[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 15.2.2011

COM(2011) 69 τελικό

2008/0147 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟσύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσηςσχετικά με τη

θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση σε ό, τι αφορά πρόταση για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/62/ΕΚ περί επιβολής τελών στα βαρέα φορτηγά οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής

2008/0147 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟσύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσηςσχετικά με τη

θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση σε ό, τι αφορά πρόταση για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/62/ΕΚ περί επιβολής τελών στα βαρέα φορτηγά οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(2008) 436 τελικό – 2008/0147 COD): | 08/07/2008 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: | 16/12/2009 |

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: | 11/03/2009 |

Ημερομηνία έγκρισης της πολιτικής συμφωνίας του Συμβουλίου ενόψει θέσης του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: | 15/10/2010 |

Ημερομηνία έγκρισης της θέσης του Συμβουλίου: | 14/02/2011 |

2. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Για την εξάλειψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων μεταφορών και την καθιέρωση δίκαιων μηχανισμών για τον καταλογισμό των δαπανών της υποδομής στους μεταφορείς, η οδηγία 1999/62/ΕΚ καθορίζει μέγιστα όρια που τα κράτη μέλη δύναται να καταλογίσουν στα βαρέα φορτηγά οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής. Κατά τον καθορισμό των ορίων αυτών, τα κράτη μέλη μπορεί να μην λαμβάνουν υπόψη εξωτερικά κόστη, όπως ατμοσφαιρική ρύπανση και ηχορύπανση. Με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις της Επιτροπής επιτρέπονται τα τέλη αυτά τα οποία, αν θεσπιστούν, θα προωθήσουν αποτελεσματικότερες και καθαρότερες εμπορευματικές μεταφορές. Η κύρια μεταξύ των άλλων προτεινόμενων αλλαγών παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη μέλη να διαφοροποιούν τα τέλη διοδίων προκειμένου να προωθήσουν τη χρήση των υποδομών εκτός των ωρών αιχμής, με τελικό αποτέλεσμα τον περιορισμό των συμφορήσεων. Τέλος, το πρόσθετο εισόδημα που δημιουργείται με τη χρέωση του εξωτερικού κόστους θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση έργων που καθιστούν βιώσιμες τις μεταφορές.

3. Παρατηρήσεις σχετικά με τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση

3.1 Γενικές παρατηρήσεις σχετικά με τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση

Κύριοι στόχοι της πρότασης της Επιτροπής είναι να μπορούν τα κράτη μέλη να καταλογίσουν το σημαντικότερο εξωτερικό κόστος κατά την επιβολή τελών στα βαρέα φορτηγά οχήματα και να παραταθεί το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και πέραν του διευρωπαϊκού δικτύου (ΔΕΔ). Οι στόχοι αυτοί έχουν επιτευχθεί σε μεγάλο βαθμό στη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση.

3.2 Λεπτομερείς παρατηρήσεις της Επιτροπής σχετικά με τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση

Οι κύριες προβλέψεις στη θέση του Συμβουλίου και η γνώμη της Επιτροπής σχετικά με αυτές είναι οι ακόλουθες:

Θέση του Συμβουλίου | Γνώμη της Επιτροπής |

Επέκταση των διατάξεων της οδηγίας για να υπαχθούν σε αυτήν οι αυτοκινητόδρομοι ΔΕΔ (άρθρο 2 και 7). | Απέχει από την αρχική πρόταση της Επιτροπής για επέκταση του πεδίου εφαρμογής σε όλους τους δρόμους, ωστόσο αποτελεί σημαντική πρόοδο |

Επιτρέπεται στα κράτη μέλη να εσωτερικεύουν εξωτερικά κόστη, όπως κόστος της ηχορύπανσης και ατμοσφαιρικής ρύπανσης αλλά όχι της συμφόρησης (άρθρο 7γ παρ.1). Μπορούν ωστόσο να διαφοροποιούν τα τέλη της υποδομής κατά τις ώρες αιχμής σε σταθερό εισόδημα εντός ορίων ευρύτερων από αυτά της υφιστάμενης οδηγίας (άρθρο 7στ παρ.3) | Η Επιτροπή θα προτιμούσε να συμπεριληφθεί η συμφόρηση ως εξωτερικό κόστος, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση και η ηχορύπανση Ωστόσο, η ευρύτερη διαφοροποίηση των τελών για υποδομές αποτελεί την δεύτερη καλύτερη αποδεκτή και εφαρμοστέα λύση για τον περιορισμό των συμφορήσεων |

Η κλάση Euro VI απαλλάσσεται από εξωτερικά κόστη για περίοδο 4 ετών μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας (άρθρο 7γ παρ.3). | Η Επιτροπή καταρχήν υποστηρίζει την απαλλαγή των λιγότερο ρυπογόνων οχημάτων από τα τέλη αυτά, αλλά για καθορισμένο και περιορισμένο διάστημα. |

Τα κράτη μέλη δύνανται να αποφασίσουν να απαλλάξουν οχήματα 3,5-12 τόνων από διόδια για άλλους λόγους πλην του περιβάλλοντος, της συμφόρησης και διοικητικού κόστους (άρθρο 7 παρ.5) | Η Επιτροπή θα προτιμούσε οι παρεκκλίσεις αυτές να βασίζονται σε στόχο και σαφώς καθορισθέντες λόγους |

Προτείνει ότι τα κεφάλαια που συγκεντρώνονται με την εσωτερίκευση του εξωτερικού κόστους θα έπρεπε να διατίθενται σε προγράμματα που βελτιώνουν την βιωσιμότητα του συστήματος μεταφορών, αλλά τα κράτη μέλη έχουν την τελευταία λέξη σε ό,τι αφορά τον τρόπο διάθεσης των κεφαλαίων αυτών (άρθρο 9 παρ.2). | Η Επιτροπή θα προτιμούσε να αντικατασταθεί η λέξη «θα έπρεπε» με την λέξη «θα πρέπει» ή τουλάχιστον να απαιτείται από τα κράτη μέλη να υποβάλουν αναφορά σχετικά με τον τρόπο διάθεσης των κεφαλαίων που συγκεντρώνονται και να εκφράζουν σταθερότερη πολιτική πρόθεση να πράξουν τούτο στον τομέα των μεταφορών, ιδίως στα ΔΕΔ. Η Επιτροπή θα προτιμούσε επίσης να μη διαγραφεί η χρησιμοποιούμενη στην παρούσα οδηγία διατύπωση σε ό, τι αφορά τη χρήση των εσόδων από τα τέλη χρήσης υποδομών. |

Αφαιρέθηκε από την πρόταση (άρθρο 9β) η αρμοδιότητα τροποποίησης των περισσοτέρων εκ των παραρτημάτων της ισχύουσας οδηγίας μέσω πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση (πρώην παλαιά κανονιστική διαδικασία επιτροπολογίας). | Η Επιτροπή θα προτιμούσε να παραμείνει η αρμοδιότητα τροποποίησης των παραρτημάτων αυτών μέσω πράξεων κατ' εξουσιοδότηση, ιδίως του παραρτήματος ΙΙΙ και της τιμής των μελλοντικών ευρωπαϊκών προτύπων του νέου παραρτήματος ΙΙΙβ (της θέσης του Συμβουλίου). |

Σημειώνεται ότι η θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση περιλαμβάνει τις ακόλουθες τροπολογίες της πρώτης ανάγνωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που ήταν αποδεκτές από την Επιτροπή: 30, 34, 36, 46, 50 και 69. Στη θέση του Συμβουλίου περιελήφθη επίσης η τροπολογία 52. Στη θέση του Συμβουλίου ελήφθησαν εν μέρει υπόψη και άλλες τροπολογίες, όπως η τροπολογία 58 για την προσαρμογή στον πληθωρισμό, και μέρος της τροπολογίας 63.

Η τροπολογία 43 έγινε επίσης εν μέρει δεκτή στη θέση του Συμβουλίου. Έτσι, αυξάνεται η επιτρεπόμενη διαφοροποίηση των τελών διοδίων μεταξύ ωρών αιχμής και εκτός αιχμής από 100% άνω του ελάχιστου ορίου σε 175% άνω του μέγιστου επιτρεπόμενου μέσου ορίου. Η προσέγγιση αυτή παρέχει στην πράξη τη δυνατότητα εφαρμογής παρόμοιων κινήτρων για την αποφυγή των ωρών αιχμής, όπως τα Κοινοβούλια που ζήτησαν διαφοροποίηση 500% αλλά μόνο άνω του ελάχιστου ορίου.

Οι ακόλουθες ουσιαστικές τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που ήταν δεκτές από την Επιτροπή, δεν ενσωματώθηκαν στη θέση του Συμβουλίου (οι κυριότερες αναγράφονται με έντονους χαρακτήρες, οι σχετικές τροπολογίες του ΕΚ αναφέρονται με αριθμούς εντός αγκυλών):

- Η τροπολογία στο άρθρο 7α παρ.1 που διαγράφει τη διατύπωση σύμφωνα με την οποία επιτρέπεται στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν μόνο ετήσια τέλη χρήσης στα οχήματα που είναι ταξινομημένα σε αυτό (31).

- Η τροπολογία στο άρθρο 7β παρ. 2 η οποία επιτρέπει στα κράτη μέλη να επιβάλλουν τέλος συμφόρησης, το οποίο αντιστοιχεί στο κόστος της συμφόρησης και απαιτεί από αυτά να καταρτίσουν σχέδια δράσης κατά της συμφόρησης (33).

- Διατύπωση που να επιτρέπει ότι, σε περίπτωση που οι οδηγοί δεν είναι σε θέση να προσκομίσουν αποδεικτικά έγγραφα για επαλήθευση της κλάσης EURO, τυχόν πρόσθετο κόστος που συνεπάγεται η περίπτωση αυτή, θα επιστρέφεται εφόσον ο οδηγός μπορεί να προσκομίσει μεταγενέστερα τις εν λόγω αποδείξεις (42).

- Η τροπολογία στο άρθρο 7ζ (2) που επιβάλλει στην Επιτροπή να ενημερώνει το Κοινοβούλιο και όχι μόνο την επιτροπή, σχετικά με το αν μια ρύθμιση για είσπραξη τελών διοδίων είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις της οδηγίας (44) και της τροπολογίας του άρθρου 7ζ (2) και τροπολογία στο άρθρο 7ζ (4) που επιβάλλει στην Επιτροπή να διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τις αποφάσεις οι οποίες είναι διαθέσιμες στην επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 47.

- Πρόσθετο επί μέρους σημείο στο άρθρο 7ζ παρ. 3 σύμφωνα με ο οποίο τα κράτη μέλη πρέπει να αναφέρουν λεπτομερώς πώς προτίθενται να διαθέσουν τα κεφάλαια τα οποία συγκεντρώνουν με την εσωτερίκευση του εξωτερικού κόστους (45).

- Τροπολογία στο άρθρο 7θ παρ. 5 σχετικά με τη διατύπωση για τη χρήση του συστήματος Galileo. Ειδικότερα, χρήση του συστήματος αυτού ως αποτελεσματικού μέσου είσπραξης των τελών (53).

- Διαφορετική διατύπωση σε ό, τι αφορά τη διάθεση κεφαλαίων που σχηματίζονται από εξωτερικά κόστη (55) και σε ό, τι αφορά τη χρήση για την οποία τα κράτη μέλη διαθέτουν τα κεφάλαια που συγκεντρώνονται από τέλη χρήσης υποδομών (56).

- Τροπολογία στο άρθρο 9 παρ. 2 βάσει της οποίας απαιτείται τουλάχιστον το 15% των κεφαλαίων που συγκεντρώνονται με τον καταλογισμό του εξωτερικού κόστους, να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για κάλυψη δαπανών στο πλαίσιο έργων του ΔΕΔ-Μ (57).

- Τροπολογία στο άρθρο 11 παρ. 2 σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή θα πρέπει να ελέγχει την βαθμιαία κατάργηση των συστημάτων χρονοεξαρτώμενης χρέωσης (61).

- Τροπολογία στο άρθρο 11 παρ. 2 που ζητά από την Επιτροπή να υποβάλει νομοθετική πρόταση για περαιτέρω αναθεώρηση της οδηγίας (δεύτερο μέρος της τροπολογίας 63).

Δεν περιελήφθησαν στην θέση του Συμβουλίου οι ακόλουθες τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου οι οποίες δεν έγιναν δεκτές από την Επιτροπή: 9, 12, 13, 25, 26, 27, 28, 29, 32, 37, 38, 39, 40, 48, 49, 54, 59, 60, 62, 64, 65, 66, 67 και 68.

Τέλος, έγινε εν μέρει δεκτή από το Συμβούλιο η τροπολογία 35 για την προσθήκη νέου άρθρου 7γ, το οποίο απαλλάσσει τα οχήματα που συμμορφώνονται με τα μελλοντικά πρότυπα EURO. Ωστόσο, το Συμβούλιο παραχώρησε μεγαλύτερη περίοδο απαλλαγής για οχήματα EURO VI και προσέθεσε περίοδο απαλλαγής για οχήματα EURO V.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Το Συμβούλιο ενέκρινε τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση με ειδική πλειοψηφία κατόπιν της πολιτικής συμφωνίας που επετεύχθη στις 15 Οκτωβρίου 2010. Η Επιτροπή κρίνει ότι η θέση του Συμβουλίου αντανακλά τους κύριους στόχους της πρότασής της και, επομένως, μπορεί να την υποστηρίξει.