7.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

CE 199/58


Τρίτη 8 Μαρτίου 2011
Το πρωτεϊνικό έλλειμμα της ΕΕ

P7_TA(2011)0084

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 8ης Μαρτίου 2011 σχετικά με την έλλειψη πρωτεϊνών στην ΕΕ: ποια η λύση σε ένα μακροχρόνιο πρόβλημα (2010/2111 (INI))

2012/C 199 E/07

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 18ης Νοεμβρίου 2010 με τίτλο «Η ΚΓΠ με ορίζοντα το 2020: η αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων όσον αφορά τη διατροφή, τους φυσικούς πόρους και το έδαφος» (COM(2010)0672),

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 16ης Ιουλίου 2010 με τίτλο «Οδικός χάρτης ΜΣΕ 2: Έγγραφο στρατηγικής για τις μεταδοτικές σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες για την περίοδο 2010-2015» (COM(2010)0384),

έχοντας υπόψη την απόφαση 93/355/ΕΟΚ (1) του Συμβουλίου της 8ης Ιουνίου 1993 για τη σύναψη κοινής δήλωσης προθέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής σχετικά με ορισμένους ελαιούχους σπόρους στο πλαίσιο της GATT, με την οποία εγκρίθηκε η συμφωνία του Blair House για τον καθορισμό ανώτατου ορίου επί της παραγωγής καλλιεργειών ελαιούχων σπόρων και πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και επί των ειδικών δεσμών για τις εν λόγω καλλιέργειες,

έχοντας υπόψη την έκθεση του Νοεμβρίου 2009 που υπέβαλε στην Επιτροπή η εταιρεία συμβούλων «LMC International» με τίτλο «Αξιολόγηση των μέτρων που εφαρμόζονται στον τομέα των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής» (2),

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1431/82 (3) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1251/1999 (4) του Συμβουλίου περί ειδικών μέτρων για τον τομέα των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών και περί καθορισμού μέγιστης εγγυημένης έκτασης, τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 (5) του Συμβουλίου και τα άρθρα 76 έως 78 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009 (6) του Συμβουλίου που προβλέπουν τη σταδιακή κατάργηση καθεστώτων ειδικής στήριξης για τις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες, καθώς και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1121/2009 (7) της Επιτροπής για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής σχετικά με την πριμοδότηση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών,

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 767/2009 (8) σχετικά με τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση ζωοτροφών,

έχοντας υπόψη το άρθρο 68 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009 του Συμβουλίου, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να χορηγούν ειδική στήριξη για πρωτεϊνούχες καλλιέργειες στην επικράτειά τους, και το οποίο εφαρμόζεται ειδικότερα από τη Γαλλία, την Ισπανία, την Πολωνία και τη Φινλανδία,

έχοντας υπόψη τη μελέτη που εξέδωσε το 2007 η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τον οικονομικό αντίκτυπο μη εγκεκριμένων ΓΤΟ στις εισαγωγές ζωοτροφών της ΕΕ και στην κτηνοτροφική παραγωγή,

έχοντας υπόψη τις συστάσεις σχετικά με τον ρόλο της έρευνας και των τοπικών γνώσεων –περιλαμβανομένου του ρόλου των οσπριοειδών πρωτεϊνούχων φυτών– όπως διατυπώνονται στην έκθεση της διεθνούς αξιολόγησης της γεωργικής γνώσης, επιστήμης και τεχνολογίας (IAASTD) σχετικά με τον παγκόσμιο επισιτιστικό εφοδιασμό, η οποία εκπονήθηκε από το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη, τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) και την Παγκόσμια Τράπεζα,

έχοντας υπόψη τις μελέτες οι οποίες ανατέθηκαν από την Επιτροπή Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου και παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του εργαστηρίου που διοργανώθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2010,

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαρτίου 2008 με θέμα «Βιώσιμη γεωργία και βιοαέριο: ανάγκη αναθεώρησης της κοινοτικής νομοθεσίας» (9),

έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού,

έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A7-0026/2011),

Βασικά δεδομένα σχετικά με την έλλειψη πρωτεϊνών: προσφορά, ζήτηση και διεθνείς εμπορικές συναλλαγές

Α.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνολική παραγωγή πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στην ΕΕ καταλαμβάνει επί του παρόντος μόνο το 3 % των αρόσιμων γαιών της Ένωσης και προσφέρει μόνο το 30 % των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών που καταναλώνονται υπό τη μορφή ζωοτροφών στην ΕΕ, ενώ η εν λόγω έλλειψη παρουσιάζει ανοδική τάση κατά την τελευταία δεκαετία,

Β.

λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένα κράτη μέλη βρίσκονται από έτος σε έτος όλο και περισσότερες γεωργικές εκτάσεις υπό αγρανάπαυση, με αποτέλεσμα να χάνεται το παραγωγικό τους δυναμικό,

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή η σημαντική έλλειψη στην παραγωγή πρωτεϊνούχων καλλιεργειών ανάγεται, ιστορικά, σε προγενέστερες συναφθείσες διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, ιδίως με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες επέτρεψαν στην ΕΕ να προστατεύσει την παραγωγή σιτηρών της, με αντάλλαγμα την καθιέρωση αδασμολόγητων εισαγωγών πρωτεϊνούχων φυτών και ελαιούχων σπόρων προς την ΕΕ (GATT και συμφωνία του Blair House του 1992), λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο σχετίζεται με την επίτευξη σημαντικής προόδου όσον αφορά την αποτελεσματικότητα της παραγωγής πρωτεϊνούχων καλλιεργειών και τη χρήση νέων τεχνολογιών εκτός της ΕΕ, που έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ανταγωνιστικού μειονεκτήματος για τους γεωργούς της ΕΕ, οι οποίοι θεωρούν την παραγωγή πρωτεϊνούχων καλλιεργειών μη ελκυστική από οικονομική άποψη,

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το 70 % (42 εκατομμύρια τόνοι το 2009) των πρωτεϊνούχων φυτικών πρώτων υλών και ιδιαίτερα της σόγιας, που αποτελούν προϊόντα εισαγωγής, κυρίως από τη Βραζιλία, την Αργεντινή και τις ΗΠΑ, και ότι σχεδόν το 60 % αυτών των εισαγωγών (26 εκατομμύρια τόνοι) είναι υποπροϊόντα που προέρχονται από την παραγωγή φυτικών ελαίων και χρησιμοποιούνται ως άλευρα και ιδιαίτερα ως άλευρα σόγιας, για την παρασκευή ζωοτροφών,

Ε.

επισημαίνοντας ότι, λόγω της μικρής ποσότητας της παραγωγής, μόνον 2 εκατομμύρια τόνοι πρωτεϊνούχων καλλιεργειών καταναλώνονται κατ' έτος από την ευρωπαϊκή βιομηχανία σύνθετων ζωοτροφών, ενώ εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να καταναλώνονται περίπου 20 εκατομμύρια τόνους κατ' έτος,

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανωτέρω εισαγωγές αντιστοιχούν σε 20 εκατομμύρια εκτάρια καλλιεργούμενων εκτάσεων εκτός της ΕΕ ή σε ποσοστό μεγαλύτερο του 10 % των αρόσιμων γαιών στην ΕΕ, και ότι τα προϊόντα αυτά δεν υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς από περιβαλλοντική και υγειονομική άποψη ούτε στις ίδιες ρυθμίσεις για τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς με τα ευρωπαϊκά προϊόντα,

Ζ.

επισημαίνοντας ότι η εμφάνιση νέων πελατών για τους προμηθευτές της Νότιας Αμερικής, και συγκεκριμένα η Κίνα, με μικρότερες απαιτήσεις σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τις συνθήκες παραγωγής και μία ελάχιστα διαφανή στρατηγική εφοδιασμού, ενδέχεται να διαταράξει μεσοπρόθεσμα την σταθερότητα των αγορών και τον εφοδιασμό της Ένωσης,

Η.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κτηνοτροφικός τομέας της ΕΕ είναι εξαιρετικά ευαίσθητος στην αστάθεια των τιμών και στις στρεβλώσεις του εμπορίου και εξαρτάται από τις εισαγωγές οικονομικά προσιτών και υψηλής ποιότητας πρωτεϊνών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανταγωνιστικότητα του τομέα υπονομεύεται από το πρόσθετο κόστος των εισαγωγών πρωτεϊνών για ζωοτροφές που προκύπτει από την έλλειψη τεχνικής λύσης σε επίπεδο ΕΕ για τη σημερινή πολιτική της μηδενικής ανοχής έναντι της παρουσίας μικρών ποσοτήτων μη εγκεκριμένων ΓΤΟ,

Θ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανεπαρκείς εισαγωγές σόγιας και αραβοσίτου δημιουργούν επιπλέον οικονομική επιβάρυνσης για τους τομείς της κτηνοτροφίας και των ζωοτροφών της ΕΕ και θέτουν σε κίνδυνο την οικονομική βιωσιμότητα της εγχώριας παραγωγής κρέατος,

Ι.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως συνέπεια του χαμηλού ποσοστού παραγωγής οσπριοειδών ειδών χορτονομής (μηδική, τριφύλλι, ονοβρυχίς …) και σπόρων (κτηνοτροφικά πίσα, σόγια, λούπινα, λαθούρια, βίκια …) στην ΕΕ, ο αριθμός των ερευνητικών προγραμμάτων σχετικά με τις φυτικές πρωτεΐνες που βρίσκονται εν εξελίξει στην ΕΕ, έχει μειωθεί από 50 το 1980 σε 15 το 2010, η δε κατάρτιση και η απόκτηση πρακτικής πείρας στον τομέα της εγχώριας παραγωγής πρωτεϊνούχων καλλιεργειών έχει παραμεληθεί, με αποτέλεσμα χαμηλό επίπεδο καινοτομίας και περιφερειακά προσαρμοσμένης παραγωγής ελαιοσπόρων στην ΕΕ,

ΙΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους σπόρους σόγιας και τον αραβόσιτο που εισάγονται από τρίτες χώρες και οποιαδήποτε διακοπή της προμήθειας αυτών των προϊόντων λόγω της παρουσίας ελάχιστων ποσοτήτων μη εγκεκριμένων ΓΤΟ έχει ιδιαίτερα δαπανηρό αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή βιομηχανία ζωοτροφών,

ΙΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι μία πολιτική έρευνας δεν έχει προοπτικές επιτυχίας παρά μόνον εάν αναλαμβάνει μεσοπρόθεσμες έως μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις, πράγμα που σήμερα δεν συμβαίνει για τις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες,

ΙΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι θα μπορούσαν να μείνουν ανεκμετάλλευτες οι γνώσεις των γεωργών όσον αφορά τις βιώσιμες πρακτικές που συνδέουν τη φυτική και κτηνοτροφική παραγωγή μέσω μιας ισόρροπης αμειψισποράς και μιας κατάλληλης χρήσης χορτολιβαδικών εκτάσεων, και ότι, εξ άλλου, η ποιότητα των εγχώριων πρωτεϊνούχων καλλιεργειών δεν προσφέρει την ποιότητα των σύνθετων ζωοτροφών που απαιτείται στους διάφορους τομείς ζωικής παραγωγής,

ΙΔ.

επισημαίνοντας ότι προκειμένου οι πρωτεϊνούχες καλλιέργειες να περιληφθούν μόνιμα στα συστήματα καλλιέργειας, τα προερχόμενα από αυτές εισοδήματα πρέπει βραχυπρόθεσμα να βελτιωθούν, και μάλιστα μέσω ειδικής υποστήριξης στο πλαίσιο της ΚΑΠ,

Βασικές διαπιστώσεις σχετικά με τα πλεονεκτήματα από την αντιμετώπιση της έλλειψης πρωτεϊνών

ΙΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η επανεξισορρόπηση της προσφοράς και της κατανάλωσης σιτηρών, πρωτεϊνών και ελαιούχων σπόρων στην ΕΕ θα μπορούσε να αποφέρει μείζονα οικονομικά οφέλη για τους γεωργούς και τη βιομηχανία τροφίμων και ζωοτροφών, αλλά και να επιφέρει βελτιώσεις όσον αφορά την ποικιλία των υγιεινών τροφίμων υψηλής ποιότητας για τους καταναλωτές, υπό την προϋπόθεση ότι το πολιτικό πλαίσιο για την επικείμενη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ ανταποκρίνεται πλήρως στις νέες προκλήσεις που επισημαίνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής,

ΙΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να αξιοποιηθούν όλες οι ευκαιρίες που προσφέρουν τα διάφορα μέτρα προώθησης για την προώθηση της ανθρώπινης κατανάλωσης δημητριακών, πρωτεϊνούχων καλλιεργειών και ελαιούχων σπόρων, τα οποία θα πρέπει να προστατεύονται από ένα σύστημα ποιότητας γεωργικών προϊόντων για την προστασία προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη ή παραδοσιακών προϊόντων, ως συμβολή στη διατήρηση των τοπικών και περιφερειακών τροφίμων που παράγονται από αυτά τα προϊόντα,

ΙΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής, η παραγωγή πρωτεϊνούχων καλλιεργειών μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου μέσω της αφομοίωσης του αζώτου και της δέσμευσής του στο έδαφος (που ανέρχεται έως και σε 100 kg N/ha μηνιαίως) και της συνακόλουθης μείωσης της χρήσης συνθετικών λιπασμάτων αζώτου, η θερμική ισχύς των οποίων λόγω του πρωτοξειδίου του αζώτου είναι 310 φορές μεγαλύτερη από αυτήν του διοξειδίου του άνθρακα,

ΙΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το πρόγραμμα «GL-pro» της ΕΕ επέτρεψε σημαντική μείωση των εκπομπών CO2, της τάξης του 10 έως 15 %, καθώς και μείωση της παραγωγής όζοντος, με την εισαγωγή πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στην αμειψισπορά ανά τετραετία,

ΙΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, όσον αφορά τη γονιμότητα του εδάφους, η αύξηση του ποσοστού πρωτεϊνούχων φυτικών προϊόντων που καλλιεργούνται σε αρόσιμες γαίες στο πλαίσιο συστημάτων ενισχυμένης αμειψισποράς συμβάλλει στην πιο ισόρροπη αποθήκευση θρεπτικών συστατικών, στη μείωση της οξίνισης του εδάφους, στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας σε ασθένειες και στη βελτίωση της δομής του εδάφους (συμπεριλαμβανομένης της αυξημένης ενεργειακής απόδοσης για τον εδαφικό ψεκασμό), στην μείωση της χρήσης ζιζανιοκτόνων, στην μεγαλύτερη βιοποικιλότητα που ευνοεί την επικονίαση,

Κ.

επισημαίνοντας ότι ο αριθμός των καλλιεργειών μιας αμειψισποράς αποτελεί παράγοντα περιορισμού του κινδύνου εμφάνισης ασθενειών και ζιζανίων και, κατά συνέπεια, της ανάγκης φυτοϋγειονομικών επεμβάσεων, και ότι ένα μεγαλύτερο ποσοστό πρωτεϊνούχων φυτικών προϊόντων που καλλιεργούνται σε αρόσιμες γαίες στο πλαίσιο συστημάτων ενισχυμένης αμειψισποράς, μπορεί να συμβάλει στη μείωση κατά 10 % της κατανάλωσης ενέργειας,

ΚΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι όσον αφορά τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, κυρίως η χρήση τους στις οσπριοειδείς καλλιέργειες που προορίζονται για την παραγωγή ζωοτροφών –όπως οι μόνιμες συνδυασμένες καλλιέργειες χορτονομής-τριφυλλιού ή οι συνδυασμένες καλλιέργειες σιτηρών και πρωτεϊνούχων φυτών– και η διαρκής κάλυψη του εδάφους μπορούν να μειώσουν σημαντικά την υπόγεια απορροή θρεπτικών συστατικών, κυρίως νιτρικών και φωσφορικών ενώσεων,

ΚΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, από πλευράς γεωργικής βιοποικιλότητας, η εκτεταμένη χρήση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών οι οποίες είναι προσαρμοσμένες στις ευρωπαϊκές κλιματικές συνθήκες, όπως το φασόλι, η σόγια, το πίσο, η φακή, το λούπινο, το ρεβίθι, η μηδική/το τριφύλλι, η φακελωτή η αθανασιόφυλλος (Phacelia spp), ο λωτός ο κερατιοφόρος (Lotus corniculatus) και η ονοβρυχίς, θα επιφέρουν αισθητή σταθεροποίηση και θα αυξήσουν την ποικιλία στο σύστημα παραγωγής,

ΚΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, στον τομέα της παραγωγής πρωτεϊνών και της παγκόσμιας επισιτιστικής ασφάλειας, πρέπει να επιτευχθεί καλύτερη ισορροπία στην παραγωγή φυτικών και ζωικών πρωτεϊνών, ιδιαίτερα όσον αφορά την ποσότητα ενέργειας, ύδατος και εξωτερικών μέσων που καταναλώνονται επί του παρόντος για την εντατική παραγωγή ζωικών πρωτεϊνών έναντι της παραγωγής πρωτεϊνούχων καλλιεργειών για ανθρώπινη κατανάλωση, δεδομένου ότι η συνολική επισιτιστική ισορροπία πρέπει να παραμείνει το ζητούμενο του προβληματισμού αυτού,

ΚΔ.

επισημαίνοντας ότι πολλές πολιτικές της ΕΕ έχουν επιπτώσεις στο έλλειμμα της παροχής πρωτεϊνών στο πλαίσιο της ΕΕ και ότι η Επιτροπή πρέπει επίσης να αναλύσει τα θέματα της παραγωγής ΓΤΟ εντός και εκτός της ευρωπαϊκής επικράτειας, της ανάπτυξης των βιοκαυσίμων και της επανεκτίμησης της πλήρους απαγόρευσης των ζωικών πρωτεϊνών στην διατροφή των ζώων,

ΚΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, πέραν της χρήσης εγχώριων πρωτεϊνούχων καλλιεργειών, η ποιότητα των μη εισαγόμενων σύνθετων ζωοτροφών μπορεί εξίσου να βελτιωθεί μέσω της χρήσης υποπροϊόντων ελαιούχων σπόρων, όπως η σόγια και οι ηλιόσποροι και οι κραμβόσποροι,

ΚΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενσωμάτωση ψυχανθών χορτονομής ή σπόρων αντί των εισαγόμενων πρωτεϊνών που αποτελούνται κυρίως από πλακούντες σόγιας μπορεί να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στις κτηνοτροφικές μεθόδους και να συμβάλει έτσι στην βελτίωση της ποιότητας των γεωργικών προϊόντων (πέρασμα από τα τυποποιημένα προϊόντα σε πιστοποιημένα προϊόντα με τροποποίηση της συγγραφής υποχρεώσεων) και του εισοδήματος των παραγωγών,

ΚΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η απαγόρευση της χρήσης ζωικών πρωτεϊνών σε ζωοτροφές επιβλήθηκε σε συνέχεια της κρίσης της ΣΕΒ, προκειμένου να προληφθεί η περαιτέρω μόλυνση με ΜΣΕ, ότι η εν λόγω απαγόρευση μπορεί να αρθεί μόνο με βάση επιστημονικά στοιχεία και επαρκή μέτρα πρόληψης και ελέγχου, ότι στη βάση των προϋποθέσεων αυτών, θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα χρήσης μεταποιημένων ζωικών πρωτεϊνών από εντόσθια σφαγίων στη διατροφή μονογαστρικών ζώων (χοίρων και πουλερικών), εφόσον τα συστατικά προέρχονται από κρέας που έχει εγκριθεί για ανθρώπινη κατανάλωση και η απαγόρευση της ανακύκλωσης μεταξύ διαφορετικών ειδών και του εξαναγκασμού σε κανιβαλισμό εφαρμόζεται και ελέγχεται πλήρως,

Βασικές διαπιστώσεις σε απάντηση της ανακοίνωσης της Επιτροπής: προετοιμάζοντας το έδαφος για συστάσεις και αιτήματα

ΚΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανακοίνωση της Επιτροπής, όπως δημοσιεύεται στις 17 Νοεμβρίου 2010, επισημαίνει σαφώς την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγής πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στο πλαίσιο ενός ενιαίου συστήματος αμειψισποράς,

ΚΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφορες μελέτες που εκπονήθηκαν από τον FAO, την Επιτροπή και τις αρμόδιες αρχές στα κράτη μέλη επισημαίνουν ότι η βελτιωμένη χρήση πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στη γεωργία της ΕΕ έχει τη δυνατότητα να προσδώσει μεγαλύτερη αξιοπιστία στην προσφορά ζωοτροφών με την εφαρμογή γεωργοπεριβαλλοντικών μέτρων,

Λ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών είναι επωφελής για τους γεωργούς σε πολλούς τομείς: στην παραγωγή ζωοτροφών στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις με τη χρήση μεικτών καλλιεργειών, όπως σιτηρών και φασολιών· στην παραγωγή πρωτεϊνών για ανθρώπινη κατανάλωση,

ΛΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη δύνανται επί του παρόντος να παρέχουν ειδική στήριξη για την παραγωγή πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στο πλαίσιο γεωργοπεριβαλλοντικών προγραμμάτων και των μέτρων του «άρθρου 68», με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των συστημάτων παραγωγής και της διατροφής,

ΛΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, παράλληλα με την καλλιέργεια σιτηρών και αραβοσίτου για την παραγωγή ζωοτροφών και ενέργειας, πρέπει να προωθηθεί η χρήση συστημάτων εκτεταμένης αμειψισποράς, συνδυασμένων καλλιεργειών στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και μεικτών καλλιεργειών χορτονομής-τριφυλλιού, που μπορεί να αποφέρει περιβαλλοντικά και αγρονομικά οφέλη, καθόσον η ανάπτυξη οσπριοειδών καλλιεργειών στο πλαίσιο ενός συστήματος αμειψισποράς μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση ασθενειών και να εξυγιάνει το έδαφος, και να έχει θετικές συνέπειες για τους πληθυσμούς επικονιαστών και την προστασία του κλίματος,

ΛΓ.

επισημαίνοντας ότι η αύξηση της απόδοσης της παραγωγής δημητριακών στην Κεντρική Ευρώπη θα ελευθερώσει καλλιεργήσιμη γη σε ολόκληρη την Ευρώπη και θα προσφέρει την ευκαιρία μετατόπισης των καλλιεργειών, και ειδικότερα των πρωτεϊνούχων, σε ολόκληρη την Ευρώπη,

ΛΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσφατη ένταση της αστάθειας στις τιμές των βασικών γεωργικών προϊόντων έχει προκαλέσει ανησυχία σχετικά με την ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού κτηνοτροφικού τομέα και την υψηλή εξάρτησή του από εισαγωγές πρωτεϊνούχων καλλιεργειών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ χρειάζεται ένα πραγματικά στρατηγικό αναπτυξιακό σχέδιο για τις φυτικές πρωτεΐνες και τον ιδιαίτερο ρόλο τους στην αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων της ΚΓΠ (κλιματική αλλαγή, καλύτερη διαχείριση των φυσικών πόρων)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η μείωση του ελλείμματος πρωτεϊνών επιβάλλει επίσης μείζονες προσπάθειες για βελτίωση της έρευνας και της εκτροφής, όπως επίσης μέτρα για τη βελτίωση της υποδομής των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών, της αποθήκευσης και της μεταποίησής τους, λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι θα μπορούσε να εξεταστεί η δυνατότητα χρησιμοποίησης υποπροϊόντων ελαιοσπόρων και βιοκαυσίμων για ζωοτροφή, υπό την προϋπόθεση της εφαρμογής αυστηρών κανόνων για την πλήρη τήρηση της αρχής της πρόληψης και της εξάλειψης των κινδύνων για την υγεία των ζώων και την ανθρώπινη υγεία,

ΛΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το πρόβλημα της μηδενικής ανοχής όσον αφορά την εισαγωγή ζωοτροφών πρέπει να συζητηθεί περαιτέρω, και ότι πρέπει να αναπτυχθούν προσεγγίσεις που να οδηγούν σε πρακτικές λύσεις,

ΛΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαδικασίες παραγωγής αγροτικών και βιομηχανικών προϊόντων συνδέονται μεταξύ τους από πολλές απόψεις και ότι ορισμένα υποπροϊόντα της παραγωγής βιοκαυσίμων είναι κατάλληλα για χρήση σε ζωοτροφές,

1.

καλεί την Επιτροπή να ακολουθήσει μεσο- έως μακροπρόθεσμη προσέγγιση στην αναθεώρηση της πολιτικής της σχετικά με τις πρωτεΐνες, διασφαλίζοντας ότι οι νομοθετικές της προτάσεις σχετικά με τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ περιλαμβάνουν κατάλληλα και αξιόπιστα νέα μέτρα και μέσα για την υποστήριξη των γεωργών στη βελτίωση των συστημάτων αμειψισποράς, κατά τρόπο ώστε να περιοριστούν σημαντικά η υφιστάμενη έλλειψη πρωτεϊνών και η αστάθεια των τιμών·

2.

ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει άμεσα στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τη σκοπιμότητα της αύξησης της εγχώριας παραγωγής πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων του δυνητικού βαθμού αντικατάστασης των εισαγωγών, των δυνητικών επιπτώσεων στα εισοδήματα των γεωργών, της ενδεχόμενης συμβολής της στον μετριασμό των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, του αντικτύπου της στη βιοποικιλότητα και τη γονιμότητα του εδάφους, καθώς και των δυνατοτήτων μείωσης της απαιτούμενης εξωτερικής προμήθειας ανόργανων λιπασμάτων και προϊόντων φυτοπροστασίας·

3.

ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση σχετικά με τις επιπτώσεις της ρύθμισης της μηδενικής ανοχής για τις εισαγόμενες ζωοτροφές με ΓΤΟ που δεν επιτρέπονται στην Ευρώπη, και να εξετάσει το ενδεχόμενο θέσπισης οριακών τιμών και της πρακτικής εφαρμογής τους·

4.

καλεί την Επιτροπή να διατηρήσει την κοινή οργάνωση αγοράς αποξηραμένων οσπρίων έως το 2013, προκειμένου να διασφαλίσει την περαιτέρω επιβίωση του βασικού αυτού τομέα, ο οποίος έχει ζωτική σημασία για την παραγωγή πρωτεϊνούχων ζωοτροφών για την κτηνοτροφία·

5.

καλεί την Επιτροπή να υποστηρίξει την έρευνα στον τομέα της αναπαραγωγής και προσφοράς σπόρων προς σπορά πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της συμβολής τους στον έλεγχο των ασθενειών, και να υποβάλει προτάσεις για έρευνα και ανάπτυξη σχετικά με τρόπους βελτίωσης των υπηρεσιών γεωργικών εφαρμογών και, στο πλαίσιο της ανάπτυξης της υπαίθρου, σχετικά με τις υπηρεσίες κατάρτισης των γεωργών όσον αφορά τη χρήση αμειψισποράς, συνδυασμένων καλλιεργειών και τεχνικών διευκολύνσεων για την παραγωγή τροφίμων επιτόπου στο αγρόκτημα·

6.

ζητεί από την Επιτροπή να προτείνει στο πλαίσιο της προώθησης της αγροτικής ανάπτυξης μέτρα για να προωθήσει την αύξηση του αριθμού των ζώων με βιολογικό υλικό υψηλής αξίας και με παραγωγικό δυναμικό, καθώς και τη διάδοση ορθών πρακτικών όσον αφορά την εισαγωγή βέλτιστων προτύπων εκτροφής, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η κατάλληλη απόδοση των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών που χρησιμοποιούνται σε ζωοτροφές·

7.

ζητεί από την Επιτροπή να προτείνει ένα πλαίσιο μέτρων υπέρ της αγροτικής ανάπτυξης το οποίο θα εισαγάγει βελτιωμένα, αποκεντρωμένα μέσα για την παραγωγή ζωοτροφών, βάσει των τοπικών και περιφερειακών φυτικών ποικιλιών, για την αποθήκευση των εν λόγω ποικιλιών και την επιλογή και ανάπτυξη σπόρων προς σπορά·

8.

ζητεί από την Επιτροπή να εκπονήσει λεπτομερή νομική μελέτη σχετικά με την σημερινή ισχύ των συμφωνιών του Blair House σχετικά με την παραγωγή πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στην Ευρώπη και να κοινοποιήσει τα αποτελέσματα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

9.

καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει την απρόσκοπτη προμήθεια σόγιας στην αγορά της ΕΕ, προβλέποντας τεχνική λύση για την παρουσία μικρών ποσοτήτων ΓΤΟ στα πρωτεϊνούχα φυτά για τρόφιμα και ζωοτροφές που εισάγονται στην ΕΕ· υπενθυμίζει ότι οι ανεπαρκείς εισαγωγές σόγιας προκαλούν πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση στους τομείς της κτηνοτροφίας και των ζωοτροφών της ΕΕ και θέτουν σε κίνδυνο την οικονομική βιωσιμότητα της εγχώριας παραγωγής κρέατος·

10.

καλεί την Επιτροπή να εξετάσει, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, στις νομοθετικές της προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ αλλά και γενικότερα, την προώθηση της αμειψισποράς με πρωτεϊνούχες καλλιέργειες ως προληπτικό μέτρο κατά των ασθενειών των φυτών και συμβολή στη βελτίωση των γεωργικών πρακτικών και την αντιμετώπιση νέων προκλήσεων όπως η ασφάλεια του εφοδιασμού, η κλιματική αλλαγή, η διαχείριση των πόρων, κ.λπ.·

11.

καλεί την Επιτροπή να εγκρίνει κατάλληλα μέτρα για τη δημιουργία συνθηκών αγοράς υπέρ των τοπικών προϊόντων σε σύγκριση με τα εισαγόμενα, που θα ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της βιομηχανίας ζωοτροφών μέσω, μεταξύ των άλλων, της δημιουργίας μοντέλων για δίκτυα τοπικής εμβέλειας χωρίς γενετικώς τροποποιημένα προϊόντα και για πιστοποιημένα προϊόντα· αναγνωρίζει ότι η γεωργία τοπικής κλίμακας είναι επωφελέστερη για το περιβάλλον·

12.

ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο νομοθετική πρόταση για να επιτραπεί η χρήση μεταποιημένων ζωικών πρωτεϊνών από εντόσθια σφαγίων στις ζωοτροφές για μονογαστρικά ζώα (χοίρους και πουλερικά), με την προϋπόθεση τα συστατικά να προέρχονται από κρέας εγκεκριμένο για ανθρώπινη κατανάλωση και να υπάρχει αυστηρός έλεγχος της απαγόρευσης της ανακύκλωσης μεταξύ οργανισμών του ιδίου είδους και του εξαναγκασμού σε κανιβαλισμό·

13.

ζητεί από την Επιτροπή να θεσπίσει ειδικό πρόγραμμα πλαίσιο για την ανάπτυξη αποκεντρωμένης έρευνας στους τομείς της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης και για τη βελτίωση της ευρωπαϊκής και τη διεθνούς συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων προγραμμάτων επιτόπου κατάρτισης στη βελτίωση της ανάπτυξης πρωτεϊνούχων φυτών προσαρμοσμένων στις τοπικές συνθήκες με προοπτική να αποτελέσει έναν καινοτόμο κλάδο στα διάφορα κράτη μέλη·

14.

καλεί την Επιτροπή να προτείνει μια συνεπή γενική πολιτική προσέγγιση για την εφαρμογή των αγροπεριβαλλοντικών κανόνων στα είδη διατροφής που αποτελούν αντικείμενο εμπορίας στην επικράτεια της Ένωσης, όσον αφορά την εισαγωγή γενετικά τροποποιημένων πρωτεϊνούχων καλλιεργειών·

15.

καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θεσπίσει μηχανισμό ελέγχου της προέλευσης των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών που εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποκαλύπτοντας ειδικότερα την βιωσιμότητα των εφαρμοζόμενων πρακτικών καλλιέργειας στην χώρα προέλευσης, όπως η αλλαγή της χρήσης γης και η βιωσιμότητα στη χρήση των υδάτινων πόρων, και η χρήση γεωργικής τεχνολογίας· υπογραμμίζει ότι είναι απαραίτητοι για το σκοπό αυτό επιτόπιοι δειγματοληπτικοί έλεγχοι·

16.

καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα να συμπεριλάβει στις νομοθετικές προτάσεις της για τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ πρόβλεψη για την υποστήριξη των γεωργών που καλλιεργούν πρωτεϊνούχα φυτά με συστήματα αμειψισποράς που συμβάλλουν στη μείωση των αερίων θερμοκηπίου και του ελλείμματος πρωτεϊνών στην ΕΕ και βελτιώνουν τον έλεγχο των ασθενειών και τη γονιμότητα του εδάφους·

17.

ζητεί από την Επιτροπή να προτείνει μέτρα ενθάρρυνσης, για την προώθηση της συμμετοχής των γαιών υπό αγρανάπαυση στην παραγωγή, γεγονός που θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στη μείωση της έλλειψης πρωτεϊνών στην ΕΕ·

*

* *

18.

αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.


(1)  ΕΕ L 147, 18.6.1993, σ. 25.

(2)  http://ec.europa.eu/agriculture/eval/reports/protein_crops/index_en.htm

(3)  ΕΕ L 162 12.6.1982, σ. 28.

(4)  ΕΕ L 160, 26.6.1999, σ. 1.

(5)  ΕΕ L 270, 21.10.2003, σ. 1.

(6)  ΕΕ L 30, 31.1.2009, σ. 16.

(7)  ΕΕ L 316, 2.12.2009, σ. 27.

(8)  ΕΕ L 229, 1.9.2009, σ. 1.

(9)  ΕΕ C 66 Ε, 20.3.2009, σ. 29.