4.3.2009   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 51/4

(1)

Η KLM Royal Dutch Airlines N.V. («KLM»), ολλανδική επιχείρηση ελεγχόμενη τελευταίως από την Air France-KLM Holding S.A. («Air France-KLM», Γαλλία), είναι μεταφορέας πλήρων υπηρεσιών που λειτουργεί ως δίκτυο με έδρα το αεροδρόμιο του Άμστερνταμ Schiphol («Schiphol»). Οι δύο βασικές της δραστηριότητες είναι η αεροπορική μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων.

(2)

Η Martinair («Martinair») είναι ολλανδική επιχείρηση μεταφορών από σημείο σε σημείο, με έδρα το Schiphol. Η Martinair προσφέρει ναυλωμένες και προγραμματισμένες πτήσεις επιβατών και εμπορευμάτων. Ο στόλος της εξυπηρετεί μόνο διηπειρωτικούς προορισμούς. Η Martinair πραγματοποιεί επιβατικές πτήσεις προς Βανκούβερ, Τορόντο, Μαϊάμι, Αβάνα, Βαραδέρο, Σαν Χοσέ, Πούντα Κάνα, Πουέρτο Πλάτα, Κανκούν, Κουρακάο και Αρούμπα. Οι πτήσεις εμπορευμάτων πραγματοποιούνται μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής, Μέσης Ανατολής, Άπω Ανατολής, Βόρειας Αμερικής και Λατινικής Αμερικής.

(3)

Η KLM σήμερα κατέχει το 50 % της Martinair, το κεφάλαιο της οποίας μοιράζεται με την Maersk Holding B.V., επιχείρηση που εδρεύει στις Κάτω Χώρες ελεγχόμενη κατά 100 % από την A.P. Moller-Maersk A/S («Maersk»), δανική επιχείρηση που δραστηριοποιείται κυρίως στις θαλάσσιες καθώς και στις χερσαίες μεταφορές. Λόγω της εταιρικής οργάνωσης και της επιχειρησιακής διαχείρισης της Martinair, η KLM και η Maersk ελέγχουν σήμερα από κοινού την Martinair. Η KLM σκοπεύει να αποκτήσει το 50 % του μετοχικού μεριδίου της Maersk στην Martinair.

(4)

Κατά συνέπεια, στις 17 Ιουλίου 2008, η Επιτροπή έλαβε γνωστοποίηση για μια προτεινόμενη συγκέντρωση δυνάμει του άρθρου 4 του κοινοτικού κανονισμού περί συγκεντρώσεων δια της οποίας η KLM αποκτά κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κοινοτικού κανονισμού περί συγκεντρώσεων τον έλεγχο ολόκληρης της επιχείρησης Martinair μέσω αγοράς μετοχών.

(5)

Η κοινοποιηθείσα συγκέντρωση έχει κοινοτική διάσταση κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 2 του κοινοτικού κανονισμού περί συγκεντρώσεων.

(6)

Βάσει των αποτελεσμάτων της πρώτης φάσης έρευνας αγοράς, η Επιτροπή συνήγαγε ότι η προτεινόμενη πράξη ήγειρε σοβαρές αμφιβολίες ως προς τη συμβιβασιμότητά της με την κοινή αγορά λόγω των προβλημάτων ανταγωνισμού που εντοπίσθηκαν όσον αφορά την αεροπορική μεταφορά επιβατών μεταξύ Άμστερνταμ και Αρούμπα και Κουρακάο. Στις 18 Αυγούστου 2008, τα μέρη πρότειναν ανάληψη υποχρεώσεων η οποία περιλαμβάνει συγκριτική ανάλυση μετά τη συγχώνευση της εξέλιξης των τιμών των εισιτηρίων οικονομικής θέσης των πτήσεων από Άμστερνταμ προς Αρούμπα και Κουρακάο, σε σχέση με την εξέλιξη των τιμών των εισιτηρίων οικονομικής θέσης σε ένα καλάθι συγκρίσιμων γραμμών. Ωστόσο, η προτεινόμενη ανάληψη υποχρεώσεων αποδείχθηκε ανεπαρκής να εξαλείψει τις σοβαρές αμφιβολίες της Επιτροπής. Στις 8 Σεπτεμβρίου 2008, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση κίνησης της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κοινοτικού κανονισμού περί συγκεντρώσεων.

(7)

Η προτεινόμενη συγκέντρωση συνεπάγεται τη μετάβαση από τον από κοινού έλεγχο στον αποκλειστικό έλεγχο. Ήδη πριν από την πράξη, η KLM ασκεί σε κάποιο βαθμό έλεγχο στην Martinair. Επιπλέον, τα κίνητρα της KLM να ανταγωνιστεί την Martinair είναι ευλόγως μειωμένα λόγω του δικαιώματος της στο ήμισυ των κερδών της Martinair.

(8)

Ωστόσο, η Επιτροπή διαπίστωσε βάσει της οργάνωσης, της εταιρικής διαχείρισης και εσωτερικών εγγράφων της Martinair, ότι η KLM επηρεάζει ελάχιστα τις αποφάσεις που αφορούν τις τιμές της Martinair, τις αποφάσεις για την είσοδό της σε συγκεκριμένη γραμμή, τις αυξομειώσεις της ικανότητας και ανάλογες επιχειρησιακές αποφάσεις. Πράγματι, η επιρροή της KLM στη συμπεριφορά της Martinair στην αγορά περιορίζεται στο δικαίωμα αρνησικυρίας όσον αφορά τις περισσότερο σημαντικές στρατηγικές και επιχειρησιακές επιλογές, ιδίως, τις στρατηγικές επιλογές για ανάπτυξη δραστηριότητας σε ορισμένους επιχειρησιακούς τομείς (π.χ. αεροπορική μεταφορά επιβατών σε μικρές και μεγάλες αποστάσεις, αεροπορική μεταφορά εμπορευμάτων) και αποφάσεις διεύρυνσης ή συρρίκνωσης του στόλου της Martinair. Επιπλέον, η έρευνα αγοράς επιβεβαίωσε σε μεγάλο βαθμό ότι οι ανταγωνιστές και οι πελάτες των μερών αντιλαμβάνονται γενικά την KLM και την Martinair ως ανταγωνίστριες όσον αφορά αμφότερες τις δραστηριότητές τους μεταφοράς επιβατών και εμπορευμάτων.

(9)

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή ανέλυσε ενδελεχώς τις επιπτώσεις που θα είχε στον ανταγωνισμό η κατάργηση του υφιστάμενου βαθμού ανταγωνισμού μεταξύ της KLM και της Martinair λόγω της προτεινόμενης συγκέντρωσης.

(10)

Η έρευνα αγοράς επιβεβαίωσε ότι οι θαλάσσιες μεταφορές καθίστανται βαθμηδόν μια οικονομικά ελκυστική εναλλακτική λύση όχι μόνο στο εσωτερικό της Ευρώπης, αλλά επίσης και για τη διηπειρωτική μεταφορά εμπορευμάτων. Ωστόσο, για πολλούς τύπους εμπορευμάτων απαιτείται ακόμη αεροπορική μεταφορά λόγω της χρονικής τους ευαισθησίας. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, δεν είναι αναγκαίο να αποφασιστεί κατά πόσον η αεροπορική ή η θαλάσσια διηπειρωτική μεταφορά εμπορευμάτων αποτελεί μέρος της ίδιας αγοράς ή όχι, αφού η προτεινόμενη συγκέντρωση δεν περιορίζει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό τμήμα αυτής στο πλαίσιο αμφοτέρων των ορισμών αγοράς.

(11)

Η έρευνα αγοράς έδειξε επίσης ότι δεν υπάρχει ανάγκη για υποδιαίρεση της αγοράς αεροπορικής μεταφοράς εμπορευμάτων ανά κατηγορία ή φύση των μεταφερόμενων αγαθών. Γενικώς, οι πελάτες αγοράζουν χώρο στον οποίον φορτώνουν διάφορα εμπορεύματα, περιλαμβανομένων αναλώσιμων και άλλων αγαθών τα οποία ενδεχομένως απαιτούν ειδική μεταχείριση. Επιπλέον, συνήθως το ίδιο αεροσκάφος χρησιμοποιείται για τη μεταφορά διαφόρων τύπων εμπορευμάτων και οι μεταφορείς μπορούν να προσαρμόσουν τις υπηρεσίες τους σχετικά εύκολα στις ειδικές απαιτήσεις ορισμένων αγαθών. Ωστόσο, δεν υπάρχει ανάγκη να αποφασιστεί γι' αυτόν τον σκοπό ο ακριβής ορισμός αγοράς αφού η προτεινόμενη συγκέντρωση δεν περιορίζει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό τμήμα της, ανεξάρτητα από τον ορισμό της αγοράς.

(12)

Σε συμφωνία με προηγούμενες αποφάσεις, η παρούσα απόφαση ορίζει την αγορά για την αεροπορική μεταφορά εμπορευμάτων σε διηπειρωτική βάση για τις διηπειρωτικές μεταφορές εμπορευμάτων, τουλάχιστον σε ότι αφορά ηπείρους με αρκετά ανεπτυγμένη υποδομή που επιτρέπει τις ανταποκρίσεις. Τούτο έχει επιβεβαιωθεί για τη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη, για όλους τους τύπους αγαθών συμπεριλαμβανομένων των αναλώσιμων αγαθών όπως τα λουλούδια. Σχετικά, η έρευνα αγοράς επιβεβαίωσε ότι, λόγω της πολύ ανεπτυγμένης ευρωπαϊκής υποδομής των οδικών μεταφορών, πολλά αεροδρόμια εμπορευμάτων στην Ευρώπη δύνανται να υποκαταστήσουν το Schiphol για όλα τα είδη αγαθών, συμπεριλαμβανομένων των λουλουδιών. Όσον αφορά την Αφρική, τη Νότια Αμερική και περιοχές της Ασίας, η έρευνα αγοράς έδειξε ότι αυτές οι ήπειροι πρέπει να χωριστούν με βάση τη χώρα.

(13)

Επιπλέον, η έρευνα αγοράς διαπίστωσε ότι οι αγορές αεροπορικής μεταφοράς εμπορευμάτων είναι μίας κατεύθυνσης, αφού η ζήτηση για αεροπορική μεταφορά εμπορευμάτων μπορεί να διαφέρει σημαντικά στην αρχή και στο τέλος της γραμμής. Τέλος, η έρευνα αγοράς επιβεβαίωσε επίσης τα πορίσματα της Επιτροπής σε προηγούμενες υποθέσεις, ότι δηλαδή οι πτήσεις με ανταπόκριση δύνανται γενικά να υποκαταστήσουν τις απευθείας πτήσεις.

(14)

Ενόψει των ανωτέρω, η αγορά αεροπορικής μεταφοράς εμπορευμάτων για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης πρέπει να χωριστεί με βάση ζεύγη απλών δρομολογίων από ήπειρο προς ήπειρο όσον αφορά τις γραμμές σύνδεσης Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής και με βάση τους προορισμούς από ήπειρο προς χώρα για όλες τις άλλες γραμμές.

(15)

Όσον αφορά την αεροπορική μεταφορά εμπορευμάτων μεταξύ Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής, τα συνδυασμένα μερίδια αγοράς των μερών θα παραμείνουν κάτω του 25 % και τα μέρη θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν έντονο ανταγωνισμό από αρκετές άλλες από τις κυριότερες αεροπορικές καθετοποιημένες εταιρείες, όπως η Lufthansa, η British Airways και από ολοκληρωτές όπως η FedEx και η UPS. Παρομοίως, όσον αφορά τις αεροπορικές μεταφορές εμπορευμάτων μεταξύ της Ευρώπης και των χωρών της Άπω Ανατολής όπου υπάρχει αλληλοεπικάλυψη δραστηριοτήτων των μερών, τα συνδυασμένα μερίδια αγοράς των μερών θα φτάσουν κατ' ανώτατο όριο στο 25 % και τα μέρη θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν έντονο ανταγωνισμό από αρκετούς άλλους μεταφορείς, όπως η Lufthansa, η Cargolux, η Cathay Pacific και η Air China. Συνεπώς, η προτεινόμενη συγκέντρωση δεν θα περιορίσει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό μέρος αυτής, όσον αφορά οποιαδήποτε από αυτές τις αγορές.

(16)

Όσον αφορά τις αεροπορικές μεταφορές εμπορευμάτων μεταξύ Ευρώπης και Νότιας Αμερικής, η πράξη θα οδηγήσει σε επηρεαζόμενες αγορές στις γραμμές σύνδεσης της Ευρώπης με τις ακόλουθες χώρες: Κολομβία, Περού και Ισημερινό. Τα συνδυασμένα μερίδια αγοράς των μερών σ' αυτές τις γραμμές θα κυμανθούν μεταξύ [30-40] % (στη γραμμή από τον Ισημερινό στην Ευρώπη) και [60-70] % (στη γραμμή από την Κολομβία στην Ευρώπη) και οι αυξήσεις των μεριδίων αγοράς είναι σημαντικές. Η κατάσταση είναι παρόμοια όσον αφορά τις γραμμές σύνδεσης της Ευρώπης με χώρες της Καραϊβικής, και συγκεκριμένα το Μεξικό και την Κούβα, όπου τα μερίδια αγοράς των μερών θα κυμανθούν μεταξύ [20-30] % (στη γραμμή από την Κούβα στην Ευρώπη) και [50-60] % (στις γραμμές από το Μεξικό στην Ευρώπη) και οι αυξήσεις θα είναι επίσης σημαντικές. Όσον αφορά τις γραμμές σύνδεσης της Ευρώπης με Αφρικανικές χώρες, τα μερίδια αγοράς των μερών θα είναι υψηλά ιδίως στις γραμμές από την Ευρώπη στην Κένυα (συνδυασμένο μερίδιο αγοράς [50-60] %) και από την Ευρώπη στο Σουδάν (συνδυασμένο μερίδιο αγοράς [60-70] %), οι δε αυξήσεις θα είναι επίσης σημαντικές και σ' αυτές τις γραμμές.

(17)

Ωστόσο, ακόμα και στις γραμμές όπου τα μέρη συνδύασαν υψηλά μερίδια αγοράς και όπου οι αυξήσεις του μεριδίου αγοράς είναι σημαντικές, τα μέρη γενικά αντιμετωπίζουν αρκετούς ισχυρούς ανταγωνιστές οι οποίοι θα τα επηρεάσουν και μετά από την πράξη συγκέντρωσης. Επιπλέον, οι φραγμοί εισόδου στην αεροπορική μεταφορά εμπορευμάτων στις σχετικές γραμμές εμφανίζονται σχετικά χαμηλοί. Όντως, αρκετοί νέοι παίκτες εισήλθαν πρόσφατα σε ορισμένες απ' αυτές τις γραμμές. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της έρευνας αγοράς, οι πελάτες, μεταξύ των οποίων οι μεγάλες επιχειρήσεις αποστολής εμπορευμάτων που διαθέτουν σε κάποιο βαθμό διαπραγματευτική ισχύ, εξέφρασαν τη διάθεσή τους να απευθυνθούν σε άλλο προμηθευτή σε περίπτωση που τα μέρη αποφασίσουν να αυξήσουν τις τιμές και ορισμένοι ανταγωνιστές των μερών ανέφεραν ότι διαθέτουν συμπληρωματική ικανότητα για να ικανοποιήσουν την αυξημένη ζήτηση.

(18)

Για όλους αυτούς τους λόγους, συνάγεται στην απόφαση ότι η προτεινόμενη συγκέντρωση δεν έχει πιθανότητες να εμποδίσει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό μέρος αυτής όσον αφορά οποιαδήποτε από τις γραμμές στις οποίες οι δραστηριότητες αεροπορικής μεταφοράς εμπορευμάτων των μερών αλληλεπικαλύπτονται.

(19)

Οι δραστηριότητες αεροπορικής μεταφοράς επιβατών των μερών αλληλεπικαλύπτονται στις γραμμές που συνδέουν το Άμστερνταμ με τους ακόλουθους οκτώ προορισμούς μεγάλης απόστασης (διακοπές): Βανκούβερ, Τορόντο, Μαϊάμι, Πούντα, Κανκούν, Αβάνα, Κουρακάο και Αρούμπα.

(20)

Η έρευνα αγοράς, καθώς και η έρευνα πελατών που παρήγγειλε η Επιτροπή σ' αυτή την υπόθεση επιβεβαίωσαν την πρακτική της Επιτροπής σε προηγούμενες υποθέσεις που θεωρούσε τη «χονδρική» παροχή αεροπορικών θέσεων σε τουριστικά πρακτορεία ως μια ξεχωριστή αγορά από την αγορά προσφοράς υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών γραμμής στους τελικούς πελάτες. Σύμφωνα με την έρευνα πελατών, από την άποψη της ζήτησης, οι τελικοί πελάτες συνήθως δεν θεωρούν τα πακέτα διακοπών και ανεξάρτητων διακοπών ως υποκαταστάσιμα. Ως εκ τούτου, μόνο ένα μικρό μέρος των πελατών που αγοράζουν πακέτα θα στρεφόταν σε πτήσεις χωρίς δέσμευση και ένας ακόμα μικρότερος αριθμός πελατών που αγοράζουν πτήσεις χωρίς δέσμευση θα εξέταζε τη δυνατότητα της αγοράς πακέτου.

(21)

Όσον αφορά την αγορά παροχής υπηρεσιών αεροπορικής μεταφοράς επιβατών στους τελικούς πελάτες, η έρευνα αγοράς και η έρευνα πελατών επιβεβαίωσαν ότι, για τον σκοπό της αξιολόγησης της προτεινόμενης συγκέντρωσης, η κλασσική προσέγγιση καταγωγής/προορισμού («O&D») βάσει της οποίας η Επιτροπή όρισε τη σχετική αγορά σε προηγούμενες υποθέσεις δεν είναι κατάλληλη για την παρούσα υπόθεση. Όσον αφορά τον τόπο αναχώρησης, η έρευνα αγοράς και η έρευνα πελατών διαπίστωσαν ότι τα αεροδρόμια του Ντύσελντορφ και των Βρυξελλών πρέπει να συμπεριληφθούν στη σχετική αγορά, τουλάχιστον για πτήσεις προς πέντε προορισμούς διακοπών στη Μεγάλη Καραϊβική (δηλαδή Πούντα Κάνα, Κανκούν, Αβάνα, Κουρακάο και Αρούμπα) αφού ένα μεγάλο τμήμα ταξιδιωτών προς αυτούς τους προορισμούς θεωρεί αυτά τα δύο αεροδρόμια υποκατάστατα του Schiphol για πτήσεις προς αυτούς τους προορισμούς. Για πτήσεις προς το Βανκούβερ, το Τορόντο και το Μαϊάμι, δεν είναι αναγκαίο να αποφασιστεί ο ακριβής ορισμός αγοράς αφού η προτεινόμενη συγκέντρωση δεν περιορίζει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό μέρος αυτής ακόμα και στο πλαίσιο περισσότερο στενού ορισμού της αγοράς που περιλαμβάνει μόνο τις πτήσεις που αναχωρούν από το Άμστερνταμ.

(22)

Όσον αφορά τον τόπο προορισμού, η έρευνα αγοράς και η έρευνα πελατών έδειξαν, τουλάχιστον για πέντε προορισμούς διακοπών στη Μεγάλη Καραϊβική, ότι υφίσταται ένας ορισμένος βαθμός υποκαταστασιμότητας μεταξύ διαφορετικών προορισμών μεγάλης απόστασης (διακοπές), αλλά δεν χορήγησε σαφή αποτελέσματα όσον αφορά το ακριβές πεδίο του τόπου προορισμού. Ωστόσο, δεν υπάρχει ανάγκη να αποφασιστεί ο ακριβής ορισμός αγοράς σχετικά αφού η προτεινόμενη συγκέντρωση δεν περιορίζει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σημαντικό μέρος αυτής, ανεξάρτητα από τον ορισμό της αγοράς.

(23)

Επιπλέον, η έρευνα αγοράς επιβεβαίωσε την πρακτική της Επιτροπής σε προηγούμενες περιπτώσεις ότι οι μη απευθείας πτήσεις θα έπρεπε να συμπεριληφθούν στη σχετική αγορά υπό τον όρο ότι αυτές πωλούνται ως πτήσεις ανταπόκρισης στα ηλεκτρονικά συστήματα κρατήσεων για το σχετικό ζεύγος O&D, εκτελούνται σε ημερήσια βάση και προκαλούν μόνο περιορισμένη παράταση του ταξιδίου (κατ' ανώτατο όριο 150 λεπτά για την ανταπόκριση).

(24)

Σε προηγούμενες αποφάσεις, η Επιτροπή είχε θεωρήσει ότι η σχετική αγορά για τη χονδρική προσφορά θέσεων στα ταξιδιωτικά γραφεία θα έπρεπε να περιλαμβάνει την προσφορά αεροπορικών θέσεων για όλους τους προορισμούς μακρινής απόστασης χωρίς περαιτέρω υποδιαίρεση της αγοράς ανά προορισμό. Η έρευνα αγοράς έδειξε ότι η υποδιαίρεση της αγοράς χονδρικής ανά διαδρομή θα ήταν η ενδεδειγμένη. Αυτό θα ίσχυε τουλάχιστον για εκείνες τις γραμμές στις οποίες τα ταξιδιωτικά γραφεία δεν μπορούν να επιλέξουν μεταξύ προορισμών, αφού αγοράζουν θέσεις από τις αεροπορικές εταιρείες μόνο τη στιγμή κατά την οποία οι πελάτες τους εκφράζουν ενδιαφέρον για την αγορά πακέτου για συγκεκριμένο προορισμό. Ωστόσο, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, δεν υπάρχει ανάγκη να αποφασιστεί ο ακριβής ορισμός αγοράς, αφού η προτεινόμενη συγκέντρωση δεν περιορίζει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σημαντικό μέρος αυτής, ανεξάρτητα από τον ορισμό της αγοράς.

(25)

Όσον αφορά την αγορά παροχής υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών γραμμής στους τελικούς πελάτες, η έρευνα αγοράς επιβεβαίωσε ότι, για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, τα αεροδρόμια του Άμστερνταμ, του Ντύσελντορφ και των Βρυξελλών αποτελούν μέρος της ίδιας σχετικής αγοράς με εκείνη της χονδρικής προσφοράς θέσεων στα τουριστικά γραφεία.

(26)

Η έρευνα αγοράς της Επιτροπής διαπίστωσε ότι οι δραστηριότητες αεροπορικής μεταφοράς επιβατών της Martinair ήταν ζημιογόνες κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών και θα συνεχίσουν κατά πάσα πιθανότητα να είναι ζημιογόνες, παρά τις πρόσφατες σημαντικές προσπάθειες αναδιάρθρωσης της Martinair. Όντως, φαίνεται ότι για να συνεχίσει να λειτουργεί το τμήμα της αεροπορικής μεταφοράς επιβατών πέραν των επομένων δύο ετών, η Martinair θα χρειαστεί να πραγματοποιήσει αρκετά μεγάλες επενδύσεις.

(27)

Η κύρια επένδυση που η Martinair θα χρειαστεί να πραγματοποιήσει για να συνεχίσει να λειτουργεί το τμήμα της αεροπορικής μεταφοράς επιβατών αφορά την ανανέωση σχεδόν ολόκληρου του επιβατικού της στόλου. Ο επιβατικός στόλος της Μartinair είναι πολύ παλαιός και αναποτελεσματικός. Συχνά οι πτήσεις της Martinair έχουν καθυστέρηση λόγω τεχνικών προβλημάτων του αεροσκάφους. Ως εκ τούτου, η ανταγωνιστική ισχύς της Martinair όσον αφορά την αεροπορική μεταφορά επιβατών σε μακρινές αποστάσεις εξασθένησε πρόσφατα, χωρίς δε την απαιτούμενη ανανέωση του στόλου είναι πιθανό να εξασθενήσει ακόμα περισσότερο. Η οικονομική κατάσταση της Martinair ωστόσο καθιστά δύσκολη την εξεύρεση πόρων για επενδύσεις στον στόλο της. Επιπλέον, όσον αφορά την ανανέωση του στόλου, η KLM έχει δικαίωμα αρνησικυρίας σύμφωνα με το καταστατικό της Martinair. Η θέση της Martinair καθιστά πιθανή τη μείωση της ανταγωνιστικής πίεσης της Martinair στο προσεχές μέλλον. Βάσει των ανωτέρω, οι συγκεκριμένες επιπτώσεις της προτεινόμενης συγκέντρωσης όσον αφορά τις δραστηριότητες αεροπορικής μεταφοράς επιβατών των μερών είναι ενδεχόμενο να περιορισθούν.

(28)

Όσον αφορά τις πτήσεις προς τις τρεις βορειοαμερικανικές πόλεις Βανκούβερ, Τορόντο και Μαϊάμι, τα συνδυασμένα μερίδια αγοράς των μερών είναι σχετικά υψηλά, κυμαινόμενα μεταξύ [70-80] % και [70-80] %, εάν ληφθούν υπόψη μόνο οι πτήσεις με αναχώρηση από το Άμστερνταμ, ενώ ανέρχονται σε [50-60] % όταν περιλαμβάνουν επίσης πτήσεις με αναχώρηση από το Ντύσελντορφ και τις Βρυξέλλες. Ωστόσο, υπάρχουν πολυάριθμες αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις στη διάθεση των τελικών πελατών που επιθυμούν να ταξιδέψουν από τις Κάτω Χώρες σ' αυτές τις τρεις πόλεις, συμπεριλαμβανομένων πτήσεων που προσφέρονται από την Air Canada, την United Airlines, την British Airways, την Air Transat, τη Lufthansa και την Continental Airlines, οι οποίες θα συνεχίσουν να λειτουργούν περιοριστικά για την εταιρεία που θα προκύψει από τη συγκέντρωση. Η προτεινόμενη πράξη δεν είναι κατά συνέπεια πιθανόν να περιορίσει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην αγορά όσον αφορά αυτές τις τρεις γραμμές.

(29)

Στις γραμμές που συνδέουν το Άμστερνταμ, το Ντύσελντορφ και τις Βρυξέλλες με την Πούντα Κάνα, το Κανκούν και την Αβάνα, τα συνδυασμένα μερίδια αγοράς των μερών ανέρχονται σε [70-80] %, [80-90] % και [80-90] % αντιστοίχως. Η Martinair εκτελεί τακτικές και έκτακτες απευθείας πτήσεις με αναχώρηση από το Άμστερνταμ, ενώ η KLM εκτελεί αποκλειστικά πτήσεις με ανταπόκριση σε αυτές τις γραμμές. Υπάρχουν αρκετές ανταγωνιστικές άμεσες και έμμεσες εναλλακτικές λύσεις από το Άμστερνταμ, τις Βρυξέλλες και το Ντύσελντορφ. Π.χ., η LTU πραγματοποιεί απευθείας πτήση προς την Πούντα Κάνα και το Κανκούν με αναχώρηση από το Ντύσελντορφ, η ArkeFly πραγματοποιεί απευθείας πτήσεις προς αυτούς τους δύο προορισμούς από το Άμστερνταμ, η Jetairfly εξυπηρετεί την Πούντα Κάνα απευθείας από τις Βρυξέλλες, και η Iberia προσφέρει καθημερινά πτήσεις με ανταπόκριση για την Αβάνα από τα αεροδρόμια του Άμστερνταμ, του Ντύσελντορφ και των Βρυξελλών.

(30)

Επιπλέον, η έρευνα αγοράς και η έρευνα πελατών έδειξαν ότι, όσον αφορά το Κανκούν και την Πούντα Κάνα, υπάρχει σημαντική ανταγωνιστική πίεση από άλλους τυπικούς προορισμούς διακοπών «ήλιος και παραλία». Επίσης, όσον αφορά την Αβάνα, η έρευνα πελατών έδειξε ότι ένα σημαντικό μέρος των πελατών είτε θα σταματούσε να ταξιδεύει εντελώς προς την Αβάνα είτε θα στρεφόταν προς άλλους προορισμούς εάν οι τιμές των πτήσεων για την Αβάνα αυξάνονταν κατά 5-10 %. Ενόψει αυτών των περιστάσεων, πρέπει να εξαχθεί επίσης το συμπέρασμα ότι όσον αφορά αυτούς τους τρεις προορισμούς, η προτεινόμενη πράξη δεν είναι πιθανόν να περιορίσει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό μέρος αυτής.

(31)

Τέλος, στις γραμμές που συνδέουν το Άμστερνταμ με το Κουρακάο και την Αρούμπα, αμφότερα τα μέρη πραγματοποιούν απευθείας τακτικές πτήσεις από το Άμστερνταμ. Δεν υπάρχουν εναλλακτικές πτήσεις γι' αυτούς τους δύο προορισμούς από το Ντύσελντορφ ή τις Βρυξέλλες. Το συνδυασμένο μερίδιο αγοράς των μερών ανέρχεται σε [80-90] % σε αμφότερες αυτές τις γραμμές, ενώ ο τρίτος αερομεταφορέας σε αμφότερες τις γραμμές, η ArkeFly, κατέχει το υπόλοιπο [10-20] %. Η ArkeFly πραγματοποιεί τακτικές πτήσεις σε αμφότερες τις γραμμές εξυπηρετώντας την Αρούμπα με τρεις απευθείας πτήσεις εβδομαδιαίως και το Κουρακάο με έξι πτήσεις εβδομαδιαίως (επτά από την 1η Νοεμβρίου 2008).

(32)

Η έρευνα αγοράς και η έρευνα πελατών έδειξαν ότι αυτές οι δύο γραμμές είναι κατά κάποιο τρόπο διαφορετικές από τους άλλους προορισμούς που εξυπηρετούν τα μέρη. Λόγω των ιστορικών και πολιτισμικών δεσμών μεταξύ των Ολλανδικών Αντιλλών και των Κάτω Χωρών, το ποσοστό ταξιδιωτών που επισκέπτεται φίλους και συγγενείς είναι σχετικά υψηλό σ' αυτές τις γραμμές και ένα σημαντικός αριθμός Ολλανδών έχουν δεύτερο σπίτι σ' αυτά τα νησιά. Παρόλα ταύτα, υπάρχει ακόμα ένα μεγάλο ποσοστό κλασσικών παραθεριστών που ταξιδεύουν προς αυτούς τους δύο προορισμούς. Η έρευνα πελατών έδειξε επίσης για την Αρούμπα και το Κουρακάο ότι, σε περίπτωση αύξησης της τιμής των πτήσεων σ' αυτές τις γραμμές κατά 5-10 %, ένα σημαντικό μέρος των ταξιδιωτών είτε θα σταματούσε εντελώς να ταξιδεύει, είτε θα στρέφονταν προς την ArkeFly ή προς άλλους προορισμούς διακοπών.

(33)

Βάσει των ανωτέρω, από τη δεύτερη φάση έρευνας αγοράς και την έρευνα πελατών συνάγεται επίσης γι' αυτές τις δύο γραμμές ότι η προτεινόμενη συγκέντρωση δεν είναι πιθανόν να περιορίσει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό μέρος αυτής.

(34)

Όσον αφορά τη χονδρική προσφορά θέσεων στα τουριστικά γραφεία για πτήσεις που συνδέουν μόνο το Άμστερνταμ ή το Άμστερνταμ, το Ντίσελντορφ και τις Βρυξέλλες με τις τρεις βορειοαμερικανικές πόλεις Βανκούβερ, Τορόντο και Μαϊάμι και τους τρεις προορισμούς διακοπών Πούντα Κάνα, Κανκούν και Αβάνα, η κατάσταση είναι παρόμοια με εκείνη της αγοράς για την παροχή τακτικών υπηρεσιών αεροπορικής μεταφοράς επιβατών στους τελικούς πελάτες. Δεδομένου του αριθμού των εναλλακτικών παροχέων σ' αυτές τις γραμμές, η προτεινόμενη συγκέντρωση δεν είναι πιθανόν να περιορίσει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό μέρος αυτής όσον αφορά αυτούς τους προορισμούς.

(35)

Όσον φορά το Κουρακάο και την Αρούμπα, τα συνδυασμένα μερίδια αγοράς των μερών ανέρχονται σε [90-95] % και [90-95] % αντιστοίχως. Ο μόνος ανταγωνιστής σ' αυτές τις δύο γραμμές, η ArkeFly, έχει δεσμευμένο το μεγαλύτερο μέρος της ικανότητάς της στα πακέτα διακοπών που προσφέρει η TUI ή άλλα ταξιδιωτικά γραφεία που ανήκουν στον ίδιο όμιλο επιχειρήσεων της TUI και της ArkeFly και κατά συνέπεια κατέχει μερίδιο αγοράς μόνο [5-10] % στην «επαγγελματική αγορά». Εάν περιλαμβάνονταν ωστόσο οι δεσμευμένες πωλήσεις, το μερίδιο αγοράς της ArkeFly θα ήταν περισσότερο από [6-12] φορές υψηλότερο και θα έφθανε περίπου το [40-60] %. Σ' αυτό το πλαίσιο, επισημαίνεται ότι η ArkeFly ανέφερε κατά τη διάρκεια της δεύτερης φάσης έρευνας αγοράς, ότι ανάλογα με τις περιστάσεις, θα λάμβανε υπόψη ενδεχόμενη αύξηση των πωλήσεων της για να ανταγωνιστεί ταξιδιωτικά γραφεία, εάν την προσέγγιζε ένας όμιλος ταξιδιωτικών γραφείων που θα της ζητούσε να παράσχει θέσεις στις πτήσεις της.

(36)

Επιπλέον, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η έμμεση πίεση από την αγορά επομένου σταδίου για τελικούς πελάτες, δηλαδή πελάτες που αγοράζουν πακέτα διακοπών από ταξιδιωτικά γραφεία. Η έρευνα αγοράς και η έρευνα πελατών έδειξαν ότι οι ολλανδοί ταξιδιώτες επηρεάζονται σημαντικά από τις τιμές. Εάν τα μέρη, μετά τη συγκέντρωση, αυξήσουν τις τιμές στα ταξιδιωτικά γραφεία, ένας σημαντικός αριθμός πελατών που υπό κανονικές συνθήκες θα αγόραζε ένα πακέτο από έναν από τους ανταγωνιστές της TUI θα στρεφόταν πιθανώς στα πακέτα της TUI. Σε αυτή την περίπτωση, η εταιρεία που θα προκύψει από τη συγκέντρωση θα χάσει αυτούς τους πελάτες, και ως εκ τούτου πιθανόν να αποφύγει να αυξήσει τις τιμές της.

(37)

Βάσει των ανωτέρω, και γι' αυτές τις δύο γραμμές η προτεινόμενη συγκέντρωση δεν είναι, κατά συνέπεια, πιθανόν να περιορίσει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό μέρος αυτής.

(38)

Για τους προαναφερθέντες λόγους, η απόφαση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η προτεινόμενη συγκέντρωση δεν θα εμποδίσει σημαντικά τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά ή σε σημαντικό μέρος αυτής.

(39)

Κατά συνέπεια, η συγκέντρωση πρέπει να κηρυχθεί συμβατή με την κοινή αγορά και τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ, σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2 και το άρθρο 8 παράγραφος 1 του κοινοτικού κανονισμού περί συγκεντρώσεων και το άρθρο 57 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.