ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης για την προώθηση των οργανισμών που δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο στον τομέα του πολιτισμού

2003/0115 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης για την προώθηση των οργανισμών που δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο στον τομέα του πολιτισμού

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο ΕΚ και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(2003) 275 τελικό - 2003/0115 (COD)): // 5 Ιουνίου 2003

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών // αποχή.

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: // 6 Νοεμβρίου 2003

Ημερομηνία της πολιτικής συμφωνίας στο Συμβούλιο (ομόφωνα) // 24 Νοεμβρίου 2003

Ημερομηνία έκδοσης της κοινής θέσης: // 22 Δεκεμβρίου 2003

2. ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Με βάση το άρθρο 151 της συνθήκης ΕΚ, η παρούσα απόφαση αποσκοπεί, σε συνέχεια της εφαρμογής του νέου δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στη θέσπιση βασικής πράξης για τη χορήγηση επιδοτήσεων με σκοπό την προώθηση των οργανισμών που δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και την υποστήριξη ειδικών δραστηριοτήτων στον τομέα του πολιτισμού.

Το πρόγραμμα αυτό θα κάλυπτε ορισμένες παλαιές γραμμές του μέρους A, κεφάλαιο 30 του προϋπολογισμού, ιδίως τις γραμμές που αποσκοπούν στην υποστήριξη του Ευρωπαϊκού γραφείου για τις λιγότερο χρησιμοποιούμενες γλώσσες και των κέντρων του δικτύου Mercator, στην προστασία των στρατοπέδων συγκέντρωσης των ναζί ως ιστορικών μνημείων, καθώς και τις επιδοτήσεις σε οργανισμούς ευρωπαϊκού πολιτιστικού ενδιαφέροντος.

3. ΣΧΟΛΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΘΕΣΗΣ

3.1. Γενικές παρατηρήσεις

Το κείμενο της κοινής θέσης είναι αποδεκτό σε μεγάλο βαθμό από την Επιτροπή, η οποία, με σκοπό την επίτευξη συμβιβαστικής λύσης, δέχτηκε τη μείωση της διάρκειας του προγράμματος σύμφωνα με την επιθυμία του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Η Επιτροπή είναι επίσης σε θέση να επιβεβαιώσει τη συμφωνία που επιτεύχθηκε κατά τη συνεδρίαση συνδιαλλαγής της 24ης Νοεμβρίου 2003 για τη «δέσμευση των πιστώσεων», τη βαθμιαία μείωση και τις ρήτρες παρέκκλισης από το δημοσιονομικό κανονισμό.

Η Επιτροπή προσδίδει ωστόσο σημασία στη συνεκτική εφαρμογή των κριτηρίων του άρθρου 2 της απόφασης του Συμβουλίου για την επιτροπολογία (1999/468/ΕΚ), των οποίων οι συνέπειες υπογραμμίστηκαν στην απόφαση που εξέδωσε το Δικαστήριο στις 21 Ιανουαρίου 2003. Λαμβάνοντας υπόψη το δημοσιονομικό πλαίσιο που προβλέπεται στην πρόταση, τα κριτήρια του εν λόγω άρθρου δεν ικανοποιούνται. Χωρίς να διατηρήσει επιφύλαξη, η Επιτροπή προέβη επομένως σε μονομερή δήλωση επί του θέματος (βλέπε παράρτημα).

3.2. Εξέταση των τροπολογιών που πρότεινε το Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση

Τροπολογίες που ενσωματώθηκαν πλήρως στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής και στην κοινή θέση: 2, 8, 9, 12, 16.

- Η τροπολογία 2 εισάγει στην αιτιολογική σκέψη 11 την υπενθύμιση ότι ο δημοσιονομικός κανονισμός αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

- η τροπολογία 8 προβλέπει την υποβολή ετήσιας έκθεσης ενημέρωσης σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος από την Επιτροπή.

- η τροπολογία 9 προσθέτει στον κατάλογο των υποστηριζόμενων δραστηριοτήτων το ρόλο του «πολιτιστικού πρέσβη» για την προώθηση της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς.

- η τροπολογία 12 προσθέτει δύο κριτήρια αξιολόγησης των αιτήσεων για τη χορήγηση επιδοτήσεων (ανταλλαγή εμπειριών που προωθούν την πολιτιστική πολυμορφία και κινητικότητα της τέχνης και των καλλιτεχνών) και προβλέπει τη δημοσιοποίηση των επιδοτήσεων.

- η τροπολογία 16 προβλέπει στο άρθρο 1 παράγραφος 3 ότι το μελλοντικό πρόγραμμα θα έχει διάρκεια τριών ετών (2004-2006) και όχι πλέον 5 ετών.

Τροπολογίες που ενσωματώθηκαν στην τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής και όχι στην κοινή θέση: 17, 18.

- Η τροπολογία 17 προέβλεπε στο άρθρο 5 παράγραφος 1 την τροποποίηση του προϋπολογισμού για τριετή περίοδο (2004-2006) σε 22,764 εκατ. ευρώ.

- η τροπολογία 18 προσδιόριζε δύο δυνατότητες επιλογής των δικαιούχων στο μέρος 2 (πρόσκληση υποβολής προτάσεων και «δέσμευση των πιστώσεων»).

Υπάρχει επομένως υψηλός βαθμός σύγκλισης μεταξύ της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής και της κοινής θέσης όσον αφορά τις τροπολογίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ως προς τις τροπολογίες τις οποίες δεν ενέκρινε το Συμβούλιο, η τροπολογία 17 αφορούσε το ύψος του προϋπολογισμού του προγράμματος, το οποίο αποτέλεσε έκτοτε αντικείμενο συνδιαλλαγής (βλέπε σημείο 3.3 παρακάτω). Η τροπολογία 18 σχετικά με τον τρόπο επιλογής των δικαιούχων του μέρους 2 ήταν σχετικά όμοια με την αρχική πρόταση. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο συμβιβασμός που επιτεύχθηκε σε επίπεδο του Συμβουλίου είναι αποδεκτός.

3.3. Κύρια σημεία απόκλισης μεταξύ της τροποποιημένης πρότασης της Επιτροπής και της κοινής θέσης

Όσον αφορά τον προϋπολογισμό του προγράμματος για την περίοδο 2004-2006, κατά τη συνεδρίαση συνδιαλλαγής της 24ης Νοεμβρίου 2003, το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή κατέληξαν σε συμφωνία για ποσό ύψους 19 εκατ. ευρώ. Επομένως, στην κοινή θέση εμφαίνεται το ποσό αυτό, που είναι ήδη αποδεκτό από την Επιτροπή.

Όσον αφορά το μέρος 2 του προγράμματος, η κοινή θέση του Συμβουλίου προβλέπει ένα σύστημα κατονομαζομένων δικαιούχων στο παράρτημα για το έτος 2004, και στη συνέχεια τη θέσπιση ενός συστήματος προσκλήσεων υποβολής προτάσεων για τα έτη 2005 και 2006. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε κατά τη συνδιαλλαγή για τον προϋπολογισμό προβλέπει την επέκταση του συστήματος των κατονομαζομένων δικαιούχων έως το 2005. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει τη συμφωνία της με τη θέση αυτή.

4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή θεωρεί ότι το κείμενο της κοινής θέσης αποτελεί καλή βάση για απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Εντούτοις, η κοινή θέση θα έπρεπε να αντανακλά τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των συν-νομοθετών στις 24 Νοεμβρίου 2003, και συγκεκριμένα:

- την επέκταση του συστήματος των κατονομαζομένων δικαιούχων έως το 2005.

- λαμβάνοντας υπόψη ότι η απόφαση δεν θα εκδοθεί παρά μόνο κατά τη διάρκεια του έτους 2004, την ενσωμάτωση δύο παρεκκλίσεων από το δημοσιονομικό κανονισμό, που διατυπώνονται ως εξής:

«Για τις επιδοτήσεις που χορηγούνται το 2004, η περίοδος επιλεξιμότητας των δαπανών μπορεί να ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2004, υπό τον όρο ότι οι εν λόγω δαπάνες δεν είναι προγενέστερες από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης χορήγησης επιδότησης ούτε από την έναρξη του οικονομικού έτους του δικαιούχου.

Παρέχεται δυνατότητα παρέκκλισης, το 2004, από την υποχρέωση να έχει υπογραφεί η συμφωνία επιδότησης εντός των πρώτων τεσσάρων μηνών από την έναρξη του οικονομικού έτους του δικαιούχου, σύμφωνα με το άρθρο 112 παράγραφος 2 του κανονισμού 1605/2002 του Συμβουλίου για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, για τους δικαιούχους των οποίων το οικονομικό έτος αρχίζει πριν από την 1 Μαρτίου. Σε αυτήν την περίπτωση οι συμφωνίες επιδότησης πρέπει να έχουν υπογραφεί το αργότερο μέχρι τις 30 Ιουνίου 2004. »

Δήλωση της Επιτροπής

Η Επιτροπή σημειώνει την απόφαση του Συμβουλίου να εισαγάγει στο άρθρο 6 την προσφυγή στην επιτροπή διαχείρισης του προγράμματος Πολιτισμός 2000 όσον αφορά διάφορα μέτρα εκτέλεσης του προγράμματος κοινοτικής δράσης για την προώθηση των οργανισμών που δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο στον τομέα του πολιτισμού. Η Επιτροπή θα ήθελε ωστόσο να υπενθυμίσει τη σημασία, κατά την άποψή της, της συνεκτικής εφαρμογής των κριτηρίων του άρθρου 2 της απόφασης του Συμβουλίου 1999/468/ΕΚ (των οποίων οι συνέπειες υπογραμμίστηκαν από την απόφαση του Δικαστηρίου με ημερομηνία την 21η Ιανουαρίου 2003). Λαμβάνοντας υπόψη το δημοσιονομικό πλαίσιο που προβλέπεται στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Επιτροπή φρονεί ότι τα κριτήρια του άρθρου 2 δεν ικανοποιούνται.