15.2.2013   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 44/133

1.1

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την ανακοίνωση, με την οποία δρομολογείται ο αναγκαίος διάλογος σχετικά με τον επαναπροσδιορισμό των πολιτικών για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και των συνοδευτικών πολιτικών.

1.2

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την έντονη ανησυχία της για τη συνεχή αύξηση των τιμών καταναλωτή στον τομέα της ενέργειας και για το υψηλό κόστος πολλών εθνικών μηχανισμών στήριξης. Πρόκειται δε για μια εξέλιξη που προκαλεί ολοένα και περισσότερες αντιδράσεις. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει μελέτη σχετικά με την εξέλιξη του κόστους στο παρόν και στο μέλλον όσον αφορά τον τομέα της ενέργειας συνολικά. Υποστηρίζει επίσης την επιδίωξη να συγκρατηθεί το κόστος στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο ή να μειωθεί και να εξασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα και ο αγοραστικός προσανατολισμός των τεχνολογιών ΑΠΕ.

1.3

Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι οι απαιτήσεις αποτελεσματικότητας και εκείνες της εσωτερικής αγοράς θα καλυφθούν με τον βέλτιστο τρόπο μέσω ενός συστήματος πανευρωπαϊκών κοινών καθεστώτων στήριξης προσαρμοσμένων στις μεμονωμένες τεχνολογίες. Τα καθεστώτα θα πρέπει να είναι χρονικά περιορισμένα, έως ότου οι τεχνολογίες καταστούν ανταγωνιστικές, να μην προβλέπουν υπεραντιστάθμιση και να εξασφαλίζουν υποστήριξη προσαρμοσμένη σε τοπικές λύσεις μικρής κλίμακας. Ωστόσο, όσο η εσωτερική αγορά ενέργειας δεν λειτουργεί σωστά, τα καθεστώτα στήριξης θα πρέπει να προσαρμόζονται στην κάθε ζώνη τιμών ηλεκτρικής ενέργειας ή στο κάθε κράτος μέλος.

1.4

Αντί οι κύριες προσπάθειες να επικεντρώνονται στη δημιουργία ενός συγκεντρωτικού μοντέλου, θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην τόνωση της ανάπτυξης αποκεντρωμένων, τοπικών λύσεων. Αυτές μπορεί και θα πρέπει να προσανατολίζονται με άξονα τα τοπικά οφέλη. Οι κανονισμοί, τα μέτρα υποστήριξης και η πρόσβαση στα δίκτυα πρέπει να έχουν σαφή, απλό και αξιόπιστο χαρακτήρα για να διευκολυνθεί η συμμετοχή των μικρών (ιδιο-)παραγωγών.

1.5

Οι τεχνολογίες ΑΠΕ προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες. Αντίστοιχες ευκαιρίες προσφέρουν και άλλες τεχνολογίες για μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου: η τεχνολογία καθαρού άνθρακα, η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, η ανταπόκριση στη ζήτηση, η χρήση άνθρακα, η πυρηνική σχάση και η ενέργεια σύντηξης, η μείωση των εκπομπών άλλων αερίων του θερμοκηπίου όπως το μεθάνιο, κλπ. Σε πολλές περιπτώσεις, οι εξελίξεις είναι ελπιδοφόρες και πρέπει να ενθαρρυνθούν δεόντως. Θα πρέπει να υποστηριχθεί ιδίως η επίδειξη και η έγκαιρη ανάδειξη νέων τεχνολογιών.

1.6

Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να επικεντρώσει τις μελλοντικές εργασίες της την περίοδο μετά το 2020 σε μια πολιτική απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές. Η εν λόγω πολιτική θα μπορούσε εν τέλει να μην λάβει υπόψη τους στόχους σχετικά με την ανανεώσιμη ενέργεια και, αντ'αυτού, να βασιστεί σε έναν σαφή στόχο μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου, σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες ανάγκες για τον περιορισμό των αερίων του θερμοκηπίου, και μια τιμή του άνθρακα, αρκετά υψηλή για να προωθήσει καλύτερα μέτρα αποτελεσματικότητας και να συμβάλει στην Ε&Α και στην πραγματοποίηση επενδύσεων από τους ενδιαφερόμενους φορείς, αλλά όχι τόσο υψηλή ώστε να πλήττει τους καταναλωτές και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. Επιπλέον, απαιτούνται πρόσθετα μέτρα για την προώθηση της ανάπτυξης και των επενδύσεων σε τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι οποίες τελικά θα φέρουν πραγματικές αλλαγές. Στην ιδανική περίπτωση, τα εν λόγω μέτρα θα πρέπει να είναι κοινά για όλη την ΕΕ και προσαρμοσμένα στην κάθε τεχνολογία.

1.7

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προθέσεις της Επιτροπής σχετικά με τα βήματα που πρέπει να γίνουν στο άμεσο μέλλον για τη βελτίωση του υφιστάμενου πλαισίου για την ανανεώσιμη ενέργεια. Θα πρέπει να αναληφθούν χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση δράσεις για την ενσωμάτωση της ανανεώσιμης ενέργειας στις αγορές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων που σχετίζονται με τη σύνδεση στο δίκτυο, την εξισορρόπηση και τις τιμές δικτύου.

2.1

Η αυξανόμενη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) έχει κρίσιμη σημασία για την τρέχουσα ενεργειακή πολιτική της ΕΕ, καθώς αναμένεται να συμβάλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου, στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης. Η χρήση ΑΠΕ σε ποσοστό 20 % μέχρι το 2020 παραμένει εμβληματικός στόχος της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

2.2

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει επί μία δεκαετία και πλέον σε πολλές γνωμοδοτήσεις της τον στόχο της αύξησης των ΑΠΕ, ενώ έχει διατυπώσει σχόλια και συστάσεις σχετικά με τις προτεινόμενες πολιτικές, στη βάση της πρακτικής εμπειρίας που έχει αποκομίσει στο πλαίσιο της κοινωνίας των πολιτών (1).

2.3

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η ανάπτυξη της χρήσης ΑΠΕ υπήρξε θετική και, επί του παρόντος, υπερβαίνει τον προαναφερθέντα στόχο του 20 %. Υπό το πρίσμα του ενεργειακού χάρτη πορείας 2050, πρέπει να εξασφαλιστεί μία μελλοντική θετική ανάπτυξη. Η ισχυρή ανάπτυξη της χρήσης ΑΠΕ είναι αναμφίβολα μια από τις θετικές επιλογές του εν λόγω χάρτη. Η ΕΟΚΕ παρουσίασε τη γνωμοδότησή της με θέμα τον εν λόγω χάρτη τον Ιούλιο του 2012, υποστηρίζοντας αυτό το γενικό συμπέρασμα σχετικά με τις ΑΠΕ (2).

2.4

Η ταχεία ανάπτυξη των ΑΠΕ θέτει ζητήματα κόστους, επιρροής στην αγορά ενέργειας και αναγκών σε υποδομές. Ως εκ τούτου, κρίνεται επίκαιρο να εξετασθούν μελλοντικές επιλογές πολιτικής. Οι επενδυτές έχουν ήδη στρέψει το βλέμμα τους πέραν του 2020 και θα χρειαστούν σαφή μηνύματα σχετικά με τις μελλοντικές πολιτικές για να μπορέσουν να προβούν στις σημαντικές επενδύσεις που απαιτούνται σε αυτόν τον τομέα.

3.1

Η Επιτροπή σκοπεύει να συνεχίσει να προωθεί την ανανεώσιμη ενέργεια και να προάγει καινοτόμες λύσεις. Σύμφωνα με τον αρμόδιο Επίτροπο Ενέργειας, για να να γίνει αυτό κατά τον αποτελεσματικότερο από άποψη κόστους τρόπο, η αιολική και η ηλιακή ενέργεια πρέπει να παράγονται όπου είναι οικονομικά συμφέρον και, στη συνέχεια, να καθίστανται αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης στην Ευρώπη.

3.2

Η Επιτροπή απευθύνει έκκληση για μια πιο συντονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση των καθεστώτων στήριξης, καθώς και την αύξηση της χρήσης του εμπορίου ανανεώσιμης ενέργειας μεταξύ των κρατών μελών.

3.3

Στην ανακοίνωση συζητούνται οι σημερινές προκλήσεις και οι δυνατές επιλογές πολιτικής για:

3.4

Η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης προτάσεις όσον αφορά την άσκηση πολιτικής για την ενέργεια από ΑΠΕ κατά τη μετά το 2020 περίοδο. Στην εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει την ανακοίνωση, η Επιτροπή διερευνά τρεις επιλογές πολιτικής για την περίοδο μετά το 2020, προκειμένου να δρομολογήσει τη διαδικασία εξέτασης των επιλογών:

Η σύγκριση δείχνει ότι, σε γενικές γραμμές, οι επιλογές 1) και 2) είναι λίγο καλύτερες από την επιλογή 3) για την επίτευξη των στόχων της Επιτροπής. Ωστόσο, καμία από τις επιλογές δεν είναι άνευ προβλημάτων σε ό,τι αφορά τα κριτήρια που έχουν τεθεί.

3.5

Τέλος, η ανακοίνωση επισημαίνει τέσσερις τομείς στους οποίους πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες μέχρι το 2020: την ενεργειακή αγορά, τα καθεστώτα στήριξης, τους μηχανισμούς συνεργασίας και την ενεργειακή συνεργασία στη Μεσόγειο.

4.1

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την ανακοίνωση, με την οποία δρομολογείται ο απαραίτητος διάλογος για τον επαναπροσδιορισμό των πολιτικών για τις ΑΠΕ και των συνοδευτικών πολιτικών. Επίσης, συμφωνεί στα κύρια σημεία με την ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης, των προκλήσεων και των επιλογών, στην οποία προέβη η Επιτροπή. Επιπλέον, διατυπώνει τα ακόλουθα σχόλια.

4.2

Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή αναφέρεται στη ραγδαία αύξηση των δαπανών για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές – παρά τη μείωση του μοναδιαίου κόστους – καθώς και στο προβλεπόμενο κόστος των επενδύσεων στην παραγωγή, τις υποδομές, τα δίκτυα και την εξισορρόπηση της ενέργειας. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την έντονη ανησυχία της για την αύξηση των τιμών κατανάλωσης ενέργειας, στοιχείο που ενδέχεται να έχει δυσανάλογο αντίκτυπο τόσο στους καταναλωτές με χαμηλό εισόδημα όσο και στο κόστος πολλών εθνικών μηχανισμών στήριξης. Αυτή η εξέλιξη προκαλεί ολοένα και περισσότερες αντιδράσεις· ακόμα και το μοναδιαίο κόστος ενδέχεται να μην συνεχίσει να μειώνεται με το σημερινό ρυθμό, όταν εξαντληθούν οι περισσότερες από τις οικονομικά αποδοτικές επιλογές. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει μία μελέτη σχετικά με την εξέλιξη του κόστους στο παρόν και στο μέλλον όσον αφορά τον τομέα της ενέργειας συνολικά. Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ του στόχου της διατήρησης στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο ή της μείωσης του κόστους, καθώς και της εξασφάλισης της ανταγωνιστικότητας των τεχνολογιών ΑΠΕ και του προσανατολισμού τους προς την αγορά.

4.3

Σε ό,τι αφορά τα καθεστώτα στήριξης, η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι οι αλλαγές που έχουν σημειωθεί σε πολλά εθνικά καθεστώτα στη διάρκεια της λειτουργίας τους έχουν δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα. Επίσης, οι βραχυπρόθεσμες πολιτικές, οι οποίες δεν καλύπτουν τις πραγματικές πρόσθετες δαπάνες για τους επενδυτές, δεν είναι ικανοποιητικές. Πρέπει να εξασφαλιστεί τόσο η προβλεψιμότητα όσο και η οικονομική αποδοτικότητα των καθεστώτων, αλλά και να προαχθεί η τεχνολογική ανταγωνιστικότητά τους. Ως εκ τούτου, η έμφαση που δίνεται στην έκθεση στις αγοραίες τιμές είναι σωστή. Η Επιτροπή πρέπει να προωθήσει τη μεταρρύθμιση ενός καθεστώτος στήριξης, αποφεύγοντας τον κατακερματισμό της εσωτερικής αγοράς και στοχεύοντας τελικά στη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων.

4.4

Ένα ενιαίο Ευρωπαϊκό σύστημα το οποίο θα καλύπτει όλες τις τεχνολογίες ΑΠΕ δεν θα ήταν αρκετά αποδοτικό. Αντίθετα, υπάρχει ανάγκη για ευέλικτα συστήματα, προσαρμοσμένα στην ωρίμαση και τις διαφορετικές συνθήκες της κάθε τεχνολογίας. Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι οι απαιτήσεις αποτελεσματικότητας, καθώς και αυτές της εσωτερικής αγοράς, θα καλυφθούν με τον βέλτιστο τρόπο μέσω ενός συστήματος πανευρωπαϊκών κοινών καθεστώτων στήριξης, προσαρμοσμένου στην κάθε τεχνολογία. Τα καθεστώτα αυτά θα πρέπει να είναι χρονικά περιορισμένα, έως ότου οι τεχνολογίες καταστούν ανταγωνιστικές, και να μην προβλέπουν υπεραντιστάθμιση. Απαιτούνται κατάλληλα καθεστώτα για τοπικές λύσεις μικρής κλίμακας (βλ. σημείο 4.11).

4.5

Ωστόσο, όσο η εσωτερική αγορά δεν λειτουργεί σωστά και τα επίπεδα τιμών διαφέρουν – λόγω της ελλιπούς εφαρμογής της τρέχουσας ευρωπαϊκής νομοθεσίας και της συμφόρησης που προκαλείται στις υποδομές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας – τα καθεστώτα στήριξης θα πρέπει να προσαρμόζονται στην κάθε ζώνη τιμών/στο κάθε κράτος μέλος, για να επιτευχθεί αποτελεσματικότητα με τον βέλτιστο δυνατό τρόπο και να αποφευχθεί η υπεραντιστάθμιση.

4.6

Σε ό,τι αφορά την τόνωση της συνεργασίας και του εμπορίου, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά την ενισχυμένη συνεργασία των κρατών μελών στον ενεργειακό τομέα, μια πραγματικά κοινή ευρωπαϊκή πολιτική, μία Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Κοινότητα (ΕΕΚ). Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει επίσης τις προτάσεις που διατυπώνονται στο συγκεκριμένο κεφάλαιο της ανακοίνωσης.

4.7

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τα σχόλια της Επιτροπής σε ό,τι αφορά την ανάγκη και τις προκλήσεις ενσωμάτωσης των ΑΠΕ στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Τα μηνύματα των αγοραίων τιμών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για τον άνθρακα στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας εκπομπών, πρέπει να είναι ολοκληρωμένα, προκειμένου να δώσουν τη σωστή ώθηση στις επενδύσεις. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την αρχή ότι όλοι οι παραγωγοί ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, θα πρέπει να έχουν τις ίδιες ευθύνες, ακόμα και σε ό,τι αφορά την εξισορρόπηση.

4.8

Οι «πληρωμές δυναμικότητας», οι οποίες βασίζονται στον προσδιορισμό της απαιτούμενης εφεδρικής δυναμικότητας από την κυβέρνηση, είναι προβληματικές, δεδομένου ότι στηρίζονται στο σκεπτικό ότι τα μηνύματα της αγοράς δεν εξασφαλίζουν την οικονομική αποδοτικότητα των εν λόγω εγκαταστάσεων. Αν υπάρξει ανάγκη για μια αγορά ηλεκτροπαραγωγικών ικανοτήτων, τότε, η εν λόγω αγορά πρέπει να είναι πανευρωπαϊκή, αν και σε πρώτο στάδιο μπορεί να είναι περιφερειακή, ή τουλάχιστον συντονισμένη με τις γειτονικές χώρες εντός της ΕΕ.

4.9

Το πρόβλημα των τιμών χονδρικής πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες συμπιέζονται σε μεγάλο βαθμό λόγω της αύξησης της ηλεκτροπαραγωγής από αιολική και ηλιακή ενέργεια με σχεδόν μηδενικό οριακό κόστος, πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω και να προσδιοριστεί ποσοτικά. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το αντίθετο αποτέλεσμα της εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών. Αν αυξηθεί το μερίδιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, θα αυξηθεί πιθανώς η μεταβλητότητα των τιμών χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας, προκαλώντας έτσι άλλα προβλήματα. Σε κάθε περίπτωση, το χαμηλό οριακό κόστος ενέργειας δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη χαμηλές τιμές για τους χρήστες ηλεκτρικής ενέργειας, αφού αυτοί θα κληθούν να πληρώσουν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, όλες τις επενδύσεις και την παραγωγή (συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς, της εξισορρόπησης και της υποστήριξης).

4.10

Η ΕΟΚΕ έχει ήδη επικροτήσει σε γνωμοδότησή της τη δέσμη μέτρων για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές (COM(2011) 658) (3), και δίνει τώρα έμφαση στην ανάγκη υιοθέτησης και εφαρμογής τους. Ωστόσο, αν ο στόχος που έχει τεθεί είναι «...η αιολική και η ηλιακή ενέργεια να παράγονται όπου είναι οικονομικά συμφέρον και στη συνέχεια να καθίστανται αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης στην Ευρώπη», το κόστος των επενδύσεων στις απαραίτητες υποδομές μπορεί να αποδειχθεί υπερβολικά υψηλό. Επίσης, προβλήματα δημόσιας αποδοχής μπορεί να αυξήσουν το κόστος και τους πολιτικούς κινδύνους.

4.11

Θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην τόνωση της ανάπτυξης αποκεντρωμένων, τοπικών λύσεων. Αυτές μπορούν και πρέπει να προσανατολίζονται στα τοπικά οφέλη, καθώς και να καλύπτουν διάφορες τεχνολογίες, όπως η βιομάζα (συμπεριλαμβανομένων των υπολειμμάτων) και η γεωθερμική ενέργεια, επιπλέον της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας, ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες. Οι κανονισμοί, τα μέτρα υποστήριξης και η πρόσβαση στα δίκτυα πρέπει να είναι σαφή, απλά και αξιόπιστα, για να διευκολυνθεί η συμμετοχή των μικρών (αυτο)παραγωγών. Η δημιουργία τοπικών υβριδικών ενεργειακών συστημάτων συνδεδεμένων με τα ευφυή δίκτυα υπό τη σχετική διαχείριση θα καθιστούσε δυνατή την επίτευξη ενεργειακής αυτάρκειας σε τοπικό επίπεδο. Εντούτοις, αυτή η προσέγγιση υπόκειται σε περιορισμούς, καθώς θα παραμείνει απαραίτητη η εξισορρόπηση ενέργειας με βάση τα ορυκτά καύσιμα, όσο δεν έχει ακόμη βρεθεί πραγματική και προσιτή λύση για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας (σχετ. Friedrich Wagner, Max-Planck-Institut für Plasmaphysik: Features of an electricity supply system based on variable input).

4.12

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι απόψεις της ΕΟΚΕ σχετικά με την ενέργεια έχουν ως γνώμονα το συμφέρον των καταναλωτών, αυτό δε έχει αναπτυχθεί σε πολλές προηγούμενες γνωμοδοτήσεις (4). Το ζήτημα που τίθεται είναι ο συμβιβασμός μεταξύ, αφενός, των υψηλών τιμών ενέργειας ως κινήτρων για εξοικονόμηση και, αφετέρου, του κινδύνου ενεργειακής πενίας. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την προσέγγιση της Επιτροπής σε ό,τι αφορά την ενίσχυση της θέσης των καταναλωτών καθώς, χωρίς την ενεργό συμμετοχή τους, δεν μπορούν να επιτευχθούν ικανοποιητικά αποτελέσματα. Μια πτυχή που χρήζει περισσότερης προσοχής είναι η ελευθερία επιλογής του καταναλωτή στην πράξη.

4.12.1

Η ΕΟΚΕ έχει ήδη υποστηρίξει αρκετές φορές ότι η ευαισθητοποίηση και η εκπαίδευση έχουν ουσιαστική σημασία για την ενδυνάμωση της θέσης των καταναλωτών. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να παρέχονται στους καταναλωτές σαφείς και εύκολα προσβάσιμες πληροφορίες σχετικά με το μερίδιο τους στην υποστήριξη των ΑΠΕ, το οποίο συνήθως εκφράζεται ως συνολικές εθνικές κατά κεφαλή δαπάνες για την υποστήριξη των ΑΠΕ. Ιδανικά, αυτές οι πληροφορίες θα μπορούσαν να συμπεριλαμβάνονται στους λογαριασμούς ενέργειας.

4.13

Οι τεχνολογίες ΑΠΕ προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες. Αντίστοιχες ευκαιρίες προσφέρουν και άλλες τεχνολογίες μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου: η τεχνολογία καθαρού άνθρακα, η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, η ανταπόκριση στη ζήτηση, η χρήση άνθρακα, η πυρηνική σχάση και η ενέργεια σύντηξης, η μείωση άλλων αερίων του θερμοκηπίου όπως το μεθάνιο, κλπ. Σε πολλές περιπτώσεις, οι εξελίξεις είναι ελπιδοφόρες και πρέπει να ενθαρρυνθούν κατάλληλα. Όπως έχει τονίσει επανειλημμένα η ΕΟΚΕ, είναι σημαντικό ο σχεδιασμός και η στοχοθέτηση των μέσων χρηματοδότησης να γίνουν σωστά και να προσαρμοστούν στην ωρίμανση των τεχνολογιών. Θα πρέπει να υποστηριχθεί ιδίως η επίδειξη και η έγκαιρη ανάδειξη νέων τεχνολογιών. Για αυτόν το σκοπό, πρέπει να εξασφαλιστούν οι πόροι του σχεδίου ΣΕΤ (στρατηγικό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών). Απαιτείται επειγόντως να αναληφθεί δράση, καθότι φαίνεται ότι ο τομέας των επιχειρήσεων στις ΗΠΑ αύξησε πρόσφατα τις συνολικές επενδύσεις του για Ε&Α στον τομέα της ενέργειας, πράγμα που ενδέχεται να έχει συνέπειες στην ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

4.14

Φαίνεται ότι η Επιτροπή θεωρεί επαρκή την από κοινού χρηματοδότηση και καθιέρωση δεσμευτικών στόχων ως κατάλληλων κινητήριων δυνάμεων της καινοτομίας και, ως εκ τούτου, της δημιουργίας θέσεων εργασίας. Αυτές, ωστόσο, δεν εξασφαλίζουν από μόνες τους ικανοποιητικά αποτελέσματα. Επιπλέον, απαιτούνται ανοικτές αγορές εργασίας και μια ανταγωνιστική αγορά, καθώς ο ανταγωνισμός ωθεί τις επιχειρήσεις στην καινοτομία και την ανανέωση.

4.15

Η αειφορία του συνολικού συστήματος ενέργειας είναι απαιτούμενος στόχος. Αυτό ισχύει για όλα τα μέρη και όχι μόνο για τη βιοενέργεια. Ο περιβαλλοντικός και ο χωροταξικός αντίκτυπος που συνδέεται με τη χρήση των διαφόρων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας διαφέρει. Πρέπει να καθοριστούν κριτήρια αειφορίας για τις ΑΠΕ και, αντιστοίχως, η παροχή χρηματοδοτικής στήριξης από πόρους της ΕΕ θα πρέπει να εξαρτάται από την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που πληροί τα προαναφερόμενα κριτήρια. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τα μηνύματα της ανακοίνωσης σε ό,τι αφορά την αειφορία της βιοενέργειας, προσθέτει όμως ότι ο διοικητικός φόρτος των παραγωγών και των καταναλωτών δεν θα πρέπει να αυξάνεται με κάθε νέα πρόταση. Οι απαιτήσεις θα πρέπει να βασίζονται όσο το δυνατόν περισσότερο σε τρέχοντα σχετικά συστήματα παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων, όπως αυτά που εφαρμόζονται σε πολλά κράτη μέλη για την αειφόρο δασοκομία.

4.16

Όπως αναφέρθηκε ήδη στο σημείο 2.4, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι είναι αναγκαίο να ξεκινήσουν οι προετοιμασίες για μια πολιτική για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές για την περίοδο μετά το 2020.

4.17

Στην εκτίμηση επιπτώσεων (η οποία, ως έχει, δεν είναι άψογη, καθώς λείπουν πίνακες, κλπ.) η Επιτροπή παρουσιάζει κατ' αρχάς την επιλογή «διατήρηση της σημερινής κατάστασης», την οποία απορρίπτει η ΕΟΚΕ. Σε ότι αφορά τις άλλες τρεις επιλογές για ένα μελλοντικό πλαίσιο πολιτικής, η ΕΟΚΕ εκφράζει, επί του παρόντος, την ανησυχία της σχετικά με τα ακόλουθα σημεία:

4.17.1

Η απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές χωρίς συγκεκριμένους στόχους για ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές μετά το 2020 δεν φαίνεται να εξασφαλίζει μία βέβαιη ανάπτυξη της χρήσης ΑΠΕ. Ωστόσο, αυτή η επιλογή συνάδει καλύτερα σε μια ανοικτή αγορά ενέργειας και θα εξασφαλίσει καλύτερα αποτελέσματα από άποψη κόστους. Επίσης, θα ενισχύσει το σύστημα εμπορίας εκπομπών. Στο πλαίσιο αυτής της επιλογής, φαίνεται βέβαιο ότι η χρήση ΑΠΕ θα εξελιχθεί θετικά, δεδομένης της ισχυρής ανάπτυξης ΑΠΕ μέχρι στιγμής, της τρέχουσας και της αυξανόμενης μελλοντικής επένδυσης σε Ε&Α (και άλλων επενδύσεων), των δεσμευτικών στόχων που έχουν τεθεί όσον αφορά το κλίμα, καθώς και των μελλοντικών πολιτικών τις οποίες έχει περιγράψει συνοπτικά η Επιτροπή.

4.17.2

Η διατήρηση του παρόντος συστήματος εθνικών δεσμευτικών στόχων θα είναι αποτελεσματική και θα ωφελήσει τουλάχιστον ένα τμήμα του κλάδου των επιχειρήσεων ΑΠΕ. Ωστόσο, δεν θα εγγυηθεί την οικονομική αποτελεσματικότητα της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές. Οι τιμές που έχουν τεθεί στο πλαίσιο αυτής της επιλογής θα θέσουν σε κίνδυνο το σύστημα εμπορίας εκπομπών. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να σχεδιάσουν εκ νέου τις πολιτικές τους για να εξασφαλίσουν τη συμμόρφωση, πράγμα που θα παρεμπόδιζε τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, παρά τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί για την ενίσχυση της συνεργασίας και του εμπορίου. Οι δεσμευτικοί στόχοι έχουν βοηθήσει στην επιτυχή δρομολόγηση των τεχνολογικών εξελίξεων στον τομέα των ΑΠΕ στην ΕΕ· ωστόσο, ο ισχυρισμός αυτός ενδέχεται να αποδυναμωθεί στο μέλλον.

4.17.3

Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι η επιλογή της ενιαίας διαχείρισης με τον καθορισμό φιλόδοξων στόχων για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές σε ολόκληρη την ΕΕ παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα τα οποία συμφωνούν με την έννοια της ΕΕΚ (5). Αυτή η επιλογή θα πρέπει να προτιμηθεί, ενόσω δεν έχουν καθοριστεί ακόμη στόχοι για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες ανάγκες όσον αφορά τον περιορισμό των αερίων του θερμοκηπίου. Ωστόσο, φαίνεται ότι η Επιτροπή επισήμανε σωστά τους κινδύνους υψηλότερου κόστους και δυσκολίας αποδοχής από το κοινό. Επίσης, είναι πιθανό να χρειαστεί να δημιουργηθεί μια νέα, μεγάλη διοικητική υποδομή.

4.18

Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να επικεντρώσει τις μελλοντικές εργασίες της σε μια γραμμή πολιτικής για την περίοδο μετά το 2020, η οποία θα βασίζεται κυρίως στην πρώτη επιλογή. Η πολιτική απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές δεν θα βασίζεται σε στόχους ΑΠΕ, αλλά σε έναν σαφή στόχο μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου και μια τιμή του άνθρακα, αρκετά υψηλή για να προωθήσει καλύτερα μέτρα αποτελεσματικότητας και να συμβάλει στην Ε&Α και στην πραγματοποίηση επενδύσεων από τους ενδιαφερόμενους φορείς, αλλά όχι τόσο υψηλή ώστε να πλήττει τους καταναλωτές και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. Επιπλέον, απαιτούνται πρόσθετα μέτρα για την προώθηση της ανάπτυξης και των επενδύσεων σε τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι οποίες τελικά θα φέρουν πραγματικές αλλαγές. Στην ιδανική περίπτωση, τα εν λόγω μέτρα θα πρέπει να είναι κοινά για όλη την ΕΕ και προσαρμοσμένα στην κάθε τεχνολογία.

4.19

Ήδη στο εγγύς μέλλον, θα πρέπει να γίνουν βήματα για τη βελτίωση της λειτουργίας του ισχύοντος πλαισίου για τις ΑΠΕ. Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προθέσεις της Επιτροπής. Θα πρέπει να αναληφθούν χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση δράσεις για την ενσωμάτωση της ανανεώσιμης ενέργειας στις αγορές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων που σχετίζονται με τη σύνδεση στο δίκτυο, την εξισορρόπηση και τις τιμές δικτύου.