[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 17.10.2007

SEC(2007) 1317

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Συνοδευτικό έγγραφο στην Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την προστασία ευπαθών θαλάσσιων οικοσυστημάτων της ανοικτής θάλασσας από τις δυσμενείς επιπτώσεις της χρήσης αλιευτικών εργαλείων βυθού Σύνοψη - Έκθεση εκτίμησης των επιπτώσεων των πρωτοβουλιών που μπορούν να αναληφθούν για την προστασία ευπαθών οικοσυστημάτων βαθέων υδάτων από τις δυσμενείς επιπτώσεις της χρήσης αλιευτικών εργαλείων βυθού, κατόπιν της έκκλησης που απηύθυνε η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών για επείγουσα δράση

{COM(2007) 605 τελικό}{SEC(2007) 1315}

Σύνοψη - Έκθεση εκτίμησης των επιπτώσεων

των πρωτοβουλιών που μπορούν να αναληφθούν για την προστασία ευπαθών οικοσυστημάτων βαθέων υδάτων από τις δυσμενείς επιπτώσεις της χρήσης αλιευτικών εργαλείων βυθού, κατόπιν της έκκλησης που απηύθυνε η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών για επείγουσα δράση

Η παρούσα έκθεση αναλύει τις πρωτοβουλίες που θα μπορούσε να αναλάβει η Επιτροπή κατόπιν της διετούς διεθνούς διαδικασίας στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Η Επιτροπή εκπροσώπησε την Κοινότητα στη διαδικασία αυτή διαμορφώνοντας τη θέση της με συνεχείς διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη. Ζήτησε επίσης και συγκέντρωσε τις αντιδράσεις των ενδιαφερομένων μερών, μελέτησε δε πλήθος επιστημονικών και βιβλιογραφικών στοιχείων που επεσήμαναν στους συμμετέχοντες ορισμένες ΜΚΟ, ο αλιευτικός κλάδος και η Γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών. Η διαδικασία αυτή επέτρεψε συνεπώς στην Επιτροπή να προβεί σε συνεχή εκτίμηση των βέλτιστων επιλογών για την αντιμετώπιση του προβλήματος των καταστρεπτικών αλιευτικών πρακτικών, σύμφωνα με τις βασικές αρχές που διέπουν τη σχετική με την εκτίμηση των επιπτώσεων προσέγγιση. Η Κοινότητα πρέπει τώρα να εξετάσει τους τρόπους με τους οποίους θα υλοποιήσει τις διεθνείς δεσμεύσεις που ανέλαβε.

Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών επεσήμανε ήδη από το 2004, με το ψήφισμα 59/25, την καταστροφή που υφίστανται οι κοραλλιογενείς ύφαλοι των βαθέων υδάτων και άλλα ευαίσθητα ενδιαιτήματα. Απηύθυνε, στο πλαίσιο αυτό, έκκληση για να ληφθούν επειγόντως μέτρα αντιμετώπισης των καταστρεπτικών αλιευτικών πρακτικών που απειλούν τα ευπαθή αυτά οικοσυστήματα και ανέλαβε τη δέσμευση να προβεί σε επισκόπηση της συντελεσθείσας προόδου το 2006. Η επισκόπηση αυτή είχε ως αποτέλεσμα την διατύπωση, το Νοέμβριο του 2006, συγκεκριμένων συστάσεων σχετικά με τον τρόπο ρύθμισης της αλιείας βυθού, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ευαίσθητο αυτό ζήτημα. Η Επιτροπή, ως εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, διαδραμάτισε αποφασιστικό ρόλο στην προώθηση των συστάσεων που περιελήφθησαν στο ψήφισμα 61/105 της Γ.Σ. των Ηνωμένων Εθνών της 8ης Δεκεμβρίου 2006. Τα αποτελέσματα του διεθνούς διαλόγου κρίθηκαν, κατόπιν τούτου, ικανοποιητικά, στο μέτρο που επιβεβαιώνουν σε μεγάλο βαθμό την ορθότητα των θέσεων που υποστήριξε η Κοινότητα.

Στην παρούσα έκθεση εξετάζονται οι διάφορες εναλλακτικές επιλογές που διαθέτει η Κοινότητα για να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις εκκλήσεις της Γ.Σ. των Ηνωμένων Εθνών. Αναλύονται, συγκεκριμένα, οι ακόλουθες επιλογές:

Επιλογή 1: Κανένα ειδικό μέτρο για την ενσωμάτωση του ψηφίσματος 61/105, δεδομένου ότι πρόκειται για μη δεσμευτική πράξη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ΕΕ θα αγνοήσει τις συστάσεις του ψηφίσματος. Θα τις χρησιμοποιήσει για να διαμορφώσει τη θέση της στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της αλιείας. Το θέμα των σκαφών της ΕΕ που αλιεύουν σε περιοχές οι οποίες δεν εμπίπτουν στη δικαιοδοσία μιας ΠΟΔΑ, επαφίεται στην αρμοδιότητα των επιμέρους κρατών μελών της ΕΕ. Η συγκεκριμένη επιλογή κρίθηκε ότι θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στη διεθνή αξιοπιστία της ΕΕ, καθώς και στην ικανότητά της να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο για τη βελτίωση της διεθνούς διακυβέρνησης στον τομέα της αλιείας. Συνεπάγεται επίσης την εγκατάλειψη αρμοδιοτήτων που παρέχονται στην ΕΕ από την Κοινή Αλιευτική Πολιτική.

Επιλογή 2: Λήψη μέτρων που υπερβαίνουν τις συστάσεις της Γενικής Συνέλευσης, με την επιβολή μονομερούς απαγόρευσης στα σκάφη της ΕΕ. Εκτιμήθηκε ότι η επιλογή αυτή θα έχει σημαντικές αρνητικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις στους στόλους της ΕΕ. Κρίθηκε επίσης ότι η εν λόγω επιλογή θα αναδείξει την ισχυρή στράτευση της ΕΕ στην προστασία ευπαθών θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Η αποτελεσματικότητα όμως της προσπάθειας αυτής δεν θα είναι εξασφαλισμένη εάν άλλα κράτη σημαίας εξακολουθήσουν να επιτρέπουν την αλιεία. Στην περίπτωση αυτή, θα είναι δύσκολο να δικαιολογηθούν οι επιβαλλόμενοι στον κοινοτικό στόλο περιορισμοί.

Επιλογή 3: Χάραξη σαφούς πολιτικής και θέσπιση αυστηρής ρύθμισης για την εφαρμογή των συστάσεων της Γενικής Συνέλευσης. Η επιλογή αυτή συνεπάγεται τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων για την εφαρμογή του ψηφίσματος με την έκδοση α) πολιτικού εγγράφου με το οποίο δεσμεύονται η Επιτροπή και η ΕΕ να ακολουθήσουν σαφή στρατηγική στα διεθνή φόρα καθορίζοντας στόχους και δράσεις προς ανάληψη και β) κανονισμού για την εφαρμογή των μέτρων που συνέστησε η Γενική Συνέλευση στα σκάφη της ΕΕ που αλιεύουν σε περιοχές οι οποίες δεν εμπίπτουν στη ρυθμιστική δικαιοδοσία μιας ΠΟΔΑ. Κρίθηκε ότι η επιλογή αυτή θα αναδείξει τη στράτευση της ΕΕ στην επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου και θα ενισχύσει την αξιοπιστία της ΕΕ και την ικανότητά της να αναλάβει ηγετικό ρόλο στη διεθνή σκηνή. Η συγκεκριμένη επιλογή θα έχει συνέπειες για τις εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή των εν λόγω κανόνων - ιδίως όσον αφορά τη διαδικασία προηγούμενης εκτίμησης - θα επιτρέψει όμως, επίσης, τη συνέχιση των αλιευτικών δραστηριοτήτων εφόσον κρίνονται ικανοποιητικές από περιβαλλοντικής πλευράς. Το σύστημα αυτό είναι συνεπώς ικανό να εξασφαλίσει την προστασία των ευπαθών θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η επιλογή 3 είναι η προτιμητέα. Λαμβανομένων υπόψη των αρμοδιοτήτων της Κοινότητας στο πλαίσιο του μείζονος ρόλου της στη διεθνή αλιεία και ως πρωταρχικής ρυθμιστικής αρχής της αλιείας στα κοινοτικά ύδατα, η έκθεση προτείνει την έκδοση από την Επιτροπή πολιτικού εγγράφου (ανακοίνωση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο), στο οποίο να καθορίζεται με σαφήνεια μια στρατηγική για την αντιμετώπιση του προβλήματος,. Πέραν τούτου, επισημαίνει την ανάγκη θέσπισης επειγόντως κανονισμού, ο οποίος θα εφαρμόζεται στους στόλους της ΕΕ που αλιεύουν σε περιοχές της ανοικτής θάλασσας που δεν εμπίπτουν στη ρυθμιστική αρμοδιότητα περιφερειακής οργάνωσης ή συμφωνίας διαχείρισης της αλιείας και θα αφορά κυρίως τις δραστηριότητες στα αλιευτικά πεδία των νήσων Φώκλαντ/Μαλβίνες στον Νοτιοδυτικό Ατλαντικό. Για τις περιοχές που δεν καλύπτονται από ΠΟΔΑ, η Γ.Σ. των Ηνωμένων Εθνών υπογράμμισε ορθώς την ευθύνη των κρατών σημαίας στις παρούσες συνθήκες, όπου το διεθνές σύστημα διακυβέρνησης στον τομέα της αλιείας παραμένει αδύναμο. Βάσει των ανωτέρω, είναι δικαιολογημένο να θεωρηθεί ως ζήτημα ύψιστης προτεραιότητας η αντιμετώπιση των κινδύνων που απειλούν το ευπαθές οικοσύστημα βαθέων υδάτων στις εν λόγω περιοχές.