Δημοσίευση αίτησης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 του Συμβουλίου για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων

2009/C 185/09

Η παρούσα δημοσίευση παρέχει το δικαίωμα ένστασης κατά την έννοια του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 του Συμβουλίου. Η ένσταση υποβάλλεται στην Επιτροπή εντός εξαμήνου από την ημερομηνία της παρούσας δημοσίευσης.

ΣΥΝΟΨΗ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 510/2006 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

«FARINE DE PETIT ÉPEAUTRE DE HAUTE PROVENCE»

Αριθ. ΕΚ: FR-PGI-0005-0476-20.06.2005

ΠΟΠ ( ) ΠΓΕ ( Χ )

Στην παρούσα σύνοψη παρατίθενται τα κύρια στοιχεία των προδιαγραφών του προϊόντος για ενημερωτικούς σκοπούς.

1.   Αρμόδια υπηρεσία του κράτουσ μέλουσ:

2.   Ομάδα:

3.   Τύποσ προϊόντοσ:

4.   Προδιαγραφέσ:

[σύνοψη των απαιτήσεων του άρθρου 4 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006]

4.1.   Ονομασία:

«Farine de Petit Épeautre de Haute Provence»

4.2.   Περιγραφή:

Το «Petit Epeautre» (όλυρα ή σπέλτα) «Triticum monococcum» (μονόκοκκος σίτος) είναι αχυρώδες δημητριακό της οικογένειας των αγρωστωδών. Χαρακτηρίζεται από διπλοειδές πεπλατυσμένο στάχυ με θύσανο. Ο σπόρος, με τον φλοιό, χωρίς ρωγμές, πρέπει να υποβάλλεται σε αποφλοίωση (και ενδεχομένως σε λεύκανση) πριν διατεθεί στην κατανάλωση. Ο λευκασμένος σπόρος είναι αποφλοιωμένος σπόρος που έχει υποστεί ένα επιπλέον στάδιο αφαίρεσης του υμενίου. Εφαρμόζονται διάφορα κριτήρια ποιότητας. Η μέγιστη ολική περιεκτικότητα σε στοιχεία που δεν είναι βασικά σιτηρά άριστης ποιότητας καθορίζεται σε 5 % εκ των οποίων:

Το ελάχιστο ειδικό βάρος είναι 77 kg/hl. Ο ακατέργαστος σπόρος πρέπει να έχει υγρασία που δεν υπερβαίνει το 14 %.

Το ποσοστό πρωτεϊνών του αποφλοιωμένου σπόρου πρέπει να είναι μεγαλύτερο από 10,5 %.

Ο σπόρος του petit épeautre μετατρέπεται σε αλεύρι υπόλευκου χρώματος. Το αλεύρι του petit épeautre de Haute Provence διογκώνεται δυσκολότερα από αυτό του σίτου λόγω της χαμηλής του περιεκτικότητας σε γλουτένη.

Η ΠΓΕ αφορά το πλήρες αλεύρι που χαρακτηρίζεται από ποσοστό ανόργανης ύλης μεγαλύτερο του 1,8 % και το κοσκινισμένο αλεύρι του οποίου το ποσοστό ανόργανης ύλης είναι μικρότερο του 1,8 %. Για αυτούς τους δύο τύπους αλεύρου, η υγρασία πρέπει να είναι μικρότερη του 14 % και το ποσοστό πρωτεϊνών πρέπει να είναι μεγαλύτερο του 10,5 %.

Το αλεύρι αλευροποιίας, το οποίο λαμβάνεται με άλεση αλευροποιίας (βλέπε σημείο 4.5) μπορεί να συσκευάζεται σε σάκους των 500 g, 1, 10, 25, ή 50 kg αλλά μπορεί επίσης να παραδίδεται χύμα στις επιχειρήσεις. Η συσκευασία δεν εκτελείται αποκλειστικά από τον αλευροποιό.

Το παραδοσιακό αλεύρι, το οποίο λαμβάνεται με παραδοσιακή άλεση σε μυλόπετρα (βλέπε 4.5), μπορεί να συσκευαστεί σε σάκους των 500 g, 1, 10 και 25 kg.

Η ημερομηνία λήξης της βέλτιστης περιόδου χρησιμοποίησης (D.L.U.O.) του αλεύρου είναι 9 μήνες από την ημερομηνία άλεσης.

4.3.   Γεωγραφική περιοχή:

Η γεωγραφική περιοχή παραγωγής του προϊόντος που φέρει την Π.Γ.Ε. (παραγωγή σπόρων και σπόρων προς σπορά, αποφλοίωση και άλεση σε μυλόπετρα) περιλαμβάνει 235 κοινότητες που βρίσκονται σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 400 μέτρων και κατανέμονται σε 4 διοικητικά διαμερίσματα (Alpes de Haute-Provence, Hautes-Alpes, Drôme και Vaucluse) στη Νοτιοανατολική Γαλλία. Η κατανομή έχει ως εξής:

4.4.   Απόδειξη προέλευσης:

Σε κάθε γεωργική εκμετάλλευση, τα αγροτεμάχια εντοπίζονται χάρη σε σχεδιάγραμμα των αγροτεμαχίων προερχόμενο από το αρχείο της εκμετάλλευσης. Η προέλευση των σπόρων προς σπορά ελέγχεται από τα τιμολόγια αγοράς. Οι συγκομιζόμενες ποσότητες ανά αγροτεμάχιο καταχωρίζονται στα δελτία καλλιέργειας του αρχείου της εκμετάλλευσης.

Κάθε παρτίδα παραγωγής ή/και αποθήκευσης επισημαίνεται στις μονάδες αποθήκευσης με δελτίο ταυτοποίησης παρτίδων. Αυτά τα δελτία εξάλλου αναφέρουν τις συγκεκριμένες ποσότητες που συγκομίστηκαν και αποφλοιώθηκαν, καθώς και τα στοιχεία ταυτοποίησης του αποφλοιωτή και την ημερομηνία αποφλοίωσης. Καθένα από τα στάδια της αποφλοίωσης, της άλεσης και της συσκευασίας καταγράφεται στα βιβλία αποθήκης και σε δελτίο παρακολούθησης παρτίδων. Το σύνολο αυτών των στοιχείων ιχνηλασιμότητας επιτρέπει την παρακολούθηση της ιχνηλασιμότητας από τη σπορά του αγροτεμαχίου έως την πώληση στον καταναλωτή.

4.5.   Μέθοδος παραγωγής:

Το «petit épeautre» που φέρει την Π.Γ.Ε. καλλιεργείται εντός της γεωγραφικής περιοχής παραγωγής της Haute-Provence (Άνω Προβηγκία) σε υψόμετρο άνω των 400 μέτρων. Η καλλιέργειά του διεξάγεται με παραδοσιακό τρόπο: εφαρμογή της εναλλαγής καλλιεργειών (αμειψισπορά), χρήση σπόρων προς σπορά προερχόμενων από τη γεωγραφική περιοχή, θερινή και φθινοπωρινή σπορά, απαγόρευση της χρήσης συνθετικών χημικών προϊόντων. Η χρήση λιπασμάτων περιορίζεται σε 60 μονάδες αζώτου (μια μονάδα αζώτου αντιστοιχεί σε 1kg N), 60 μονάδες καλίου (μια μονάδα καλίου αντιστοιχεί σε 1 kg οξειδίου του καλίου ή K2O) και 60 μονάδες φωσφόρου (μια μονάδα φωσφόρου αντιστοιχεί σε 1kg φωσφορικού ανυδρίτη ή P2O5) ανά εκτάριο κατ’ανώτατο όριο. Το «Petit Épeautre de Haute Provence» αξιοποιεί τις βροχοπτώσεις του Μαΐου που επιτρέπουν την αύξηση του μεγέθους του σπόρου. Ο Ιούλιος, που είναι θερμός και ξηρός, ευνοεί την ωρίμαση ενός υγιούς καρπού, απαλλαγμένου από ασθένειες. Η μέγιστη απόδοση σε μη αποφλοιωμένο σπόρο είναι 40 εκατόκιλα ανά εκτάριο.

Μετά τη συγκομιδή, το «petit épeautre» καλυμμένο ακόμη με το περίβλημα (έλυτρο), αποθηκεύεται εντός της γεωγραφικής περιοχής αναμένοντας το στάδιο της αποφλοίωσης. Η αποφλοίωση είναι ένα αναγκαίο στάδιο πριν από κάθε χρησιμοποίηση στη μαγειρική ή στην αλευροποιία. Εκτελείται σε μονάδες αποφλοίωσης που βρίσκονται εντός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής και συνίσταται στο διαχωρισμό του έλυτρου από τον σπόρο. Κατά την αποφλοίωση χρησιμοποιείται τεχνογνωσία που απαιτεί μεγάλη φροντίδα και κατάλληλα εργαλεία. Ο σπόρος πρέπει να διαφυλαχθεί ακέραιος αλλά και να αποφλοιωθεί πλήρως, συνδυασμός που απαιτεί μεγάλη δεξιοτεχνία του αποφλοιωτή. Τα διάφορα στάδια της διαλογής και της αποφλοίωσης επιτρέπουν να ληφθεί σπόρος μήκους 5 έως 10 mm και ελάχιστου πάχους 1,5 mm. Ένα χρονικό διάστημα 2 ετών μεταξύ της συγκομιδής και της αποφλοίωσης είναι επιτρεπτό.

Η άλεση πραγματοποιείται χωρίς προσθήκη προσθέτων και χωρίς διαβροχή του σπόρου (γεγονός που επιτρέπει τη διατήρηση του αλεύρου με περιορισμό της οξείδωσής του), από αποφλοιωμένους σπόρους ή/και σπόρους που θραύονται κατά την αποφλοίωση. Η τεχνογνωσία έγκειται στη ρύθμιση του ποσοστού έκθλιψης που επιτρέπει να ληφθεί το επιθυμητό αλεύρι. Η μετατροπή σε αλεύρι εκτελείται εντός 6μήνου μετά την αποφλοίωση. Οι παρτίδες πρέπει να αλέθονται εντός 3μήνου από την παραλαβή τους από τον μύλο. Μπορούν να εκτελεστούν δύο τύποι άλεσης: η άλεση με μυλόπετρες και η άλεση αλευροποιίας.

Η παραδοσιακή άλεση με μυλόπετρες εκτελείται εντός της γεωγραφικής περιοχής. Εκτελείται αποκλειστικά από τους παραγωγούς που αλέθουν στην εκμετάλλευσή τους τον σπόρο που παράγουν οι ίδιοι.

Η σύνθλιψη και η κοσκίνιση εκτελούνται σε ένα πέρασμα από μύλο με μυλόπετρες. Η άλεση αυτή είναι μια εργασία που επιτρέπει την κονιοποίηση του σπόρου χωρίς να προκαλείται η θέρμανσή του. Η άλεση εκτελείται με ένα μοναδικό πέρασμα ανάμεσα σε 2 πέτρες με αυλακώσεις (μία πέτρα ακίνητη και μία περιστρεφόμενη). Ο σπόρος εκχέεται στην κεντρική οπή και κυλάει από μία αυλάκωση, συνθλίβεται και εξωθείται από την φυγόκεντρο δύναμη προς το εξωτερικό των πετρών. Κατόπιν ακολουθεί τοποθέτηση σε σάκους, ζύγιση και κλείσιμο των σάκων, εργασίες εκτελούμενες χειρωνακτικά.

Η άλεση αλευροποιίας μπορεί να εκτελεστεί εκτός της γεωγραφικής περιοχής. Η μετατροπή σε αλεύρι πραγματοποιείται με πολλά περάσματα σε μηχανές σύνθλιψης και μετατροπής. Μεταξύ κάθε περάσματος από τις μηχανές σύνθλιψης και μετατροπής το προϊόν κοσκινίζεται σε συσκευή κοσκίνισης. Ένα σύστημα διαχωρισμού στο επίπεδο του διαχωριστήρα (plansichter) επιτρέπει να κατευθύνονται το μεν τελικό προϊόν προς τον χώρο αποθήκευσης (αποθήκευση του τελικού προϊόντος) τα δε ενδιάμεσα προϊόντα να συνεχίζουν να υποβάλλονται σε σύνθλιψη και μετατροπή.

Το αλεύρι που λαμβάνεται από τους δύο τύπους άλεσης είναι πλήρες, μπορεί επίσης να υποβληθεί σε κοσκίνιση με σύστημα κόσκινων.

4.6.   Δεσμός:

Η γεωγραφική περιοχή που καλύπτεται από την ονομασία «Petit Épeautre de Haute Provence» αποτελεί ομοιογενή μονάδα με μεσογειακό κλίμα, χαρακτηριζόμενη κυρίως από το υψόμετρό της, που καθιστά το κλίμα της ηπιότερο. Η θερινή ξηρασία ακολουθείται από έντονο χειμερινό ψύχος.

Το «Petit Épeautre de Haute Provence» είναι προσαρμοσμένο σε αυτές τις αντίξοες κλιματικές συνθήκες που χαρακτηρίζουν την περιοχή, καθώς η πρώιμη σπορά του επιτρέπει να αντέξει τις δυσχερείς χειμερινές κλιματικές συνθήκες. Οι όψιμες βροχοπτώσεις του Μαΐου ευνοούν την ποιότητα του σπόρου, ενώ συχνά είναι πολύ καθυστερημένες για το χειμερινό σιτάρι και κριθάρι που είναι πρωιμότερα κατά ένα μήνα.

Το υπέδαφος της περιοχής είναι ασβεστολιθικό καρστικού τύπου, με πολλά ρήγματα και χρονολογείται από την τριτογενή περίοδο. Το «Petit Epeautre de Haute Provence» επιτρέπει την αξιοποίηση των φτωχότερων εδαφών (καλούμενων «épeautrières») στα οποία καλλιεργείται επίσης η λεβάντα. Η παρουσία των μονάδων μεταποίησης στη γεωγραφική περιοχή ισχυροποιεί το δεσμό της με το προϊόν. Η αποφλοίωση εκτελείται σε βιοτεχνικά εργαστήρια που είναι κατανεμημένα στην περιοχή. Πολυάριθμοι μύλοι, που έχουν παύσει πλέον να λειτουργούν, ήταν εγκατεστημένοι κατά μήκος των υδατορρευμάτων και παρήγαγαν επίσης σιτάλευρο· ήταν εξοπλισμένοι με μυλόπετρες γενικής χρήσης. Με την τεχνική πρόοδο και την τεχνογνωσία που μεταδόθηκε, οι αποφλοιωτές χρησιμοποιούν σήμερα ειδικά εργαλεία που ρυθμίζονται αναλόγως της παρτίδας και επιτρέπουν να λαμβάνεται ανώτερη απόδοση κατά την αποφλοίωση, λόγω του μικρότερου ποσοστού σπόρων που θραύονται κατά την εργασία αυτή και κατά την διαλογή. Η ποιότητα του αποφλοιωμένου σπόρου είναι ένα από τα καλύτερα κριτήρια εκτίμησης. Η τεχνογνωσία κατά την εργασία αυτή συνίσταται στη σωστή αναλογία του χρόνου αποφλοίωσης. Άλλοτε, παρά τις προσπάθειες που έπρεπε να καταβληθούν, το αλεύρι από petit épeautre (πλούσιο σε λιπίδια) στοίχιζε πολύ φθηνότερα από το σιτάλευρο και οι μύλοι που ήταν σε θέση να επεξεργαστούν το petit épeautre ήταν πολυάριθμοι στην Άνω Προβηγκία.

Οι μύλοι αυτοί ήταν απαραίτητοι καθώς παρήγαγαν το αλεύρι αφού προηγουμένως είχαν αποφλοιώσει τον κόκκο. Το αλεύρι από petit épeautre, που παραγόταν αναλόγως των αναγκών προκειμένου να μην ταγγίζει, χρησιμοποιείτο στην Άνω Προβηγκία όπως το σιτάλευρο στην πεδιάδα. Αν και η παραγωγή του σε σχέση με την παραγωγή του σιτάλευρου ήταν περιθωριακή, ήταν εντούτοις αδιάλειπτη.

Από ιστορική άποψη, ίχνη του petit Épeautre εμφανίζονται στην Άνω Προβηγκία σε ορισμένα προϊστορικά μνημεία. Λόγω της κατάκτησης της «Provincia» (Προβηγκία) από τους Ρωμαίους, η καλλιέργεια αυτή διαδόθηκε στα θαμνώδη εδάφη της ενδοχώρας όπου η ρωμαϊκή διείσδυση ήταν μικρότερη. Με τη διάλυση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, οι βόρειοι λαοί κατέκτησαν την Προβηγκία και προκάλεσαν την φυγή του πληθυσμού της προς την ενδοχώρα. Το Petit Épeautre χάρη στις ιδιότητές του της ανθεκτικότητας και εύκολης διατήρησης επέτρεψε την επιβίωση των πληθυσμών αυτών. Το Petit Épeautre εμφανίζεται επίσης καθ’όλο τον μεσαίωνα στην Προβηγκία. Από τότε έως σήμερα, διάφορες διοικητικές πράξεις (1338), έρευνες (1775), γεωργικές στατιστικές (1804-1874) μαρτυρούν την παρουσία αυτής της καλλιέργειας σε διάφορες τοποθεσίες της Άνω Προβηγκίας.

Παρομοίως, η μαγειρική παράδοση του Petit épeautre στην Άνω Προβηγκία είναι διαπιστωμένη και η φήμη του είναι αναγνωρισμένη. Οι διανομείς και οι μεταποιητές ταυτίζουν πολύ συχνά το Petit Épeautre με την Άνω Προβηγκία γιατί αποτελεί παραδοσιακό προϊόν της περιοχής αυτής. Η Άνω Προβηγκία αναγνωρίζεται ως η πρώτη χρονικά περιοχή παραγωγής του Petit Épeautre.

Το άλευρο του petit épeautre de Haute Provence αναγνωρίζεται επειδή από αυτό παράγεται ψωμί με χρυσοκίτρινη ψίχα, με λεπτή γεύση καρυδιού.

4.7.   Οργανισμός ελέγχου:

4.8.   Επισήμανση:

Στην επισήμανση αναφέρονται υποχρεωτικά η ονομασία πώλησης - συνοδευόμενη από την Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη-, ο αριθμός ταυτοποίησης της παρτίδας άλεσης, το καθαρό βάρος, η ημερομηνία λήξης της βέλτιστης περιόδου χρησιμοποίησης (D.L.U.O.), η επωνυμία ή η έδρα και η διεύθυνση του συσκευαστή.