[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 13.1.2009

COM(2009) 1 τελικό

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 2003-2007

{SEC(2009)14}

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 2003-2007

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η απόφαση αριθ. 2367/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το κοινοτικό στατιστικό πρόγραμμα 2003-2007 (ΚΣΠ) εκδόθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2002 [1]. Το πρόγραμμα έπρεπε να είναι σύμφωνο με τις πρωταρχικές προτεραιότητες της κοινοτικής πολιτικής όσον αφορά την οικονομική και νομισματική ένωση, τη διεύρυνση και την ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την αειφόρο ανάπτυξη και την κοινωνική ατζέντα. Το πρόγραμμα ήταν δομημένο με βάση τους στόχους που αναφέρονται στη δήλωση αποστολής της Eurostat, με γνώμονα δηλαδή την παροχή στατιστικών υψηλής ποιότητας και την αποτελεσματική χρήση των πόρων και εκτέλεση του προϋπολογισμού.

Στο άρθρο 4 της απόφασης προβλέπεται ότι: «Στο τέλος της περιόδου που καλύπτεται από το πρόγραμμα, η Επιτροπή, έπειτα από διαβουλεύσεις με την επιτροπή του στατιστικού προγράμματος, υποβάλλει κατάλληλη έκθεση αξιολόγησης σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων. Η έκθεση αυτή ολοκληρώνεται μέχρι το τέλος του 2008 και κατόπιν υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.»[2]

Το παρόν έγγραφο συνιστά την απαιτούμενη έκθεση αξιολόγησης και εκπληρώνει την υποχρέωση που προβλέπεται στον δημοσιονομικό κανονισμό[3] και τους κανόνες εφαρμογής του[4] ότι τα προγράμματα πρέπει να υποβάλλονται σε αξιολόγηση όσον αφορά τους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους καθώς και τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν, έτσι ώστε να επιβεβαιώνεται ότι ήταν σύμφωνα με τους στόχους που είχαν τεθεί. Η αξιολόγηση του εν λόγω προγράμματος πρέπει επίσης να παράσχει εποικοδομητική συμβολή στην ανάπτυξη των μελλοντικών πενταετών στατιστικών προγραμμάτων και στην εδραίωση συστήματος μεταπαρακολούθησής τους.

Η έκθεση βασίζεται στην ενδιάμεση αξιολόγηση που συνέταξε η Eurostat το 2006 και σε έκθεση που υπέβαλε εξωτερική εταιρεία αξιολόγησης, όπως απαιτείται σύμφωνα με το άρθρο 4 του ΚΣΠ. Το κεφάλαιο 2 συνοψίζει τα κύρια πορίσματα σχετικά με την επίτευξη των στόχων που είχε θέσει το πρόγραμμα και παρέχει επισκόπηση διατομεακών θεμάτων καθώς και νέων πρωτοβουλιών που δεν καλύπτονταν αρχικά από το πρόγραμμα. Το κεφάλαιο 3 παρουσιάζει τις κύριες συστάσεις για το σχεδιασμό και την εφαρμογή των μελλοντικών προγραμμάτων.

Η τελική έκθεση των εξωτερικών συμβούλων βρίσκεται στο επισυναπτόμενο έγγραφο εργασίας της Επιτροπής.

2. ΚΥΡΙΑ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Το παρόν κεφάλαιο επικεντρώνεται στα επιτεύγματα του προγράμματος αναφορικά με όλους τους στατιστικούς τομείς υπό τους τίτλους του προγράμματος και τους οριζόντιους στόχους που παρατίθενται στις στρατηγικές εφαρμογής. Αναφέρεται επίσης στις δραστηριότητες και τις πρωτοβουλίες που, εν μέρει, δεν συμπεριλαμβάνονταν στους ρητούς στόχους του ΚΣΠ, σε άλλες δραστηριότητες και πρωτοβουλίες διατομεακού χαρακτήρα και στη χρήση των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων.

συνοψη

Βάσει των επιτευγμάτων που αναφέρονται λεπτομερώς στη συνέχεια ανά τίτλο[5] του προγράμματος, είναι δυνατόν να ειπωθεί ότι όλοι σχεδόν οι στόχοι έχουν επιτευχθεί. Αξίζει να υπογραμμιστεί η ικανότητα που επέδειξε το Ευρωπαϊκό Στατιστικό Σύστημα (ΕΣΣ) να εξασφαλίζει ότι οι νέες και αναδυόμενες ανάγκες πολιτικής υποστηρίζονταν με πρόσθετες στατιστικές πληροφορίες, όπως συνέβη π.χ. στην περίπτωση των αναγκών, στο πλαίσιο της διεύρυνσης της ΕΕ, για στοιχεία σχετικά με τα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004 και το 2007, καθώς και στην περίπτωση των ενεργειακών στατιστικών, των περιβαλλοντικών στατιστικών, των στατιστικών για την παροχή ασύλου και τη μετανάστευση, των στατιστικών για τις αλλοδαπές θυγατρικές, των ταχειών εκτιμήσεων για το ΑΕγχΠ και τον ΕνΔΤΚ, των ευρωπαϊκών τομεακών λογαριασμών, των δεικτών κοινωνικής προστασίας κ.ά. Επιπλέον, καταρτίστηκε πολυετές πρόγραμμα για τον εκσυγχρονισμό των ευρωπαϊκών στατιστικών για τις επιχειρήσεις και το εμπόριο. Η πρόοδος αυτή κατέστη επίσης δυνατή χάρη στην εντατική εργασία στον τομέα της έκδοσης νέων ή αναθεωρημένων νομοθετικών πράξεων (π.χ. ιδιαίτερα στους τομείς των οικονομικών, επιχειρηματικών και κοινωνικών στατιστικών), αλλά ακόμη περισσότερο χάρη στην ανάπτυξη και εφαρμογή νέων μεθοδολογιών και εργαλείων. Αυτό καταδεικνύεται ιδιαίτερα από το γεγονός ότι ο σημαντικός αριθμός δραστηριοτήτων για την παραγωγή νέων στατιστικών ήταν σχεδόν ίσος με τον αριθμό των δραστηριοτήτων που αφορούσαν την παραγωγή των συνήθων στοιχείων. Συγκριτικά μεγάλος ήταν ο αριθμός των δραστηριοτήτων που επικεντρώθηκαν στη διασφάλιση της ποιότητας και στην ανάπτυξη του ΕΣΣ, γεγονός που είναι ενδεικτικό της ικανότητας για περαιτέρω πρόοδο και βελτίωση. Αυτή η εστίαση της προσοχής επιβεβαιώνεται από την κατάρτιση και την εφαρμογή του κώδικα πρακτικής, την παροχή ελεύθερης πρόσβασης σε όλα τα στατιστικά στοιχεία της Eurostat στον δικτυακό της τόπο, καθώς και τις ενέργειες που αποσκοπούν στον καλύτερο προσδιορισμό των προτεραιοτήτων και τη μείωση του φόρτου απάντησης.

Επιτευγματα στους στατιστικουσ τομεισ

Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων: Εκπονήθηκε νέα νομοθεσία τόσο για την Intrastat όσο και για την Extrastat με σκοπό την αύξηση των ορίων για την υποβολή στοιχείων, την αποτελεσματικότερη χρήση των υπαρχουσών πληροφοριών και την ευθυγράμμιση των στατιστικών και τελωνειακών συστημάτων, μειώνοντας με τον τρόπο αυτό το φόρτο για τις επιχειρήσεις.

Γεωργία: Παρασχέθηκε σημαντική υποστήριξη προς τα κράτη μέλη, έτσι ώστε να βελτιωθούν περαιτέρω οι δείκτες για τη γεωργοπεριβαλλοντική και την αγροτική ανάπτυξη, καθώς και για την πρόοδο αναφορικά με τα μητρώα των εκμεταλλεύσεων. Εκπονήθηκε νέα νομοθεσία στον τομέα της έρευνας για τη διάρθρωση των εκμεταλλεύσεων με σκοπό τη μείωση του φόρτου της παροχής στατιστικών στοιχείων.

Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων: Εκπονήθηκε νέα νομοθεσία καθώς και το σχετικό εγχειρίδιο μεθοδολογίας και πραγματοποιήθηκε η πρώτη συλλογή στοιχείων στον τομέα των στατιστικών για τις αλλοδαπές θυγατρικές («FATS εισαγωγής και εξαγωγής»). Όσον αφορά τον τομέα της κοινωνίας της πληροφορίας καταρτίστηκε κανονισμός-πλαίσιο και στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν ετήσιες συλλογές στοιχείων, συμπεριλαμβανομένης μιας καθορισμένης και μιας μεταβλητής ενότητας ερωτήσεων, γεγονός που συνέβαλε στην ταχύτερη ανταπόκριση στις ανάγκες για νέα στοιχεία.

Θεωρήσεις, άσυλο, μετανάστευση και άλλες πολιτικές σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων: Το 2007 εγκρίθηκε νέος κανονισμός για τις κοινοτικές στατιστικές σχετικά με τη μετανάστευση και τη διεθνή προστασία. Στο πλαίσιο αυτό, αναθεωρήθηκαν το περιεχόμενο και η δομή των στοιχείων για τις άδειες διαμονής και διεξήχθησαν εντατικές συζητήσεις με τα κράτη μέλη για την εναρμόνιση των στατιστικών ορισμών και αποτελεσμάτων καθώς και των μεταδεδομένων, έτσι ώστε να βελτιωθεί η συγκρισιμότητα των στοιχείων για τη μετανάστευση και το άσυλο.

Μεταφορές: Βελτιώθηκαν η κάλυψη και η ποιότητα των στοιχείων για όλα τα μέσα μεταφοράς και έγιναν προσπάθειες για τακτική παροχή και βελτίωση της ποιότητας διαφόρων δεικτών, όπως οι δείκτες για την οδική κυκλοφορία, τις συνδυασμένες μεταφορές και την απόδοση.

Οικονομική και νομισματική πολιτική: Όσον αφορά τους εθνικούς λογαριασμούς , επιδιώχθηκε η εφαρμογή του κανονισμού για το ευρωπαϊκό σύστημα λογαριασμών (ESA95) μέσω της επικαιροποίησης του προγράμματος διαβίβασης στοιχείων και παρακολούθησης της συμμόρφωσης. Οι ταχείες εκτιμήσεις για το ΑΕγχΠ παρήχθησαν σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα και οι ετήσιοι και τριμηνιαίοι τομεακοί λογαριασμοί δημοσιεύθηκαν για πρώτη φορά το 2006 και το 2007 αντίστοιχα. Συνεχίστηκαν οι εργασίες επικύρωσης των στατιστικών για το ΑΕΕ και τον ΦΠΑ με βάση ίδιους πόρους. Σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο ξεκίνησε η αναθεώρηση της μεθοδολογίας βάσει της οποίας παράγονται οι εθνικοί λογαριασμοί. Το μεθοδολογικό πλαίσιο αναφορικά με τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος και, γενικότερα, τις στατιστικές δημόσιων οικονομικών αναπτύχθηκε περαιτέρω και δημοσιεύθηκαν ενοποιημένες στατιστικές δημόσιων οικονομικών σε τριμηνιαία και ετήσια βάση. Δημοσιεύθηκαν στατιστικές και τα αντίστοιχα μεταδεδομένα για τις άμεσες ξένες επενδύσεις , το διεθνές εμπόριο υπηρεσιών και το ισοζύγιο πληρωμών (ΙΠ), συμπεριλαμβανομένων των τριμηνιαίων στοιχείων σχετικά με το τελευταίο, και παρήχθησαν εκθέσεις ποιότητας. Το σύστημα συλλογής στοιχείων για τις στατιστικές σχετικά με το ΙΠ αναθεωρήθηκε, λαμβανομένων υπόψη των τροποποιημένων ορίων για την υποβολή στοιχείων αναφορικά με τις τράπεζες. Επιπροσθέτως, η σύνταξη του εγχειριδίου του ΔΝΤ για το ισοζύγιο πληρωμών και την κατάσταση των διεθνών επενδύσεων (BPM6) τροφοδοτήθηκε με σημαντικά στοιχεία. Όσον αφορά τις βραχυπρόθεσμες στατιστικές , ο κανονισμός τροποποιήθηκε και η διαθεσιμότητα και η επικαιρότητα των δεικτών βελτιώθηκαν σημαντικά. Καταβλήθηκαν περαιτέρω προσπάθειες για την οργάνωση και τη βελτίωση της κάλυψης, του μήκους των σειρών και της επικαιρότητας των κύριων ευρωπαϊκών οικονομικών δεικτών. Όσον αφορά τις στατιστικές για τις τιμές , το μεθοδολογικό έργο που επιτελέσθηκε και οι βελτιωμένες στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές είχαν ως αποτέλεσμα την περαιτέρω βελτίωση της επικαιρότητας και της ποιότητας των στοιχείων για τον εναρμονισμένο δείκτη των τιμών καταναλωτή. Το 2007 εκδόθηκε κανονισμός για τις ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης.

Απασχόληση: Καθορίστηκαν τα κύρια στοιχεία του ενοποιημένου συστήματος αποδοχών και κόστους εργασίας, συμπεριλαμβανομένου του τριμηνιαίου δείκτη του κόστους εργασίας και των τετραετών λεπτομερών διαρθρωτικών ερευνών για το κόστος εργασίας και τις αποδοχές. Η συνεχής τριμηνιαία έρευνα για το εργατικό δυναμικό διεξήχθη σε όλα τα κράτη μέλη, εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή νέος κανονισμός σχετικά με τις στατιστικές για τις κενές θέσεις εργασίας και η βάση δεδομένων για την πολιτική της αγοράς εργασίας αναπτύχθηκε περαιτέρω.

Κοινή εμπορική πολιτική: Ξεκίνησαν διάφορες ενέργειες βελτίωσης της ποιότητας των στοιχείων για το ΙΠ και επικαιροποιήθηκε σύνολο δεικτών για την αειφόρο ανάπτυξη σε σχέση με το εξωτερικό εμπόριο. Σημειώθηκε πρόοδος στην εναρμόνιση των στατιστικών για το ΙΠ με τους εθνικούς λογαριασμούς και τις στατιστικές για το εξωτερικό εμπόριο.

Κοινωνική πολιτική, εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση και νεολαία: Οι δείκτες αναφορικά με την κοινωνική ένταξη και την κοινωνική προστασία αναθεωρήθηκαν και παρασχέθηκαν τα περισσότερα από τα σχετικά στοιχεία. Εκδόθηκε κανονισμός-πλαίσιο για τις στατιστικές σχετικά με την εκπαίδευση και τη διά βίου μάθηση και διεξήχθη έρευνα για την επαγγελματική κατάρτιση, της οποίας τα στοιχεία δημοσιεύθηκαν το 2007, καθώς και μια πιλοτική έρευνα για την εκπαίδευση των ενηλίκων. Ξεκίνησε η προετοιμασία για την έρευνα των ευρωπαϊκών νοικοκυριών, ένα ενοποιημένο πρόγραμμα κοινωνικών στατιστικών με στόχο τον εξορθολογισμό των υφιστάμενων και των σχεδιαζόμενων ευρωπαϊκών κοινωνικών ερευνών, και το οποίο ανταποκρίνεται στις ανάγκες πολιτικής μέσω ενοτήτων ad-hoc. Καταρτίστηκε ένας κανονισμός-πλαίσιο για τις απογραφές πληθυσμού και στέγασης και παρασχέθηκαν προβολές πληθυσμού σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

Πολιτιστικός τομέας: Δημοσιεύθηκαν μια μεθοδολογική έκθεση και ένα βιβλίο τσέπης που περιλάμβαναν αρκετές διαστάσεις των στατιστικών στον τομέα του πολιτισμού.

Δημόσια υγεία: Εκδόθηκε πρόταση κανονισμού-πλαισίου για τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια στην εργασία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ξεκίνησαν δραστηριότητες για την παραγωγή δεικτών για την υγεία στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Ξεκίνησε ευρωπαϊκή έρευνα ερωτηματολογίου για την υγεία και καταρτίστηκαν διάφορες ενότητες, όπως αυτή για την κατάσταση στον τομέα της υγείας. Δημοσιεύθηκαν τα πρώτα σύνολα στοιχείων σχετικά με ένα σύστημα λογαριασμών για την υγεία και βελτιώθηκαν οι ευρωπαϊκές στατιστικές για τα εργατικά ατυχήματα καθώς και οι ευρωπαϊκές στατιστικές για τις επαγγελματικές ασθένειες.

Προστασία των καταναλωτών: Κυκλοφόρησαν διάφορες εκδόσεις για τους καταναλωτές στην Ευρώπη και διατέθηκαν στοιχεία για την ασφάλεια των τροφίμων. Ορίστηκαν δείκτες για την παρακολούθηση της ασφάλειας των τροφίμων και την πολιτική σχετικά με τη διατροφή και αξιολογήθηκαν πηγές στοιχείων, έτσι ώστε να εντοπιστούν τα στοιχεία που αφορούν την ΕΕ.

Βιομηχανία: Η ανάπτυξη επικεντρώθηκε στον τομέα των υπηρεσιών και στις στατιστικές σχετικά με την επιχειρηματικότητα. Στο πλαίσιο της αναδιατύπωσης της νομικής βάσης για τις στατιστικές σχετικά με τη διάρθρωση των επιχειρήσεων, συμπεριλήφθησαν η δημογραφία των επιχειρήσεων και οι υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις, διαγράφηκαν οι απαιτήσεις ήσσονος σημασίας και εισήχθησαν ενότητες ad-hoc καθώς και το ευρωπαϊκό δειγματοληπτικό σύστημα. Εκδόθηκε ο νέος κανονισμός για το μητρώο επιχειρήσεων και ξεκίνησαν οι εργασίες για τη δημιουργία κοινοτικού μητρώου πολυεθνικών ομίλων επιχειρήσεων. Θεσπίστηκαν νέες ταξινομήσεις των οικονομικών δραστηριοτήτων και προϊόντων. Στο πλαίσιο της εκπόνησης του κανονισμού για τις ενεργειακές στατιστικές, διεξήχθησαν εντατικές διαπραγματεύσεις. Πέραν τούτου, επιχειρήθηκε η αναδιατύπωση της οδηγίας για τη διαφάνεια των τιμών, θεσπίστηκαν υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων σχετικά με τη συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας και παρασχέθηκαν σημαντικές συμβολές στην ετήσια υποβολή στοιχείων όσον αφορά τις απογραφές CO2 στην ΕΕ.

Οικονομική και κοινωνική συνοχή: Ολοκληρώθηκε η αναθεώρηση της εδαφικής ταξινόμησης NUTS μετά τη διεύρυνση και ξεκίνησε μεγαλύτερη συλλογή στοιχείων για τον αστικό έλεγχο. Παρασχέθηκαν τα στοιχεία που απαιτούνταν για την έκθεση συνοχής.

Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη: Ολοκληρώθηκαν ή ξεκίνησαν αρκετά μεθοδολογικά σχέδια και σχέδια ερευνών, όπως τα σχέδια σχετικά με τις νέες μεθόδους για τον έλεγχο αποκάλυψης στατιστικών στοιχείων, τις κατευθυντήριες γραμμές για την εποχική προσαρμογή, τη μεθοδολογία για την ένταξη διαφόρων πηγών στο ΕΣΣ, ενώ ορισμένα από τα σχέδια αυτά χρησιμοποίησαν νέα εργαλεία συνεργασίας. Πραγματοποιήθηκαν αρκετές έρευνες για την καινοτομία στην Κοινότητα, την εξέλιξη της επαγγελματικής σταδιοδρομίας των κατόχων διδακτορικού και την έρευνα και ανάπτυξη, ενώ παράλληλα διευρύνθηκε η πρόσβαση σε στοιχεία.

Περιβάλλον: Για πρώτη φορά στο πλαίσιο κανονισμού δημοσιεύθηκαν στοιχεία σχετικά με τις στατιστικές για τα απόβλητα. Αναπτύχθηκε εργαλείο παρακολούθησης καθώς και άλλες υπηρεσίες για τη νέα κοινοτική πολιτική για τα χημικά. Ολοκληρώθηκε η συνολική αναθεώρηση του καταλόγου των δεικτών αειφόρου ανάπτυξης. Διεξήχθησαν αρκετές συλλογές στοιχείων για την παραγωγή περιβαλλοντικών λογαριασμών και πραγματοποιήθηκαν οι αντίστοιχες μεθοδολογικές εργασίες.

Αναπτυξιακή συνεργασία (και άλλες εξωτερικές ενέργειες): Μέσω των σχετικών υπηρεσιών της Επιτροπής παρασχέθηκε ευρύ φάσμα τεχνικής συμβουλευτικής υποστήριξης καθώς και άλλου είδους υποστήριξης προς τις χώρες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας. Όσον αφορά τις κύριες δραστηριότητες στατιστικής συνεργασίας σε περιφερειακό επίπεδο στις χώρες ΑΚΕ, την Ασία και τη Λατινική Αμερική, η Eurostat παρέσχε τεχνική συμβουλευτική υποστήριξη στις υπηρεσίες της Επιτροπής και συμμετείχε σε συντονιστικές επιτροπές και άλλες συνεδριάσεις υψηλού επιπέδου για στατιστικά θέματα.

Ορισμένοι από τους στόχους του προγράμματος δεν επιτεύχθηκαν πλήρως. Αυτό αφορά τις στατιστικές του οπτικοακουστικού τομέα, καθώς οι στατιστικές αυτές εγκαταλείφθηκαν λόγω αλλαγής της πολιτικής, τις στατιστικές του τομέα πολιτισμού, ο στόχος των οποίων δεν επιτεύχθηκε πλήρως λόγω περιορισμένων πόρων, και τη μεθοδολογική υποστήριξη για τα οικιακά ατυχήματα, καθώς η ευθύνη για την υποστήριξη αυτή μεταβιβάστηκε σε άλλη υπηρεσία της Επιτροπής.

Επιτευγματα οσον αφορα τους οριζοντιουσ στοχουσ

Οι οριζόντιοι στόχοι έχουν σχέση με το γεγονός ότι η Eurostat εξυπηρετεί την Επιτροπή, τα άλλα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και την ευρύτερη κοινότητα χρηστών, συμβάλλοντας στη διατήρηση και την ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Στατιστικού Συστήματος (ΕΣΣ), ενισχύοντας το ζήλο και την ικανοποίηση του προσωπικού, βελτιώνοντας την ποιότητα των προϊόντων και των υπηρεσιών της και αυξάνοντας την εσωτερική παραγωγικότητα.

Οι στόχοι επιτεύχθηκαν σε μεγάλο βαθμό μέσω της ανάπτυξης υποδομής ΤΠ, του σχεδιασμού και της υλοποίησης πλαισίου διασφάλισης της ποιότητας, της βελτίωσης των συνθηκών εργασίας σύμφωνα με τα αποτελέσματα ερευνών σχετικά με τη γνώμη του προσωπικού, της εισαγωγής του ευρωπαϊκού προγράμματος στατιστικής κατάρτισης, της ανάπτυξης στρατηγικών εσωτερικής πληροφόρησης και εξωτερικής διάδοσης και της ενίσχυσης τη δομής διακυβέρνησης του ΕΣΣ.

Επιτευγματα οσον αφορα διατομεακα θεματα

Διεύρυνση

Κατά την περίοδο του προγράμματος, επιτεύχθηκε σε γενικές γραμμές η ένταξη των νέων κρατών μελών στους κοινοτικούς στατιστικούς μηχανισμούς, τόσο όσον αφορά τη συλλογή/διάδοση στοιχείων όσο και σχετικά με τις δομές εργασίας. Παρασχέθηκε τεχνική αρωγή με αποτελεσματικό τρόπο, προκειμένου να προαχθεί η ένταξη αυτή, αλλά και να προετοιμαστούν οι σημερινές υποψήφιες χώρες για την υποστήριξη της διαδικασίας διαπραγμάτευσης με σχετικά στατιστικά στοιχεία καθώς και για τη μελλοντική προσχώρηση.

Μείωση του φόρτου απάντησης

Υλοποιήθηκαν διάφορες δραστηριότητες οι οποίες ήταν επικεντρωμένες στη βελτίωση του ετήσιου στατιστικού προγραμματισμού, στον προσδιορισμό προτεραιοτήτων και στη μέτρηση του φόρτου και του κόστους σε επιλεγμένα στατιστικά πεδία (στατιστικές μεταφορών, βραχυπρόθεσμες στατιστικές, Intrastat, στατιστικές για τις επιχειρήσεις). Με βάση τα αποτελέσματα των εργασιών αυτών συντάχθηκε η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μείωση του φόρτου απάντησης, την απλοποίηση και τον προσδιορισμό προτεραιοτήτων στον τομέα των κοινοτικών στατιστικών, η οποία εκδόθηκε τον Νοέμβριο του 2006. Συνεχίστηκε η μέτρηση του φόρτου και του κόστους στο πλαίσιο μιας νέας άσκησης η οποία κάλυψε όλα τα κράτη μέλη και τις νομοθετικές πράξεις που είναι σήμερα εν ισχύ, καθώς και μέσω άλλων πρωτοβουλιών σε επιλεγμένους στατιστικούς τομείς (καλύτερη χρήση των υφιστάμενων στοιχείων, ευρωπαϊκά δείγματα). Τα πρώτα συμπεράσματα που συνήχθησαν στο πλαίσιο της βελτίωσης της νομοθεσίας δείχνουν επίσης ότι ο διοικητικός φόρτος εξαιτίας της υποβολής στατιστικών στοιχείων είναι σχετικά χαμηλός.

Ανάπτυξη του ΕΣΣ

Το 2006 η Eurostat και τα κράτη μέλη αποφάσισαν να ξεκινήσουν την εξέταση της λειτουργίας του ΕΣΣ (σχέδιο δράσης της Κρακοβίας) με αντικείμενο το νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο, τις στατιστικές προκλήσεις καθώς και τη διαχείριση των πόρων και τον προγραμματισμό του ΕΣΣ. Συγκροτήθηκαν ειδικές ομάδες υψηλού επιπέδου. Το πρώτο αποτέλεσμα ήταν η πρόταση για την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής στατιστικής νομοθεσίας. Επιπλέον θεσπίστηκε νέος μηχανισμός δικτύωσης για τη διοχέτευση γνώσεων και πόρων στο ΕΣΣ, τα λεγόμενα «ESSnets». Στους τομείς δραστηριοποίησης των δικτύων αυτών περιλαμβάνεται το έργο που επιτελείται σε ορισμένα κράτη μέλη όσον αφορά τα σχέδια, και τα συμπεράσματά τους διατίθενται προς χρήση όλων των εταίρων του ΕΣΣ.

Εφαρμογή του κώδικα πρακτικής

Η εφαρμογή ικανοποιητικών πρακτικών και η εξασφάλιση πόρων και ικανοτήτων για την παραγωγή στατιστικών υψηλής ποιότητας με σκοπό την προαγωγή της ανεξαρτησίας, της ακεραιότητας και της υπευθυνότητας των εθνικών στατιστικών υπηρεσιών και της Eurostat είναι ο θεμέλιος λίθος βάσει του οποίου εγκρίθηκε ο κώδικας ορθής πρακτικής για τις ευρωπαϊκές στατιστικές το 2005. Εκτός από τις συνολικές αυτοαξιολογήσεις, κατά την περίοδο 2006-2008 πραγματοποιήθηκαν αξιολογήσεις από ομοτίμους. Οι αξιολογήσεις αυτές επικεντρώνονταν ιδιαίτερα στο θεσμικό περιβάλλον και τις πρακτικές διάδοσης στοιχείων, καθώς και στη συντονιστική λειτουργία των εθνικών στατιστικών υπηρεσιών στο πλαίσιο των εθνικών στατιστικών συστημάτων. Τα αποτελέσματα όλων των αναθεωρήσεων συνοψίστηκαν σε έκθεση της Επιτροπής. Ολοκληρώθηκε η συγκρότηση ενός ευρωπαϊκού συμβουλευτικού φορέα για τη διακυβέρνηση στον τομέα της στατιστικής, σκοπός του οποίου είναι η επίβλεψη της ολοκληρωμένης εφαρμογής του κώδικα πρακτικής.

Διαχείριση ποιότητας

Υλοποιήθηκε ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, όπως οι τακτικές συνδιασκέψεις ποιότητας και οι πρωτοβουλίες διαχείρισης της ποιότητας σε όλο το ΕΣΣ, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης του καταλόγου σημείων προς έλεγχο για την αξιολόγηση των στατιστικών διαδικασιών και αποτελεσμάτων (DESAP), καθώς και του εγχειριδίου για τις μεθόδους και τα εργαλεία αξιολόγησης της ποιότητας των στοιχείων (DATQAM), αν και θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω η παρακολούθηση της ποιότητας των στοιχείων και η εναρμόνιση της υποβολής στοιχείων σχετικά με την ποιότητα. Παρασχέθηκε υποστήριξη προς τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών ποιότητας που ανέπτυξαν και διαδόθηκαν οι ορθές πρακτικές.

Διάλογος χρηστών και διάδοση

Σημαντικό επίτευγμα ήταν η έναρξη της ελεύθερης διάδοσης των στατιστικών στοιχείων της Eurostat στον δικτυακό της τόπο από την 1η Οκτωβρίου 2004. Ως αποτέλεσμα, παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση της πρόσβασης στην πύλη, κατά πολύ μεγαλύτερη αναγνώριση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και πλήρης κάλυψη των μεταδεδομένων. Το πρόγραμμα εκδόσεων και το χρονοδιάγραμμα δημοσίευσης βελτιώθηκαν και διεξήχθησαν έρευνες χρηστών διαφόρων ειδών. Αναπτύχθηκε πρόγραμμα συνεργασίας για την παροχή υποστήριξης προς τους χρήστες στα κράτη μέλη και παρακολουθήθηκε σε τακτική βάση η υποβολή παρατηρήσεων από τους χρήστες. Τέλος, συστάθηκε η ευρωπαϊκή στατιστική συμβουλευτική επιτροπή (ESAC) με σκοπό την προαγωγή του διαλόγου με τους χρήστες.

Ανάπτυξη υποδομών

Άνοιξε νέος δικτυακός τόπος και υλοποιήθηκε αναθεωρημένη βάση στοιχείων αναφοράς με σκοπό τη βελτίωση της πρόσβασης στα στοιχεία και τις λειτουργίες του δικτυακού τόπου. Η ανάπτυξη των υποδομών πραγματοποιήθηκε κατά τρόπο που είχε ως αποτέλεσμα την ολοένα και μεγαλύτερη χρήση από τα κράτη μέλη του ενιαίου σημείου εισόδου στοιχείων για τις διαβιβάσεις των στοιχείων τους, γεγονός που συνέβαλε στην αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια τους. Επιπροσθέτως, ο ηγετικός ρόλος της Eurostat είχε θετική συμβολή στην πρωτοβουλία ανάπτυξης κοινών προτύπων και κατευθυντήριων γραμμών για την ανταλλαγή ηλεκτρονικών στοιχείων και για τα μεταδεδομένα (SDMX) στο διεθνές περιβάλλον.

Χρηση ανθρωπινων και οικονομικων πορων

Όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους, κατά την περίοδο του προγράμματος σημειώθηκε σταθερή αύξηση της τάξεως του 15% περίπου, κυρίως λόγω της διεύρυνσης. Το 82% περίπου των ανθρώπινων πόρων εμπλέκεται στη στατιστική παραγωγή, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό αξιοποιείται για την διοικητική υποστήριξη και την υποστήριξη των πολιτικών. Η αναλογία αυτή έχει παραμείνει σχετικά σταθερή με την πάροδο των ετών, ενώ τα τελευταία έτη παρατηρήθηκε ελαφρά αύξηση. Ο συνολικός προγραμματισμός για την υλοποίηση του προγράμματος την εν λόγω περίοδο ανήρθε σε 220,6 εκατομμύρια ευρώ.

Η κατάσταση όσον αφορά τους πόρους ήταν σε γενικές γραμμές ικανοποιητική κατά την περίοδο του προγράμματος διότι τα νέα στατιστικά καθήκοντα, εξαιτίας π.χ. των απαιτήσεων της διεύρυνσης και της χάραξης νέων πολιτικών, εξισορροπήθηκαν με κέρδη στην παραγωγικότητα και την περιορισμένη παροχή επιπλέον πόρων.

3. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Οι συστάσεις που παρατίθενται στην έκθεση της εκ των υστέρων αξιολόγησης του ΚΣΠ 1998-2002 ελήφθησαν υπόψη σε μεγάλο βαθμό κατά την εφαρμογή του ΚΣΠ που αποτελεί αντικείμενο εξέτασης της παρούσας έκθεσης. Όσον αφορά δύο συστάσεις, οι εργασίες ξεκίνησαν, αλλά δεν ολοκληρώθηκαν. Πρόκειται για τη σύσταση σχετικά με τη βελτίωση της μέτρησης των επιδόσεων της EUROSTAT και τη σύσταση για τον εντοπισμό και τη διαχείριση των δεξιοτήτων και γνώσεων σε επίπεδο ΕΣΣ.

Οι ακόλουθες συστάσεις διατυπώθηκαν από τους ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες στο πλαίσιο της αξιολόγησης του παρόντος ΚΣΠ (περισσότερες λεπτομέρειες διατίθενται στην επισυναπτόμενη έκθεση).

Βελτιωση του συνδεσμου μεταξυ του κσπ και των ετησιων προγραμματων εργασιασ

Το ΚΣΠ έχει σχεδιαστεί ως πρόγραμμα-πλαίσιο για τη διαμόρφωση πενταετούς στρατηγικής και την εξασφάλιση, σε συνδυασμό με τα ετήσια προγράμματα εργασίας, της ευελιξίας του ΚΣΠ καθώς και της σκοπιμότητάς του καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου. Χρησιμοποιώντας το ΚΣΠ ως πλαίσιο αναφοράς, τα ετήσια προγράμματα εργασίας πρέπει να προβαίνουν σε ρητή αναφορά του αντίστοιχου ΚΣΠ και να το χρησιμοποιούν ως βάση. Οι κύριοι στόχοι που περιλαμβάνονται στο ΚΣΠ πρέπει να αντικατοπτρίζονται στους αντίστοιχους ιεραρχικά δομημένους στόχους των ετήσιων προγραμμάτων. Το γεγονός αυτό θα καταστήσει δυνατή την αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού και των δύο ειδών προγραμμάτων καθώς και την καλύτερη παρακολούθηση των στρατηγικών στόχων.

Βελτιωση της παρακολουθησησ της εφαρμογησ του κσπ

Η Eurostat διαθέτει ήδη αρκετά εργαλεία παρακολούθησης, όπως η παρακολούθηση της ποιότητας των στοιχείων, του δικτυακού τόπου, της συμμόρφωσης προς τις νομικές πράξεις, των ερευνών σχετικά με το βαθμό ικανοποίησης των χρηστών και των ερευνών σχετικά με τη γνώμη του προσωπικού. Εντούτοις, τα εργαλεία αυτά δεν αποτελούν ακόμη μέρος ενός ολοκληρωμένου συστήματος και, επιπλέον, δεν διεξάγεται παρακολούθηση του ΚΣΠ όσον αφορά τους στόχους. Η συνολική παρακολούθηση του ΚΣΠ πρέπει να πραγματοποιείται μέσω του ορισμού ενός βασικού συνόλου δεικτών που παρέχουν επαρκείς πληροφορίες για την επίτευξη των επιχειρησιακών και στρατηγικών στόχων κατά την περίοδο του προγράμματος. Οι υφιστάμενες δραστηριότητες παρακολούθησης πρέπει να εκσυγχρονιστούν και να ενταχθούν σε ένα σύστημα παρακολούθησης.

Απαιτηση εξισορροπησησ και ποροι

Η Eurostat διαδραματίζει το ρόλο του ενδιάμεσου παράγοντα μεταξύ των κύριων χρηστών σε ευρωπαϊκό επίπεδο (πρόκειται κυρίως για άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής) και των εθνικών στατιστικών υπηρεσιών καθώς και άλλων παρόχων εθνικών πληροφοριών. Σε συνεργασία με τους παράγοντες αυτούς, τέθηκαν σε εφαρμογή πολλά εργαλεία με στόχο την αποτελεσματικότερη συνεργασία. Η απαίτηση για συχνή και λεπτομερή υποβολή στοιχείων που εξέφρασαν οι χρήστες θα αυξηθεί στο μέλλον λόγω της έναρξης νέων πολιτικών καθώς και των αναγκών παρακολούθησης για την εφαρμογή και την αξιολόγηση των πολιτικών που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει όριο στη χρήση περαιτέρω κερδών παραγωγικότητας στο ΕΣΣ, έτσι ώστε να καλύπτεται διαρκώς η αυξανόμενη ζήτηση για εξειδικευμένα και σύνθετα στοιχεία. Η κατάσταση αυτή απαιτεί την εξέταση της ζήτησης από στρατηγική άποψη, σε συνδυασμό με τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων παραγωγής και την περαιτέρω εναρμόνιση των διαδικασιών και πιθανώς την αύξηση των (ανθρώπινων και οικονομικών) πόρων για το σύνολο του ΕΣΣ. Είναι απαραίτητο να καταβληθούν προσπάθειες για την αντιμετώπιση της πρόκλησης η οποία αφορά όλο το ΕΣΣ και έχει σχέση με τη βελτίωση του προσδιορισμού των προτεραιοτήτων, την απλοποίηση της νομοθεσίας, την εκ των προτέρων αξιολόγηση του αντικτύπου της νέας ζήτησης και την αναθεώρηση των αναγκών για πόρους.

Περαιτερω ενισχυση της εμπιστοσυνησ και της εταιρικησ σχεσησ στο ΕΣΣ

Η εμπιστοσύνη και εταιρική σχέση μεταξύ των διαφόρων παραγόντων είναι δύο παράγοντες εξαιρετικής σημασίας για την καλή λειτουργία του ΕΣΣ. Η Eurostat ως ενδιάμεσος φορέας μεταξύ των εθνικών στατιστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών της Επιτροπής είναι αντιμέτωπη ορισμένες φορές με τα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα των διαφόρων παραγόντων που εμπλέκονται στο σύστημα. Υπάρχουν αρκετοί φορείς και θεσμικά εργαλεία για την προαγωγή του διαλόγου μεταξύ όλων των παραγόντων και τη δημιουργία, με αυτόν τον τρόπο, εμπιστοσύνης, καθώς και την προώθηση της εταιρικής σχέσης. Αυτή η εμπιστοσύνη και εταιρική σχέση αποτελούν τον θεμέλιο λίθο του συστήματος και η Eurostat πρέπει να συνεχίσει να ενισχύει τα στοιχεία αυτά στο μέλλον.

[1] ΕΕ L 358 της 16.12.2002.

[2] ΕΕ L 358 της 16.12.2002, σ. 2.

[3] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1995/2006 του Συμβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 2006.

[4] Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 478/2007 της Επιτροπής, της 23ης Απριλίου 2007, για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002.

[5] Σύμφωνα με τις Συνθήκες.