Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συµßούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοßούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή - Επιτάχυνση της προόδου που σημειώνεται όσον αφορά την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας – Η συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης {SEC(2005) 452} {SEC(2005) 456} /* COM/2005/0132 τελικό */

[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Βρυξέλλες, 7.10.2005

COM(2005) 132 τελικό/2

CORRIGENDUM: tableau p. 7Concerne toutes les langues

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟYΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Επιτάχυνση της προόδου που σημειώνεται όσον αφορά την επίτευξητων αναπτυξιακών στόχων της χιλιετίας– Η συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης –

{SEC(2005) 452}{SEC(2005) 456}

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Η ανάγκη για ενισχυμένη ευρωπαϊκή συμβολή 3

2. Μέσα ανάλογα με τις προκλήσεις 6

2.1. Αύξηση των πόρων 6

2.2. Βελτίωση της ποιότητας της βοήθειας 8

2.2.1. Περισσότερο προβλέψιμη στήριξη 9

2.2.2. Απαντήσεις στις εξωτερικές κρίσεις 10

3. Η συνοχή στην υπηρεσία της ανάπτυξης 10

4. Να δοθεί προτεραιότητα στην Αφρική 11

4.1 Βελτίωση της διακυβέρνησης στην Αφρική 12

4.2 Ενίσχυση των διασυνδέσεων της Αφρικής: υποδομές και εμπόριο 14

4.3 Προώθηση μιας δίκαιης κοινωνίας, η οποία παρέχει πρόσβαση στις υπηρεσίες και αξιοπρεπή εργασία, τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άντρες, και ενός βιώσιμου περιβάλλοντος 15

5. Συμπέρασμα – Προς μια νέα στρατηγική της ΕΕ για την ανάπτυξη 16

Παράρτημα

1. Η αναγκη για ενισχυμενη ευρωπαϊκη συμβολη

Εάν οι αναπτυξιακοί στόχοι της χιλιετίας (ΑΣΧ) επιτευχθούν, το έτος 2005 θα είναι ένα κρίσιμο έτος, και συγκεκριμένα το έτος της ανάπτυξης. Στη διάσκεψη κορυφής των Ηνωμένων Εθνών του Σεπτεμβρίου 2005 θα συνέλθουν και πάλι οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων κατά τη γενική σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών για να προβούν, μεταξύ άλλων, σε εκτεταμένη εκτίμηση της εφαρμογής της δήλωσης, καθώς και σε ανασκόπηση της προόδου που πραγματοποιήθηκε όσον αφορά την επίτευξη των ΑΣΧ.

Η ΕΕ ανέλαβε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την επίτευξη αυτών των στόχων έως το 2015 και τώρα, που ολόκληρη η διεθνής κοινότητα ετοιμάζεται για τον πρώτο απολογισμό της κατάστασης, η ΕΕ γνωρίζει πλήρως πόσο σημαντικό και επείγον είναι το έργο αυτό. Σ’αυτό το πλαίσιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά τη σύνοδο της 22ας και 23ης Μαρτίου 2005, κάλεσε την Επιτροπή και το Συμβούλιο «να επιταχύνουν τις εργασίες τους, ιδίως όσον αφορά τα διάφορα στοιχεία της πτυχής ‘‘ανάπτυξη’’», προκειμένου να οριστικοποιήσουν τις θέσεις μας σχετικά με τα διάφορα θέματα και να επιτρέψουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στις μελλοντικές συζητήσεις.

Η ΕΕ έχει ήδη υποστηρίξει την εφαρμογή διαδικασίας για τον απολογισμό των αποτελεσμάτων μετά 2000 και για την έγκριση κατευθύνσεων όσον αφορά τις προκλήσεις της κοινής ασφάλειας, συμφωνιών για τη βελτίωση της εφαρμογής των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο της διακήρυξης της χιλιετίας και των ΑΣΧ, και αποφάσεων σχετικά με τις οργανωτικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων[1].

Η παρούσα ανακοίνωση προβαίνει σε απολογισμό της συμβολής της Ένωσης στον τομέα της ανάπτυξης και καθορίζει τα μέτρα που πρέπει να θεσπιστούν για να επιταχυνθεί η επίτευξη των ΑΣΧ. Όπως δείχνει η ενοποιημένη έκθεση της Ένωσης για τους ΑΣΧ[2], την οποία εκπόνησε η Επιτροπή μετά από αίτημα των κρατών μελών[3], η Κοινότητα και τα κράτη μέλη έχουν ήδη συμβάλει ουσιαστικά στις προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει σήμερα να ενισχύσει τη δράση της.

Κατά τη σύνοδο κορυφής της χιλιετίας του 2000, η διεθνής κοινότητα ενέκρινε μία φιλόδοξη στρατηγική για την αντιμετώπιση των κυριότερων προκλήσεων των επόμενων δεκαετιών. Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων εξέδωσαν τη δήλωση της χιλιετίας αναλαμβάνοντας τη δέσμευση για τη μείωση της φτώχειας, την προστασία του κοινού μας περιβάλλοντος, την ειρήνη και την ασφάλεια, τη χρηστή διακυβέρνηση, τον εκδημοκρατισμό και τα ανθρώπινα δικαιώματα, την προστασία των πλέον ευάλωτων, τις ειδικές ανάγκες της Αφρικής και την ενίσχυση των Ηνωμένων Εθνών. Σύμφωνα με το Γενικό Γραμματέα, το έγγραφο αυτό καθορίζει ένα πρότυπο για την υλοποίηση ενός κόσμου πιο ειρηνικού, ευημερούντος και δίκαιου για την κοινή ασφάλεια και τη συνολική εταιρική σχέση για την ανάπτυξη.

Σε συνδυασμό με τη δήλωση της χιλιετίας, οι οκτώ αναπτυξιακοί στόχοι της χιλιετίας (ΑΣΧ), για τους οποίους καθορίστηκαν επακριβώς οι τομείς, είναι: (1) η μείωση της φτώχειας και της πείνας παγκοσμίως, (2) η εξασφάλιση πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για όλους, (3) η προώθηση της ισότητας των φύλων, (4) η μείωση της παιδικής θνησιμότητας, (5) η βελτίωση της περίθαλψης της μητέρας, (6) η καταπολέμηση του ιού HIV/Aids και άλλων νόσων, (7) η διασφάλιση βιώσιμου περιβάλλοντος και (8) η συμμετοχή σε μια παγκόσμια εταιρική σχέση για την ανάπτυξη.

Από τον Σεπτέμβριο του 2000 :

(1) η Κοινότητα και τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν προσαρμόσει ή αναπροσανατολίσει την πολιτική τους στον τομέα της συνεργασίας για την ανάπτυξη, ώστε να επικεντρωθούν στην επίτευξη των στόχων της χιλιετίας και/ή στους ευρύτερους στόχους της δήλωσης της χιλιετίας.

(2) Η ΕΕ τοποθέτησε την ανάπτυξη στο επίκεντρο της εμπορικής πολιτικής της σε πολυμερές και περιφερειακό επίπεδο και σε επίπεδο ειδικών οργάνων της, αφενός δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες (καθώς και στην ελεύθερη πρόσβαση των εξαγωγών τους στην κοινοτική αγορά στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας « Τα πάντα εκτός από όπλα ») και στις άλλες μικρές οικονομίες που είναι ευάλωτες, και αφετέρου αυξάνοντας τη βοήθεια για το εμπόριο· ταυτόχρονα, το εμπόριο αναγνωρίστηκε ως σημαντικό στοιχείο που πρέπει να ενσωματωθεί στις στρατηγικές συνεργασίας και ανάπτυξης.

(3) Η ΕΕ συλλογικά και τα κράτη μέλη ατομικά έθεσαν ενδιάμεσους στόχους για την αύξηση της αναπτυξιακής βοήθειάς τους έως το 2006, οι οποίοι κατά πάσα πιθανότητα θα επιτευχθούν.

(4) Η ΕΕ έλαβε μία σειρά μέτρων για να αυξηθεί ο αντίκτυπος και η ποιότητα της βοήθειας, ιδίως με καλύτερο συντονισμό και προσπάθεια εναρμόνισης.

Η ανάγκη να επιταχυνθεί η πρόοδος όσον αφορά την επίτευξη των ΑΣΧ αναγνωρίζεται ευρέως. Ορισμένοι στόχοι είναι πιθανό να επιτευχθούν σε παγκόσμιο επίπεδο (πρωτοβάθμια εκπαίδευση, σχολική φοίτηση των κοριτσιών), αυτό όμως δεν αρκεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις πρέπει, έστω, να αποφευχθεί η οπισθοδρόμηση όσον αφορά κυρίως τα ολέθρια αποτελέσματα των μεταδοτικών νόσων, της επιδείνωσης του περιβάλλοντος και των προβλημάτων ασφάλειας. Πρέπει να αυξηθούν και να βελτιωθούν οι προσπάθειες. Η απλή επιδίωξη των σημερινών πολιτικών δεν αρκεί για να επιτευχθούν οι στόχοι που καθορίστηκαν. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την Αφρική νοτίως της Σαχάρας, όπου πολλές χώρες εμφανίζουν μεγάλη καθυστέρηση σε πολλά επίπεδα (πείνα, παιδική θνησιμότητα, μητρική θνησιμότητα, μεταδοτικές ασθένειες, βιώσιμο περιβάλλον). Ωστόσο, εκτός από την ανάγκη αλληλεγγύης, οι στόχοι αυτοί αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ασφάλεια και την ευημερία, στην Ευρώπη και στην υφήλιο.

Πρέπει, ωστόσο, να τονιστεί για άλλη μία φορά το γεγονός ότι για την ανάπτυξη και την υλοποίηση των ΑΣΧ υπεύθυνες κατ’αρχάς είναι οι ίδιες οι αναπτυσσόμενες χώρες, είτε σημειώνουν είτε δεν σημειώνουν πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των ΑΣΧ, και όχι οι χορηγοί βοήθειας.

Όντας ο σημαντικότερος χορηγός βοήθειας (55% της παγκόσμιας επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας), η ΕΕ ανέλαβε ηγετικό ρόλο στην καταπολέμηση της φτώχειας σε όλο τον πλανήτη. Η συμβολή της Ένωσης στο πρόγραμμα δράσης για τους ΑΣΧ είναι ουσιαστική και ίσως παρακινήσει και άλλες αναπτυγμένες χώρες να αναλάβουν περισσότερες πρωτοβουλίες. Η ανάπτυξη πρέπει να αποτελέσει ένα από τα κεντρικά θέματα της διάσκεψης κορυφής των Ηνωμένων Εθνών.

Τα χρήματα δεν είναι το μόνο μέσο που είναι απαραίτητο για να επιτευχθούν οι στόχοι της χιλιετίας. Άλλοι βασικοί παράγοντες είναι οι τρόποι διακυβέρνησης τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, η τήρηση των διεθνών υποχρεώσεων ιδίως σε θέματα όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ισότητα ανδρών και γυναικών, η εξέλιξη των κανόνων του εμπορίου και των επενδύσεων, η καταπολέμηση των μεταδοτικών ασθενειών[4], η μετάδοση των γνώσεων, η προστασία του περιβάλλοντος, η ασφάλεια και τα άλλα παγκόσμια δημόσια αγαθά.

Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη συμβολή της ΕΕ στη σύνοδο του Σεπτεμβρίου 2005, το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή να καταρτίσει φιλόδοξες προτάσεις, ιδιαίτερα σε τρεις τομείς, με στόχο την επιτάχυνση της προόδου για την επίτευξη των στόχων της χιλιετίας[5]: τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης, τη συνοχή των πολιτικών για την ανάπτυξη και την προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί στην Αφρική.

Στόχος των προτάσεων της Επιτροπής είναι κυρίως:

1. Να καθοριστούν νέοι ενδιάμεσοι στόχοι αύξησης των προϋπολογισμών επίσημης βοήθειας έως το 2010 – για κάθε κράτος μέλος και για την Ένωση στο σύνολό της – με στόχο η συνολική προσπάθεια να φθάσει το 0,7% του Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα (ΑΕΕ) το 2015·

2. Να επιταχυνθούν οι μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της ποιότητας της βοήθειας·

3. Να επανεξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο η ΕΕ επηρεάζει τις συνθήκες ανάπτυξης, μέσω του δικού της προτύπου βιώσιμης ανάπτυξης, με την εφαρμογή των εσωτερικών και εξωτερικών πολιτικών της·

4. Να επωφεληθεί η Αφρική κατά προτεραιότητα από τις νέες αυτές κατευθύνσεις και να χρησιμοποιηθούν οι νέες ευκαιρίες για την ανάπτυξη εταιρικής σχέσης μεταξύ των δύο ηπείρων.

Οι προτάσεις σχετικά με τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης και τη συνοχή των πολιτικών διατυπώνονται λεπτομερέστερα σε δύο άλλες ανακοινώσεις[6]. Οι προτάσεις αυτές είναι βασικές για τη συμβολή στους τρεις πυλώνες της βιώσιμης ανάπτυξης (οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής).

2. Μέσα αναλογα με τις προκλησεισ

2.1. Αύξηση των πόρων

Όλες οι εκθέσεις που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα και ιδιαίτερα η έκθεση του σχεδίου της χιλιετίας των Ηνωμένων Εθνών[7] και η έκθεση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών[8] δείχνουν την επιτακτική ανάγκη να αυξηθούν οι πόροι για την επίτευξη των ΑΣΧ και τονίζουν τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στη φτώχεια, την επιδείνωση του περιβάλλοντος και την ασφάλεια. Η Ένωση διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διάσκεψη του Μοντερέι. Τώρα, πρέπει να χαράξει το δρόμο καθορίζοντας ενδιάμεσους στόχους που θα επιτρέψουν να χορηγηθεί το 0,7% του ΑΕΕ στην ανάπτυξη το 2015.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της έκθεσης του σχεδίου της χιλιετίας, για την υλοποίηση των ΑΣΧ σε όλες τις χώρες απαιτείται συνολική ετήσια επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (ΕΑΒ) 135 δις δολαρίων περίπου το 2006 και 195 δις δολαρίων το 2015. Τα ποσά αυτά αντιστοιχούν στο 0,44 και 0,54% αντίστοιχα του συνολικού ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) των χωρών που είναι χορηγοί. Λαμβανομένων υπόψη των συμπληρωματικών αναγκών σε ΕΑΒ που δεν συνδέονται άμεσα με τους ΑΣΧ, η έκθεση συνιστά να αναλάβουν οι χορηγοί τη δέσμευση να φθάσουν το στόχο του 0,7% του ΑΕΕ έως το 2015 το αργότερο.

Προς το παρόν, τέσσερα κράτη μέλη της ΕΕ[9] έχουν φθάσει ή υπερβεί το στόχο του 0,7% και έξι άλλα κράτη μέλη[10] ανέλαβαν τη δέσμευση να τον επιτύχουν πριν το 2015. Εάν επιβεβαιωθούν οι σημερινές τάσεις, η ΕΕ θα μπορεί συλλογικά να φθάσει το 0,42% το 2006.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου 2004 επιβεβαίωσε τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας και ανέθεσε στην Επιτροπή να υποβάλει στο Συμβούλιο « συγκεκριμένες προτάσεις σχετικά με τον καθορισμό νέων και κατάλληλων στόχων επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας για την περίοδο 2009-2010… ».

Η Επιτροπή πρότεινε να τεθούν δύο στενά συνδεδεμένοι μεταξύ τους στόχοι, οι οποίοι θα πρέπει να έχουν επιτευχθεί μέχρι το 2010:

5. Κατώτατο όριο για κάθε κράτος μέλος, το οποίο θα διαφοροποιείται ανάλογα με το εάν πρόκειται για τα κράτη που ήταν ήδη μέλη της ΕΕ το 2002 (δεσμεύσεις της Βαρκελώνης–ΕE-15) ή για τα κράτη που προσχώρησαν εν συνεχεία (ΕΕ-10)·

6. Συλλογικό μέσο όρο για όλα τα κράτη μέλη.

Οι στόχοι αυτοί πρέπει να είναι αρκετά φιλόδοξοι, ώστε να παραμείνει αξιόπιστο το ποσοστό του 0,7% μέχρι το 2015 . Σύμφωνα με το αίτημα του Συμβουλίου να καθοριστεί « νέος κατάλληλος στόχος », πρέπει να καλυφθεί η μισή απόσταση έως το 2010 . Για να εκλείψει η διαφορά με βάση την προσέγγιση που εφαρμόστηκε το 2002 για τις δεσμεύσεις της Βαρκελώνης, η Επιτροπή προτείνει τα εξής:

7. Για καθένα από τα κράτη μέλη που συμμετείχαν στις δεσμεύσεις της Βαρκελώνης (ΕΕ-15) και που εξακολουθούν να ευρίσκονται κάτω από το επίπεδο αναφοράς, να αυξηθεί η ΕΑΒ στο νέο ατομικό επίπεδο αναφοράς (0,51)% ΕΑΒ/ΑΕΕ το 2010.

8. Για τα κράτη μέλη που προσχώρησαν μετά το 2002 (ΕΕ-10) να φθάσουν ατομικό επίπεδο αναφοράς (0,17)% ΕΑΒ/ΑΕΕ το 2010, ώστε να προσεγγίσουν το «κεκτημένο της Βαρκελώνης» (ύψους 0,33% το 2015).

Το ποσοστό του 0,51% το 2010 αντιστοιχεί στο μέσο ποσοστό μεταξύ του ατομικού επιπέδου αναφοράς ανά κράτος μέλος το 2006, που είναι 0,33%, και εκείνου του 2015, που είναι 0,7%. Η πρόταση θα εξασφαλίσει ίση κατανομή του βάρους μεταξύ των κρατών μελών και θα έχει ως αποτέλεσμα ένα συλλογικό μέσο όρο (0,56)% (ΕΕ-25), οπότε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, θα μπορέσουν να συγκεντρωθούν ακόμη 20 δις ευρώ έως το 2010.

Πίνακας: Πρόταση σχετικά με τους νέους στόχους της ΕΕ όσον αφορά την ΕΑΒ κατά τα έτη 2006-2010

2006 | 2010 | ΑΠΟΚΛΙΣΗ 2010-2015 |

ΕΑΒ | % ΑΕΕ | ΕΑΒ | % ΑΕΕ | ΕΑΒ | % ΑΕΕ |

εκατ. ευρώ | εκατ. ευρώ | εκατ. ευρώ |

« Παλαιά κράτη μέλη » - ατομικός στόχος 0,51% | . |

ΕΕ-15 | 45 788 | 0,43 % | 65 988 | 0,58 % | 16 525 | 0,12 % |

« Nέα κράτη μέλη » - ατομικός στόχος 0,17% | (π.υ. απόκλιση σε σχέση με το 0,33%) |

ΕΕ-10 | 474 | 0,09 % | 990 | 0,17 % | 816 | 0,16 % |

Συλλογικός στόχος 0,56% |

ΕΕ-25 | 46 262 | 0,42 % | 66 978 | 0,56 % | 17 340 | 0,14 % |

Εκτός από τους προϋπολογισμούς επίσημης βοήθειας, πρέπει να βρεθούν νέες πηγές χρηματοδότησης που θα συμπληρώσουν την αύξηση των δαπανών που προορίζονται για την ανάπτυξη στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Ωστόσο, οι συζητήσεις αυτές δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αποτελέσουν πρόσχημα για την αναβολή ή τη μείωση των δεσμεύσεων που ανέλαβε η ΕΕ για το 2010. Εκτός από τον συμπληρωματικό τους χαρακτήρα σε σχέση με τους προϋπολογισμούς βοήθειας, οι νέες αυτές πηγές χρηματοδότησης θα πρέπει να είναι μακροπρόθεσμα πιο σταθερές και προβλέψιμες .

Η Επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος τις διάφορες προτάσεις, και ιδίως τη διεθνή χρηματοπιστωτική διευκόλυνση (ΔΧΔ)[11] και φορολογικά μέσα που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε κοινοτικό επίπεδο . Η ΔΧΔ εξακολουθεί να δημιουργεί ορισμένα τεχνικά προβλήματα, όπως η κατάταξη των δανείων στους λογαριασμούς των κρατών και οι δημοσιονομικές συνέπειες για τους προϋπολογισμούς βοήθειας μετά το 2015. Όσον αφορά τους φόρους, μελετώνται διάφορες εναλλακτικές λύσεις.

Αν και τόσο τα πολιτικά όσο και τα τεχνικά προβλήματα (που βασίζονται σε λεπτομερή κριτήρια εκτίμησης) μπορούν να επιλυθούν, η Επιτροπή είναι πρόθυμη να αναζητήσει μία ευρωπαϊκή θέση υπέρ διπλής στρατηγικής: η αύξηση της ΕΑΒ το 2010 να βασίζεται σε καινοτόμους προτάσεις χρηματοδότησης.

Επίσης μελετώνται νέες πρωτοβουλίες για τη διαγραφή του χρέους, κυρίως σε πολυμερές επίπεδο. Η ελάφρυνση του χρέους αποτελεί αποτελεσματικό μέσο για την εφαρμογή της βοήθειας, διότι παρέχει μία οιονεί δημοσιονομική στήριξη, προβλέψιμης διάρκειας, με μικρό κόστος συναλλαγής. Ωστόσο, συνεπάγεται κινδύνους ηθικής τάξεως, λόγω των επιπτώσεων στη χορήγηση των πόρων· οι περισσότερο χρεωμένες χώρες δεν είναι απαραίτητα ούτε οι φτωχότερες ούτε οι πιο «άξιες». Τα μέτρα ελάφρυνσης πρέπει επομένως να εξετάζονται κατά περίπτωση.

Σ’αυτό το πλαίσιο, το Συμβούλιο καλείται να εκφέρει γνώμη σχετικά με όλες αυτές τις προτάσεις καθώς και:

9. Να στηρίξει – εκτός από την εφαρμογή μεταγενέστερου σταδίου της πρωτοβουλίας για τις ΥΦΧ – τη δημιουργία και την εφαρμογή εναλλακτικών λύσεων, ανάλογα με την περίπτωση, για τις χώρες στις οποίες η κατάπαυση των συγκρούσεων είναι ακόμη πρόσφατη και οι οποίες έχουν καθυστερούμενα στις εξωτερικές συναλλαγές και δεν μπόρεσαν να επωφεληθούν από την πρωτοβουλία για τις ΥΦΧ.

10. Να διερευνήσει τη δυνατότητα χρησιμοποίησης, μεταξύ διαφόρων μέσων, ενός έκτακτου μηχανισμού ελάφρυνσης της εξυπηρέτησης του χρέους, ώστε να μετριαστούν οι επιπτώσεις των εξωτερικών κρίσεων.

2.2. Βελτίωση της ποιότητας της βοήθειας

Εκτός από την αύξηση του όγκου της διεθνούς βοήθειας, πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για να βελτιωθεί η ποιότητα της βοήθειας και ο αντίκτυπός της στους ΑΣΧ. Για το σκοπό αυτό είναι βασική η διεθνής διαδικασία εναρμόνισης μεταξύ των χορηγών βοήθειας και ευθυγράμμισης με τις στρατηγικές των εταίρων. Απαιτείται δε ευελιξία και ισχυρή βούληση εκ μέρους των χορηγών βοήθειας, οι οποίοι πρέπει να προσαρμόσουν τις διαδικασίες τους όσον αφορά τον προγραμματισμό, την επανεξέταση και τη λειτουργία των διαφόρων μέσων παροχής βοήθειας, ώστε να διασφαλίσουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και μείωση του κόστους της παροχής βοήθειας.

Η πρόοδος στο θέμα του συντονισμού και της εναρμόνισης παραμένει πολύ μικρή σε σχέση με τις δυνατότητες. Ωστόσο, αυτή η έλλειψη εναρμόνισης δημιουργεί περιττές διοικητικές επιβαρύνσεις και δαπάνες για τις χώρες-εταίρους. Ενώ η Ένωση κατόρθωσε να υιοθετήσει κοινές στρατηγικές σε ιδιαίτερα δύσκολους ή ευαίσθητους τομείς, (για παράδειγμα η ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια), είναι παράδοξο που δεν μπορεί να επιτύχει το ίδιο σε έναν τομέα όπου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες (εφόσον παρέχει το 55% της διεθνούς επίσημης βοήθειας) και όπου το πλαίσιο πολυμερών δεσμεύσεων είναι απόλυτα καθορισμένο και πλήρες. Το Συμβούλιο εξέδωσε μία σειρά συστάσεων οι οποίες πρέπει τώρα να εφαρμοστούν επί τόπου, κυρίως με ανοικτή διαδικασία συντονισμού. Ιδιαίτερη σημασία έχει η βελτίωση του συντονισμού, προς τις δύο κατευθύνσεις, μεταξύ των αντιπροσωπειών της Επιτροπής και των διπλωματικών αντιπροσωπειών των κρατών μελών.

Κατά το πρόσφατο φόρουμ υψηλού επιπέδου για τον συντονισμό και την εναρμόνιση, η ΕΕ επιβεβαίωσε ότι σύντομα θα σημειώσει ουσιαστική πρόοδο στο πλαίσιο συγκεκριμένης και ρεαλιστικής προσέγγισης της εναρμόνισης με την ανάπτυξη συγκεκριμένων και δεσμευτικών στόχων. Η Ένωση ανέλαβε επίσης τη δέσμευση να ξεκινήσει μία στρατηγική συζήτηση που θα συμβάλει στη δημιουργία πραγματικής επιχειρησιακής συμπληρωματικότητας μεταξύ των χορηγών βοήθειας.

Πρωτοβουλίες όπως η πρωτοβουλία της ΕΕ για το νερό αποτελούν θετικά παραδείγματα συντονισμού, όπου αποδεικνύεται σαφώς ο αντίκτυπος που είχαν οι πρωτοβουλίες που ανέλαβε σε ευρωπαϊκή κλίμακα η ΕΕ.

2.2.1. Περισσότερο προβλέψιμη στήριξη

Οι σημερινοί τρόποι εφαρμογής της βοήθειας δεν επιτρέπουν να διασφαλιστεί στις χώρες η ευελιξία και η προβλεψιμότητα τις οποίες χρειάζονται για να προβούν σε επενδύσεις και να εφαρμόσουν τις πολιτικές που είναι απαραίτητες για να επιτευχθούν οι ΑΣΧ. Μόνο η εγγύηση ότι επί σειρά ετών θα διαθέτει σταθερούς πόρους μπορεί να επιτρέψει σε έναν υπουργό Οικονομικών να δεχθεί, για παράδειγμα, να προσλάβει τους εκπαιδευτικούς ή γιατρούς που χρειάζεται η χώρα.

Ωστόσο ούτε η βοήθεια υπό μορφή έργου ή η διαγραφή του χρέους, ούτε η δημοσιονομική βοήθεια, η οποία ωστόσο είναι αποτελεσματικότερη για την προώθηση της εναρμόνισης των παρεμβάσεων, την εναρμόνισή τους με τις εθνικές πολιτικές και προτεραιότητες και τη χρηματοδότηση των ΑΣΧ, επιτρέπουν να δοθεί στήριξη με ποσό αρκετά σημαντικό και εύκαμπτο, το οποίο να μπορεί να χρηματοδοτήσει τις τρέχουσες δαπάνες με μεσοπρόθεσμη προβλεψιμότητα.

Επομένως, είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν, ως συμπλήρωμα των υφιστάμενων μέσων, νέοι τρόποι βοήθειας περισσότερο προβλέψιμοι, λιγότερο μεταβλητοί, στους οποίους θα μπορεί να στηριχθεί η εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για την επίτευξη των ΑΣΧ.

Θα μπορούσαν δε να προβλεφθούν δημοσιονομικές στηρίξεις που θα παρέχονται επί σειρά ετών (τρία έως πέντε έτη), οι οποίες δεν θα μπορούν να διακοπούν[12], ή μία «σύμβαση» μεσοπρόθεσμης διάρκειας η οποία θα διασφαλίζει ένα ελάχιστο επίπεδο βοήθειας για τη σχετική περίοδο και η οποία θα αυξάνεται με πριμοδοτήσεις ανάλογα με τις επιδόσεις, καθώς και κυλιόμενες δεσμεύσεις τριετούς διάρκειας.

Αυτοί οι μηχανισμοί θα μπορούν βέβαια να εφαρμοστούν μόνο στις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις. Ωστόσο, στο πλαίσιο της προσέγγισης της ΕΕ, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη σημασία και στις χώρες με χαμηλότερες επιδόσεις, καθώς και στην πρόληψη των καταστάσεων αδυναμίας των κρατών. Συνεπώς, θα αναζητηθούν τρόποι για τη βελτίωση των μηχανισμών βοήθειας προς αυτές τις χώρες, και θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ενίσχυση του συντονισμού, στις ενέργειες στήριξης της διοίκησης και στην απαραίτητη ισορροπία μεταξύ των βραχυπρόθεσμων λύσεων και των μακροπρόθεσμων ενεργειών στήριξης.

2.2.2. Απαντήσεις στις εξωτερικές κρίσεις

Οι εξωτερικές κρίσεις, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους, υποσκάπτουν τις πολιτικές μεταρρύθμισης των χωρών, θέτοντας σε κίνδυνο τη δυνατότητα διατήρησης του χρέους, και υπονομεύουν τις προσπάθειες που καταβάλλονται για τη μείωση της φτώχειας. Είναι απαραίτητο δε να αντιμετωπίζονται και στην αρχή και στο τέλος.

Στην αρχή :

- Με την εφαρμογή των μηχανισμών ασφάλειας που βασίζονται στην αγορά·

- Προβλέποντας, μεταξύ διαφόρων μέσων, την εφαρμογή έκτακτων μηχανισμών ελάφρυνσης της εξυπηρέτησης του χρέους.

Στο τέλος: με τη χρησιμοποίηση και την ενίσχυση των χρηματοπιστωτικών μηχανισμών όπως αυτός που υπάρχει στη συμφωνία του Κοτονού (Flex), για να μπορούν να καλυφθούν, βραχυπρόθεσμα, οι συνέπειες αυτών των κρίσεων στα εισοδήματα των χωρών.

3. Η συνοχη στην υπηρεσια της αναπτυξησ

Η αναπτυξιακή βοήθεια, όσο ουσιαστική και αν είναι, δεν αποτελεί αρκετή απάντηση στην πρόκληση των ΑΣΧ. Χρειάζονται ευρύτερα και ουσιαστικότερα μέτρα. Μακροπρόθεσμα απαιτείται πλαισίωση της παγκοσμιοποίησης από δημόσιες πολιτικές που αποσκοπούν σε μία δικαιότερη παγκόσμια τάξη.

Επομένως, πρέπει να τονιστεί η σημασία των διαφόρων δημόσιων πολιτικών στην επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο θέμα αυτό, σύμφωνα με τις αξίες της και την εμπειρία της.

Σ’αυτό το πλαίσιο, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να καταρτίσει προτάσεις για τη βελτίωση της συνοχής των αναπτυξιακών πολιτικών. Με άλλα λόγια, πρέπει να καθοριστεί πώς οι εσωτερικές και οι εξωτερικές πολιτικές της ΕΕ μπορούν να συμβάλουν σε μία πλήρη παγκοσμιοποίηση με θετικά αποτελέσματα για όλους στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης.

Ο στόχος εδώ είναι η αναζήτηση συμπληρωματικών συνεισφορών για την ανάπτυξη. Επομένως προτείνεται να μελετηθεί η έννοια της συνοχής για την ανάπτυξη, χωρίς να λησμονείται ότι η προβολή των εσωτερικών πολιτικών στο εξωτερικό της Ένωσης δημιουργεί σημαντική προστιθέμενη αξία στις ενέργειες που πραγματοποιούνται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (συγκεκριμένα στον τομέα της εκπαίδευσης, του περιβάλλοντος, της μετανάστευσης και του πολιτικού ασύλου, των τελωνείων και της φορολογίας, της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής).

Σχεδόν όλες οι πολιτικές της Ένωσης έχουν, άμεσα ή έμμεσα, αντίκτυπο για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η ανακοίνωση για τη συνοχή των αναπτυξιακών πολιτικών αναφέρει τις πολιτικές που μπορούν σαφώς να συμβάλουν στις προσπάθειες των αναπτυσσόμενων χωρών.

Για να έχουν τον μεγαλύτερο δυνατό αντίκτυπο αυτές οι πολιτικές, όταν εφαρμόζονται με προγράμματα διμερούς συνεργασίας με αναπτυσσόμενες χώρες, πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές της συνεργασίας για την ανάπτυξη, δηλαδή στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης και της ανάληψης της ευθύνης από τις χώρες εταίρους, καθώς και στο πλαίσιο των διεθνών υποχρεώσεων.

Για να προωθήσει τη συνοχή των πολιτικών της ΕΕ στο ειδικό πλαίσιο της στήριξης των ΑΣΧ, η Επιτροπή θα καταρτίσει ενδιάμεση έκθεση σχετικά με τη συνοχή για την ανάπτυξη, μετά την παρούσα και πριν την προσεχή διεθνή αξιολόγηση όσον αφορά τους ΑΣΧ.

Ζητείται από το Συμβούλιο να διατυπώσει γνώμη σχετικά με τις προτάσεις της Επιτροπής στους διάφορους αυτούς τομείς[13].

4. Να δοθει προτεραιοτητα στην αφρικη

Όλες οι εκθέσεις και αναλύσεις που εκπόνησαν η ΕΕ και άλλοι οργανισμοί, όπως η έκθεση της χιλιετίας των Ηνωμένων Εθνών και η έκθεση της Επιτροπής για την Αφρική[14], αναφέρουν ότι πολλές περιοχές της Αφρικής νοτίως της Σαχάρας εμφανίζουν σημαντική καθυστέρηση σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο όσον αφορά την επίτευξη των ΑΣX. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, πολλές αφρικανικές χώρες δεν θα μπορέσουν να τους επιτύχουν έως την προθεσμία του 2015[15].

Ωστόσο, υπάρχουν κάποια σημάδια προόδου, ιδίως όσον αφορά τον εκδημοκρατισμό, το ρυθμό ανάπτυξης κατά τα τρία τελευταία έτη (έως 4,5% κατά μέσο όρο το 2004, και 6% χωρίς τη Νιγηρία και τη Νότιο Αφρική), την πραγματική ανάπτυξη ανά κάτοικο (2%) και τη βελτίωση των δημοσιονομικών ισορροπιών.

Γι’αυτό το λόγο η Επιτροπή προτείνει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην Αφρική νοτίως της Σαχάρας.

Πρώτον, ο όγκος των πόρων πρέπει να αυξηθεί κατά τρόπο ώστε ένα σημαντικό τμήμα της συμπληρωματικής επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας να δοθεί στην Αφρική.

Δεύτερον, όλες οι προτάσεις που περιλαμβάνονται στην παρούσα ανακοίνωση, όσον αφορά τη συνοχή των πολιτικών και την ποιότητα της βοήθειας, πρέπει να εφαρμοστούν κατά προτεραιότητα στην Αφρική.

Ο στόχος είναι να παρουσιαστεί ευρωπαϊκή απάντηση που θα περιλαμβάνει ενέργειες των κρατών μελών και της Κοινότητας. Σ’αυτό το πλαίσιο, το παρόν έγγραφο καθορίζει ορισμένες ενέργειες τις οποίες πρέπει να αναλάβει η Κοινότητα. Η συμφωνία του Κοτονού, η οποία πρόσφατα αναθεωρήθηκε, αποτελεί προνομιούχο, αλλά όχι αποκλειστικό πλαίσιο για την εφαρμογή αυτής της προσέγγισης.

Σ’αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή προτείνει βασικές δεσμεύσεις όσον αφορά ενέργειες που πρέπει να υλοποιηθούν σε ορισμένους τομείς, τους οποίους οι ίδιοι οι Αφρικανοί θεωρούν απαραίτητους για την ανάπτυξή τους, ιδίως στο πλαίσιο των σχεδίων δράσης ΑΕ/NEPAD, φιλοδοξία της οποίας είναι να επιτύχει ένα ποιοτικό άλμα όσον αφορά τους μεγάλους παράγοντες ανάπτυξης, δηλαδή στοιχεία αποφασιστικά για την αειφόρο ανάπτυξη, χωρίς τα οποία μακροπρόθεσμα δεν είναι δυνατό να σημειωθεί ανάπτυξη. Πρέπει δε να τονιστεί το ιδιαίτερο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα της ΕΕ όσον αφορά την προώθηση των τριών αυτών παραγόντων με στόχο[16]:

(α) τη βελτίωση της διακυβέρνησης στην Αφρική·

(β) τη διασύνδεση των αφρικανικών δικτύων και του αφρικανικού εμπορίου·

(γ) τις προσπάθειες για μία δίκαιη κοινωνία, για την πρόσβαση στις υπηρεσίες, για αξιοπρεπή εργασία και για βιώσιμο περιβάλλον.

Οι τομείς αυτοί δεν αποκλείουν, ούτε αντικαθιστούν ή συναγωνίζονται άλλες μορφές συνεργασίας, οι οποίες πρέπει, αντίθετα, να συνεχιστούν. Ο στόχος είναι μάλλον να καλυφθεί το κενό και να επιταχυνθούν οι δράσεις των άλλων φορέων σε τομείς στους οποίους η ΕΕ κατέχει ιδιαίτερη εμπειρία ή συγκριτικό πλεονέκτημα και όπου μπορεί να ενεργήσει ταχέως. Με άλλα λόγια, πρέπει να επικεντρωθούν οι προσπάθειες σε βασικούς τομείς στους οποίους η ΕΕ κατέχει βασική θέση για να κατευθύνει τη διεθνή δράση. Η επιτυχία της θα αξιολογηθεί με βάση την ικανότητά της να ενεργήσει ως καταλυτικός παράγοντας για τη δράση άλλων χορηγών βοήθειας και να συγκεντρώσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη στήριξη.

4.1 Βελτίωση της διακυβέρνησης στην Αφρική

α. Η πρόκληση της διακυβέρνησης

Αν και η χρηστή διακυβέρνηση και ο απόλυτος σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη, ωστόσο δεν αποτελούν ακόμη πραγματικότητα σε πολλές αφρικανικές χώρες. Η ΕΕ υποστήριξε τις πολύχρονες προσπάθειες που καταβάλλει η Αφρική για τη βελτίωση της διακυβέρνησης σε εθνικό, περιφερειακό και ηπειρωτικό επίπεδο, και για την ενίσχυση της ικανότητάς της να προωθεί το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλη την αφρικανική ήπειρο, όπως ορίζεται σε βασικά διεθνή και περιφερειακά μέσα.

Ωστόσο, η ΕΕ, η οποία πρέπει να παράσχει μεγαλύτερη στήριξη στις προσπάθειες που καταβάλλει η Αφρική για την ενίσχυση της διακυβέρνησής της, οφείλει να αναλάβει τις ακόλουθες δεσμεύσεις:

(1) Να παράσχει οικονομική ενίσχυση[17] για την ανάπτυξη των ικανοτήτων της Αφρικανικής Ένωσης (ΑΕ) και ιδίως της επιτροπής της. Με αυτή τη ενίσχυση, η ΕΕ θα βοηθήσει την ΑΕ να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που δημιούργησε με τις δεσμεύσεις της. Η ΕΕ θα βοηθήσει την ΑΕ να μετατρέψει τους θεσμούς της σε κεντρικούς θεσμούς αναφοράς για τη διακυβέρνηση της Αφρικής και θα βελτιώσει την ικανότητά της να προωθεί το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλη την αφρικανική ήπειρο, όπως ορίζεται σε βασικά διεθνή και περιφερειακά μέσα.

(2) Για να είναι ισχυρή και αποτελεσματική, η εταιρική σχέση μας με την Αφρική πρέπει να είναι ευρεία. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να επιδιώξουν εταιρικές σχέσεις αδελφοποίησης με τα αντίστοιχα της ΑΕ, όπως το Παναφρικανικό Κοινοβούλιο, το Οικονομικό, Κοινωνικό και Πολιτιστικό Συμβούλιο (ΟΚΠΣ) και το Συμβούλιο Ειρήνης και Ασφάλειας. Οι εταιρικές αυτές σχέσεις πρέπει να λειτουργούν ως καταλύτης για τη δημιουργία συνδέσμων μεταξύ όλων των ευρωπαϊκών και αφρικανικών φορέων, από τα πανεπιστήμια έως τους δήμους, τις επιχειρήσεις και τις βιομηχανίες, τα συνδικάτα, τα δίκτυα της κοινωνίας των πολιτών και τους πολιτιστικούς θεσμούς.

(3) Η ΕΕ είναι διατεθειμένη να υποστηρίξει τις αφρικανικές προσπάθειες για την οικοδόμηση αποτελεσματικότερων κρατών στην Αφρική. Για να ενθαρρύνουν αποφασιστικά τη μεταρρύθμιση της διακυβέρνησης στην Αφρική, η ΕΕ, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να δημιουργήσουν έναν κοινό χρηματοδοτικό μηχανισμό[18] με την ΑΕ/NEPAD, με στόχο τη στήριξη των μεταρρυθμίσεων που προκαλεί ο αφρικανικός μηχανισμός αξιολόγησης από ομοτίμους (ΑΜΑΟ). Οι προσπάθειες αυτές θα έχουν απόλυτη συνοχή με τις εθνικές στρατηγικές και τα έγγραφα στρατηγικής για τη μείωση της φτώχειας.

β. Προώθηση της ειρήνης και της ασφάλειας

Κατά τα τελευταία έτη, η Αφρική δημιούργησε ένα θεσμικό φορέα για την ειρήνη και την ασφάλεια, το Συμβούλιο Ειρήνης και Ασφάλειας της ΑΕ, με στόχο την πρόληψη, τη διαχείριση και την επίλυση των διαφορών.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας του Κοτονού και του μηχανισμού ταχείας αντίδρασης της ΕΕ, η ΕΕ στήριξε σημαντικά, με ένα ευρύ φάσμα δράσεων, την εδραίωση της ειρήνης. Μετά από αίτημα των Αφρικανών ηγετών, η ΕΕ δημιούργησε επίσης το «μέσο στήριξης της ειρήνης στην Αφρική» (250 εκατ. ευρώ) για την υποστήριξη των αφρικανικών προσπαθειών για τη διατήρηση της ειρήνης.

Στο μέλλον, η ΕΕ θα παρέχει επίσης στην ΑΕ και στις υποπεριφερειακές οργανώσεις τα απαραίτητα χρηματοδοτικά μέσα για την επίλυση των διαφορών. Για το σκοπό αυτό, η ΕΕ θα ολοκληρώσει την ανασύσταση των πόρων του μέσου στήριξης της ειρήνης πριν το τέλος του 2005[19], κατ’αρχάς με την ανασύσταση του σημερινού προϋπολογισμού που θα προέλθει από τη χορήγηση αναλογικού τμήματος του ευρωπαϊκού προγράμματος για την ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη στη Νότιο Αφρική (PERD), σύμφωνα με το αίτημα της συνόδου κορυφής της ΑΕ στο Μαπούτο.

4.2 Ενίσχυση των διασυνδέσεων της Αφρικής: υποδομές και εμπόριο

α. Δημιουργία και διατήρηση των περιφερειακών υπηρεσιών και δικτύων υποδομών

Ελάχιστα αφρικανικά δίκτυα νοτίως της Σαχάρας παρέχουν υπηρεσίες συγκρίσιμες με αυτές που υπάρχουν στις άλλες αναπτυσσόμενες περιοχές.

Πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες που καταβάλλονται για τη δημιουργία και τη διατήρηση των υπηρεσιών και δικτύων υποδομών της Αφρικής νοτίως της Σαχάρας, ώστε η οικονομική ανάπτυξη και το εμπόριο να είναι ανταγωνιστικά και οι εξαγωγείς της Αφρικής να βρουν τη θέση τους στην παγκόσμια αγορά. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτείνει να συσταθεί ευρωαφρικανική εταιρική σχέση στον τομέα των υποδομών .[20] Η εταιρική αυτή σχέση, βασιζόμενη στις στρατηγικές ΕΕ/NEPAD, θα συμβάλει στη δημιουργία σταθερών διασυνοριακών υποδομών βασικών για τη διασύνδεση και την ανταλλαγή των γνώσεων της αφρικανικής ηπείρου και για τη μείωση του ψηφιακού φάσματος. Τα παρεχόμενα οικονομικά μέσα θα επιδράσουν θετικά στις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα. Σε πρώτη φάση, η εταιρική σχέση θα βασίζεται στα πρότυπα που παρέχουν οι μηχανισμοί για τα ύδατα και για την ενέργεια και θα επικεντρωθεί στην Αφρική νοτίως της Σαχάρας. Σε δεύτερη φάση, θα προκαλέσει τη συνεισφορά και άλλων χορηγών βοήθειας, όπως των κρατών μελών της ΕΕ, που θα προσπαθήσουν να αυξήσουν τα κονδύλια για τη βοήθεια.

β. Αύξηση της ποσότητας και της ποιότητας των ανταλλαγών για την Αφρική νοτίως της Σαχάρας

Στο επίκεντρο των σχέσεων της ΕΕ με τις χώρες ΑΚΕ ευρίσκεται η πολύχρονη εμπορική συνεργασία, η οποία συνίσταται κυρίως στη χορήγηση προτιμησιακής πρόσβασης των προϊόντων των χωρών ΑΚΕ στην αγορά της ΕΕ.

Ωστόσο, μόνο οι προτιμήσεις δεν αρκούν. Χρειάζεται μία γενικότερη διαδικασία, ώστε να δημιουργηθούν ευνοϊκοί όροι για τις επενδύσεις και αποτελεσματικές περιφερειακές αγορές, να διευκολυνθούν οι εμπορικές συναλλαγές, να αναπτυχθούν οι στατιστικές υπηρεσίες, να αναληφθούν οι δεσμεύσεις στον τομέα της προσφοράς και να προωθηθεί η διαφοροποίηση των προϊόντων και των αγορών.

Γι’αυτούς τους λόγους, τα κράτη ΑΚΕ και η ΕΕ συμφώνησαν, στο πλαίσιο της συμφωνίας του Κοτονού, να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για τη σύναψη έξι περιφερειακών συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης, εκ των οποίων οι τέσσερεις αφορούν την Αφρική. Δεν πρόκειται για παραδοσιακές διαπραγματεύσεις ελεύθερων συναλλαγών, εφόσον επικεντρώνονται στην εμπορική και περιφερειακή ολοκλήρωση ως αναπτυξιακά μέσα. Οι συμφωνίες αυτές θα αρχίσουν να ισχύουν το 2008.

Σ’αυτό το πλαίσιο, ως βασικοί τομείς δράσης καθορίστηκαν οι εξής:

- Οικονομική διακυβέρνηση·

- Βοήθεια για το εμπόριο·

- Στοχοθετημένα μέτρα στήριξης σε σημαντικούς τομείς όπως το βαμβάκι, η ζάχαρη και τα κλωστοϋφαντουργικά·

- Καθορισμός των πόρων για τη στήριξη των μέτρων προσαρμογής·

- Στήριξη φιλόδοξου προγράμματος για την προώθηση του εμπορίου.

Η παγκοσμιοποίηση και η φιλελευθεροποίηση έφεραν την ανάπτυξη και την ευημερία στον κόσμο εν γένει, αλλά όχι σε όλες τις περιοχές. Ορισμένες περιοχές της Αφρικής αναπτύχθηκαν, ενώ άλλες παρουσίασαν ύφεση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει να καταβληθούν προσπάθειες για την προώθηση της κοινωνικής συνοχής, ιδίως όσον αφορά τη βελτίωση της πρόσβασης στις βασικές υπηρεσίες. Η δίκαιη οικονομική ανάπτυξη, η πρόσβαση σε παραγωγικές θέσεις απασχόλησης και σε αξιοπρεπή εργασία για όλους, και η επίτευξη της ισότητας μεταξύ των γυναικών και των αντρών έχουν καθοριστική σημασία για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την εξάλειψη της φτώχειας. Η ΕΕ θα υποστηρίξει τις πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση. Επίσης, για να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης των φτωχότερων έως το 2015, το βιώσιμο περιβάλλον πρέπει να ενσωματωθεί στην ανάπτυξη.

Για το σκοπό αυτό, η ΕΕ θα συνεχίσει, σε συνεργασία με τους Αφρικανούς εταίρους της, να αναπτύσσει συμμετοχικές διαδικασίες για τον προγραμματισμό και την εγγραφή στον προϋπολογισμό των πόρων σε τοπικό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Θα δημιουργηθούν ολοκληρωμένοι τοπικοί φορείς που θα ενισχύσουν το ρόλο των δευτερευόντων κέντρων ως πόλων ανάπτυξης για το περιβάλλον τους, ενδεχομένως με τη μορφή κέντρων υπηρεσιών όπου ο πληθυσμός θα έχει άμεση πρόσβαση σε ένα σύνολο υπηρεσιών όπως η πρωτοβάθμια και η δευτεροβάθμια εκπαίδευση, η επαγγελματική κατάρτιση, και συγκεκριμένα τα ειδικά προγράμματα κατάρτισης για τους νέους, τα φάρμακα και η υγειονομική περίθαλψη καθώς και οι βασικές κοινωνικές και δημόσιες υπηρεσίες.

Η ΕΕ πρέπει να βοηθήσει τις χώρες αυτές αναλαμβάνοντας ενέργειες που συμβάλλουν σε μεγαλύτερη δικαιοσύνη και βιώσιμο περιβάλλον. Συνεπώς, θα λάβει μέτρα ενθάρρυνσης για να προωθήσει τη δημιουργία δίκαιης κοινωνίας και την προστασία του περιβάλλοντος στην Αφρική. Επίσης θα λάβει συγκεκριμένα πολιτικά μέτρα για να ενισχυθεί η σημασία κριτηρίων όπως η δικαιοσύνη και το βιώσιμο περιβάλλον κατά τον καθορισμό χορήγησης της βοήθειας στις χώρες ΑΚΕ[21]. Η ΕΕ θα επιτρέψει κατ’αυτό τον τρόπο να διατεθούν συμπληρωματικοί πόροι για τις χώρες που αποδεικνύουν τη βούλησή τους και την ικανότητά τους να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα ανισότητας και περιθωριοποίησης, υποβάθμισης του περιβάλλοντος και κοινωνικής συνοχής.

5. Συμπέρασμα – Προς μια νεα στρατηγικη της εε για την αναπτυξη

Ενόψει των σημαντικών προκλήσεων της ανάπτυξης, η Ευρώπη, ως παγκόσμιος φορέας, πρέπει να αναλάβει ιδιαίτερες ευθύνες και να διαδραματίσει πλήρως τον πολιτικό της ρόλο για την ενίσχυση των μέσων ανάπτυξης και της αποτελεσματικότητας της συνεργασίας, και για να στηρίξει με τον κατάλληλο τρόπο την Αφρική νοτίως της Σαχάρας, η οποία παρουσιάζει καθυστέρηση όσον αφορά πολλούς στόχους.

Η ενοποιημένη έκθεση της ΕΕ σχετικά με τους ΑΣΧ, καθώς και η έκθεση για την παρακολούθηση των δεσμεύσεων της Βαρκελώνης τόνισαν τη σημασία των προσπαθειών που έχουν αναληφθεί μέχρι τώρα. Η παρούσα ανακοίνωση, καθώς και οι ειδικές προτάσεις αφενός για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης και αφετέρου για τη συνοχή για την ανάπτυξη χαράσσουν τις γραμμές δράσης για το μέλλον.

Η αλλαγή είναι δυνατή ακόμη και στην Αφρική. Η Αφρική έδειξε τη βούλησή της να αναλάβει την ευθύνη της πολιτικής και κοινωνικο-οικονομικής ανάπτυξής της. Πολλές χώρες άρχισαν τη μετάβαση προς τη δημοκρατία, η ειρήνη εδραιώνεται σε πολλά μέρη της ηπείρου, η οικονομική ανάπτυξη επιταχύνεται. Με τη σύσταση της Αφρικανικής Ένωσης και της πρωτοβουλίας NEPAD δημιουργήθηκαν ένας φιλόδοξος θεσμικός οργανισμός και ένας χάρτης που θέτει τη διακυβέρνηση και την ελευθερία στο επίκεντρο της ανάπτυξης. Το 2005 θα μπορούσε να είναι το έτος της Αφρικής. Η Ευρώπη πρέπει να ανταποκριθεί σ’αυτές τις εξελίξεις και να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην υποστήριξη της Αφρικής, κυρίως εφαρμόζοντας στην πράξη τη δέσμευση παροχής προτεραιότητας σ’αυτήν σε χρηματοδοτικούς όρους, και συμβάλλοντας κατ’αυτό τον τρόπο στην εφαρμογή των δεσμεύσεων που ανέλαβαν οι χώρες G8 το 2002[22]. Η πορεία της Αφρικής προς τη βιώσιμη ανάπτυξη και την επίτευξη των ΑΣΧ είναι μακρά και δύσκολη. Ωστόσο, τώρα πρέπει να αρχίσει μία νέα δυναμική, και η ΕΕ και η Αφρική μπορούν και πρέπει να δράσουν από κοινού.

Η παρούσα ανακοίνωση, καθώς και οι ανακοινώσεις για τη χρηματοδότηση και τη συνοχή, και οι εκθέσεις στις οποίες βασίζονται, παρέχουν το πλαίσιο της συμβολής της ΕΕ στην Εκδήλωση Υψηλού Επιπέδου των Ηνωμένων Εθνών του Σεπτεμβρίου 2005 όσον αφορά την ανάπτυξη και τις συνέργιες με άλλες πολιτικές. Σ’αυτή τη βάση, η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο να οριστικοποιήσει τις προτάσεις και τις δεσμεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για επιτάχυνση της προόδου όσον αφορά την επίτευξη των στόχων της χιλιετίας.

Πέρα από αυτή την προθεσμία, η διαδικασία που θα αρχίσει κατ’αυτό τον τρόπο θα πρέπει επίσης να συμβάλει στη διατύπωση της νέας δήλωσης για την αναπτυξιακή πολιτική της Ένωσης, ενόψει της χάραξης πραγματικής ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ανάπτυξη.

ANNEX 1: THE MILLENNIUM DEVELOPMENT GOALS, TARGETS AND INDICATORS

Millennium Development Goals (MDGs) |

Goals and Targets (from the Millennium Declaration) | Indicators for monitoring progress |

GOAL 1: ERADICATE EXTREME POVERTY AND HUNGER |

Target 1: Halve, between 1990 and 2015, the proportion of people whose income is less than less than one dollar a day | 1. Proportion of population below $1 (PPP) per day 2. Poverty gap ratio [incidence x depth of poverty] 3. Share of poorest quintile in national consumption |

Target 2: Halve, between 1990 and 2015, the proportion of people who suffer from hunger | 4. Prevalence of underweight children under-five years of age 5. Proportion of population below minimum level of dietary energy consumption |

GOAL 2: ACHIEVE UNIVERSAL PRIMARY EDUCATION |

Target 3: Ensure that, by 2015, children everywhere, boys and girls alike, will be able to complete a full course of primary schooling | 6. Net enrolment ratio in primary education 7. Proportion of pupils starting grade 1 who reach grade 5b 8. Literacy rate of 15-24 year-olds |

GOAL 3: PROMOTE GENDER EQUALITY AND EMPOWER WOMEN |

Target 4: Eliminate gender disparity in primary and secondary education, preferably by 2005, and in all levels of education no later than 2015 | 9. Ratios of girls to boys in primary, secondary and tertiary education 10. Ratio of literate women to men, 15-24 years old 11. Share of women in wage employment in the non-agricultural sector 12. Proportion of seats held by women in national parliament |

GOAL 4: REDUCE CHILD MORTALITY |

Target 5: Reduce by two-thirds, between 1990 and 2015, the under-five mortality rate | 13. Under-five mortality rate 14. Infant mortality rate 15. Proportion of 1 year-old children immunised against measles |

GOAL 5: IMPROVE MATERNAL HEALTH |

Target 6: Reduce by three-quarters, between 1990 and 2015, the maternal mortality ratio | 16. Maternal mortality ratio 17. Proportion of births attended by skilled health personnel |

GOAL 6: COMBAT HIV/AIDS, MALARIA AND OTHER DISEASES |

Target 7: Have halted by 2015 and begun to reverse the spread of HIV/aids | 18. HIV prevalence among pregnant women aged 15-24 years 19. Condom use rate of the contraceptive prevalence rate 19a. Condom use at last high-risk sex 19b. Percentage of population aged 15-24 years with comprehensive correct knowledge of HIV/aids 19c. Contraceptive prevalence rate 20. Ratio of school attendance of orphans to school attendance of non-orphans aged 10-14 years |

Target 8: Have halted by 2015 and begun to reverse the incidence of malaria and other major diseases | 21. Prevalence and death rates associated with malaria 22. Proportion of population in malaria-risk areas using effective malaria prevention and treatment measures 23. Prevalence and death rates associated with tuberculosis 24. Proportion of tuberculosis cases detected and cured under directly observed treatment short course DOTS (Internationally recommended TB control strategy) |

GOAL 7: ENSURE ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY |

Target 9: Integrate the principles of sustainable development into country policies and programmes and reverse the loss of environmental resources | 25. Proportion of land area covered by forest 26. Ratio of area protected to maintain biological diversity to surface area 27. Energy use (kg oil equivalent) per $1 GDP (PPP) 28. Carbon dioxide emissions per capita and consumption of ozonedepleting CFCs (ODP tons) 29. Proportion of population using solid fuels |

Target 10: Halve, by 2015, the proportion of people without sustainable access to safe drinking water and basic sanitation | 30. Proportion of population with sustainable access to an improved water source, urban and rural 31. Proportion of population with access to improved sanitation, urban and rural |

Target 11: By 2020, to have achieved a significant improvement in the lives of at least 100 million slum dwellers | 32. Proportion of households with access to secure tenure |

GOAL 8: DEVELOP A GLOBAL PARTNERSHIP FOR DEVELOPMENT |

Target 12: Develop further an open, rule-based, predictable, non-discriminatory trading and financial system Includes a commitment to good governance, development and poverty reduction – both nationally and internationally Target 13: Address the special needs of the least developed countries Includes: tariff and quota free access for the least developed countries' exports; enhanced programme of debt relief for heavily indebted poor countries (HIPC) and cancellation of official bilateral debt; and more generous ODA for countries committed to poverty reduction Target 14: Address the special needs of landlocked developing countries and small island developing States (through the Programme of Action for the Sustainable Development of Small Island Developing States and the outcome of the twenty-second special session of the General Assembly) Target 15: Deal comprehensively with the debt problems of developing countries through national and international measures in order to make debt sustainable in the long term | Some of the indicators listed below are monitored separately for the least developed countries (LDCs), Africa, landlocked developing countries and small island developing States. Official development assistance (ODA) 33. Net ODA, total and to the least developed countries, as percentage of OECD/DAC donors’ gross national income 34. Proportion of total bilateral, sector-allocable ODA of OECD/DAC donors to basic social services (basic education, primary health care, nutrition, safe water and sanitation) 35. Proportion of bilateral official development assistance of OECD/DAC donors that is untied 36. ODA received in landlocked developing countries as a proportion of their gross national incomes 37. ODA received in small island developing States as a proportion of their gross national incomes Market access 38. Proportion of total developed country imports (by value and excluding arms) from developing countries and least developed countries, admitted free of duty 39. Average tariffs imposed by developed countries on agricultural products and textiles and clothing from developing countries 40. Agricultural support estimate for OECD countries as a percentage of their gross domestic product 41. Proportion of ODA provided to help build trade capacity Debt sustainability 42. Total number of countries that have reached their HIPC decision points and number that have reached their HIPC completion points (cumulative) 43. Debt relief committed under HIPC Initiative 44. Debt service as a percentage of exports of goods and services |

Target 16: In cooperation with developing countries, develop and implement strategies for decent and productive work for youth | 45. Unemployment rate of young people aged 15-24 years, each sex and total |

Target 17: In cooperation with pharmaceutical companies, provide access to affordable essential drugs in developing countries | 46. Proportion of population with access to affordable essential drugs on a sustainable basis |

Target 18: In cooperation with the private sector, make available the benefits of new technologies, especially information and communications | 47. Telephone lines and cellular subscribers per 100 population 48. Personal computers in use per 100 population Internet users per 100 population |

ANNEXE 2 : EU FOCUS ON AFRICA

This annex will further develop the proposals of the Communication on the three areas mentioned in the Chapter ‘Focus on Africa’.

1. Improving Africa’s governance

a. The governance challenge

The EU has supported African efforts to address the governance challenge at three levels: country, sub-regional and –more recently- continental. At country level , the EU has made major efforts to support the building of legitimate, transparent and viable states. Through different programs the EU is supporting Africa’s efforts to improve the quality of public service, to enhance parliamentary control, to empower civil society and to promote a more long-term outlook favouring sustainable development. Positive signs can be seen: 10 legislative elections took place in 2004 (such as South Africa and Ghana; Malawi and Mozambique –in both of which European Observation Missions were offered) and 10 are scheduled in 2005 (for example Burundi, CAR, Ethiopia, Senegal, RDC, Mauritius, Ivory Coast).

The work to redress fragile states remains critical. To put those countries back on track, the EU is developing, on a case-by-case basis, long term strategies capable of addressing both short term needs and the long term development agenda. The experience in Burundi shows us that the EU can play a key role in ensuring a smooth transition from conflict to development. The experience in Burundi also demonstrates that the EU should tackle all parts of the chain: the financing of the AU peacekeeping mission, post-conflict reconstruction and the financing of elections.

The EU is equally supporting the capacity of the sub-regional organisations as actors of governance. The EU welcomes the bold positions taken recently by the ECOWAS and SADC in favour of the Rule of Law and democratic principles. The EU, based on its own experiences of regional integration, believes that fully effective and reliable RECs will be crucial in creating sub-regional trade markets and the first building blocks in the process towards continental integration.

Recently, a continental level of governance has emerged with the establishment of the African Union in July 2002, succeeding to the Organisation of African Unity (OAU). The AU aims to develop and integrate the continent through the promotion of peace and good governance on the basis of African-owned strategies. The AU/NEPAD agenda provides a common framework for new initiatives in Africa. The EU has given its full support to this young political organisation, which, only two years after its establishment, has made considerable progress and earned international respect as a credible and legitimate continental political interlocutor for Africa. The EU will translate this political commitment into tangible support to reinforce the AU’s capacities and launch twinning partnerships between the EU and AU, between European and African institutions.

But the EU must bring more decisive support to African efforts to strengthen Africa’s governance and respect for human rights. Through the African Peer Review process, African countries will undergo, through different phases, a comprehensive review of the human, civil, political, economic, cultural and social rights in the country. The EU must support the African Partners as they table concrete proposals on all areas of the Review, for example on judicial reform, the fight against corruption, public service or social reforms . The EU will support this African-led political process and will provide financial support to reforms.

Good Governance will also need to take into consideration environmental sustainability. The EU will also work to move environmental concerns into the mainstream of policy making by promoting work with the relevant national ministries, sub-regional organisations and the AU/NEPAD on the cost of non-environment.

b. Promotion of Peace and Security

The AU has shown that it is both willing and able to assume responsibility and leadership for the African peace and security agenda in close cooperation with the UN (e.g. Burundi, Côte d’Ivoire, Liberia, and Sudan, RCA, DRC/GLR) while the EU has developed instruments able to respond on time and efficiently to these efforts.

The EU was able to provide important support for a broad range of peace building activities such as mediation, negotiation and reconciliation efforts, and for demobilisation and reintegration of former combatants and child soldiers.

Addressing MDG 7 is also important for Peace and Security. Climate change is likely to lead to further drying of the drought-prone regions of Africa. Without adaptation measures, this could result in substantial movements of population threatening security. Insufficient access to or illegal exploitation of natural resources, can create or fuel conflict. Peace efforts benefit from taking better account of environmental issues in conflict prevention resolution and post conflict.

The EU has, at the request of the African leaders in Maputo, set up the Peace Facility for Africa (250M€) to support African peacekeeping efforts. Rapidly, this instrument has become the financial backbone of the emerging African Peace and Security architecture. The Peace Facility has already been used to finance peace support missions in Darfur (Sudan) and the Central African Republic as well as to provide capacity building support for the AU Peace and Security Directorate. For the future, coherence needs to be maintained between the developmental approach of the Peace Facility for Africa on the one hand and support measures foreseen in the framework of the European Security and Defence Policy (ESDP) on the other.

In the future, the EU should continue to be able to provide the African Union and the sub-regional organisations with the necessary financial means to resolve conflicts. To this end, the EU should ensure sufficient financing of the Peace Facility.

2. Connecting Africa: infrastructure and trade

a. Creating and sustaining regional infrastructure networks and services

High transport costs handicap Africa’s capacities to compete within a global market. Inland transport costs are twice as high in Sub Sahara Africa countries than in Asia and international maritime costs are three times higher. Higher costs are due to a combination of factors, including lower road quality, time-consuming port procedures and practices, a complexity of documentation and in some countries insufficient competition between service providers.

The EU, working together with the Africa Union and in the context of the NEPAD Infrastructure Short-Term Action Plan, will focus on improving trade facilitation – including in relation to the development of transparent and simplified import, export and transition procedures and statistical services – and addressing the missing links of regional and intra-regional networks for interconnectivity across Sub-Saharan African creating a Trans African Network.

Together with the AU[23], the EU will continue developing research infrastructures in the developing countries and will focus on the means to develop further infrastructures-related knowledge, and to ensure a fair access to this knowledge, in order for the infrastructure projects to become a foundation for technological innovation.

The Commission proposes a Europe-Africa partnership on Infrastructure, including research and statistical infrastructures, sustainable transport, Information and Communication Technologies, satellites, water and sanitation, energy that will fill this existing gap. In doing so, this Partnership will act as a catalyst for other donors. The Commission proposes to agree on a map of strategic African networks, agreed with the AU, to which priority will be given.

b. More and better trade for sub-Saharan Africa

Trade cooperation between Europe and Sub-Saharan Africa has been based mainly in exemptions from MFN customs duties and tariff quotas granted to the ACP countries for promoting the access of their products into the European market. While placing firmly the EU as Africa’s top trading partner, such preferences have not always delivered the expected developmental results. In fact, preferences alone are not sufficient to trigger exports, economic growth and development if there are no sufficient investments in Africa and hence production of exportable goods or if the goods do not correspond to the demand and requirements in the importing markets.

At present, too many local markets remain over-protected, tiny and unattractive, providing little incentive for domestic or foreign investments. It is not only important to develop a more comprehensive process but also to improve trade. For its traditional trade flows, Africa is overwhelmingly dependent on Europe. Therefore, it is equally important to improve trade within Africa by building efficient African markets as it is to increase trade with the EC and other trading partners. In a nutshell, African countries have to integrate in the global economy in a way that corresponds to their development needs.

This is the very reason behind the launching of the negotiations of six regional Economic Partnership Agreements (EPAs) , four of which are in Africa.

Economic Partnership Agreements

EPA negotiations and implementation are closely linked with development cooperation with a view to improving economic governance, fostering competitiveness and building supply side capacity in a manner consistent with sustainable development objectives. In addition, it is also necessary to ensure effective access of African goods to EU and other markets by addressing the problems African countries are encountering in the area of, among others, rules of origin, technical regulations and standards, by taking into account the external effects of EU legislation and by supporting the efforts of the countries concerned to deal with them.

Trade will be at the service of development , leaving a high degree of flexibility to take account of the development challenges in Africa. Market-building will precede market opening . Flexibility will be applied as regard asymmetry and progressiveness of ACP tariff reductions, taking into account the level of development of the economies concerned. The transition period opening toward EU goods from 2008 onwards may be extended beyond 10 years to address ACP regional development needs. Appropriate safeguard and food security clauses will be included.

The transition to new trading arrangements requires assessing any risks of temporary or structural difficulties or losses for certain countries. Given the flexibility and duration of the transitional period, such negative effects would be diluted over a reasonable time scale. Nevertheless, these issues must be carefully taken into account and for this purpose Sustainability Impact Assessments (SIAs) have been launched and are currently under way.

EPA will ensure compatibility and build synergies with multilateral trade negotiations under the Doha Development Agenda (DDA), as well as with the African Union long term project of consolidating the continental market , for which they would become regional “building blocs”.

The following focal areas of action have been identified:

- Economic governance: EPAs supports triggering and locking-in reforms in key areas such as customs and trade facilitation, taxation, investment, employment social and environmental policies.

- Trade-related assistance should be stepped up as discussed in the related Communication on Financing and should address sensitive areas such as sanitary and phytosanitary requirements, regional integration, technical regulations, support to national statistical services and customs cooperation.

- Targeted support measures are being adopted in key areas such as cotton, sugar and textiles to increase competitiveness and promote diversification where possible of African producers in sensitive sectors.

- Identify adequate and timely available resources to prevent or remedy any major risk signalled by impact assessments and support economic adjustment measures in particularly protecting the weakest and worst-affected economies and social groups, essential public services and social policies.

- Support an ambitious Trade Facilitation agenda to eliminate trade barriers between countries, including burdensome import, export and transition procedures (as is being discussed in the framework of the DDA WTO negotiations.

3. Strive towards equitable societies which promote access to services, employment, decent work for both men and women

Sustained growth is an essential condition for poverty eradication but not a sufficient one. Access to sustainable basic services and to full and productive employment and ensuring decent work for both men and women are a necessary condition for any long term sustainable development and is key in all strategies to reach the MDGs.

Efforts targeted to promote social cohesion, and notably the improvement of access to basic services, are crucial: drinking water and sanitation, investment in human resources, including primary education, gender equality at all levels of education, employment and social protection services, the reduction of child and maternal mortality, improved basic health services including sexual and reproductive health and rights, including struggle against HIV/aids, malaria and other major diseases.

If progress on the other MDGs is to be maintained over the 10 years to 2015, more attention will need to be paid to environmental sustainability. The framework for doing so already exists in the NEPAD environment initiative, a strategy prepared by African Ministers themselves.

Poverty eradication, gender equality, improving child and women’s health and removing barriers to access to education all have strong links with environment and the sustainable management of natural resources. The poor in Africa mostly depend on the environment for their livelihoods. To ensure progress, capacity for the management of natural resources needs to be strengthened and the costs of not protecting the environment have to be understood by Finance Ministries and donors alike.

Similarly, regional, decentralised development creates social cohesion and solidarity among its citizens. Local development allows children and old people to have their place in the society. It creates a social safety net and limits on migration. Local, integrated approaches will be set up to reinforce the role of secondary centres as development hubs for their surroundings (centres of services) . Local and regional initiatives need to be supported by adequate and complementary policy measures at national level. In addition to access to basic services, the EU will support the promotion of jobs and decent work for all as a global goal. It also recognises the need to address the importance of post primary education and training in particular in national strategies and is prepared to work jointly with partner countries, regional organizations and donors on ways to best address it. It is also important to increase skills of young African workers to increase productive employment opportunities and to address the informal economy.

In addition, African countries that are ready to take specific and ambitious actions to improve equity in their societies deserve Europe’s bold support. Additional financial assistance should be offered to those who engage in this process. Such support should be provided in full alignment with the Poverty Reduction Strategies and the budget cycle.

SUMMARY OF COMMITMENTS

EU commitment to Africa (1)

In the short term, the EU will consider the following commitments: providing financial support[24] to develop the African Union’s capacity and especially its Commission. Through this support, the EU will help the African Union to live up to the expectations of its commitments. The EU will accompany the African Union in the transformation of its institutions to become the central reference institution for Africa’s governance.

EU commitment to Africa (2)

To be strong and effective, our partnership with Africa must be broad. The EU institutions should seek twinning partnerships with their AU counterparts, such as the Pan African Parliament, the Economic, Social and Cultural Council (ECOSOCC) or Peace and Security Council. These partnerships should serve as a catalyst for linking all European and African stakeholders, from Universities, Municipalities, Businesses and Industries to Trade Unions, Civil Society networks or Cultural institutions.

EU commitment to Africa (3)

The EU is ready to support African efforts in building more effective states in Africa. In order to give a decisive incentive to the reform of governance in Africa, the EU, the Commission and the Member States should put into place a joint financial mechanism[25] with AU/NEPAD to support the implementation of reforms that the Africa Peer Review Mechanism (APRM) will trigger. These efforts will be done in full coherence with the national strategies and PRSPs.

EU commitment to Africa (4)

The EU will conclude the replenishment of the Peace Facility before the end of 2005[26], including in a first stage with the topping up of the current budget through allocating a proportional share from the South African European Programme for Reconstruction and Development (EPRD) as was requested by the AU Summit in Maputo.

EU commitment to Africa (5)

The Commission proposes to set up a Europe-Africa partnership on Infrastructure.[27] The Partnership, based on the AU/NEPAD strategies, will support the establishment of sustainable cross-border infrastructure essential for the interconnectivity and knowledge sharing of the continent. Finance provided will leverage private sector investments. In the first phase, the Partnership will build on the models provided by the Water and Energy Facilities and focus on Sub-Sahara Africa. In a second phase, the Partnership will trigger input from other donors including from the EU Member states efforts to increase their aid budgets.

EU Commitment to Africa (6)

The EU will provide incentives to the promotion of equitable and sustainable societies in Africa. To this effect, the EU will take account of concrete policy measures to improve equity and environmental sustainability as part of the criteria to determine the aid allocations of ACP countries.[28] This will ensure that there will be additional resources available for countries that show that they are willing and able to address issues of inequality and marginalisation, environmental degradation and promote social cohesion.

[1] Δήλωση αντιπροσώπου της προεδρίας της ΕΕ στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών τον Νοέμβριο του 2004.

[2] Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών: ενοποιημένη έκθεση της ΕΕ σχετικά με τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας , Απρίλιος 2005.Το 2004, τα κράτη μέλη της ΕΕ και η Επιτροπή δημοσίευσαν εκθέσεις για τη συμβολή τους στους ΑΣΧ. Οι εκθέσεις αυτές χρησίμευσαν ως βάση για την ενοποιημένη έκθεση της ΕΕ για την περίοδο 2000-2004. Ωστόσο είναι προφανές ότι σκοπός της ενοποιημένης αυτής έκθεσης δεν είναι να αποδώσει την εξέλιξη του ενός ή του άλλου ΑΣΧ στη μεμονωμένη δράση των κρατών μελών, της Κοινότητας ή της Ένωσης. Πράγματι, αυτό θα σήμαινε ότι δεν έχουν ληφθεί υπόψη οι αλληλεξαρτήσεις που υπάρχουν ανάμεσα στους διάφορους στόχους, και αυτό θα ήταν αντίθετο με τις αρχές της ανάληψης της ευθύνης, του συντονισμού και της συμπληρωματικότητας που εφαρμόζονται – ορισμένες φορές εν μέρει βέβαια ακόμη– στην πράξη κατά τη συνεργασία για την ανάπτυξη.

[3] Συμπεράσματα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων, Απρίλιος 2004.

[4] Οι ειδικές δράσεις για την καταπολέμηση του ιού HIV/Aids της ελονοσίας και της φυματίωσης στις αναπτυσσόμενες χώρες, ώστε να επιτευχθεί ο αντίστοιχος στόχος της χιλιετίας για την ανάπτυξη, θα καθοριστούν σε ειδική ανακοίνωση.

[5] Συμπεράσματα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων, Νοέμβριος 2004

[6] Ανακοινώσεις της Επιτροπής για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης και την αποτελεσματικότητα της βοήθειας - COM(2005) 133, και για τη συνοχή της αναπτυξιακής πολιτικής - COM(2005) 134.

[7] Έκθεση του σχεδίου για τους στόχους της χιλιετίας: Επένδυση στην ανάπτυξη: πρακτικό σχέδιο για την υλοποίηση των στόχων της χιλιετίας για την ανάπτυξη, Ιανουάριος 2005.

[8] Έκθεση που υποβλήθηκε από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ με τίτλο: Για περισσότερη ελευθερία: προς την ανάπτυξη, την ασφάλεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα για όλους.

[9] Δανία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες, Σουηδία.

[10] Βέλγιο, Φινλανδία, Γαλλία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο.

[11] Διεθνής χρηματοπιστωτική διευκόλυνση – πρόταση του Ηνωμένου Βασιλείου για τον προεφοδιασμό της ΕΑΒ.

[12] Εκτός παραβίασης των «ουσιωδών στοιχείων» δυνάμει των συμφωνιών εταιρικής σχέσης και συνεργασίας.

[13] Βλέπε σημείωση 6.

[14] Η Επιτροπή για την Αφρική, που δημιουργήθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο το 2004, αποτελείται από διάφορες προσωπικότητες της Αφρικής και της Ευρώπης.

[15] Η Αφρική νοτίως της Σαχάρας, της οποίας η κατάσταση είναι η πλέον δραματική, αντιμετωπίζει πράγματι τον φαύλο κύκλο του aids, της επανεμφάνισης της ελονοσίας, της μείωσης της παραγωγής ειδών διατροφής ανά κάτοικο, της επιδείνωσης των συνθηκών στέγασης και του περιβάλλοντος, με αποτέλεσμα οι περισσότερες από τις χώρες αυτής της περιοχής να απέχουν πολύ από την επίτευξη των περισσότερων ή και όλων των στόχων. [Η περιοχή] έχει το υψηλότερο ποσοστό υποσιτισμού, (…) τα χαμηλότερα ποσοστά φοίτησης στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, (…) [και τις μεγαλύτερες ανισότητες] μεταξύ των δύο φύλων (…). Η κρίση του ιού HIV/AIDS μαστίζει το μεγαλύτερο μέρος της ηπείρου (…). Επίσης, οι επιπτώσεις της φυματίωσης και τα ποσοστά μητρικής και παιδικής θνησιμότητας σ’αυτή την περιοχή είναι τα υψηλότερα από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο. (…) Η πρόοδος στον τομέα της πρόσβασης σε πόσιμο νερό, αν και σημαντική, είναι ακόμα πολύ αργή για την επίτευξη των ΑΣΧ. Χωρίς σταθερή στήριξη, είναι ελάχιστες οι πιθανότητες να επιτευχθεί κάποιος από αυτούς τους στόχους στην Αφρική νοτίως της Σαχάρας. Έκθεση του σχεδίου για τους στόχουςι της χιλιετίας των Ηνωμένων Εθνών. Ιανουάριος 2005.

[16] Το παράρτημα 1 παρέχει περισσότερες λεπτομέρειες για καθένα απ’αυτούς τους τομείς και για τις δεσμεύσεις της ΕΕ.

[17] Η Επιτροπή πρότεινε στήριξη έως 50 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της «υπό όρους διάθεσης του ποσού του ενός δις».

[18] Οι πόροι για τη συνεργασία μεταξύ των χωρών ΑΚΕ θα αποτελέσουν το αρχικό ποσό. Εξετάζονται δε και άλλες δυνατότητες στο πλαίσιο του ΕΤΑ.

[19] Προς το παρόν εξετάζονται οι δυνατότητες στο πλαίσιο του ΕΤΑ.

[20] Όσον αφορά τις θεσμικές και οικονομικές λεπτομέρειες, η ΕΕ θα βασιστεί στη μεγάλη εμπειρία που έχει αποκτήσει χάρη στους μηχανισμούς για το νερό και για την ειρήνη. Επιλέξιμες είναι όλες οι εταιρικές σχέσεις του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, οι υποπεριφερειακές οργανώσεις ή παναφρικανικοί φορείς (όπως το Αφρικανικό Υπουργικό Συμβούλιο για τα Ύδατα) που θα υποβάλλουν πρόταση ενδοπεριφερειακής φύσεως ή σε επίπεδο Αφρικής. Για κάθε πρόταση απαιτείται πολιτική έγκριση της ΑΕ, ώστε να ενισχυθεί η ανάληψη ευθύνης και η συνοχή σε επίπεδο Αφρικής. Η χρηματοδότηση προβλέπεται στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ έως το τέλος του 2007.

[21] Η ενέργεια αυτή αφορά τις χορηγήσεις στο πλαίσιο των νέων δημοσιονομικών προοπτικών, και συγκεκριμένα το μέσο χρηματοδότησης της συνεργασίας για την ανάπτυξη και της οικονομικής συνεργασίας.

[22] Στη σύνοδο κορυφής του Kananaskis (2002) η ομάδα των χωρών G8 ανέλαβε τη δέσμευση να χορηγήσει τουλάχιστον το 50% της αύξησης της επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας στην Αφρική. Εάν η δέσμευση αυτή είχε αναληφθεί από την ΕΕ, και εφόσον διατηρηθούν οι σημερινές τάσεις (τήρηση των δεσμεύσεων της Βαρκελώνης για το 2006), για την Αφρική αυτό θα αντιπροσώπευε συμπληρωματική χορήγηση άνω των 6,5 δις ευρώ ετησίως.

[23] In the context of the NEPAD African Forum for Science and Technology and in line with the Millennium Goals Project Report Promoting Innovation to Improve Lives in Developing Nations.

[24] The Commission proposed a support of up to 50 million € in the framework of the so called “Conditional Billion”.

[25] The intra-ACP resources will provide an initial amount. Other possibilities within the EDF are being identified.

[26] Possibilities within the EDF are currently being identified.

[27] As for the institutional and financial modalities, the EU will build on the rich experiences gained through the Water and Peace Facility. Eligible are all Public Private Partnership, sub-regional organisations, or pan African structures (such as AMCOW) who submit a proposal of intra-regional or continental nature. In order to increase both the continental coherence and the ownership, every proposal would require the political endorsement of the AU. Until end 2007 financing is foreseen under the 9th EDF.

[28] This will be done in the framework of the allocations within the new financial perspectives and notably with the Development Cooperation and Economic Cooperation Instrument.

52005DC0132