23.2.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 54/34

—

ζητεί, αφενός, τη ρητή αναγνώριση από τη σύνοδο κορυφής του Ρίο+20 της αστικοποίησης ως κύριας αναδυόμενης πρόκλησης προς αντιμετώπιση και, αφετέρου, τη μεγαλύτερη στήριξη στην ανταλλαγή εμπειρίας και μεταφορά γνώσης μεταξύ υποεθνικών κυβερνήσεων και τοπικών αρχών σε παγκόσμια κλίμακα·

—

καλεί την διάσκεψη Ρίο+20 να υιοθετήσει χάρτη πορείας για την πράσινη οικονομία με ειδικό κεφάλαιο για την Πράσινη Τοπική Οικονομία, όπου να αναγνωρίζεται ο καίριος ρόλος των υποεθνικών κυβερνήσεων και των τοπικών αρχών, να προωθείται ένα διεθνές Σύμφωνο των Δημάρχων και των Περιφερειών και να παρέχεται στήριξη στην αποκεντρωμένη συνεργασία για την ανάπτυξη· ένα σχέδιο οικοδόμησης ικανοτήτων πρέπει να υποχρεώνει τις δικαιούχες χώρες να εξασφαλίζουν τη σημαντική συμμετοχή των υποεθνικών αρχών τους στη διαδικασία·

—

ζητεί οι υποεθνικές κυβερνήσεις και οι τοπικές αρχές να ενταχθούν στο θεσμικό πλαίσιο για την αειφόρο ανάπτυξη, αναγνωριζόμενες πλήρως ως ενδιαφερόμενοι φορείς διακυβέρνησης μαζί με τις εθνικές κυβερνήσεις και οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών. Η διάσκεψη «Ρίο+20» πρέπει να προσαρμόσει τις υφιστάμενες δομές των αποκαλούμενων «Κύριων Ομάδων», για παράδειγμα με τη δημιουργία νέας και περιεκτικής κατηγορίας «φορέων διακυβέρνησης»· ζητεί επίσης να δώσει η διάσκεψη κορυφής Ρίο+20 εντολή στον μελλοντικό Παγκόσμιο Οργανισμό για το Περιβάλλον (ή στο UNEP) ή στο μελλοντικό Συμβούλιο Αειφόρου Ανάπτυξης να συστήσει μόνιμη επιτροπή για υποεθνικές και τοπικές κυβερνήσεις·

—

καλεί τη διάσκεψη Ρίο+20 να καθορίσει τα αναγκαία μελλοντικά πλαίσια διακυβέρνησης για την περαιτέρω ανάπτυξη της Τοπικής Ατζέντας 21 και να στηρίξει την προώθηση της περιβαλλοντικής δημοκρατίας παγκοσμίως, π.χ. με τη στήριξη της υπογραφής περιφερειακών συμβάσεων όπως αυτής του Aarhus (UNECE), ή με την έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με μια παγκόσμια Σύμβαση για την Αρχή 10 της Διακήρυξης του Ρίο.

Εισηγητής

ο κ. Ilmar REEPALU (SE/PES), μέλος του δημοτικού συμβουλίου του Malmö

Έγγραφο αναφοράς

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών – Ρίο+20: προς μια πράσινη οικονομία και καλύτερη διακυβέρνηση

COM(2011) 363 τελικό

1.

επικροτεί την απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών να συγκαλέσει Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Αειφόρο Ανάπτυξη στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο τον Ιούνιο του 2012 στο Ρίο ντε Τζανέιρο (Διάσκεψη UNCSD ή Σύνοδος κορυφής «Ρίο+20»), με στόχο την εξασφάλιση ανανεωμένης πολιτικής δέσμευσης για την αειφόρο ανάπτυξη, την εκτίμηση της μέχρι σήμερα προόδου και των αδυναμιών που εξακολουθούν να υπάρχουν στην εφαρμογή των πορισμάτων των προηγούμενων συνόδων κορυφής για την αειφόρο ανάπτυξη, και την αντιμετώπιση νέων και αναδυόμενων προκλήσεων. Αυτό θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο δύο συγκεκριμένων θεμάτων «Η πράσινη οικονομία στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης και η εξάλειψη της φτώχειας» και «Το θεσμικό πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης»·

2.

προτρέπει όλους όσοι συμμετέχουν στη διάσκεψη Ρίο+20 και επηρεάζονται από τα συνακόλουθα μέτρα να εξασφαλίσουν την επιτυχία της διάσκεψης και να πραγματοποιήσουν σημαντικά βήματα προόδου για την αειφόρο ανάπτυξη·

3.

έχει τονίσει σε διαφορετικές περιπτώσεις τη σημασία των μέτρων και των αλλαγών που αφορούν την υποστήριξη και την επέκταση των εργασιών για την αειφόρο ανάπτυξη. Η ΕτΠ θεωρεί ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς – σε παγκόσμιο επίπεδο, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και οι εθνικές, υποεθνικές και τοπικές αρχές – έχουν κοινή ευθύνη για τη δημιουργία αειφόρου κοινωνίας που να σέβεται τους διαθέσιμους φυσικούς πόρους. Τα μέλη της ΕτΠ, οι πόλεις και οι περιφέρειες, θα πρέπει να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο θέμα αυτό και είναι, σε μεγάλο βαθμό, η κινητήριος δύναμη των εργασιών για την επίτευξη αειφόρου ανάπτυξης, λόγω και της στενής σχέσης τους με τους πολίτες της ΕΕ·

4.

ζητά επομένως ρητή αναφορά και ισχυροποίηση των υποεθνικών κυβερνήσεων και των τοπικών αρχών  (1) σε όλες τις διαβουλεύσεις του Ρίο +20. Οι υποεθνικές κυβερνήσεις και οι τοπικές αρχές πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στην προετοιμασία και τη διεξαγωγή της Συνόδου κορυφής, καθώς και στην παρακολούθηση και την υλοποίηση των πορισμάτων της. Τα κράτη μέλη καλούνται να δημιουργήσουν φόρουμ με τις υποεθνικές κυβερνήσεις και τις τοπικές αρχές ενόψει του Ρίο+20·

5.

παροτρύνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επεξεργαστούν μία σαφή και ενιαία θέση της ΕΕ για τη διάσκεψη του ΟΗΕ, καθώς και να εξασφαλίσουν ότι κατόπιν της πολιτικής συμφωνίας στο Ρίο ντε Τζανέιρο θα ακολουθήσουν και συγκεκριμένες πράξεις· τονίζει παράλληλα ότι η συμμετοχή των πολιτών, οι ικανότητες και η ισχύς σε υποεθνικό και τοπικό επίπεδο αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για μια αειφόρο κοινωνία. Προκειμένου να υποστηριχθεί αυτό, θα πρέπει οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας να γίνουν σεβαστές και να αναπτυχθούν μεταξύ όλων των επιπέδων διακυβέρνησης, από το παγκόσμιο επίπεδο μέσω του σχεδιασμού και της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έως τα εθνικά και υποεθνικά επίπεδα. Οι υποεθνικές κυβερνήσεις και οι τοπικές αρχές πρέπει να αναγνωριστούν ως καθ' όλα ισότιμοι εταίροι και η πλέον κατάλληλη βαθμίδα διακυβέρνησης στις προσπάθειες για αειφόρο ανάπτυξη, τόσο κατά την προετοιμασία για τη διάσκεψη του ΟΗΕ, όσο και κατά την υλοποίηση των αποτελεσμάτων της·

6.

ζητεί τη ρητή αναγνώριση από τη σύνοδο κορυφής του Ρίο+20 της αστικοποίησης ως κύριας αναδυόμενης πρόκλησης προς αντιμετώπιση. Η αστικοποίηση αφορά ιδιαίτερα τις υποεθνικές κυβερνήσεις και τις τοπικές αρχές, καθώς πρώτες αυτές καλούνται να διαχειριστούν τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που δημιουργούνται. Από τις αρχές του αιώνα η πλειοψηφία του παγκόσμιου πληθυσμού των 7 δισεκατομμυρίων ανθρώπων κατοικεί σε πόλεις. Ο παγκόσμιος πληθυσμός ενδέχεται να αυξηθεί από 7 σε 9 δισεκατομμύρια ανθρώπους έως το 2050 και ορισμένα σενάρια προβλέπουν ότι το 60 % του εν λόγω πληθυσμού θα κατοικεί σε πόλεις έως το 2030. Η τάση αυτή διαπιστώνεται ιδίως σε αναπτυσσόμενες χώρες ή σε χώρες που βρίσκονται σε ταχεία μεταβατική περίοδο. Η βιώσιμη αστική ανάπτυξη απαιτεί ολιστική και ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη διαχείριση των οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικο–πολιτισμικών διαστάσεων της ανάπτυξης εντός ορισμένου χώρου και φυσικού πλαισίου. Η ΕτΠ συνιστά να αναληφθούν μεγαλύτερες προσπάθειες για την ανάπτυξη και την υποστήριξη της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης·

7.

τονίζει ότι η «αειφόρος ανάπτυξη» βασίζεται στην ισορροπία των κοινωνικών, οικολογικών και οικονομικών παραγόντων και ότι, κατά συνέπεια, η καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού πρέπει επίσης να αποτελέσουν κύρια μέριμνα της διάσκεψης Ρίο+20, όπως και η εξοικονόμηση πόρων, η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και άλλοι στόχοι περιβαλλοντικής πολιτικής·

8.

προσδοκά να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες για την παραγωγή, αξιολόγηση, παρουσίαση και διάδοση ορθών πρακτικών βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Υπάρχει μεγάλη ζήτηση για ανταλλαγή εμπειρίας και μεταφορά γνώσης όσον αφορά τόσο τους θεσμικούς φορείς όσο και την προσέγγιση βάσει ολιστικού και ολοκληρωμένου συστήματος στις διαδικασίες σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων. Η καλή αστική διακυβέρνηση, ο χωροταξικός σχεδιασμός, τα συστήματα καθορισμού χρήσεων γης, η νομοθεσία και οι πολιτικές, η χρηματοδότηση, η συνεργασία δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, η δημόσια συμμετοχή, η εκπαίδευση, η κατάρτιση και η πληροφόρηση είναι τομείς στους οποίους υπάρχει σημαντική ανάγκη ανταλλαγής εμπειρίας και μεταφοράς γνώσης μεταξύ υποεθνικών κυβερνήσεων και τοπικών αρχών σε παγκόσμια κλίμακα·

9.

επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι είναι ιδιαιτέρως σημαντικό να τονιστούν και να αναπτυχθούν διάφορες μορφές εταιρικών σχέσεων καθώς και η αλληλεπίδραση μεταξύ των πόλεων και των περιχώρων τους. Ο αυξανόμενος πληθυσμός σε πόλεις έχει ως αποτέλεσμα τη μεγάλη ζήτηση για παραγωγή και προμήθεια αγαθών, π.χ. για τρόφιμα, καθώς και για την αντίστοιχη διαχείριση αποβλήτων και απορριμμάτων. Ένα συγκεκριμένο παράδειγμα της ανάγκης για ευρύτερη συνεργασία μεταξύ των πόλεων και των περιχώρων τους είναι η διαχείριση των βιολογικών αποβλήτων, όπου απαιτούνται λειτουργικά συστήματα για την επιστροφή φυτικών θρεπτικών συστατικών σε γεωργικές εκτάσεις, προκειμένου να λειτουργήσει εν είδει κλειστού κυκλώματος ο βιολογικός οικολογικός κύκλος·

10.

θεωρεί ότι η εκπαίδευση, η κατάρτιση και η διάδοση των πληροφοριών είναι κρίσιμης σημασίας για την περαιτέρω ευαισθητοποίηση του κοινού. Η ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων είναι ιδιαιτέρως σημαντική για την απαιτούμενη μετάβαση, συμπεριλαμβανομένης –πέραν της τεχνικής γνώσης σε συγκεκριμένες πτυχές– της προσέγγισης βάσει ολιστικού και ολοκληρωμένου συστήματος·

11.

επισημαίνει ότι η αντιμετώπιση πολλών από τις προκλήσεις και τα συγκεκριμένα μέτρα που αφορούν τη διεθνή κοινότητα στις εργασίες της για τη δημιουργία αειφόρου ανάπτυξης δεν μπορούν να προκύψουν αποκλειστικά από τη νέα τεχνολογία και την αύξηση της χρηματοδοτικής επένδυσης. Χρειάζονται και μέτρα για τη δημιουργία γνώσης, προκειμένου να υπάρξει προσαρμογή και μεταβολή της συμπεριφοράς των ανθρώπων, των καταναλωτικών συνηθειών κ.λπ.·

12.

τονίζει ότι τα παραδοσιακά και τα κοινωνικά μέσα επικοινωνίας είναι, στο πλαίσιο αυτό, ιδιαιτέρως σημαντικά. Θα πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την υποστήριξη της ανάπτυξης των κοινωνικών μέσων επικοινωνίας ως εργαλεία για την ανταλλαγή πληροφοριών, την κινητοποίηση των πολιτών, τον συνδυασμό πρωτοβουλιών και την καλλιέργεια κριτικού πνεύματος της κοινής γνώμης· με τον τρόπο αυτόν θα καταστεί δυνατή η προώθηση της αειφόρου κοινωνίας·

13.

υπογραμμίζει ότι ένα από τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται στις προσπάθειες επίτευξης αειφόρου κοινωνίας είναι η αδελφοποίηση πόλεων. Πολλά σχέδια αδελφοποίησης έχουν ήδη υλοποιηθεί ή βρίσκονται στο στάδιο της εφαρμογής σε διμερή ή πολυμερή θεματική βάση, σε υποεθνικό και τοπικό επίπεδο. Στη διαδικασία αυτή εμπλέκονται αρκετοί φορείς σε εθνικό, υποεθνικό και τοπικό επίπεδο, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διεθνώς. Η αδελφοποίηση αποτελεί ιδιαιτέρως αποτελεσματικό εργαλείο όταν έχει θεματικά στοχοποιημένο περιεχόμενο και αποσκοπεί στην αειφορία, καθώς και όταν συμμετέχουν όχι μόνο εθνικές κυβερνήσεις και τοπικές αρχές αλλά και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, στοιχείο σημαντικότατο για την επιτυχή έκβαση του εγχειρήματος·

14.

τονίζει ότι οι διεθνείς, περιφερειακές ή εθνικές ενώσεις υποεθνικών επιπέδων διακυβέρνησης μπορούν να διαδραματίσουν επίσης σημαντικό ρόλο στη διευκόλυνση των ανταλλαγών, καθώς και παρέχοντας στις υποεθνικές κυβερνήσεις και τις τοπικές αρχές τη δυνατότητα να εισακουστούν σε παγκόσμιο επίπεδο. Η ΕτΠ αποτελεί σημαντικό θεσμικό φορέα εντός της ΕΕ ως προς το θέμα αυτό και θεωρεί ότι απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες προκειμένου να συντονιστούν υφιστάμενες δομές και δίκτυα και να βελτιωθεί η αξιολόγηση καινοτόμων έργων και η διάδοση των ορθών πρακτικών·

15.

επισημαίνει ότι η αειφόρος ανάπτυξη με τις τρεις διαστάσεις (οικονομική, οικολογική και κοινωνική) αποτελεί τη βάση για ανάπτυξη, περισσότερες ευκαιρίες απασχόλησης, πράσινη οικονομία, μεγαλύτερη ευημερία, καθώς και για καθαρότερο και πιο υγιές περιβάλλον·

16.

διαπιστώνει ότι το υπάρχον οικονομικό σύστημα εξαντλεί τις ικανότητες του πλανήτη σε επίπεδο βιώσιμης χρήσης των πόρων, και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγει ολοένα και περισσότερο ορυκτές πηγές ενέργειας και πρώτες ύλες, εκ των οποίων ορισμένες που έχουν στρατηγική σημασία για το παρόν και το μέλλον της Ένωσης θα παρουσιάσουν ενδεχομένως ελλείψεις τις επόμενες δεκαετίες. Η διαπίστωση αυτή επιβάλλει τη μετάβαση της οικονομίας σε μια πιο βιώσιμη μορφή ανάπτυξης που σέβεται τους πόρους αυτούς·

17.

τονίζει με έμφαση ότι η μετάβαση σε πιο βιώσιμα πρότυπα ανάπτυξης δεν αποτελεί μόνο πρόβλημα, αλλά αντιθέτως προσφέρει σειρά ευκαιριών, ιδίως όταν η βελτίωση του περιβάλλοντος και η δημιουργία προστιθέμενης οικονομικής και κοινωνικής αξίας λαμβάνονται υπόψη υπό το πρίσμα πιθανών συνεργειών. Οι ευκαιρίες πρέπει να αξιοποιηθούν μέσω κατάλληλων μέτρων στους τομείς της οικονομικής πολιτικής, της εκπαίδευσης και των κοινωνικών αλλαγών·

18.

επισημαίνει ότι υπό τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και διεθνώς, θα πρέπει να επιδιωχθεί η αειφορία της οικονομικής δραστηριότητας καθώς και της απασχόλησης·

19.

τονίζει τη σημασία της «πράσινης» απασχόλησης, νοούμενης ως αξιοπρεπούς απασχόλησης σε όλους τους οικονομικούς κλάδους που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα (τόσο αναδυόμενους όσο και παραδοσιακούς), και τάσσεται υπέρ της προώθησής της, λόγω των δυνατοτήτων που προσφέρει ως προς την πρόοδο της κοινωνικής συνοχής. Ως εκ τούτου, η εκπαίδευση και η πιστοποίηση σε θέματα βιωσιμότητας, σε όλα τα επίπεδα, πρέπει να θεωρούνται καθοριστικά στοιχεία για την πλήρη ανάπτυξη των σημαντικών αυτών κλάδων.

20.

συνιστά να προκύψει από τη διάσκεψη κορυφής Ρίο+20 ένα νέο εναλλακτικό μοντέλο μέτρησης της ανάπτυξης και της ευημερίας πέραν του ΑΕγχΠ. Αυτό είναι αναγκαίο προκειμένου να δοθεί νέος προσανατολισμός στους διαλόγους για τις πολιτικές και να επιτευχθεί θεμελιώδης αλλαγή στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την «πρόοδο». Απαιτούνται δείκτες που να λαμβάνουν υπόψη την αλλαγή του κλίματος, τη βιοποικιλότητα, την αποδοτικότητα των πόρων και την κοινωνική ένταξη·

21.

εκφράζει την πεποίθηση ότι η ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διάσκεψη του ΟΗΕ, ιδίως εάν αποτελεί η ίδια καλό παράδειγμα: η διαπραγματευτική της ισχύς θα αυξηθεί εάν θέσει η ίδια φιλόδοξους στόχους προς την κατεύθυνση της πιο πράσινης οικονομίας, για παράδειγμα στους τομείς που περιλαμβάνονται στην εμβληματική πρωτοβουλία «Μία Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους» της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»·

22.

υποστηρίζει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι η διάσκεψη κορυφής Ρίο+20 θα πρέπει να υιοθετήσει έναν χάρτη πορείας πράσινης οικονομίας, ο οποίος να θέτει στόχους και κατάλληλους δείκτες, να διαμορφώνει άμεση διεθνή δράση και σαφές πλαίσιο για παγκόσμιες, περιφερειακές (περιλαμβανομένου του ενωσιακού επιπέδου), εθνικές και υποεθνικές πρωτοβουλίες, καθώς και να περιλαμβάνει και χρονοδιάγραμμα για την υλοποίησή τους·

23.

παράλληλα, υποστηρίζει και το αίτημα της ΕΕ να καταρτιστεί στη διάσκεψη «Ρίο+20»σχέδιο δημιουργίας ικανοτήτων, προκειμένου να παρέχονται στοχευμένες ανά χώρα συμβουλές σε κάθε ενδιαφερόμενη χώρα σχετικά με τη μετάβαση στην πράσινη οικονομία και σχετικά με τους τρόπους πρόσβασης στη διαθέσιμη χρηματοδότηση. Η ΕτΠ υπογραμμίζει ότι ένα τέτοιο σχέδιο θα πρέπει να υποχρεώνει τις χώρες να εξασφαλίσουν τη σημαντική συμμετοχή των υποεθνικών αρχών τους στη διαδικασία·

24.

θεωρεί ότι ο χάρτης πορείας θα πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένο κεφάλαιο για την Πράσινη Τοπική Οικονομία, στο οποίο να αναγνωρίζεται ο καίριος ρόλος που διαδραματίζουν οι υποεθνικές κυβερνήσεις και οι τοπικές αρχές στη μετάβαση προς την πράσινη οικονομία. Αυτό το κεφάλαιο θα πρέπει ιδίως να αντιμετωπίζει τις μεγάλες προκλήσεις της αστικοποίησης και της πράσινης αστικής οικονομίας, να προωθεί ένα διεθνές Σύμφωνο των Δημάρχων και των Περιφερειών και να υποστηρίζει την αποκεντρωμένη συνεργασία των υποεθνικών κυβερνήσεων και των τοπικών αρχών για την ανάπτυξη·

25.

ζητεί να ενταχθούν στην «εργαλειοθήκη» πράσινης οικονομίας για το Ρίο+20, την οποία προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι πολλές επιτυχημένες περιπτώσεις υποεθνικών κυβερνήσεων και τοπικών αρχών που προωθούν την πράσινη οικονομία·

26.

υπενθυμίζει τον σημαντικό ρόλο και τις πολυάριθμες δραστηριότητες των υποεθνικών και τοπικών αρχών στον τομέα της αναπτυξιακής βοήθειας και της αποκεντρωμένης συνεργασίας με τη στενή συνεργασία μεταξύ της ΕτΠ, των μελών της και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως είναι π.χ. ο "Άτλας" της ΕτΠ, ο δικτυακός τόπος και οι λεγόμενες συνελεύσεις αποκεντρωμένης συνεργασίας·

27.

θα επιθυμούσε να διαπιστώσει τη λήψη μέτρων σε παγκόσμιο επίπεδο, προκειμένου να υποστηριχθεί η ανάπτυξη επιχειρηματικού τομέα με επίκεντρο το περιβάλλον, ο οποίος θα μπορούσε να επιτευχθεί με:

28.

αναγνωρίζει ότι απαιτείται πρόοδος προς την ανάπτυξη νέων μηχανισμών και μέσων συνεργασίας μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα (κοινωνικών και οικονομικών φορέων) για την ανάπτυξη και την εφαρμογή των πολιτικών της πράσινης οικονομίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση και την εδραίωση των πολυμερών συμπράξεων·

29.

επαναλαμβάνει ότι μία από τις κυριότερες προκλήσεις σήμερα είναι η ριζική μείωση του αντικτύπου μας στο κλίμα, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε τοπικό επίπεδο, με την παράλληλη εξασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού και τη διασφάλιση της ευημερίας. Οι δήμοι και οι υποεθνικές αρχές έχουν σημαντικούς ρόλους στη διαδικασία αυτή. Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναλαμβάνουν την ευθύνη για μεγάλο φάσμα πρωτοβουλιών που αφορούν τη μείωση των επιπτώσεων στο κλίμα, την εξασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού και την προσαρμογή στην αλλαγή του κλίματος. Οι συμφωνίες της Cancun, οι οποίες υιοθετήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2010, αναγνωρίζουν τις τοπικές κυβερνήσεις ως φορείς διακυβέρνησης και δημιουργούν πρόσβαση σε διεθνείς χρηματοδοτικούς μηχανισμούς για τις πόλεις. Οι υποεθνικές και τοπικές αρχές πρέπει να εμπλέκονται ενεργά σε εθνικά σχέδια δράσης για το κλίμα και προσβλέπουν στην πρόσβαση σε χρηματοδοτική υποστήριξη·

30.

τονίζει ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα για την προστασία, την εξασφάλιση και την εκ νέου ανάπτυξη καίριων πόρων, υλικών και του φυσικού κεφαλαίου. Ειδικότερα, η ΕτΠ θα επιθυμούσε να δώσει η διάσκεψη Ρίο+20 ιδιαίτερη έμφαση στο νερό. Η πρόσβαση στο νερό είναι ένα πρόβλημα που διογκώνεται ταχέως και αποτελεί μεγάλη πρόκληση, ιδίως σε μεγάλες πόλεις. Ως εκ τούτου, η ΕτΠ υποστηρίζει τη δημιουργία διεθνούς εταιρικής σχέσης για το νερό, ώστε να αντιμετωπιστεί το εν λόγω πρόβλημα και παραπέμπει σχετικά στις συστάσεις της σχετικά με τον ρόλο των υποεθνικών κυβερνήσεων και των τοπικών αρχών στην προώθηση της βιώσιμης διαχείρισης των υδάτων (γνωμοδότηση CdR 5/2011 fin.)·

31.

τονίζει την ανάγκη βελτίωσης της διαχείρισης και της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των ωκεανών, και εκτιμά ότι θα πρέπει να αναδειχθεί σε βασικό πυλώνα του πλαισίου του Ρίο, πέρα από το κλίμα και τη βιοποικιλότητα·

32.

υπογραμμίζει τη δήλωση της Επιτροπής ότι «η αειφορία της γεωργίας και η χρήση του εδάφους θα αποτελέσουν έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της πράσινης οικονομίας»· κατά συνέπεια, υποστηρίζει ότι η βιώσιμη αστική ανάπτυξη και ο βιώσιμος χωροταξικός σχεδιασμός προϋποθέτουν την ελαχιστοποίηση της οικοδόμησης επί παραγωγικών γεωργικών εδαφών με τρόπο που αποκλείει τη χρήση τους για γεωργικές εργασίες στο μέλλον·

33.

θεωρεί ότι, προκειμένου να καταστεί δυνατή η μετάβαση προς μια παγκόσμια πράσινη οικονομία, θα πρέπει να κινητοποιηθούν χρηματοδοτικοί πόροι μεγάλης κλίμακας. Η φορολόγηση και η τιμολόγηση θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν καλύτερα το περιβαλλοντικό κόστος και τα οφέλη. Η ΕτΠ επαναλαμβάνει την έκκλησή της για υιοθέτηση της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» και της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, καθώς και των επιλογών κάλυψης του κόστους για τη διαχείριση των φυσικών πόρων. Ο χάρτης πορείας για την πράσινη οικονομία θα πρέπει να δώσει ώθηση σε δημόσιες και ιδιωτικές χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες και εταιρικές σχέσεις·

34.

προτείνει να προβλέπεται στον χάρτη πορείας, πέραν αυτών, και σειρά συγκεκριμένων και χρονικά καθορισμένων βημάτων για την κατάργηση όλων των επιβλαβών για το περιβάλλον επιδοτήσεων έως το 2020. Αυτό θα απελευθέρωνε επιπρόσθετα χρηματοδοτικά μέσα για άλλες δραστηριότητες. Επιπλέον, θα πρέπει οι στόχοι εξοικονόμησης και τα πρότυπα αποδοτικότητας που δημιουργήθηκαν στην ΕΕ για σειρά προϊόντων και διαδικασιών να εφαρμοστούν σε διεθνές επίπεδο·

35.

συνιστά να μετατραπεί το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον (United Nations Environmental Program – UNEP) σε Παγκόσμιο Οργανισμό για το Περιβάλλον (World Environment Organization – WEO). Η μετατροπή του UNEP σε ειδικευμένη οργάνωση του ΟΗΕ θα δημιουργούσε έναν παγκόσμιο πολυμερή οργανισμό για το περιβάλλον, παρέχοντας ιδιαιτέρως ελπιδοφόρα λύση για τη βελτίωση της διεθνούς περιβαλλοντικής διακυβέρνησης. Θα πρέπει να διαθέτει αναθεωρημένη και ενισχυμένη εντολή και να λειτουργεί ισότιμα με άλλες ειδικευμένες οργανώσεις του ΟΗΕ· Επιπλέον, θα πρέπει να περιλαμβάνει έναν φορέα υλοποίησης, αποκεντρωμένο σε περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο, με στόχο την παροχή στις χώρες, στις υποεθνικές κυβερνήσεις και στις τοπικές αρχές πιο άμεσης στήριξης για την αποτελεσματική υλοποίηση των πολύπλευρων περιβαλλοντικών συμφωνιών, π.χ. για την κλιματική αλλαγή ή τη βιοποικιλότητα·

36.

επίσης συνιστά τη δημιουργία Συμβουλίου Αειφόρου Ανάπτυξης (Sustainable Development Council – SDC) στη θέση της υφιστάμενης Επιτροπής για την Αειφόρο Ανάπτυξη (Commission for Sustainable Development – CSD). Στόχος της πρότασης αυτής είναι η επίτευξη καλύτερης διακυβέρνησης, κοινής οπτικής και συντονισμού στις εργασίες για την αειφόρο ανάπτυξη σε όλα τα επίπεδα·

37.

υποστηρίζει την ανάπτυξη Στόχων για την Αειφόρο Ανάπτυξη (Sustainable Development Goals – SDG) και ιδίως όσων έχουν μακροπρόθεσμο ορίζοντα κατά το πρότυπο των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας. Η ευρεία πολιτική δέσμευση βάσει κοινών στόχων θα πρέπει κατόπιν να αναλυθεί σε ένα σύνολο εξειδικευμένων και συγκεκριμένων στόχων και τρόπων μέτρησής τους·

38.

ζητεί επιτακτικά να αναγνωρίσει η διάσκεψη κορυφής Ρίο+20 ότι η διακυβέρνηση θα πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα επίπεδα διοίκησης, από το τοπικό και το υποεθνικό, το εθνικό και το περιφερειακό, έως το παγκόσμιο. Η διάσκεψη Ρίο+20 θα πρέπει να υιοθετήσει συνεπή προσέγγιση πολυεπίπεδης διακυβέρνησης στη βάση της αλληλεπίδρασης, της συνέργειας και της συμπληρωματικότητας μεταξύ όλων των επιπέδων διακυβέρνησης·

39.

εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι στο πλαίσιο των Διασκέψεων του Ρίο, οι υποεθνικές κυβερνήσεις και οι τοπικές αρχές απέκτησαν πρόσφατα αυξημένη αναγνώριση του ειδικού καθεστώτος τους ως κρατικών θεσμών, όπως για παράδειγμα η αναγνώρισή τους ως «κρατικών φορέων» στη Συμφωνία του Κανκούν και στην απόφαση X/22 της COP 10 CBD «Σχέδιο δράσης για τις υποεθνικές κυβερνήσεις, τις δημοτικές και άλλες τοπικές αρχές». Η ΕτΠ ήταν ενεργός υποστηρικτής αυτών των εξελίξεων·

40.

υποστηρίζει ότι οι υποεθνικές κυβερνήσεις και οι τοπικές αρχές θα πρέπει να ενταχθούν στο θεσμικό πλαίσιο για την αειφόρο ανάπτυξη, αναγνωριζόμενες πλήρως ως σχετικοί φορείς διακυβέρνησης μαζί με τις εθνικές κυβερνήσεις και τους φορείς των Ηνωμένων Εθνών. Η διάσκεψη «Ρίο+20» πρέπει να αξιοποιήσει τη δυνατότητα προσαρμογής των υφιστάμενων δομών των αποκαλούμενων «Κύριων Ομάδων», προκειμένου να αντικατοπτρίζονται οι εξελίξεις από το 1992, ιδίως όσον αφορά τον ρόλο της τοπικής και υποεθνικής διακυβέρνησης, για παράδειγμα με τη δημιουργία νέας και περιεκτικής κατηγορίας «φορέων διακυβέρνησης». Η ΕτΠ εκφράζει την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι στην υπάρχουσα διεθνή δομή διακυβέρνησης, παρά τον ιδιαίτερο και αυξανόμενο ρόλο τους σε επίπεδο διακυβέρνησης, η εκπροσώπηση των υποεθνικών φορέων διακυβέρνησης στα όργανα των Ηνωμένων Εθνών είναι στο ίδιο επίπεδο με την εκπροσώπηση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, των επιχειρήσεων και άλλων ομάδων που καθορίζονται από κοινωνικοοικονομικά κριτήρια και όχι από τον ρόλο τους στο σύστημα διακυβέρνησης·

41.

προτείνει σε αυτό το πλαίσιο να δώσει η διάσκεψη κορυφής Ρίο+20 εντολή στο UNEP (ή στον μελλοντικό Παγκόσμιο Οργανισμό για το Περιβάλλον) ή στο Συμβούλιο Αειφόρου Ανάπτυξης να συστήσει μόνιμη επιτροπή για υποεθνικές και τοπικές κυβερνήσεις ως νέα δομή που θα αντικατοπτρίζει δεόντως την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και θα παρέχει έναν μόνιμο μηχανισμό διαβούλευσης και συνεργασίας με τις υποεθνικές κυβερνήσεις και τις τοπικές αρχές σε ολόκληρο τον κόσμο. Η Επιτροπή των Περιφερειών θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο στο θέμα αυτό·

42.

αναγνωρίζει ότι οι ευθύνες και οι ρόλοι των υποεθνικών και των τοπικών αρχών διαφέρουν σημαντικά, τόσο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και παγκοσμίως, και ότι η υποεθνική και τοπική αυτοδιοίκηση εξελίσσεται διαρκώς. Είναι συνεπώς αναγκαίο να λαμβάνονται υπόψη οι εν λόγω διαφορές όταν γίνεται προσπάθεια να εμπλακούν οι υποεθνικές και οι τοπικές αρχές κατά το δυνατόν περισσότερο στις διαδικασίες ανάπτυξης αειφόρων κοινωνιών·

43.

επιθυμεί να τονίσει ότι είναι σημαντικό να αναπτυχθούν οι κοινές απόψεις και ο συντονισμός στις εργασίες για την αειφόρο ανάπτυξη σε παγκόσμιο επίπεδο. Στη διαδικασία αυτή οι πόλεις και οι περιφέρειες αποτελούν κύριους φορείς. Σημαντικές πλατφόρμες συντονισμού και ανταλλαγής εμπειρίας αποτελούν το Σύμφωνο των Δημάρχων, τα προγράμματα δράσης «21ος αιώνας» και οι Στρατηγικές αειφόρου ανάπτυξης·

44.

τονίζει ότι η έμφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον ιδιωτικό τομέα δεν θα πρέπει να αποσπάσει την προσοχή από την ανάγκη να προωθηθεί από τη διάσκεψη κορυφής Ρίο+20, την ΕΕ και τα κράτη μέλη η διακυβέρνηση για την αειφόρο ανάπτυξη σε επίπεδο υποεθνικών και τοπικών δημοσίων αρχών, περιλαμβανομένης της ενίσχυσης των δικαιωμάτων των πολιτών·

45.

τονίζει ότι είναι σημαντικό να καταστούν οι πολίτες επίκεντρο των εργασιών προς την κατεύθυνση της αειφόρου κοινωνίας. Ως εκ τούτου, οι στόχοι και τα μέτρα της εν λόγω διαδικασίας πρέπει να προσαρμοστούν σε διαφορετικές τοπικές καταστάσεις. Ο διάλογος σχετικά με τα υλικά και οικονομικά μέτρα, καθώς και οι αλλαγές στην κατανάλωση και στη συμπεριφορά πρέπει να βασίζονται στις υφιστάμενες συνθήκες σε υποεθνικό και τοπικό επίπεδο. Απαιτείται δράση για να υποστηριχθεί η άμεση συμμετοχή των πολιτών στις εργασίες για μία αειφόρο κοινωνία, όπως είναι:

46.

θεωρεί ότι η διάσκεψη κορυφής Ρίο+20 θα πρέπει να υποστηρίξει την προώθηση της περιβαλλοντικής δημοκρατίας παγκοσμίως. Αυτό θα μπορούσε να γίνει εάν τα συμβαλλόμενα μέρη του Aarhus επαναλάβουν στη διάσκεψη Ρίο+20 την προθυμία τους να ανοίξουν τη Σύμβαση σε ολόκληρο τον κόσμο, αλλά και με άλλους τρόπους – π.χ. με τη στήριξη της υπογραφής άλλων περιφερειακών συμβάσεων όπως αυτής του Aarhus, ή με την έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με μία παγκόσμια Σύμβαση για την Αρχή 10 της Διακήρυξης του Ρίο (2)·

47.

επιθυμεί να διαπιστώσει εξέλιξη και επανεκκίνηση των εργασιών της Ατζέντας 21. Η διάσκεψη Ρίο+20 θα πρέπει να καθορίσει τα αναγκαία μελλοντικά πλαίσια διακυβέρνησης για να αναπτυχθεί περαιτέρω η Τοπική Ατζέντα 21. Η Τοπική Ατζέντα 21, η οποία ξεκίνησε μετά τη διάσκεψη κορυφής του Ρίο το 1992, αποτελεί καλό παράδειγμα διαδικασίας σε τοπικό επίπεδο η οποία παρήγαγε θετικά και διαρκή αποτελέσματα με τη μορφή συγκεκριμένων μέτρων, μεγαλύτερης κατανόησης και αυξημένης συμμετοχής όσον αφορά ζητήματα αειφορίας μεταξύ των κοινωνικών φορέων. Η κατανόηση και η συμμετοχή των πολιτών αποτελούν τη βάση της Τοπικής Ατζέντας 21. Σε πολλές περιπτώσεις οι εργασίες για την Τοπική Ατζέντα 21 οδήγησαν σε νέες πράσινες θέσεις εργασίας·

48.

θεωρεί ότι θα πρέπει να υπάρξει ιδίως καλύτερη υποστήριξη της γνώσης σε υποεθνικό και τοπικό επίπεδο. Προκειμένου να είναι αποτελεσματικές οι εργασίες για την αειφόρο κοινωνία, απαιτείται μία προσβάσιμη βάση σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Αυτό είναι επίσης σημαντικό σε σχέση με τη συνέχεια, την αξιολόγηση και την ανάδραση ως προς τα αποτελέσματα και την εμπειρία από τις εργασίες για μία αειφόρο κοινωνία·

49.

προσδοκά ότι η Επιτροπή, στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων εργασιών της για την προετοιμασία της διάσκεψης κορυφής Ρίο+20, θα αναπτύξει και θα ενισχύσει τον διάλογο με την ΕτΠ και τα μέλη της. Η ΕτΠ ελπίζει ότι η αντιπροσωπία της ΕΕ στη διάσκεψη κορυφής Ρίο+20 θα περιλαμβάνει τον δέοντα αριθμό αντιπροσώπων από την ΕτΠ.