52010DC0589

/* COM/2010/0589 τελικό */ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΟΧΗΣ (2009) SEC(2010) 1231 final


[pic] | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |

Βρυξέλλες, 21.10.2010

COM(2010) 589 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΟΧΗΣ (2009) SEC(2010) 1231 final

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Δημοσιονομικ ή εκτέλεση της περιόδου 2000-2006 κατά το 2009 και περάτωση έργων 3

2. Οικονομικό περιβάλλον και προϋποθέσεις χρηματοδότησης 8

3. Λογιστικοί έλεγχοι και δημοσιονομικές διορθώσεις 8

4. Παρατυπίες που κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη 11

5. Αξιολόγηση 12

6. Πληροφόρηση και δημοσιοποίηση 13

Σύμφωνα με τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 1084/2006 για την ίδρυση Ταμείου Συνοχής και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/94, δεν απαιτείται η υποβολή ετήσιας έκθεσης για το Ταμείο Συνοχής.

Επομένως, η παρούσα έκθεση εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1164/1994 και καλύπτει την εκτέλεση, στη διάρκεια του 2009, των έργων του Ταμείου Συνοχής που εγκρίθηκαν κατά την περίοδο 2000-2006, καθώς και των πρώην έργων του μέσου προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών (ΜΠΔΠ - ISPA) στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, καθώς και στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Συνεπώς, η παρούσα έκθεση καλύπτει τις ενέργειες του Ταμείου Συνοχής στα δεκατρία δικαιούχα κράτη μέλη έως τα τέλη του 2006, δηλαδή στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Κύπρο, την Τσεχική Δημοκρατία, την Εσθονία, την Ουγγαρία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, τη Μάλτα, την Πολωνία, τη Σλοβακία και τη Σλοβενία, καθώς και τα πρώην έργα του μέσου προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών (πρώην έργα ISPA), που εγκρίθηκαν κατά την περίοδο 2000-2006, στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Πρέπει να υπενθυμιστεί ότι, λόγω οικονομικής ανάπτυξης, η Ιρλανδία δεν είναι πλέον επιλέξιμη από την 1η Ιανουαρίου 2004, εντούτοις, τα συνεχιζόμενα έργα που έλαβαν βοήθεια από το Ταμείο Συνοχής πρέπει ακόμη να περατωθούν.

Στο παράρτημα της παρούσας έκθεσης παρουσιάζονται λεπτομερή στοιχεία για την υλοποίηση, στη διάρκεια του 2009, των έργων που εγκρίθηκαν κατά την περίοδο 2000-2006 για κάθε κράτος μέλος.

1. Δημοσιονομικη εκτελεση της περιοδου 2000-2006 κατα το 2009 και περατωση εργων

Πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν το 2009 για έργα που είχαν εγκριθεί κατά την περίοδο 2000-2006

Δεδομένου ότι όλες οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων για έργα του Ταμείου Συνοχής που χρηματοδοτήθηκαν κατά την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 είχαν χρησιμοποιηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2006, οι χρηματοοικονομικοί πόροι που ήταν διαθέσιμοι στο πλαίσιο του Ταμείου Συνοχής το 2009 αφορούσαν μόνο πιστώσεις πληρωμών.

Ο αρχικός προϋπολογισμός του 2009 για έργα του Ταμείου Συνοχής που χρηματοδοτήθηκαν κατά την περίοδο 2000-2006 ανήλθε σε 3 892 εκατομμύρια ευρώ. Όμως, ο τελικός προϋπολογισμός μειώθηκε σε 2 777 εκατομμύρια ευρώ. Η μείωση αυτή δικαιολογείται από τη σημαντικά καλύτερη εκτέλεση το 2008, όπου οι πληρωμές υπερέβησαν κατά 30 % περίπου τον προϋπολογισμό που εγκρίθηκε. Για να καλυφθεί το χάσμα μεταξύ των διαθέσιμων πόρων και της απαίτησης πληρωμών για το 2008, πραγματοποιήθηκαν μεταφορές από τη γραμμή προϋπολογισμού σχετικά με τα προγράμματα του Ταμείου Συνοχής της περιόδου 2007-2013. Η ενέργεια αυτή ήταν συνέπεια των υποτονικών αρχικών επιδόσεων της περιόδου 2007-2013 και επομένως το 2008 τα κράτη μέλη επέλεξαν να αντισταθμίσουν την καθυστέρηση και συγκεντρώθηκαν στην εφαρμογή των προγραμμάτων της περιόδου 2000-2006.

Το 2009 η τάση αντιστράφηκε και οι ακόμη διαθέσιμες πιστώσεις πληρωμών της περιόδου 2000-2006 μεταφέρθηκαν στα προγράμματα του Ταμείου Συνοχής και του ΕΤΠΑ της περιόδου 2007-2013, πράγμα το οποίο επέτρεψε την εκτέλεση κατά 100% των πιστώσεων πληρωμών για τα προγράμματα και τα έργα του Ταμείου Συνοχής που χρηματοδοτήθηκαν κατά τις δύο περιόδους προγραμματισμού. Οι διαθέσιμες πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων, ύψους 2 777 εκατομμυρίων ευρώ, έχουν εκτελεσθεί πλήρως μέχρι το τέλος του 2009, με αποτέλεσμα να πραγματοποιηθούν πληρωμές περισσότερες κατά 300 εκατομμύρια ευρώ περίπου το 2009 σε σύγκριση με τις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν το 2008 (2 489 εκατομμύρια ευρώ).

Όσον αφορά στις γραμμές προϋπολογισμού για πρώην έργα ISPA, οι διαθέσιμες πιστώσεις εκτελέσθηκαν κατά 100 %.

Στα τέλη του 2009, το μέσο ποσοστό απορρόφησης (πληρωμές έναντι πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων) όλων των σημερινών δικαιούχων χωρών για έργα του Ταμείου Συνοχής και πρώην έργα ISPA ήταν 75,8 %. Η χαμηλή απορρόφηση για τη Βουλγαρία στο τέλος του 2008 (39,8 %) βελτιώθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια του 2009 και ανήλθε σε ποσοστό 56,5 %. Τα άλλα κράτη μέλη κυμαίνονται μεταξύ 65,8% (Πολωνία και Ρουμανία) και 92,8% (Ιρλανδία).

Πίνακας 1: Εκτέλεση των πληρωμών του Ταμείου Συνοχής και πρώην ISPA το 2009 (σε ευρώ)

Πρώην ISPA | 400 000 000 | +128 969 059 | 528 969 059 | 528 969 059 | - |

Ελλάδα | 3 565 195 978 | 2 715 334 857 | 76,2% | 849 861 122 | 23,8% |

Ισπανία | 12 915 179 288 | 10 519 496 170 | 81,5% | 2 395 683 119 | 18,5% |

Ιρλανδία | 625 755 407 | 580 710 223 | 92,8% | 45 045 184 | 7,2% |

Πορτογαλία | 3 497 201 489 | 2 741 059 557 | 78,4% | 756 141 931 | 21,6% |

ΣΥΝΟΛΟ EΕ 4 | 20 603 332 162 | 16 556 600 807 | 80,4% | 4 046 731 356 | 19,6% |

Κύπρος | 54 014 695 | 40 029 810 | 74,1% | 13 984 885 | 25,9% |

Τσεχική Δημοκρατία | 1 226 581 086 | 975 579 344 | 79,5% | 251 001 742 | 20,5% |

Εσθονία | 425 431 731 | 330 768 303 | 77,7% | 94 663 429 | 22,3% |

Ουγγαρία | 1 481 998 333 | 1 028 122 934 | 69,4% | 453 875 399 | 30,6% |

Λετονία | 713 987 456 | 541 309 058 | 75,8% | 172 553 278 | 24,2% |

Λιθουανία | 825 354 775 | 661 411 795 | 80,1% | 163 942 980 | 19,9% |

Μάλτα | 21 966 289 | 17 532 611 | 79,8% | 4 433 678 | 20,2% |

Πολωνία | 5 634 539 614 | 3 708 555 930 | 65,8% | 1 925 983 684 | 34,2% |

Σλοβακία | 766 117 246 | 586 031 109 | 76,5% | 180 086 137 | 23,5% |

Σλοβενία | 254 197 825 | 202 417 662 | 79,6% | 51 780 164 | 20,4% |

ΣΥΝΟΛΟ EΕ 10 | 11 404 063 930 | 8 091 758 556 | 71,0% | 3 312 305 376 | 29,0% |

Βουλγαρία | 876 947 183 | 495 486 300 | 56,5% | 381 460 884 | 43,5% |

Ρουμανία | 2 037 250 711 | 1 340 892 809 | 65,8% | 696 357 902 | 34,2% |

ΣΥΝΟΛΟ ΕΕ2 | 2 914 197 894 | 1 836 379 109 | 63,0% | 1 077 818 786 | 37,0% |

ΣΥΝΟΛΟ | 34 921 593 986 | 26 484 738 472 | 75,8% | 8 436 855 518 | 24,2% |

Περάτωση έργων της περιόδου 2000-2006

Στο τέλος του 2009, ο συνολικός αριθμός των περατωθέντων έργων του Ταμείου Συνοχής (και πρώην έργων ISPA) της περιόδου 2000 2006 ανήλθε σε 299. Ο αριθμός των έργων που εκκρεμούν για περάτωση μειώθηκε από 976 στο τέλος του 2008 σε 893 στο τέλος του 2009. Ο πίνακας 4 παρέχει πληροφορίες για τα έργα που περατώθηκαν έως το τέλος του 2009 (ανά κράτος μέλος).

Πίνακας 4: Αριθμός έργων ΤΣ που περατώθηκαν έως το τέλος του 2009 (συμπεριλαμβανομένων των πρώην έργων ISPA)

Κράτος μέλος | Συνολικός αριθμός έργων ΤΣ | Έργα που περατώθηκαν έως το τέλος του 2009 | Αριθμός έργων που εκκρεμούσαν στο τέλος του 2009 |

Αριθμός έργων | Σύνολο πληρωμών σε ευρώ |

Τσεχική Δημοκρατία | 58 | 19 | 350 331 885 | 39 |

Εσθονία | 37 | 20 | 106 548 425 | 17 |

Ελλάδα | 124 | 49 | 1 150 632 586 | 75 |

Ισπανία | 407 | 110 | 2 969 559 629 | 297 |

Ιρλανδία | 10 | 4 | 357 368 796 | 6 |

Κύπρος | 2 | 0 | 0 | 2 |

Λετονία | 46 | 10 | 44 331 604 | 36 |

Λιθουανία | 51 | 13 | 159 495 999 | 38 |

Ουγγαρία | 47 | 11 | 26 071 037 | 36 |

Μάλτα | 3 | 0 | 0 | 3 |

Πολωνία | 130 | 6 | 68 915 348 | 124 |

Πορτογαλία | 109 | 32 | 810 129 887 | 77 |

Σλοβενία | 28 | 10 | 72 460 238 | 18 |

Σλοβακία | 39 | 9 | 60 041 606 | 30 |

ΕΕ 14 | 1 091 | 293 | 6 175 887 040 | 798 |

Βουλγαρία | 38 | 3 | 27 044 270 | 35 |

Ρουμανία | 63 | 3 | 2 191 214 | 60 |

ΕΕ 2 | 101 | 6 | 29 235 484 | 95 |

Σύνολο | 1 192 | 299 | 6 205 122 524 | 893 |

2. Οικονομικό περιβάλλον και προϋποθέσεις χρηματοδότησης

Το άρθρο 6 του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1164/94, που διέπει το Ταμείο Συνοχής για έργα που εγκρίθηκαν πριν από το τέλος του 2006, προβλέπει προϋποθέσεις δημοσιονομικής πολιτικής για τη χρησιμοποίηση του Ταμείου. Ο κανονισμός προβλέπει ότι «το Ταμείο δεν χρηματοδοτεί κανένα νέο έργο ή, σε περίπτωση σημαντικών έργων, κανένα νέο στάδιο έργου, σε κράτος μέλος σε περίπτωση που το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία κατόπιν συστάσεως της Επιτροπής, διαπιστώσει ότι, το κράτος μέλος […] δεν έχει εφαρμόσει το πρόγραμμα [σταθερότητας ή σύγκλισης] κατά τρόπον ώστε να αποφευχθεί ένα υπερβολικό δημοσιονομικό έλλειμμα.»

Στο τέλος του 2009 για ένδεκα κράτη μέλη επιλέξιμα προς ενίσχυση από το Ταμείο Συνοχής (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία, Τσεχική Δημοκρατία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία και Σλοβενία) εκκρεμούσε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (EDP), η οποία, σύμφωνα με τον προαναφερόμενο κανονισμό, υπό ορισμένες προϋποθέσεις μπορεί να συνεπάγεται αναστολή της χρηματοδότησης από το Ταμείο. Το 2009 αξιολογήθηκε εάν η Ελλάδα, η Ισπανία και η Ουγγαρία έλαβαν αποτελεσματικά μέτρα σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της συνθήκης ΕΚ. Το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Ισπανία και η Ουγγαρία έλαβαν αποτελεσματικά μέτρα και εξέδωσε νέες συστάσεις σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 7 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ. Μόνο στην περίπτωση της Ελλάδας το Συμβούλιο έκρινε, σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 8 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ, ότι οι αρχές δεν είχαν λάβει αποτελεσματικά μέτρα για να ανταποκριθούν στις συστάσεις του Συμβουλίου ώστε να θέσουν τέρμα στο υπερβολικό έλλειμμα, χωρίς όμως να ζητήσει αναστολή των πληρωμών από το Ταμείο Συνοχής.

3. Λογιστικοί έλεγχοι και δημοσιονομικές διορθώσεις

Το 2009, οι υπηρεσίες λογιστικού ελέγχου συγκεντρώθηκαν, όσον αφορά την περίοδο 2000-2006, στην προετοιμασία της περάτωσης, πραγματοποιώντας αποστολές ελέγχου των εργασιών των εθνικών οργανισμών που είναι αρμόδιοι για την περάτωση, καθώς και στην πραγματική περάτωση των έργων του Ταμείου Συνοχής της περιόδου 2000-2006 μέσω ανάλυσης των δηλώσεων εκκαθάρισης.

Εργασίες λογιστικού ελέγχου για την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999 - ΕΕ 4 (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία)

Η έρευνα όσον αφορά την περάτωση των έργων του Ταμείου Συνοχής σχετικά με την περίοδο 1994-1999 κάλυψε το 10% των έργων του Ταμείου Συνοχής, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 20% των δαπανών που συγχρηματοδοτήθηκαν κατά την εν λόγω περίοδο. Ο επιτόπιος έλεγχος ολοκληρώθηκε το 2003 και τα βασικά προβλήματα που διαπιστώθηκαν αφορούσαν πλημμελείς ελέγχους διαχείρισης, με αποτέλεσμα την κάλυψη μη επιλέξιμων δαπανών και παραβάσεις των κανόνων περί δημοσίων συμβάσεων. Οι διαδικασίες παρακολούθησης και δημοσιονομικής διόρθωσης σε συνέχεια της έρευνας περάτωσης ολοκληρώθηκαν στο τέλος του 2009, εκτός από εκείνες για μία εκκρεμούσα περίπτωση (στην Ισπανία), που θα ολοκληρωθούν την άνοιξη του 2010.

Εργασίες λογιστικού ελέγχου για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 - ΕΕ 16 (ΕΕ 10 + ΕΕ 4 + ΕΕ 2).

Για τα κράτη μέλη της ΕΕ - 14, τρεις αποστολές λογιστικού ελέγχου (στην Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα) για την επανεξέταση των φορέων εκκαθάρισης πραγματοποιήθηκαν το 2009 από τη Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής, για να επαληθευτεί η προετοιμασία των κρατών μελών για την περάτωση και για να προσδιοριστούν και να μετριαστούν οι σχετικοί κίνδυνοι. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν έξι ακόμη αποστολές λογιστικού ελέγχου (από μία στη Βουλγαρία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Ελλάδα και την Ουγγαρία και δύο στη Ρουμανία).

Για την περάτωση των έργων του Ταμείου Συνοχής της περιόδου 2000-2006, οι υπηρεσίες λογιστικού ελέγχου της ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής εξέτασαν τις δηλώσεις εκκαθάρισης που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη.

Άλλες εργασίες λογιστικού ελέγχου για το Ταμείο Συνοχής περιελάμβαναν την εξέταση των εθνικών ετήσιων εκθέσεων ελέγχου κατά το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1386/2002 και την αναθεώρηση των εθνικών εκθέσεων λογιστικού ελέγχου συστημάτων που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή. Μέχρι το τέλος του 2009, οι περισσότερες εκθέσεις εξετάσθηκαν αναλυτικά και οι απαντήσεις με τις παρατηρήσεις και, εφόσον ήταν απαραίτητο, τα αιτήματα για επιπλέον πληροφορίες διαβιβάστηκαν στα κράτη μέλη.

Διμερείς συνεδριάσεις συντονισμού πραγματοποιούνται ετησίως μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών αρχών λογιστικού ελέγχου για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την εκτέλεση των εργασιών λογιστικού ελέγχου και για τη συζήτηση σχετικά με την πρόοδο των δειγματοληπτικών ελέγχων, καθώς και για την παρακολούθηση των πορισμάτων του λογιστικού ελέγχου. Οι συνεδριάσεις που καλύπτουν τις εργασίες λογιστικού ελέγχου που πραγματοποιήθηκε κατά το 2008 διεξάχθηκαν στη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού του 2009. Οι ετήσιες διμερείς συνεδριάσεις συντονισμού που καλύπτουν τις εργασίες λογιστικού ελέγχου που πραγματοποιήθηκε κατά το 2009 διεξάχθηκαν την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2010.

Αντίκτυπος των ελέγχων

Αποφάσεις αναστολής του Ταμείου Συνοχής και δημοσιονομικές διορθώσεις το 2009

Κατά την άσκηση του εποπτικού ρόλου της, η ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής καθιέρωσε το 2008 μια πολιτική που αποσκοπεί να επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων αναστολής των πληρωμών και τις δημοσιονομικές διορθώσεις όταν διαπιστώνονται σοβαρές αδυναμίες των συστημάτων. Η αυστηρότερη αυτή προσέγγιση εξακολούθησε να εφαρμόζεται το 2009.

Το συνολικό ποσό των δημοσιονομικών διορθώσεων για το Ταμείο Συνοχής το 2009 ανερχόταν σε 86 εκατομμύρια ευρώ περίπου, έναντι 92,7 εκατομμυρίων ευρώ περίπου το 2008 (κατά τις δύο περιόδους προγραμματισμού, 1994-1999 και 2000-2006). Οι συνολικές συσσωρευτικές δημοσιονομικές διορθώσεις για το Ταμείο Συνοχής που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο 2000-2009 ανήλθαν σε 233 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2000-2006 και σε 273 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 1994-1999. Καμία απόφαση αναστολής δεν εκδόθηκε για έργα του Ταμείου Συνοχής το 2009.

Στο τέλος του 2009, οι διαδικασίες αναστολής και διόρθωσης βρίσκονταν υπό εξέλιξη συνολικά για 99 περίπου έργα του Ταμείου Συνοχής (2000-2006) που αντιπροσωπεύουν 149 περίπου εκατομμύρια ευρώ.

Πίνακας 5: Δημοσιονομικές διορθώσεις του Ταμείου Συνοχής το 2009 ανά περίοδο και χώρα (σε ευρώ)[1]

Κράτος μέλος | Ταμείο Συνοχής | ΣΥΝΟΛΟ |

Περίοδος | Περίοδος |

2000-2006 | 1994-1999 |

Βουλγαρία | 2 413 615 | - | 2 413 615 |

Κύπρος | - | - | - |

Τσεχική Δημοκρατία | 113 008 | - | 113 008 |

Εσθονία | - | - | - |

Ελλάδα | 2 452 289 | - | 2 452 289 |

Ισπανία | 21 592 738 | 4 771 861 | 26 364 599 |

Ουγγαρία | 40 497 367 | - | 40 497 367 |

Ιρλανδία | - | - | - |

Λετονία | - | - | - |

Λιθουανία | 649 156 | - | 649 156 |

Μάλτα | - | - | - |

Πολωνία | - | - | - |

Πορτογαλία | 205 714 | 4 987 861 | 5 193 575 |

Ρουμανία | 8 067 402 | - | 8 067 402 |

Σλοβενία | - | - | - |

Σλοβακία | - | - | - |

ΣΥΝΟΛΟ | 75 991 289 | 9 759 722 | 85 751 011 |

Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου

Στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της Γενικής Διεύθυνσης για το 2009, όσον αφορά τη λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου (2000-2006), εκφράστηκε ανεπιφύλακτη γνώμη όσον αφορά το σύστημα σε έξι κράτη μέλη (Κύπρος, Εσθονία, Ελλάδα, Μάλτα, Πορτογαλία και Σλοβενία).

Για εννέα κράτη μέλη, η γνώμη εκδόθηκε με επιφυλάξεις λόγω των υλικών ανεπαρκειών που έχουν μέτριο αντίκτυπο στα βασικά στοιχεία των συστημάτων (Βουλγαρία - τομέας των μεταφορών, Τσεχική Δημοκρατία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία και Ισπανία).

Μόνο ένας τομέας του ΤΣ σε ένα κράτος μέλος (Βουλγαρία - περιβαλλοντικός τομέας) αποτέλεσε αντικείμενο επιφύλαξης στην ετήσια έκθεση δραστηριότητας της Γενικής Διεύθυνσης για το 2009, κυρίως λόγω παραβάσεων των κανόνων περί δημοσίων συμβάσεων. Το 2010 συνεχίζονται οι εργασίες για τη διόρθωση των προβλημάτων που διαπιστώθηκαν από κοινού με τις εθνικές αρχές.

4. Παρατυπίες που κοινοποιηθηκαν από τα κράτη μέλη

Το 2009, τα κράτη μέλη κοινοποίησαν στην Επιτροπή, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1831/94, 109 συνολικά περιπτώσεις παρατυπιών που αφορούν συνολικό ποσό ύψους 67 304 951 ευρώ για έργα που συγχρηματοδοτούνται από την ΕΕ. Από αυτό το ποσό, 56 673 503 ευρώ έχουν ανακτηθεί ενώ το υπόλοιπο ποσό πρέπει ακόμη να ανακτηθεί. Οι χώρες στις οποίες διαπιστώθηκαν οι περισσότερες περιπτώσεις είναι η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Πολωνία (27, 20 και 19 αντίστοιχα). Η Πορτογαλία ανέφερε 39% του σχετικού ποσού. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η Ουγγαρία με τέσσερις κοινοποιήσεις είναι η δεύτερη από άποψη οφειλόμενου ποσού. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου η Βουλγαρία κοινοποίησε στην Επιτροπή, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1828/2006[2] που ισχύει για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, 17 περιπτώσεις παρατυπιών που αφορούν συνολικά οφειλόμενο ποσό ύψους 3,6 εκατομμυρίων ευρώ περίπου για έργα που συγχρηματοδοτήθηκαν από την ΕΕ.

Ο αριθμός κοινοποιήσεων παρουσιάζει σημαντική μείωση, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, εντούτοις, το σχετικό ποσό παραμένει στο ίδιο επίπεδο. Οι κύριοι τύποι παρατυπιών που κοινοποιήθηκαν είναι οι μη επιλέξιμες δαπάνες και οι παραβάσεις των κανόνων περί δημοσίων συμβάσεων. Οι δύο αυτοί τύποι καλύπτουν σχεδόν το 75% του συνόλου των περιπτώσεων που κοινοποιήθηκαν.

Πίνακας 6: Παρατυπίες που κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη το 2009 (σε ευρώ)

Κράτος μέλος | Αριθ. παρατυπιών | Ποσά | Ποσά προς ανάκτηση |

Βουλγαρία | 17 | 3 578 740 | 3 578 740 |

Κύπρος | 0 | 0 | 0 |

Τσεχική Δημοκρατία | 3 | 1 924 920 | 0 |

Εσθονία | 0 | 0 | 0 |

Ελλάδα | 14 | 4 780 520 | 1 684 211 |

Ισπανία | 20 | 4 351 765 | 3 622 443 |

Ουγγαρία | 4 | 18 449 851 | 40 387 |

Ιρλανδία | 0 | 0 | 0 |

Λετονία | 0 | 0 | 0 |

Λιθουανία | 2 | 4 491 703 | 0 |

Μάλτα | 1 | 39 133 | 39 133 |

Πολωνία | 19 | 2 275 178 | 49 542 |

Πορτογαλία | 27 | 24 575 760 | 1 332 009 |

Ρουμανία | 0 | 0 | 0 |

Σλοβενία | 1 | 2 552 398 | 0 |

Σλοβακία | 1 | 284 983 | 284 983 |

ΣΥΝΟΛΟ | 109 | 67 304 951 | 10 631 448 |

5. Αξιολόγηση

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη διεξάγουν εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των συγχρηματοδοτούμενων έργων. Τα έργα που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο εγκρίνονται από την Επιτροπή σε συμφωνία με τα δικαιούχα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή πραγματοποιεί εκ των υστέρων αξιολόγηση του Ταμείου Συνοχής. Η προηγούμενη αξιολόγηση δημοσιεύθηκε το 2005 και αφορούσε ένα δείγμα 200 έργων που υλοποιήθηκαν κατά την περίοδο 1993-2002. Μια νέα εκ των υστέρων αξιολόγηση άρχισε το 2009 για την εξέταση όλων των έργων του Ταμείου Συνοχής και των πρώην έργων ISPA που υλοποιήθηκαν κατά την περίοδο 2000-2006. Στα πλαίσια ενός συνόλου 3 συνδεμένων «πακέτων εργασίας», η αξιολόγηση θα αποτιμήσει τη συμβολή του Ταμείου Συνοχής και του ISPA στην ανάπτυξη του συστήματος μεταφορών της ΕΕ και στην ενσωμάτωση του κεκτημένου της ΕΕ στον τομέα του περιβάλλοντος, καθώς και τη συμβολή του ISPA στην προετοιμασία για τα προγράμματα των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής. Επιπλέον, θα πραγματοποιηθούν εκ των υστέρων αναλύσεις κόστους-ωφελείας σε ένα δείγμα έργων στους τομείς των μεταφορών και του περιβάλλοντος, για την επισήμανση των θετικών σημείων τους που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη στις μελλοντικές περιόδους προγραμματισμού.

6. Πληροφόρηση και δημοσιοποίηση

Όπως αναφέρεται στην ετήσια έκθεση για το 2007, τα θέματα που αφορούν το Ταμείο Συνοχής, από την 1η Ιανουαρίου 2007, εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της επιτροπής συντονισμού των Ταμείων (COCOF, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1083/2006).

Διάφορα ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος για το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής παρουσιάστηκαν ή συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων της COCOF το 2009, παραδείγματος χάριν:

- Κανονισμός της Επιτροπής για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1828/2006 της Επιτροπής για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1080/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

- Απόφαση της Επιτροπής που τροποποιεί την απόφαση σχετικά με τη χρηματοδότηση του προγράμματος για τη χρήση της λειτουργικής και μη λειτουργικής τεχνικής βοήθειας με πρωτοβουλία ή εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και του Ταμείου Συνοχής (ΤΣ) για το 2009.

- Απόφαση της Επιτροπής σχετικά με τη χρηματοδότηση του προγράμματος για τη χρήση λειτουργικής και διοικητικής τεχνικής βοήθειας με πρωτοβουλία ή εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και του Ταμείου Συνοχής (ΤΣ) για το 2010.

Όσον αφορά τα μέτρα της Επιτροπής σχετικά με την πληροφόρηση και τη δημοσιότητα, ο στόχος το 2009 ήταν διττός. Πρώτον, η εξασφάλιση της δημοσίευσης του καταλόγου δικαιούχων των Ταμείων της ΕΕ τα οποία διαχειρίζεται η Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1828/2006 της Επιτροπής. Δεύτερον, η δημοσίευση από τη ΓΔ Περιφερειακής Πολιτικής αναλυτικών στοιχείων σημαντικών έργων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής τόσο για την περίοδο 2000-2006 όσο και για την περίοδο 2007-2013. Αναλυτικά στοιχεία πολλών από αυτά τα έργα διατίθενται σε μια βάση δεδομένων που επιτρέπει την αναζήτηση στο δικτυακό τόπο INFOREGIO. Μέχρι σήμερα, πάνω από 300 έργα περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων (μεταξύ των οποίων σημαντικά έργα και άλλα που χρηματοδοτούνται μέσω των προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013).

[1] Περιλαμβάνονται οι διορθώσεις που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη, κατόπιν συμφωνίας στο πλαίσιο της σχετικής διαδικασίας ή ως αποτέλεσμα της εφαρμογής των σχεδίων δράσης και των επίσημων αποφάσεων της Επιτροπής. Περιλαμβάνονται οι διορθώσεις που πραγματοποιούνται ως αποτέλεσμα των εργασιών λογιστικού ελέγχου της Επιτροπής, αλλά και των διορθώσεων που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια της εφαρμογής ή κατά την περάτωση των έργων.

[2] ΕΕ L 371 της 27.12.2006, σ.1, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 846/2009, ΕΕ L 250 της 23.09.2009.