεσιών επιγραμμικά.

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών - COM(2012)11, 25.1.2012 || Μετά την έγκριση του κανονισμού, η Επιτροπή θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη σωστή εφαρμογή και την υλοποίηση στην πράξη.

Οδηγία 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών, την τροποποίηση της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου || Η Επιτροπή παρέχει ενισχυμένη συνδρομή για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο μέσω συνεδριάσεων των εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών και με εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών για να βοηθήσει τις αρχές επιβολής να εφαρμόσουν σωστά τις απαιτήσεις πληροφόρησης που προβλέπονται στην οδηγία 2011/83/EU για τον ψηφιακό τομέα.

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση κοινού ευρωπαϊκού δικαίου των πωλήσεων - COM(2011) 635, 11.10.2011 || Μετά την έγκριση του κανονισμού, η Επιτροπή θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη σωστή εφαρμογή και την υλοποίηση στην πράξη.

Ενέργεια || Οδηγία 2009/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενεργείας και για την κατάργηση της οδηγίας 2003/54/ΕΚ (οδηγία για την ηλεκτρική ενέργεια) || Η προθεσμία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο ήταν η 3η Μαρτίου 2011. Διεξάγεται εις βάθος ανάλυση των μέτρων που έχουν ήδη κοινοποιηθεί. 13 κράτη μέλη δεν έχουν μεταφέρει εξ ολοκλήρου την οδηγία, ωστόσο η Επιτροπή λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα. Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης την εξέταση της σωστής υλοποίησης και της πρακτικής εφαρμογής της οδηγίας με τις εθνικές αρχές, καθώς και με τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας.

Οδηγία 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και την κατάργηση της οδηγίας 2003/55/ΕΚ (οδηγία για το φυσικό αέριο) || Η προθεσμία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο ήταν η 3η Μαρτίου 2011. Διεξάγεται εις βάθος ανάλυση των μέτρων που έχουν ήδη κοινοποιηθεί. 12 κράτη μέλη δεν έχουν μεταφέρει εξ ολοκλήρου την οδηγία, ωστόσο η Επιτροπή λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα. Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης την εξέταση της σωστής υλοποίησης και της πρακτικής εφαρμογής της οδηγίας με τις εθνικές αρχές, καθώς και με τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας.

Οδηγία 2006/32/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2006, για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες και για την κατάργηση της οδηγίας 93/76/ΕΟΚ του Συμβουλίου || Η οδηγία μεταφέρθηκε στο εθνικό δίκαιο όλων των κρατών μελών· ωστόσο, αυτή τη στιγμή εξετάζεται σημαντικός αριθμός καταγγελιών που αφορούν πιθανόν θέματα συμμόρφωσης. Η εφαρμογή της οδηγίας αποτελεί τακτικά αντικείμενο συζήτησης με τα κράτη μέλη σε διμερές επίπεδο και στο πλαίσιο της συντονισμένης δράσης. Η Επιτροπή εκπονεί έκθεση με έμφαση στην πρόοδο που σημείωσαν τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή των εθνικών ενδεικτικών στόχων· ωστόσο, θα εξεταστούν επίσης ζητήματα ευρύτερης εφαρμογής. Η προτεινόμενη οδηγία για την ενεργειακή απόδοση αποσκοπεί να διευκρινίσει περαιτέρω ορισμένες διατάξεις της οδηγίας 2006/32/ΕΚ, ώστε να διευκολύνει την εφαρμογή της.

Οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Μαΐου 2010, για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων || Ημερομηνίες μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο: 9 Ιουλίου 2012 και 9 Ιανουαρίου 2013 (αναλόγως των διατάξεων). Η Επιτροπή θα διεξάγει συστηματικούς ελέγχους της μεταφοράς μετά τη λήξη των προθεσμιών. Η συνδρομή στην εφαρμογή παρέχεται μέσω εγγράφων καθοδήγησης, τακτικών διμερών συνεδριάσεων με τα κράτη μέλη και συνεδριάσεων των ομάδων εμπειρογνωμόνων.

Μέτρα που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δυνάμει της Πράξης για την Ενιαία Αγορά Ι, τα οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο δεσμεύτηκαν να εξετάσουν κατά προτεραιότητα και για τα οποία η Επιτροπή θα παράσχει ενισχυμένη συνδρομή για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο ή/και την εφαρμογή:

1. Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις ευρωπαϊκές εταιρείες επιχειρηματικού κεφαλαίου, 7.12.2011 COM (2011) 860 τελικό 2011/0417 (COD)

2. Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και του κανονισμού σχετικά με τη διοικητική συνεργασία μέσω του συστήματος πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς, 19.12.2011 COM (2011) 883 τελικό 2011/0435 (COD)

3. Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση ενισχυμένης συνεργασίας στον τομέα της δημιουργίας ενιαίου καθεστώτος προστασίας των ευρεσιτεχνιών, 13.4.2011 COM (2011) 215 τελικό 2011/0093 (COD)

4. Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εναλλακτική επίλυση καταναλωτικών διαφορών και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 και της οδηγίας 2009/22/ΕΚ (οδηγία ΕΕΚΔ) 29.11.2011 COM(2011) 793 τελικό 2011/0373 (COD) Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ηλεκτρονική επίλυση καταναλωτικών διαφορών (κανονισμός ΗΕΚΔ) 29.11.2011 COM(2011) 794 τελικό 2011/0374 (COD)

5. Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ευρωπαϊκή τυποποίηση και την τροποποίηση των οδηγιών 89/686/ΕΟΚ και 93/15/ΕΟΚ του Συμβουλίου και των οδηγιών 94/9/ΕΚ, 94/25/ΕΚ, 95/16/ΕΚ, 97/23/ΕΚ, 98/34/ΕΚ, 2004/22/ΕΚ, 2007/23/ΕΚ, 2009/105/ΕΚ και 2009/23/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, 1.6.2011 COM(2011) 315 τελικό 2011/0150 (COD)

6. Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη σύσταση της Διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη» 19.10.2011 COM(2011) 665 τελικό 2011/0302 (COD) Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1364/2006/ΕΚ, 19.10.2011 COM/2011/0658 τελικό - 2011/0300 (COD) Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ένωσης για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, 19.10.2011 COM/2011/0650 τελικό - 2011/0294 (COD) Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με προσανατολισμούς για τα διευρωπαϊκά δίκτυα τηλεπικοινωνιών και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1336/97/EΚ, 19.10.2011 COM/2011/0657 τελικό - 2011/0299 (COD)

7. Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τις υπηρεσίες εμπιστοσύνης για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές στην εσωτερική αγορά, 4.6.2012 COM/2012/238

8. Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τα ευρωπαϊκά ταμεία κοινωνικής επιχειρηματικότητας, 7.12.2011 COM(2011) 862 τελικό 2011/0418 (COD)

9. Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη τροποποίηση της οδηγίας 2003/96/ΕΚ σχετικά με την αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου φορολογίας των ενεργειακών προϊόντων και της ηλεκτρικής ενέργειας, 13.4.2011 COM(2011) 169 τελικό 2011/0092 (CNS)

10. Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την επιβολή της οδηγίας 96/71/ΕΚ σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών, Βρυξέλλες, 21.3.2012 COM(2012) 131 τελικό 2012/0061 (COD) Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την άσκηση του δικαιώματος ανάληψης συλλογικής δράσης στο πλαίσιο της ελευθερίας εγκατάστασης και της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών, 21.3.2012 COM(2012) 130 τελικό 2012/0064 (APP)

11. Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις και συναφείς εκθέσεις επιχειρήσεων ορισμένων μορφών, 25.10.2011 COM(2011) 684 τελικό 2011/0308 (COD)

12. Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, 20.12.2011 COM(2011) 896 τελικό 2011/0438 (COD)

[1]       Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής «Ενίσχυση της απόδοσης της ενιαίας αγοράς - Ετήσιος απολογισμός διακυβέρνησης για το 2011» (ΕΕΥΕ (2012) 25 τελικό, 24.2.2012.

[2]       Βλ. για παράδειγμα το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής «Η Ενιαία Αγορά μέσα από τον φακό των ανθρώπων»: μια φωτογραφία των 20 βασικών αιτιών ανησυχίας των πολιτών και των επιχειρήσεων», SEC (2011) 1003 τελικό, 16.8.2011.

[3]       Ανακοίνωση για την εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες: σύμπραξη για νέα ανάπτυξη στον τομέα των υπηρεσιών 2012-2015, COM(2012)261

[4]       Έκθεση της ομάδας υψηλού επιπέδου ανεξάρτητων ενδιαφερόμενων μερών για τον διοικητικό φόρτο, 15 Νοεμβρίου 2011.

[5]       Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 6ης Απριλίου 2011, σχετικά με τη διακυβέρνηση και τις συμπράξεις στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς (2010/2289 INI) και ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 20ής Μαΐου 2010, για τη δημιουργία ενιαίας αγοράς για τους καταναλωτές και τους πολίτες (2010/2011 INI).

[6]       Το έλλειμμα μεταφοράς εκφράζει τον αριθμό των οδηγιών που δεν έχουν μεταφερθεί εγκαίρως στο εθνικό δίκαιο.

[7]       Το έλλειμμα συμμόρφωσης εκφράζει τον αριθμό των οδηγιών για τις οποίες έχουν κινηθεί διαδικασίες επί παραβάσει λόγω μη συμμόρφωσης.

[8]       Δεδομένης της σημασίας τους για την ανάπτυξη, η Επιτροπή θεωρεί ότι, όσον αφορά τις νέες νομοθετικές πράξεις που περιλαμβάνονται στο παράρτημα, τα κράτη μέλη πρέπει να δεχθούν να προχωρήσουν πέραν της συμφωνίας που περιλαμβάνεται στην κοινή πολιτική δήλωση της 28ης Σεπτεμβρίου 2011 για τα επεξηγηματικά έγγραφα (2011/C 369/02).

[9]       Υπολογίζονται από την ημερομηνία κατά την οποία η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή πριν από την ολοκλήρωση του προδικαστικού σταδίου.

[10]     Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι, σε ορισμένες πολύπλοκες περιπτώσεις, ενδεχομένως δικαιολογείται μεγαλύτερη περίοδος εφαρμογής (βλέπε Υπόθεση C-278/01, Επιτροπή κατά Ισπανίας, 25 Νοεμβρίου 2003, ιδίως σημείο 43 και επόμενα).

[11]     Πρβλ. έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «Ελαχιστοποίηση του κανονιστικού φόρτου για τις ΜΜΕ - Προσαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ στις ανάγκες των πολύ μικρών επιχειρήσεων», COM (2011) 803 τελικό, 23.11.2011

[12]     Βλέπε τη σύσταση της Επιτροπής, της 29ης Ιουνίου 2009, σχετικά με μέτρα για τη βελτίωση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς (2009/524/ΕΚ) και την ανακοίνωση « Πράξη για την Ενιαία αγορά - Δώδεκα δράσεις για την τόνωση της ανάπτυξης και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης: Μαζί για μια νέα ανάπτυξη», COM(2011) 206 τελικό, 14.4.2011

[13]     Βλέπε την ανακοίνωση «Έξυπνη νομοθεσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση», COM (2010) 543 τελικό, 8.10.2010, και την διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση της νομοθεσίας (2003/C 321/01).

[14]     Πρβλ. ανωτέρω την έκθεση «Ελαχιστοποίηση του κανονιστικού φόρτου για τις ΜΜΕ – Προσαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ στις ανάγκες των πολύ μικρών επιχειρήσεων».

[15]     Π.χ., το φόρουμ των πολιτών για την ενέργεια.

[16]     Για τον σκοπό αυτόν τα κράτη μέλη πρέπει να αναπτύξουν περαιτέρω τα ενιαία κέντρα εξυπηρέτησης, βλ. την έκθεση για την εφαρμογή των υπηρεσιών που εκδόθηκε σήμερα.

[17]     Πρβλ. πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη διοικητική συνεργασία μέσω του συστήματος πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά, COM(2011) 522.

[18]     Βλ. επίσης το πρόγραμμα για τις λύσεις διαλειτουργικότητας για τις ευρωπαϊκές δημόσιες διοικήσεις, απόφαση αριθ. 922/2009/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2009.

[19]     Βλ. Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής «Ενίσχυση της αποτελεσματικής επίλυσης προβλημάτων στην ενιαία αγορά – ανάπτυξη του πλήρους δυναμικού του SOLVIT με την ευκαιρία της δέκατης επετείου της δημιουργίας του», έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής (2012) 33 τελικό, 24.2.2012.

[20]     Πρβλ. Οδηγία 2008/52/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2008, για ορισμένα θέματα διαμεσολάβησης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις· πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εναλλακτική επίλυση καταναλωτικών διαφορών – COM(2011) 793 τελικό.

[21]     Πρβλ. πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ηλεκτρονική επίλυση καταναλωτικών διαφορών (κανονισμός ΗΕΚΔ) - COM(2011) 794 τελικό.

[22]     Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 861/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2007, για τη θέσπιση ευρωπαϊκής διαδικασίας μικροδιαφορών.

[23]     Βλ. Σύσταση της Επιτροπής, της 29ης Ιουνίου 2009, σχετικά με μέτρα βελτίωσης της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς - 2009/524/ΕΚ

[24]             Παρακολούθηση της αγοράς προϊόντων, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων (2010β)

[25]             Η ολοκληρωμένη παρουσίαση της προτεινόμενης μεθοδολογίας και των ποσοτικοποιημένων αποτελεσμάτων της θα συμπεριληφθεί στη μελέτη «Το κόστος της μη Ευρώπης» που αυτή τη στιγμή είναι υπό εκπόνηση για λογαριασμό της Επιτροπής από την London Economics and PWC, υπό την τεχνική επίβλεψη του «Σώματος συμβούλων ευρωπαϊκής πολιτικής» (Bureau of European Policy Advisers - BEPA) και πρόκειται να δημοσιευθεί το φθινόπωρο του 2012.

[26]     Ταξινόμηση NACE, διψήφιο επίπεδο