ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Βάσει του σημείου 28 της διοργανικής συμφωνίας της 17ης Μαΐου 2006 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για δημοσιονομική πειθαρχία και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση[1] επιτρέπεται η κινητοποίηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση (EGF/ΕΤΠ) μέσω ενός μηχανισμού ευελιξίας, μέχρι το μέγιστο ετήσιο ποσό των 500 εκατομμυρίων ευρώ, πλέον των σχετικών κονδυλίων του δημοσιονομικού πλαισίου.

Οι κανόνες που ισχύουν για τις συνεισφορές από το ΕΤΠ ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1927/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση[2].

Στις 26 Νοεμβρίου 2010 η Πορτογαλία υπέβαλε την αίτηση EGF/2010/026 PT/Rohde, με την οποία ζήτησε χρηματοδοτική συνεισφορά από το ΕΤΠ λόγω απολύσεων στην εταιρεία Rohde Sociedade Industrial de Calçado Luso-Alemã, Lda (εφεξής «Rohde») στην Πορτογαλία.

Ύστερα από επισταμένη εξέταση της ανωτέρω αίτησης, η Επιτροπή συμπέρανε, σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006, ότι πληρούνται οι όροι χρηματοδοτικής συνεισφοράς στο πλαίσιο του εν λόγω κανονισμού.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ THΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ

Βασικά στοιχεία: ||

Αριθ. αναφοράς ΕΤΠ || EGF/2010/026

Κράτος μέλος || Πορτογαλία

Άρθρο 2 || στοιχείο α)

Κύρια επιχείρηση || Rohde - Sociedade Industrial de Calçado Luso-Alemã, Lda.

Προμηθευτές και παραγωγοί των επόμενων σταδίων του προϊόντος || 0

Περίοδος αναφοράς || 19.5.2010 – 19.9.2010

Ημερομηνία έναρξης παροχής των εξατομικευμένων υπηρεσιών || 20.5.2010

Ημερομηνία υποβολής της αίτησης || 26.11.2010

Απολύσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς || 974

Απολύσεις πριν και μετά την περίοδο αναφοράς || 0

Σύνολο επιλέξιμων απολυμένων εργαζόμενων || 974

Απολυμένοι εργαζόμενοι για τους οποίους ζητείται υποστήριξη || 680

Δαπάνες για τις εξατομικευμένες υπηρεσίες (σε ευρώ) || 2 135 000

Δαπάνες για την παρέμβαση του ΕΤΠ[3] (σε ευρώ) || 95 000

Δαπάνες για την παρέμβαση του ΕΤΠ (%) || 4,26

Συνολικός προϋπολογισμός (σε ευρώ) || 2 230 000

Συνεισφορά του ΕΤΠ (65%) (σε ευρώ) || 1 449 500

1. Η αίτηση υποβλήθηκε στην Επιτροπή στις 26 Νοεμβρίου 2010 και συμπληρώθηκε με επιπρόσθετα στοιχεία έως τις 19 Μαΐου 2011.

2. Η αίτηση πληροί τους όρους για παρέμβαση του ΕΤΠ, που αναφέρονται στο άρθρο 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006, και υποβλήθηκε εντός της προθεσμίας των 10 εβδομάδων η οποία προβλέπεται στο άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού.

Σύνδεση των απολύσεων με τις μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές στη μορφή του παγκόσμιου εμπορίου λόγω της παγκοσμιοποίησης ή της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης

3. Για την τεκμηρίωση της σύνδεσης των απολύσεων με την παγκόσμια χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση, η Πορτογαλία ανέφερε ότι οι κλάδοι της ένδυσης και της υπόδησης επλήγησαν σοβαρά από την κρίση. Αυτοί οι κλάδοι είναι πολύ ευάλωτοι σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως η απώλεια αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών. Η οικονομική ύφεση είχε αρνητικό αντίκτυπο στην αγορά εργασίας, τα ποσοστά της ανεργίας αυξήθηκαν, κι αυτό επηρέασε την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Κατά συνέπεια, οι μεταποιητικοί κλάδοι της οικονομίας γνώρισαν απότομη πτώση των πωλήσεων και της παραγωγής. Οι πορτογαλικές αρχές αναφέρουν ότι στην Πορτογαλία σημειώθηκε πτώση του ΑΕγχΠ κατά τα δύο τελευταία τρίμηνα του 2008 και κατά το 2009 (μείωση 4% σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα Banco de Portugal). Τόσο ο κλάδος της ένδυσης όσο και αυτός της υπόδησης σημείωσαν μείωση εξαγωγών (24 εκατ. ευρώ στην ένδυση, 6 εκατ. ευρώ στην υπόδηση). Οι πορτογαλικές εξαγωγές στον κλάδο της υπόδησης μειώθηκαν το 2009 στα 1 207 εκατ. ευρώ, ήτοι μείωση κατά 6,4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

4. Η εταιρεία Rohde διατήρησε σταθερή θέση στην αγορά παρά τις αυξανόμενες δυσκολίες εξαιτίας του εντεινόμενου ανταγωνισμού, καθώς η Κίνα παίρνει τη θέση του παγκόσμιου ηγέτη στον κλάδο και χώρες όπως το Βιετνάμ, η Ινδία και η Ινδονησία αποκτούν όλο και μεγαλύτερη οικονομική βαρύτητα. Ωστόσο, η κατάσταση της εταιρείας Rohde δέχθηκε πλήγμα από τη μείωση των πωλήσεων, με αποτέλεσμα να επιδεινωθεί η θέση της Rohde στην ευρωπαϊκή αγορά. Το αποτέλεσμα της κρίσης και της μειωμένης επενδυτικής ικανότητας ήταν τελικά να χρεωκοπήσει η μητρική επιχείρηση που έδρευε στο Schwalmstadt της Γερμανίας.

5. Ο όμιλος Rohde εντάχθηκε στη συνέχεια σε σχέδιο ανασυγκρότησης, βάσει του οποίου η εταιρεία αγοράστηκε από την κοινοπραξία μεταξύ της επενδυτικής εταιρείας Square Four και της τράπεζας Morgan Stanley Merchant Bank, σε μια προσπάθεια να διασωθεί η εταιρεία Rohde και το επίπεδο παραγωγής της. Το εργοστάσιο της Πορτογαλίας επρόκειτο αρχικά, βάσει του σχεδιασμού, να παραμείνει στο παραγωγικό δυναμικό. Ωστόσο, τελικά, ο όμιλος μείωσε ουσιαστικά το μέγεθός του. Αυτές οι περιστάσεις, μαζί και με τις μειωμένες παραγγελίες από τη μητρική επιχείρηση, επηρέασαν την κατάσταση του εργοστασίου της Rohde που εδρεύει στη Santa Maria da Feira της Πορτογαλίας, με αποτέλεσμα την έναρξη διαδικασίας αφερεγγυότητας τον Σεπτέμβριο του 2009, η οποία οδήγησε τελικά στο κλείσιμο του εργοστασίου και στην απόλυση των εργαζομένων.

Απόδειξη του αριθμού των απολύσεων και συμμόρφωση με τα κριτήρια του άρθρου 2 στοιχείο α)

6. Η Πορτογαλία υπέβαλε την αίτηση αυτή με βάση το κριτήριο παρέμβασης του άρθρου 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006, που απαιτεί τουλάχιστον 500 απολύσεις σε χρονικό διάστημα τεσσάρων μηνών σε επιχείρηση κράτους μέλους, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων τους οποίους απολύουν οι προμηθευτές της και οι παραγωγοί των επόμενων σταδίων του προϊόντος.

7. Στην αίτηση γίνεται λόγος για 974[4] απολύσεις στη Rohde κατά την τετράμηνη περίοδο αναφοράς από τις 19 Μαΐου 2010 έως τις 19 Σεπτεμβρίου 2010. Όλες αυτές οι απολύσεις υπολογίστηκαν σύμφωνα με το άρθρο 2 δεύτερο εδάφιο δεύτερη περίπτωση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006.

Εξήγηση της απρόβλεπτης φύσης των εν λόγω απολύσεων

8. Οι πορτογαλικές αρχές υποστηρίζουν ότι η χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση και ο αντίκτυπός της δεν ήταν δυνατό να προβλεφθούν. Οι απολύσεις στη Rohde δεν αναμένονταν, παρά τις σταδιακά αυξανόμενες δυσκολίες που αντιμετώπιζε η εταιρεία λόγω του εντονότερου ανταγωνισμού, των αλλεπάλληλων αυξήσεων των εισαγωγών και της μείωσης της κατανάλωσης. Η επιχείρηση κατείχε σταθερή θέση στην αγορά, μέχρι τη στιγμή που η θέση αυτή υπονομεύθηκε εξαιτίας της κρίσης. Επιπλέον, η πτώχευση της μητρικής εταιρείας στη Γερμανία δεν είχε θεωρηθεί αρχικά ότι αποτελεί σοβαρό κίνδυνο, δεδομένου ότι η εταιρεία είχε ενταχθεί σε σχέδιο αποκατάστασης κατά την περίοδο 2008/09.

Προσδιορισμός των επιχειρήσεων που προέβησαν σε απολύσεις και των εργαζομένων που δικαιούνται βοήθεια

9. Στην αίτηση γίνεται λόγος για 974 απολύσεις στη Rohde κατά την τετράμηνη περίοδο αναφοράς. Από αυτό το σύνολο απολυμένων, οι 680 έχουν επιλεγεί ως δικαιούχοι ενίσχυσης. Οι πορτογαλικές αρχές εκτιμούν ότι περίπου το 70% των απολυμένων εργαζόμενων θα συμμετάσχει στα μέτρα που συγχρηματοδοτεί το ΕΤΠ, ενώ οι υπόλοιποι θα βρουν άλλη εργασία, ή θα μεταβούν στο εξωτερικό, θα συνταξιοδοτηθούν ή θα συμμετάσχουν σε άλλα μέτρα που είναι συμπληρωματικά προς αυτά που συγχρηματοδοτεί το ΕΤΠ.

10. Η κατανομή των εργαζομένων που δικαιούνται ενίσχυση έχει ως εξής:

Κατηγορία || Αριθμός || Ποσοστό

Άνδρες || 88 || 13,00

Γυναίκες || 592 || 87,00

Πολίτες της ΕΕ || 680 || 100,00

Πολίτες άλλων χωρών εκτός ΕΕ || 0 || 0,00

Ηλικίας 15-24 ετών || 1 || 0,15

Ηλικίας 25-54 ετών || 632 || 92,94

Ηλικίας 55-64 ετών || 45 || 6,62

Ηλικίας > 64 ετών || 2 || 0,29

Πρέπει να σημειωθεί ότι το 78,5% αυτών των εργαζομένων δεν έχει ολοκληρώσει σπουδές στοιχειώδους εκπαίδευσης (εννιάχρονη σχολική εκπαίδευση), ενώ μόλις το 17,8% έχει ολοκληρώσει τη στοιχειώδη εκπαίδευση και το 1,2% τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Στις ανωτέρω κατηγορίες υπάρχουν 7 εργαζόμενοι με χρόνιο πρόβλημα υγείας ή με αναπηρία.

11. Όσον αφορά τις επαγγελματικές κατηγορίες, η κατανομή έχει ως εξής:

Κατηγορία || Αριθμός || Ποσοστό

Νομικοί σύμβουλοι, ανώτερα διοικητικά   και διευθυντικά στελέχη || 2 || 0,29

Ειδικευμένοι εργαζόμενοι || 1 || 0,15

Τεχνικοί και εργαζόμενοι συναφούς ειδίκευσης || 17 || 2,50

Υπάλληλοι γραφείου || 34 || 5,00

Εργαζόμενοι στην παροχή υπηρεσιών και εργαζόμενοι καταστήματος και προώθησης πωλήσεων || 3 || 0,44

Ειδικευμένοι τεχνίτες και εργαζόμενοι συναφών ειδικεύσεων || 537 || 78,97

Χειριστές εγκαταστάσεων και μηχανημάτων και συναρμολογητές || 20 || 2,94

Ανειδίκευτοι εργάτες || 66 || 9,71

12. Σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006, η Πορτογαλία διαβεβαίωσε ότι εφαρμόστηκε πολιτική ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών και ότι τηρήθηκε η αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων, πράγμα που θα εξακολουθήσει να γίνεται και κατά τα διάφορα στάδια της παρέμβασης του ΕΤΠ, ιδίως όσον αφορά την πρόσβαση στο εν λόγω Ταμείο.

Περιγραφή της θιγόμενης περιοχής, των αρχών της και των άμεσα ενδιαφερόμενων παραγόντων της

13. Η θιγόμενη περιοχή είναι κυρίως ο δήμος της Santa Maria Da Feira, όπου ήταν εγκατεστημένη η εταιρεία Rohde. Ωστόσο, οι απολύσεις επηρέασαν και τον όμορο δήμο του Ovar. Οι εν λόγω δήμοι βρίσκονται σε δύο περιφέρειες NUTS II: ο ένας στην περιφέρεια Norte (Βόρεια Πορτογαλία) και ο άλλος στην περιφέρεια Centro (Κεντρική Πορτογαλία).

14. Η Βόρεια Πορτογαλία είναι η πιο πυκνοκατοικημένη περιφέρεια της Πορτογαλίας και ταυτόχρονα η πιο έντονα βιομηχανοποιημένη περιφέρεια της χώρας, με μεγάλη συγκέντρωση παραδοσιακών κλάδων (κλωστοϋφαντουργία, ένδυση, υπόδηση, επεξεργασία ξύλου), ενώ και ο κλάδος των υπηρεσιών έχει αρχίσει πρόσφατα να αναπτύσσεται. Σε όλους αυτούς τους κλάδους κυριαρχούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η περιφέρεια εξακολουθεί να υποφέρει από χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, κυρίως όσον αφορά τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς και από μακροχρόνια ανεργία.

15. Η Κεντρική Πορτογαλία είναι περιφέρεια που χαρακτηρίζεται από χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα και μεγάλες δημογραφικές ανισορροπίες, οι οποίες οφείλονται κατά κύριο λόγο στη συνεχιζόμενη μείωση του πληθυσμού και στη σταδιακή γήρανση του εναπομένοντος πληθυσμού. Η παραγωγική δομή είναι διαφοροποιημένη, αλλά στον βιομηχανικό τομέα κυριαρχούν οι παραδοσιακές παραγωγικές ειδικότητες. Όπως και η Βόρεια Πορτογαλία, η περιφέρεια της Κεντρικής Πορτογαλίας χαρακτηρίζεται από χαμηλό μορφωτικό επίπεδο. Η ανεργία έχει αναχθεί σε μεγάλο πρόβλημα λόγω της υποχώρησης του πρωτογενούς τομέα και των παραδοσιακών βιομηχανικών κλάδων.

16. Και οι δύο περιφέρειες χαρακτηρίζονται από την ευάλωτη δομή της απασχόλησης και την παρουσία προβλημάτων όπως το χαμηλό επίπεδο προσόντων του εργατικού δυναμικού, οι χαμηλοί μισθοί και η επισφαλής απασχόληση.

17. Οι κυριότεροι άμεσα ενδιαφερόμενοι παράγοντες είναι το Instituto do Emprego e Formacão Profissional (IEFP, I.P.), ένας φορέας δημόσιας διοίκησης με αποκεντρωμένα γραφεία εργασίας και κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης, καθώς και οι κοινωνικοί εταίροι (οι ενώσεις εργοδοτών περιλαμβάνουν την Πορτογαλική Ένωση Υποδηματοποιών και Παραγωγών Δερμάτινων Μερών και Ειδών και τους κλάδους της, ενώ οι συνδικαλιστικοί φορείς περιλαμβάνουν την Ομοσπονδία Συνδικαλιστικών Ενώσεων Κλωστοϋφαντουργίας, Προϊόντων Μαλλιού, Ένδυσης, Υπόδησης και Εργατών Δέρματος της Πορτογαλίας). Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης οι δήμοι και οι ενώσεις τους (κυρίως η μητροπολιτική περιοχή του Πόρτο), τα πανεπιστήμια και οι πολυτεχνικές σχολές, καθώς και το Κέντρο Τεχνολογίας Υποδήματος.

Αναμενόμενος αντίκτυπος των απολύσεων όσον αφορά την απασχόληση σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο

18. Σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Πορτογαλίας (INE), το ποσοστό ανεργίας στην Πορτογαλία κατά το τρίτο τρίμηνο του 2010 ήταν 10,9%, ήτοι μεγαλύτερο κατά 1,1% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2009. Το ποσοστό ανεργίας στην περιφέρεια της Βόρειας Πορτογαλίας αυξήθηκε από το 11,6% το τρίτο τρίμηνο του 2009 στο 13,2% την ίδια περίοδο του 2010 και αποτελούσε το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας στη χώρα. Η περιφέρεια της Κεντρικής Πορτογαλίας παρουσίασε μικρή αύξηση του ποσοστού ανεργίας (από 7,2% σε 7,4% κατά την ίδια περίοδο που αναφέρθηκε ανωτέρω).

Στον δήμο της Santa Maria da Feira, όπου ήταν εγκατεστημένη η εταιρεία Rohde, το ποσοστό ανεργίας ήταν το μεγαλύτερο της υποπεριφέρειας NUTS III Entre Douro e Vouga. Στον δήμο του Ovar στην περιφέρεια της Κεντρικής Πορτογαλίας, τα ποσοστά ανεργίας είναι μεγαλύτερα από τον εθνικό μέσο όρο.

Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, ο άμεσος αντίκτυπος του κλεισίματος της εταιρείας Rohde ήταν η απόλυση περίπου 980 εργαζομένων, η οποία έπληξε σοβαρά αυτούς τους δήμους που είχαν ήδη ποσοστά ανεργίας πάνω από τον εθνικό μέσο όρο.

19. Οι πορτογαλικές αρχές αναφέρουν ότι ο άνεργος πληθυσμός των πλέον παραδοσιακών βιομηχανικών κλάδων, συμπεριλαμβανομένης της υπόδησης, χαρακτηρίζεται από πολύ χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και, κατά συνέπεια, δυσκολεύεται περισσότερο να λάβει επανακατάρτιση για να ασκήσει άλλες δραστηριότητες.

Συντονισμένη δέσμη εξατομικευμένων υπηρεσιών προς χρηματοδότηση και κατανομή των εκτιμώμενων δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της συμπληρωματικότητάς της με δράσεις που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία

20. Προτείνονται οι ακόλουθοι τύποι μέτρων, ο συνδυασμός των οποίων θα σχηματίσει μια συντονισμένη δέσμη εξατομικευμένων υπηρεσιών με στόχο την επανένταξη των εργαζομένων στην αγορά εργασίας.

(1) Ενημέρωση και καθοδήγηση: οι ενημερωτικές δράσεις συνίστανται στην πληροφόρηση όλων των πιθανών δικαιούχων σχετικά με τα διαθέσιμα μέτρα, στην ενθάρρυνση των εργαζομένων να συμμετάσχουν ενεργά στα εν λόγω μέτρα, στην παροχή πληροφόρησης σε θέματα αγοράς εργασίας, καθώς και στον καθορισμό και στην προσαρμογή των προσωπικών σχεδίων απασχόλησης του καθενός, ώστε αυτά να περιλαμβάνουν περιγραφή των μέτρων στα οποία προτίθενται να συμμετάσχουν οι εργαζόμενοι. Αυτή η καταγραφή του προφίλ θα διενεργηθεί από τα Γραφεία Εργασίας και δεν συγχρηματοδοτείται από το ΕΤΠ. Αναμένεται ότι 250 από τους εργαζόμενους για τους οποίους ζητείται ενίσχυση θα επιλέξουν να παρακολουθήσουν συνεδρίες πιο σύνθετης καθοδήγησης. Σ' αυτές τις συνεδρίες θα ενθαρρυνθούν οι εργαζόμενοι να στραφούν προς την επαγγελματική κατάρτιση, τον επαγγελματικό αναπροσανατολισμό και την προσωπική ανάπτυξη, όπου περιλαμβάνεται και η προαγωγή της αυτοεκτίμησης και οι τεχνικές αναζήτησης εργασίας. Κατά τη διάρκεια αυτών των δράσεων, οι εργαζόμενοι θα λαμβάνουν επιδόματα σίτισης και μεταφοράς.

(2) Αναγνώριση, επικύρωση και πιστοποίηση ικανοτήτων: με τη βοήθεια αναγνωρισμένων Κέντρων Νέων Ευκαιριών (ΚΝΕ), οι εργαζόμενοι θα προσδιορίσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που έχουν αποκτήσει σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους σε τυπικό και άτυπο πλαίσιο. Κατά τη διάρκεια ατομικών και ομαδικών συνεδριών, μαζί με επαγγελματίες εκπαιδευτές, θα ετοιμάσουν ένα φάκελο που θα περιέχει τα τεκμήρια της μαθησιακής τους πορείας. Θα συσταθούν ειδικές επιτροπές για τους εργαζομένους που χρειάζονται συγκεκριμένες ικανότητες, έτσι ώστε να αποκτήσουν απολυτήριο σχολείου ή πιστοποιητικό επαγγελματικής επάρκειας. Τα ΚΝΕ θα λειτουργήσουν με τη βοήθεια των Κέντρων Επαγγελματικής Κατάρτισης στο πλαίσιο της από κοινού διαχείρισης.

(3) Επαγγελματική κατάρτιση: οι εργαζόμενοι θα λάβουν την πλέον ενδεδειγμένη κατάρτιση ανάλογα με το μορφωτικό τους επίπεδο και τον βαθμό των δεξιοτήτων τους, η οποία θα τους βοηθήσει να επανενταχθούν γρήγορα στην απασχόληση. Θα διεξαχθούν μαθήματα κατάρτισης ενηλίκων για τα οποία θα απονέμεται διπλή πιστοποίηση (εκπαιδευτική και επαγγελματική). Μερικά θα γίνουν βάσει ενοτήτων (ευέλικτη κατάρτιση οργανωμένη σε ταχύρρυθμους κύκλους κατάρτισης, η οποία παρουσιάζεται στα κριτήρια αναφοράς για την κατάρτιση μέσα στον εθνικό κατάλογο επαγγελματικών προσόντων) και μερικά θα αποτελούν συγκεκριμένη κατάρτιση, κατάλληλη για τις συγκεκριμένες ανάγκες της αγοράς εργασίας (δράσεις που δεν περιλαμβάνονται στον εθνικό κατάλογο επαγγελματικών προσόντων). Τα μαθήματα κατάρτισης θα παρέχονται από τα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης και από άλλους φορείς αναγνωρισμένης αρμοδιότητας βάσει των στοιχείων του IEFP. Θα παρέχονται, με αυστηρούς όρους και όρια, επιδόματα κατάρτισης, σίτισης και μεταφοράς, ατομική ασφάλιση κατά ατυχημάτων και κατάλυμα.

(4) Επιχορήγηση για κατάρτιση κατόπιν προσωπικής πρωτοβουλίας: το μέτρο αυτό θα δώσει τη δυνατότητα σε εργαζομένους να συμμετάσχουν σε κατάλληλα μαθήματα κατάρτισης, τα οποία θα συμφωνηθούν στο πλαίσιο των προσωπικών τους σχεδίων απασχόλησης και τα οποία παρέχονται από αναγνωρισμένα ιδρύματα κατάρτισης. Αυτοί που θα συμμετάσχουν σ' αυτή τη μορφή κατάρτισης, θα λάβουν επιχορήγηση με αυστηρούς όρους. Μπορούν να παρακολουθήσουν, διαδοχικά ή ταυτόχρονα, περισσότερους από έναν κύκλους μαθημάτων, υπό τον όρο ότι δεν θα υπερβούν τα καθορισμένα όρια.

(5) Υποστήριξη για ατομική αναζήτηση εργασίας: πρόκειται για επιχορήγηση που παρέχεται σε εργαζομένους οι οποίοι, κατά τη διάρκεια της περιόδου υλοποίησης της δέσμης μέτρων του ΕΤΠ, βρίσκουν μόνοι τους νέα θέση εργασίας, είτε με σύμβαση αορίστου χρόνου είτε για διάστημα τουλάχιστον έξι μηνών. Το ποσό διαφέρει ανάλογα με τη διάρκεια της σύμβασης εργασίας και μπορεί να αυξηθεί αν ο νέος τόπος εργασίας απέχει περισσότερο από 100 χιλιόμετρα από τον τόπο κατοικίας του εργαζομένου.

(6) Κίνητρα για προσλήψεις: με σκοπό την τόνωση της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας, μπορεί να δοθεί οικονομική στήριξη σε εργοδοτικούς φορείς που υπογράφουν συμβάσεις πλήρους απασχόλησης με εργαζομένους που είναι δικαιούχοι της παρέμβασης του ΕΤΠ. Οι συμβάσεις πρέπει να έχουν ελάχιστη διάρκεια 12 μηνών, ενώ το καταβαλλόμενο οικονομικό κίνητρο είναι μεγαλύτερο για όσους προσλαμβάνουν εργαζομένους με συμβάσεις αορίστου χρόνου.

(7) Επιχειρηματική υποστήριξη: για τους εργαζομένους που επιθυμούν να δημιουργήσουν δική τους επιχείρηση, θα οργανωθεί κατάρτιση με στόχο την απόκτηση ειδικών γνώσεων και ικανοτήτων για την ίδρυση και τη διοίκηση μικρών επιχειρήσεων. Η παρακολούθηση των μαθημάτων κατάρτισης θα είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την έκδοση της απόφασης με την οποία θα παρέχεται στήριξη για την ίδρυση της νέας επιχείρησης, εκτός αν υπάρχει επιβεβαιωμένη προϋπάρχουσα κατάρτιση ή συναφής πείρα. Η τεχνική υποστήριξη του εγχειρήματος περιλαμβάνει δραστηριότητες που αποσκοπούν στη στήριξη της ανάπτυξης της επιχειρηματικής ιδέας, στην κατάρτιση του επιχειρηματικού σχεδίου, στη σύσταση της εταιρείας και στην παρακολούθηση του εγχειρήματος κατά το πρώτο έτος υλοποίησής του.

(8) Υποστήριξη για τη δημιουργία επιχείρησης: οι εργαζόμενοι θα λάβουν μη επιστρεπτέα επιδότηση 20.000 ευρώ για κάθε θέση απασχόλησης που θα δημιουργήσουν, συμπεριλαμβανομένης της δικής τους, με ανώτατο όριο τις τρεις θέσεις. Οι θέσεις εργασίας που θα δημιουργηθούν πρέπει να καλυφθούν από δικαιούχους του ΕΤΠ ή από ανέργους εγγεγραμμένους στα Γραφεία Εργασίας της περιφέρειας, και πρέπει να είναι πλήρους απασχόλησης με διάρκεια τουλάχιστον δύο ετών. Θα παρέχονται, με αυστηρούς όρους και όρια, επιδόματα σίτισης και μεταφοράς, καθώς και ατομική ασφάλιση κατά ατυχημάτων.

(9) Σχέδιο ένταξης: το σχέδιο αυτό θα προσφέρει στους εργαζομένους εργασιακή πείρα τουλάχιστον 30 ωρών την εβδομάδα για διάστημα έξι έως δώδεκα μηνών. Ο στόχος είναι να εξασφαλιστεί ότι οι εργαζόμενοι αυτοί δεν θα χάσουν την επαφή τους με άλλους εργαζομένους, δεν θα υποφέρουν από απομόνωση και απογοήτευση και θα έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν νέες γνώσεις και δεξιότητες, και έτσι να βελτιώσουν την απασχολησιμότητά τους μετά την περίοδο ένταξης. Οι εργαζόμενοι θα τοποθετηθούν για περιορισμένο χρονικό διάστημα σε εργοδότες που θα είναι μη κερδοσκοπικοί φορείς. Κατ' αυτό τον τρόπο θα δικαιούνται επιδόματα σίτισης και μεταφοράς, ασφάλεια και μηνιαία επιδότηση αντί μισθού.

21. Οι δαπάνες για τη χρήση του ΕΤΠ, οι οποίες περιλαμβάνονται στην αίτηση σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1927/2006, καλύπτουν προπαρασκευαστικές δραστηριότητες, δραστηριότητες διαχείρισης και ελέγχου, καθώς και δραστηριότητες ενημέρωσης και δημοσιότητας.

22. Οι εξατομικευμένες υπηρεσίες που παρουσίασαν οι πορτογαλικές αρχές αποτελούν ενεργητικά μέτρα για την αγορά εργασίας, τα οποία εντάσσονται στο πλαίσιο των επιλέξιμων δράσεων που ορίζονται στο άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006. Οι πορτογαλικές αρχές εκτιμούν ότι το συνολικό κόστος αυτών των υπηρεσιών ανέρχεται σε 2 135 000 ευρώ και ότι οι δαπάνες για την υλοποίηση της παρέμβασης του ΕΤΠ ανέρχονται σε 95 000 ευρώ (4,26% του συνολικού ποσού). Η συνολική συνεισφορά που ζητείται από το ΕΤΠ είναι 1 449 500 ευρώ (65% του συνολικού κόστους).

Δράσεις || Εκτιμώμενος αριθμός εργαζομένων για τους οποίους ζητείται ενίσχυση || Εκτιμώμενο κόστος ανά εργαζόμενο για τον οποίο ζητείται ενίσχυση (σε ευρώ) || Συνολικό κόστος (ΕΤΠ και εθνική συγχρηματο-δότηση) (σε ευρώ)

Εξατομικευμένες υπηρεσίες (άρθρο 3 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006)

Ενημέρωση και καθοδήγηση || 250 || 160 || 40 000

Αναγνώριση, επικύρωση και πιστοποίηση ικανοτήτων || 250 || 640 || 160 000

Επαγγελματική κατάρτιση || 150 || 6 000 || 900 000

Επιχορήγηση για κατάρτιση κατόπιν προσωπικής πρωτοβουλίας || 20 || 4 000 || 80 000

Υποστήριξη για ατομική αναζήτηση εργασίας || 80 || 1 000 || 80 000

Κίνητρα για προσλήψεις || 50 || 2 300 || 115 000

Επιχειρηματική υποστήριξη || 30 || 2 000 || 60 000

Υποστήριξη για τη δημιουργία επιχείρησης || 20 || 20 000 || 400 000

Σχέδιο ένταξης || 100 || 3 000 || 300 000

Υποσύνολο εξατομικευμένων υπηρεσιών || || 2 135 000

Δαπάνες για την υλοποίηση της παρέμβασης του ΕΤΠ (άρθρο 3 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006)

Προπαρασκευαστικές δραστηριότητες || || 2 000

Διαχείριση || || 90 000

Ενημέρωση και δημοσιότητα || || 2 000

Ελεγκτικές δραστηριότητες || || 1 000

Υποσύνολο δαπανών για υλοποίηση της παρέμβασης του ΕΤΠ || || 95 000

Συνολικό εκτιμώμενο κόστος || || 2 230 000

Συνεισφορά του ΕΤΠ (65% του συνολικού κόστους) || || 1 449 500

23. Η Πορτογαλία επιβεβαιώνει ότι τα μέτρα που περιγράφονται ανωτέρω είναι συμπληρωματικά προς τις δράσεις που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία. Η Πορτογαλία θα εξασφαλίσει επίσης σαφή διαδρομή ελέγχου για τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠ και διαβεβαιώνει ότι δεν ζητείται ούτε χρησιμοποιείται για τις δραστηριότητες αυτές καμία άλλη χρηματοδότηση από την ΕΕ.

Ημερομηνία(-ες) κατά την οποία/τις οποίες ξεκίνησαν ή έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσουν οι εξατομικευμένες υπηρεσίες για τους θιγόμενους εργαζομένους

24. Οι εξατομικευμένες υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στη συντονισμένη δέσμη μέτρων για την οποία ζητείται συγχρηματοδότηση από το ΕΤΠ άρχισαν να παρέχονται από την Πορτογαλία στους πληττόμενους εργαζομένους στις 20 Μαΐου 2010. Η ημερομηνία αυτή, επομένως, αντιπροσωπεύει την αρχή της περιόδου επιλεξιμότητας για οποιαδήποτε βοήθεια ενδέχεται να χορηγηθεί από το EΤΠ.

Διαδικασίες για τη διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους

25. Η αίτηση προς το ΕΤΠ παρουσιάστηκε στη σύσκεψη του διοικητικού συμβουλίου του IEFP, I.P. στις 29 Νοεμβρίου 2010. Το IEFP, I.P., το οποίο είναι η διαχειριστική αρχή και η αρχή πληρωμών για το ΕΤΠ στην Πορτογαλία, έχει τριμερή σύνθεση.

26. Οι πορτογαλικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που καθορίζονται στην εθνική νομοθεσία και στη νομοθεσία της ΕΕ όσον αφορά τις ομαδικές απολύσεις.

Πληροφορίες για τις δράσεις που είναι υποχρεωτικές δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας ή σύμφωνα με τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας

27. Όσον αφορά την τήρηση των κριτηρίων που προβλέπονται στο άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006, οι πορτογαλικές αρχές στην αίτησή τους:

· επιβεβαίωσαν ότι η χρηματοδοτική συνεισφορά του ΕΤΠ δεν αντικαθιστά τα μέτρα που αποτελούν ευθύνη των επιχειρήσεων βάσει της εθνικής νομοθεσίας ή των συλλογικών συμβάσεων·

· απέδειξαν ότι οι δράσεις παρέχουν στήριξη σε μεμονωμένους εργαζόμενους και δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για την αναδιάρθρωση εταιρειών ή τομέων·

· επιβεβαίωσαν ότι οι επιλέξιμες δράσεις που αναφέρονται ανωτέρω δεν τυγχάνουν βοήθειας από άλλα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ.

Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου

28. Η Πορτογαλία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι η διαχείριση και ο έλεγχος της χρηματοδοτικής συνεισφοράς θα ανατεθούν στο Instituto do Emprego e Formação Profissional, I.P., δηλ. στη δημόσια υπηρεσία απασχόλησης. Η συνολική διαχείριση ασκείται από την Υπηρεσία Απασχόλησης, και με τη βοήθεια της Υπηρεσίας Επαγγελματικής Κατάρτισης, της Υπηρεσίας Οικονομικού και Διαχειριστικού Ελέγχου και των περιφερειακών αντιπροσωπειών των περιφερειών της Βόρειας Πορτογαλίας και της Κεντρικής Πορτογαλίας. Η συνολική οικονομική διαχείριση έχει ανατεθεί στην Υπηρεσία Οικονομικού και Διαχειριστικού Ελέγχου. Αρμόδιες για την έγκριση και την καταβολή των ενισχύσεων είναι οι περιφερειακές αντιπροσωπείες των περιφερειών της Βόρειας Πορτογαλίας και της Κεντρικής Πορτογαλίας. Τα περισσότερα ενεργητικά μέτρα θα υλοποιηθούν από τα Γραφεία Εργασίας και τους συμπράττοντες φορείς, δηλ. τα κοινά κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης των δήμων που έχουν πληγεί περισσότερο. Η Πορτογαλία διαβεβαίωσε ότι θα τηρηθεί η αρχή του διαχωρισμού καθηκόντων μεταξύ και εντός των αρμόδιων φορέων.

Το Instituto de Gestão do Fundo Social Europeu (IGFSE, I.P.), δηλ. το Ίδρυμα Διαχείρισης του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, θα είναι αρμόδιο για τους λογιστικούς και λοιπούς ελέγχους όσον αφορά την παρούσα αίτηση κινητοποίησης του ΕΤΠ.

Χρηματοδότηση

29. Με βάση την αίτηση της Πορτογαλίας, η προτεινόμενη συνεισφορά του ΕΤΠ στη συντονισμένη δέσμη εξατομικευμένων υπηρεσιών (καθώς και στη δαπάνη για την υλοποίηση της παρέμβασης του ΕΤΠ) ανέρχεται σε 1 449 500 ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει το 65% του συνολικού κόστους. Η βοήθεια που προτείνει η Επιτροπή βάσει του Ταμείου στηρίζεται στις πληροφορίες που έδωσε η Πορτογαλία.

30. Λαμβάνοντας υπόψη το μέγιστο δυνατό ποσό χρηματοδοτικής συνεισφοράς από το ΕΤΠ που καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 1 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1927/2006, καθώς και τα περιθώρια για την ανακατανομή πιστώσεων, η Επιτροπή προτείνει την κινητοποίηση του ΕΤΠ για το σύνολο του προαναφερόμενου ποσού, το οποίο θα διατεθεί στο πλαίσιο του τομέα 1α του δημοσιονομικού πλαισίου.

31. Μετά τη διάθεση του προτεινόμενου ποσού χρηματοδοτικής συνεισφοράς θα παραμείνει διαθέσιμο για χρηματοδότηση κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων μηνών του έτους ποσοστό μεγαλύτερο από το 25% του μέγιστου ετήσιου ποσού του ΕΤΠ, όπως απαιτείται βάσει του άρθρου 12 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006.

32. Με την υποβολή της παρούσας πρότασης κινητοποίησης του ΕΤΠ, η Επιτροπή κινεί την απλουστευμένη διαδικασία τριμερών συσκέψεων, όπως προβλέπεται στο σημείο 28 της διοργανικής συμφωνίας της 17ης Μαΐου 2006, ώστε να επιτευχθεί η συμφωνία των δύο σκελών της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής ως προς την ανάγκη χρησιμοποίησης του ΕΤΠ και του απαιτούμενου ποσού. Η Επιτροπή καλεί το πρώτο από τα δύο σκέλη της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής που θα καταλήξει σε συμφωνία επί του σχεδίου της πρότασης κινητοποίησης, στο κατάλληλο πολιτικό επίπεδο, να ενημερώσει το άλλο σκέλος και την Επιτροπή για τις προθέσεις του. Σε περίπτωση διαφωνίας ενός εκ των δύο σκελών της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής, θα συγκληθεί επίσημη τριμερής σύσκεψη.

33. Η Επιτροπή υποβάλλει χωριστά αίτηση μεταφοράς για να εγγραφούν στον προϋπολογισμό του 2011 ειδικές πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων, όπως απαιτείται βάσει του σημείου 28 της διοργανικής συμφωνίας της 17ης Μαΐου 2006.

Πηγή πιστώσεων πληρωμών

34. Με τον διορθωτικό προϋπολογισμό αριθ. 2/2011 αυξήθηκε η γραμμή 04.0501 του προϋπολογισμού κατά 50 000 000 ευρώ σε πιστώσεις πληρωμών για το ΕΤΠ. Οι πιστώσεις από αυτή τη γραμμή του προϋπολογισμού θα χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη του ποσού των 1 449 500 ευρώ που απαιτούνται για την παρούσα αίτηση.

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την κινητοποίηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση, σύμφωνα με το σημείο 28 της διοργανικής συμφωνίας της 17ης Μαΐου 2006 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για δημοσιονομική πειθαρχία και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (αίτηση EGF/2010/026 PT/Rohde από την Πορτογαλία)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τη διοργανική συμφωνία της 17ης Μαΐου 2006 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για δημοσιονομική πειθαρχία και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση[5], και ιδίως το σημείο 28,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1927/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση[6], και ιδίως το άρθρο 12 παράγραφος 3,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής[7],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)       Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση (EGF/ΕΤΠ) συστάθηκε για να παρέχει πρόσθετη στήριξη στους εργαζομένους που απολύονται λόγω των μεγάλων διαρθρωτικών αλλαγών που επιφέρει η παγκοσμιοποίηση στη μορφή του παγκόσμιου εμπορίου και για να τους βοηθά να επανενταχθούν στην αγορά εργασίας.

(2)       Για τις αιτήσεις που υποβάλλονται από την 1η Μαΐου 2009 και εξής το πεδίο εφαρμογής του ΕΤΠ επεκτάθηκε, ώστε να περιλαμβάνει και τη στήριξη για εργαζομένους των οποίων η απόλυση είναι άμεσο αποτέλεσμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης.

(3)       Η διοργανική συμφωνία της 17ης Μαΐου 2006 επιτρέπει την κινητοποίηση του ΕΤΠ μέχρι το ποσό των 500 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως.

(4)       Στις 26 Νοεμβρίου 2010 η Πορτογαλία υπέβαλε αίτηση για την κινητοποίηση του ΕΤΠ όσον αφορά τις απολύσεις στην επιχείρηση Rohde, την οποία συμπλήρωσε με πρόσθετες πληροφορίες που αφορούν το διάστημα έως και τις 19 Μαΐου 2011. Η αίτηση πληροί τις απαιτήσεις που ισχύουν για τον καθορισμό των χρηματοδοτικών συνεισφορών, όπως ορίζονται στο άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτείνει τη διάθεση ποσού 1 449 500 ευρώ.

(5)       Επομένως, πρέπει να κινητοποιηθεί το ΕΤΠ για τη χορήγηση χρηματοδοτικής συνεισφοράς με βάση την αίτηση που υπέβαλε η Πορτογαλία,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Στο πλαίσιο του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2011, κινητοποιείται το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση (ΕΤΠ) για την παροχή ποσού 1 449 500 ευρώ σε πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και σε πιστώσεις πληρωμών.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

[Βρυξέλλες/Στρασβούργο],

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο                     Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος                                                   Ο Πρόεδρος

[1]               ΕΕ C 139 της 14.6.2006, σ. 1.

[2]               ΕΕ L 406 της 30.12.2006, σ. 1.

[3]               Σύμφωνα με το άρθρο 3 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1927/2006.

[4]               Οι πορτογαλικές αρχές διευκρίνισαν ότι οι απολύσεις αφορούσαν 983 εργαζομένους κατά την περίοδο αναφοράς, αλλά εννέα εξ αυτών δεν εγγράφηκαν σε Γραφείο Εργασίας και επομένως δεν είναι επιλέξιμοι για να συμπεριληφθούν στην εν λόγω αίτηση.

[5]               ΕΕ C 139 της 14.6.2006, σ. 1.

[6]               ΕΕ L 406 της 30.12.2006, σ. 1.

[7]               ΕΕ C […] της […], σ. […].