|
5.7.2005 |
EL |
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
C 164/53 |
Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών για την «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Λευκό Βιβλίο σχετικά με τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας»
(2005/C 164/06)
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Λευκό Βιβλίο σχετικά με τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (COM(2004) 374 τελικό,
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 13ης Μαΐου 2004 να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών σύμφωνα με το άρθρο 265 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ την απόφαση του Προέδρου της, της 5ης Απριλίου 2004, να αναθέσει την προετοιμασία της σχετικής γνωμοδότησης στην επιτροπή «Οικονομική και Κοινωνική Πολιτική»,
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ το άρθρο 16 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, σχετικά με τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, καθώς και τα άρθρα 2, 5, 73, 81, 86, 87, 88 και 295 ΣΕΚ,
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ το άρθρο 36 του Ευρωπαϊκού Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων σχετικά με την πρόσβαση στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας,
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ το άρθρο III-122 της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης που υπογράφηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στη Ρώμη στις 29 Οκτωβρίου 2004,
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη γνωμοδότησή της σχετικά με το «Πράσινο Βιβλίο για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας» (CdR 149/2003 τελικό) (1),
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη γνωμοδότησή της για την «Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας στην Ευρώπη» (CdR 470/2000 τελικό) (2),
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη γνωμοδότησή της όσον αφορά το «Σχέδιο απόφασης της Επιτροπής για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 86 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή αντιστάθμισης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας καθώς και το σχέδιο οδηγίας για την τροποποίηση της οδηγίας 80/723/CEE της Επιτροπής περί της διαφάνειας των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημοσίων επιχειρήσεων και το σχέδιο κοινοτικής πλαισίωσης των κρατικών ενισχύσεων υπό μορφή αντιστάθμισης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας» (CdR 155/2004 fin) (3),
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη γνωμοδότησή της με θέμα την «Πρόταση για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά» (CdR 154/2004 fin) (4),
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη γνωμοδότησή της με θέμα το «Πράσινο Βιβλίο σχετικά με τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και το κοινοτικό δίκαιο περί δημοσίων συμβάσεων και συμβάσεων παραχώρησης» (CdR 239/2004 fin),
ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ το σχέδιο γνωμοδότησης (CdR 327/2004 rev. 1) που υιοθέτησε στις 8 Δεκεμβρίου 2004) η επιτροπή «Οικονομική και Κοινωνική Πολιτική» (εισηγητής ο κ. Claudio Martini, Πρόεδρος της περιφέρειας της Τοσκάνης (IT — PES),
υιοθέτησε κατά την 58η σύνοδο ολομέλειάς της, της 23ης και 24ης Φεβρουαρίου 2005 (συνεδρίαση της 23ης Φεβρουαρίου), την ακόλουθη γνωμοδότηση.
1. Οι απόψεις της Επιτροπής των Περιφερειών
Εισαγωγή
|
1.1 |
Το Λευκό Βιβλίο, του οποίου προηγήθηκε ευρύς δημόσιος διάλογος και στο οποίο η Επιτροπή των Περιφερειών συνέβαλε σημαντικά, σε στενή συνεργασία με τις τοπικές αρχές, θέτει με σαφήνεια τις κατευθυντήριες γραμμές της δράσης της Επιτροπής έως το 2006. |
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
|
1.2 |
κρίνει ότι το Λευκό Βιβλίο δίνει την ευκαιρία να συνεχιστεί ο διάλογος γύρω από τις στρατηγικές, τις προτάσεις και τις δεσμεύσεις που περιέχονται σε αυτό. Οι δημόσιες αρχές, με προεξάρχουσες τις περιφερειακές και τις τοπικές αρχές, και οι κοινωνικές δυνάμεις οφείλουν να συμβάλουν στα εξής σημεία:
|
Ειδικές παρατηρήσεις επί του Λευκού Βιβλίου
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
|
1.3 |
κρίνει ότι πρέπει να αναγνωριστεί η σημασία των ακόλουθων πτυχών του Λευκού Βιβλίου:
|
Οι ΥΚΩ στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
|
1.4 |
τονίζει ότι οι ΥΚΩ αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του συστήματος αξιών που βρίσκεται στη βάση της ζωής των πολιτών της Ένωσης και κάθε κράτους μέλους, χαρακτηριστικό της οποίας είναι οι ισχυρές αλληλεπιδράσεις μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής προόδου που αποσκοπούν στην επίτευξη μίας κοινωνικής οικονομίας της αγοράς και συμβάλλουν στη μεγιστοποίηση της συμμετοχής των πολιτών στην ευρωπαϊκή οικονομία και κοινωνία· |
|
1.5 |
επισημαίνει ότι η οργάνωση των ΥΚΩ συμβάλλει στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, στην αλληλεγγύη και στην αίσθηση του ανήκειν σε μια κοινότητα, στο κοινό συμφέρον των πολιτών και στην αειφόρο ανάπτυξη, λαμβάνοντας υπόψη και τα συμφέροντα των μελλοντικών γενεών· |
|
1.6 |
αξιολογεί ως θετικό το γεγονός ότι η Επιτροπή λαμβάνει θέση σχετικά με το καθεστώς των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δημιουργώντας έτσι μία γέφυρα μεταξύ της παρούσας κατάστασης — που όπως προκύπτει από τις Συνθήκες της ΕΕ και από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου δίνει το προβάδισμα στην πολιτική περί ανταγωνισμού — και του ζητήματος των προτάσεων της νέας Συνταγματικής Συνθήκης· που παραμένει ακόμη ανοιχτό· |
|
1.7 |
εκφράζει την ικανοποίησή της για την αναγνώριση της αρχής της επικουρικότητας η οποία οδηγεί στη διαβεβαίωση ότι «εναπόκειται πρωτίστως στις αρμόδιες εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές να καθορίζουν, να οργανώνουν, να χρηματοδοτούν και να ελέγχουν τις ΥΚΩ». Η ΕΤΠ επιθυμεί επίσης να επισημάνει τις δυνατότητες των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών για την ανάπτυξη και υλοποίηση συστήματος που έχει ως στόχο τη βελτίωση των δυνατοτήτων των πολιτών ώστε να αποφασίζουν οι ίδιοι για τον πάροχο της συγκεκριμένης υπηρεσίας· |
|
1.8 |
επικροτεί την αξιολόγηση της Επιτροπής όσον αφορά την τροποποίηση του άρθρου 16 (III-122) της νέας Συνταγματικής Συνθήκης που προβλέπει τη θέσπιση κοινοτικής νομοθεσίας βάσει της διαδικασίας συναπόφασης «εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων της Ένωσης» προκειμένου να δοθεί στις ΥΚΩ σαφής νομική βάση. Η διαιώνιση απόψεων αντίθετων προς την ιδέα ενός γενικού νομικού πλαισίου δεν δικαιολογεί την παράταση της υφιστάμενης κατάστασης κατά την οποία, απουσία νομοθεσίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αναγκάζεται να παράγει δίκαιο αντί να το εφαρμόζει. Το Λευκό Βιβλίο προβλέπει την επανεξέταση της δυνατότητας θέσπισης ενός νόμου-πλαισίου μετά από την επικύρωση της Συνταγματικής Συνθήκης. Με αυτή την προοπτική, η Επιτροπή δεσμεύεται να υποβάλει έκθεση αξιολόγησης με ενδεχόμενες προτάσεις· |
|
1.9 |
υπογραμμίζει την ύπαρξη ευρείας συναίνεσης σχετικά με την ανάγκη να καταστεί πιο σαφής και διαφανής ο ρόλος της ΕΕ, χωρίς να της ανατεθούν νέες αρμοδιότητες. Στο Λευκό Βιβλίο φαίνεται να γίνεται δεκτή αυτή η θέση, δεδομένης της αναγνώρισης των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών και των τοπικών αρχών όσον αφορά τις ΥΚΩ, ξεκινώντας από το δικαίωμα επιλογής της νομικής μορφής και του καθεστώτος δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου των εταιρειών που αναλαμβάνουν την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών· |
Οι ΥΚΩ στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
|
1.10 |
εκφράζει την πεποίθηση ότι η καθολική πρόσβαση σε κοινωφελείς υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, των οποίων η τιμή καθορίζεται βάσει του κόστους παραγωγής, συνιστά ουσιαστική παράμετρο της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής στο σύνολο της ΕΕ και ότι οι περιφέρειες και οι τοπικές αρχές είναι τα θεσμικά όργανα που είναι περισσότερο σε θέση να κρίνουν τις ανάγκες των πολιτών και να προσδιορίσουν τις πλέον ενδεδειγμένες μορφές και δομές για την παροχή ΥΚΩ στην επικράτειά τους· |
|
1.11 |
υπογραμμίζει ωστόσο ότι η επιδίωξη του στόχου της εδαφικής συνοχής προϋποθέτει την ανάπτυξη των τοπικών δημόσιων υπηρεσιών αλλά και των μεγάλων δικτύων παροχής υπηρεσιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τα διαρθρωτικά ταμεία, καθοριστικό μέσο της ευρωπαϊκής πολιτικής συνοχής, πρέπει να αναδιαμορφωθούν με στόχο την προαγωγή των ΥΚΩ σε συνάρτηση με τους επιμέρους στόχους της συνοχής, επιδεικνύοντας ιδιαίτερη προσοχή στις διασυνοριακές συνεργασίες και στην προώθηση των ΥΚΩ στις ΧΚΑΕ· |
ΥΚΩ και ανταγωνισμός
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
|
1.12 |
επισημαίνει τη λεπτή σχέση μεταξύ των αρχών της ενιαίας αγοράς και των ΥΚΩ· |
|
1.13 |
κρίνει ωστόσο ότι η ασφάλεια των μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων των επενδύσεων και των υποχρεώσεων της δημόσιας υπηρεσίας αποτελούν κεντρικά ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν προκειμένου να διασφαλιστεί, σε κάθε σημείο της επικράτειας, η πρόσβαση όλων σε υπηρεσίες κοινής ωφέλειας υψηλής ποιότητας |
|
1.14 |
θεωρεί ότι το Λευκό Βιβλίο φέρει την ευθύνη της προβολής κυρίως των θετικών πτυχών των τομεακών πολιτικών ελευθέρωσης, αλλά δεν τονίζει επαρκώς ότι πρέπει να υπάρχει ορθή ισορροπία μεταξύ θεμιτού ανταγωνισμού και ΥΚΩ· |
|
1.15 |
επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει σαφώς δια του παρόντος Λευκού Βιβλίου την ύπαρξη προβλημάτων συμβατότητας μεταξύ, αφενός, των κανόνων της εσωτερικής αγοράς και του ανταγωνισμού και, αφετέρου, της λειτουργίας των ΥΚΩ, ακόμη και αν δεν κατορθώνει να απαλείψει πλήρως την ανισορροπία μεταξύ των εκτιμήσεων περί γενικού ενδιαφέροντος και των κανόνων του ανταγωνισμού· |
|
1.16 |
επαναλαμβάνει ότι η προσφυγή σε διαδικασία υποβολής προσφορών για την επιλογή της επιχείρησης που θα επιφορτιστεί με την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας συνιστά απλώς και μόνον μια δυνατότητα, και όχι υποχρέωση προκειμένου να πληρούνται οι προϋποθέσεις νομιμότητας μιας κρατικής ενίσχυσης με τη μορφή αντιστάθμισης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας. Υπό το φως της πρόσφατης νομολογίας, η οποία περιορίζει σημαντικά την έννοια της άμεσης διαχείρισης των δημοσίων υπηρεσιών, η ΕΤΠ φρονεί ότι η Επιτροπή θα έπρεπε να προτείνει τροπολογία επί της νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις, με στόχο την καθιέρωση ενός ορισμού της άμεσης διαχείρισης που να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης· |
|
1.17 |
συμφωνεί με την ανάλυση της Επιτροπής, η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι στόχοι της οικοδόμησης ανοιχτής εσωτερικής αγοράς είναι συμβατοί με τους στόχους της ανάπτυξης των ΥΚΩ, θεωρεί, όμως, αναγκαίο να διευκρινιστεί περαιτέρω η έννοια της «ανάθεσης των συναλλαγών» η οποία, βάσει των άρθρων 12 και 81 έως 89, πλαισιώνει την εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού στις ΥΚΩ. Πράγματι, κατά το παρόν στάδιο, το ΔΕΚ υιοθέτησε μια τόσο ευρεία ερμηνεία της έννοιας της ενδεχόμενης ανάθεσης των ενδοκοινοτικών συναλλαγών, ώστε ακόμη και οι επιχειρήσεις οι επιφορτισμένες με υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε αυστηρά περιορισμένο τοπικό επίπεδο ενδέχεται να υπάγονται στις διατάξεις του άρθρου 87, παράγραφος 1· |
Διάκριση μεταξύ Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) και Υπηρεσιών Γενικού Οικονομικού Ενδιαφέροντος
|
1.18 |
καλεί την Επιτροπή να προετοιμάσει σύντομα βασιζόμενη στο κείμενο της Συνταγματικής Συνθήκης, μια πρόταση για τη θέσπιση νόμου-πλαισίου με στόχο να διευκρινιστούν ορισμένες κοινές θετικές αρχές όπως:
Η χρήση μίας κοινής γλώσσας θα έχει οριζόντια αξία για τους τομείς που αποτελούν αντικείμενο κοινοτικής ρύθμισης και, συγχρόνως, θα καταστεί χρήσιμο σημείο αναφοράς για τους τομείς οι οποίοι δεν εμπίπτουν σε αυτό το πλαίσιο. |
|
1.19 |
υπογραμμίζει ότι ο εν λόγω νόμος-πλαίσιο καθίσταται ακόμη σημαντικότερος λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι τα δύο πρώτα κριτήρια της απόφασης «Altmark Trans» — δηλαδή η υποχρέωση σαφούς καθορισμού της αποστολής δημόσιας υπηρεσίας που ανατίθεται στον δικαιούχο της ενίσχυσης και ο εκ των προτέρων αντικειμενικός και διαφανής προσδιορισμός των παραμέτρων βάσει των οποίων υπολογίζονται οι αντισταθμιστικές πληρωμές — υποχρεώνουν τις τοπικές αρχές να καταβάλλουν προσπάθειες για τον καθορισμό των συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας. Οι προσπάθειες αυτές θα συμβάλουν ασφαλώς σε αύξηση της διαφάνειας και της δημοκρατικής υπευθυνότητας κατά τη διαχείριση των υπηρεσιών γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος. |
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
|
1.20 |
κρίνει ότι αν δεν υπάρξει σαφής διάκριση μεταξύ των υπηρεσιών οικονομικού ενδιαφέροντος και των μη οικονομικών υπηρεσιών και αν δεν συμπληρωθούν οι ορισμοί των ΥΚΩ που περιέχονται στις Συνθήκες, η ανισορροπία που απορρέει από την αυτόματη εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού θα παραταθεί· |
|
1.21. |
επαναλαμβάνει σε αυτό το πλαίσιο την απαίτηση που είχε διατυπώσει στη γνωμοδότησή της με θέμα την πρόταση για οδηγία σχετικά με τις υπηρεσίες «να αποκλεισθούν καταρχήν οι υπηρεσίες κοινής ωφελείας από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας (και όχι μόνον μερικώς λόγω της εφαρμογής της αρχής της χώρας καταγωγής), προκειμένου να αποφευχθούν όλες οι πιθανές συζητήσεις στην μετέπειτα εφαρμογή της και να μην καταστεί αναγκαία η βραχυπρόθεσμη εναρμόνιση του τομέα μέσω κοινοτικών κανόνων»· εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι, στην Ανακοίνωσή της «Συνεργασία για την οικονομική μεγέθυνση και την απασχόληση — Νέο ξεκίνημα για τη στρατηγική της Λισσαβώνας» (6), η Επιτροπή αναγνωρίζει τις ανησυχίες σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της χώρας καταγωγής στην πρόταση οδηγίας της σχετικά με τις υπηρεσίες· |
|
1.22 |
εκτιμά τη σοβαρή προσπάθεια που καταβάλλεται για την αντιμετώπιση του προβλήματος των Υπηρεσιών Γενικού Οικονομικού Ενδιαφέροντος, αφενός, και των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας, αφετέρου· εκφράζει, ωστόσο, την έκπληξή της για το γεγονός ότι στο τριμηνιαίο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής ανακοινώνεται η δημοσίευση, τον Δεκέμβριο του 2004, μιας αναθεωρημένης πρότασης κανονισμού του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τις υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας στον τομέα των χερσαίων επιβατικών μεταφορών, παρότι οι διαβουλεύσεις για το Λευκό Βιβλίο σχετικά με τις ΥΚΩ πόρρω απέχουν από την ολοκλήρωσή τους· |
|
1.23 |
διαπιστώνει ωστόσο ότι το Λευκό Βιβλίο δεν καταλήγει σε ακριβή ορισμό των ΥΚΩ, και περιορίζεται στη δήλωση ότι η παροχή αγαθών και υπηρεσιών γενικού ενδιαφέροντος δημιουργεί υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας. Για τον προσδιορισμό των ΥΚΩ, το Λευκό Βιβλίο διατυπώνει εννέα κατευθυντήριες αρχές οι οποίες παρέχουν ένα πλαίσιο για την εκ των υστέρων αξιολόγηση, χωρίς ωστόσο να τίθεται υπό αμφισβήτηση η αρχή του ανταγωνισμού. Συνεπώς,το Λευκό Βιβλίο επιβεβαιώνει τη δύσκολη ισορροπία μεταξύ των αξιών που αποτελούν τη βάση των ΥΚΩ και των κανόνων του ανταγωνισμού· |
|
1.24 |
εκφράζει την ανησυχία της όσον αφορά το γεγονός ότι η εφαρμογή των κανόνων της εσωτερικής αγοράς τείνει να υπερισχύει της ενδεδειγμένης προστασίας των ΥΚΩ. Πράγματι, με εξαίρεση τις υπηρεσίες που παρέχονται δωρεάν από τις δημόσιες αρχές στο πλαίσιο της άσκησης των καθηκόντων τους, κάθε ΥΚΩ μπορεί να έχει και οικονομική χροιά· |
|
1.25 |
παρατηρεί εξάλλου ότι η κατάσταση αυτή επηρεάζει έντονα την αρμοδιότητα των τοπικών και περιφερειακών αρχών να διαχειρίζονται τις ΥΚΩ μέσω της αυτοεξυπηρέτησης· |
|
1.26 |
κρίνει ότι, προκειμένου να επιτευχθεί αποτελεσματική διάκριση μεταξύ ΥΚΩ και Υπηρεσιών Γενικού Οικονομικού Ενδιαφέροντος, πρέπει να ληφθούν κατά κύριο λόγο υπόψη τα κριτήρια που αποβλέπουν στη διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της καθολικής πρόσβασης, της αλληλεγγύης και της αειφόρου ανάπτυξης. |
Οι ΥΚΩ στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
|
1.27 |
επικροτεί τη δέσμευση που αναλαμβάνεται όσον αφορά την κατάρτιση ειδικής ανακοίνωσης με θέμα τις κοινωφελείς κοινωνικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης έως το τέλος του 2005, με στόχο να προσδιοριστούν τα ειδικά χαρακτηριστικά καθώς και τα απαραίτητα μέτρα εκσυγχρονισμού και να υπερνικηθεί η υφιστάμενη ανασφάλεια δικαίου. Ελλείψει σαφούς νομοθεσίας, οι κοινωνικές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης υπόκεινται όλο και περισσότερο στους κανόνες του ανταγωνισμού εις βάρος της ιδιαίτερης αποστολής τους. Ταυτόχρονα, η κινητικότητα των προσώπων στην Ένωση καθιστά αναγκαία τη μετάβαση προς την καθιέρωση δικαιώματος πρόσβασης στις κοινωνικές υπηρεσίες και στην περίθαλψη σε όλη την επικράτεια της ΕΕ. Πρέπει επομένως να αξιολογηθούν οι ιδιαιτερότητες του εν λόγω τομέα, να επιτευχθεί συμφωνία σχετικά με τους ορισμούς, να διευθετηθούν οι υβριδικές καταστάσεις και να συνεκτιμηθεί ορθά η ιδιαιτερότητα των ενδιαφερόμενων φορέων· |
|
1.28 |
τονίζει ότι η Επιτροπή, κατά τη διαμόρφωση των προτάσεών της, οφείλει να αναπτύξει ένα αποτελεσματικό επίπεδο συνεργασίας με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές και με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι κοινωνικές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, στην πλειονότητα των χωρών της ΕΕ, βασίζονται στην αλληλεγγύη και τη συλλογική χρηματοδότηση· |
Οι τομεακές οδηγίες
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
|
1.29 |
σημειώνει ότι το Λευκό Βιβλίο προβλέπει την αξιολόγηση του αντικτύπου των τομεακών οδηγιών σε μία έκθεση εντός του 2005 και την επιδίωξη μεγαλύτερης οριζόντιας συνοχής ενόψει της αναθεώρησής τους το 2006. Οι ευρωπαϊκής εμβέλειας Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Ενδιαφέροντος υπόκεινται στις τομεακές οδηγίες της εσωτερικής αγοράς: τηλεπικοινωνίες, ταχυδρομικές υπηρεσίες, ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο, αεροπορικές, σιδηροδρομικές και οδικές μεταφορές. Οι οδηγίες αυτές συνδυάζουν τις υποχρεώσεις ως προς τον ανταγωνισμό με τις υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας. Ο αντίκτυπός τους πρέπει να αξιολογείται περιοδικά ούτως ώστε να καθίσταται εφικτή η αναθεώρησή τους. Οι αναθεωρήσεις απαιτείται να συμπληρώνουν τις υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας, να μεγιστοποιούν την οριζόντια συνοχή μεταξύ των διαφόρων υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας και να βελτιώνουν τις κανονιστικές ρυθμίσεις. Όσον αφορά ορισμένες άλλες Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Ενδιαφέροντος, όπως η ύδρευση και η υδροδότηση, η επεξεργασία των αποβλήτων, οι αστικές συγκοινωνίες, η δημόσια τηλεόραση, η συζήτηση συνεχίζεται σχετικά με το εάν και κατά πόσο θα έπρεπε να εμπίπτουν σε ένα κοινοτικό πλαίσιο και, εάν ναι, ποια είναι εν προκειμένω η ενδεδειγμένη νομική βάση (περιβάλλον, πολιτιστική ποικιλομορφία, ελευθερία ενημέρωσης…). |
Οι ΥΚΩ στον τομέα του εμπορίου και της διεθνούς συνεργασίας
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
|
1.30 |
εκλαμβάνει ως θετικό το γεγονός ότι το Λευκό Βιβλίο θέτει επί τάπητος και το ζήτημα της συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες προκειμένου να επικουρηθούν για τη δημιουργία ΥΚΩ υψηλής ποιότητας. Η διασφάλιση της πρόσβασης σε θεμελιώδεις υπηρεσίες αποτελεί ουσιώδες μέσο για την παροχή αναπτυξιακής βοήθειας. Δυστυχώς, δεν υφίστανται ούτε κοινές αρχές για τις ΥΚΩ σε διεθνή κλίμακα ούτε δίκαια συστήματα χρηματοδότησης. Προκειμένου να συνεισφέρει στην ανάπτυξη των ΥΚΩ στις αναπτυσσόμενες χώρες, η ΕΕ οφείλει να διαμορφώσει μια πολιτική περιφερειακής συνεργασίας η οποία θα επιτρέπει την ανάπτυξη δημόσιων αγαθών σε παγκόσμια κλίμακα μέσω της δημιουργίας ενός στέρεου κανονιστικού και θεσμικού πλαισίου για την προώθηση των επενδύσεων σε βασικές ΥΚΩ· |
|
1.31 |
κρίνει ωστόσο ότι απαιτείται εις βάθος δημόσιος διάλογος προκειμένου να διασαφηνιστούν οι επιλογές ως προς τις ΥΚΩ στις διεθνείς διαπραγματεύσεις σχετικά με το εμπόριο των υπηρεσιών. Η θέση της ΕΕ, εμπνευσμένη από την εφαρμογή της αρχής της συνοχής μεταξύ του εσωτερικού κανονιστικού πλαισίου και του πλαισίου των διεθνών εμπορικών συμφωνιών, είχε μέχρι τώρα ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό των βασικών ΥΚΩ που λαμβάνουν δημόσια χρηματοδότηση (υγεία, παιδεία, πολιτισμός) και την επιβολή πολλών περιορισμών στους τομείς που η ΕΕ επέλεξε να φιλελευθεροποιήσει χωρίς την παροχή των απαιτούμενων εγγυήσεων. |
2. Συστάσεις για τις μελλοντικές εξελίξεις
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
|
2.1 |
εκτιμά ότι από νομοθετικής άποψης, παρότι το Λευκό Βιβλίο προβλέπει ένα εντατικό πρόγραμμα εργασίας για τα επόμενα δύο χρόνια και παρά το γεγονός ότι λαμβάνονται υπόψη σε μεγάλο βαθμό οι ανησυχίες και τα αιτήματα των τοπικών αρχών, η Επιτροπή δεν διευκρινίζει επαρκώς τις μελλοντικές νομοθετικές πράξεις και τις τροποποιήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας στον τομέα της εσωτερικής αγοράς και του ανταγωνισμού· |
|
2.2 |
σημειώνει τη δέσμευση της Επιτροπής να υποβάλει έως τον Ιούλιο του 2005 τις προτάσεις που απαιτούνται για να προσδοθεί ασφάλεια στις προϋποθέσεις χρηματοδότησης των ΥΚΩ κατ' εφαρμογήν της απόφασης του Δικαστηρίου στην υπόθεση Altmark Trans· |
|
2.3 |
ζητεί από την Επιτροπή να εξακολουθήσει να επιζητεί τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων για το εκάστοτε θέμα, όπως στο θέμα του ανταγωνισμού επί του οποίου για πρώτη φορά ξεκίνησαν «ανεπίσημες» διαβουλεύσεις οι οποίες επέτρεψαν στην Επιτροπή των Περιφερειών να εκθέσει τις απόψεις των τοπικών και περιφερειακών αρχών σχετικά με θέματα που τις ενδιαφέρουν άμεσα (βλ. γνωμοδότηση CdR 155/2004-fin που υιοθετήθηκε ομόφωνα κατά τη σύνοδο ολομέλειας της 29ης Σεπτεμβρίου)· |
|
2.4 |
τονίζει εκ νέου ότι η κοινοτική νομοθεσία πρέπει να καταρτίζεται με απόλυτο σεβασμό της αρχής της επικουρικότητας, διασφαλίζοντας την ελευθερία επιλογής των τοπικών αρχών επί των μορφών οργάνωσής τους και σχετικά με την άσκηση των προνομιών τους, σύμφωνα με όσα προβλέπει η εκάστοτε εθνική νομοθεσία· |
|
2.5 |
υπογραμμίζει ότι η υποχρέωση που απορρέει από τον σεβασμό αυτών των αρχών δεν επιτρέπει να τίθενται υπό αμφισβήτηση οι επιλογές των τοπικών αρχών όσον αφορά τους τρόπους παρέμβασης που επιλέγουν προκειμένου να επιτελέσουν το έργο τους για τη διασφάλιση πρόσβασης σε υπηρεσίες για κάθε πολίτη τόσο στα αστικά κέντρα, όσο και στις αγροτικές και τις πιο αραιοκατοικημένες περιοχές· |
|
2.6. |
κρίνει ότι προκειμένου να ληφθούν συγκεκριμένα λειτουργικά μέτρα απαιτείται η ολοκλήρωση εντός των προκαθορισμένων προθεσμιών του δεσμευτικού προγράμματος εργασίας που ανακοινώθηκε για τα δύο επόμενα χρόνια (εκθέσεις, αποφάσεις, προτάσεις νομοθετικών πράξεων, μελέτες, ανακοινώσεις), δεδομένης της επείγουσας ανάγκης να καταστούν ασφαλείς οι συνθήκες χρηματοδότησης των ΥΚΩ· |
|
2.7. |
χαιρετίζει τη δέσμευση της Επιτροπής να επανεξετάσει τις διαδικασίες αξιολόγησης της ελευθέρωσης εντός του 2005, με γνώμονα τις απόψεις όλων των ενδιαφερόμενων φορέων, καθώς και τον κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο· |
|
2.8. |
συμφωνεί ότι η δράση της Επιτροπής πρέπει να οδηγήσει στη διασφάλιση της ελευθερίας των τοπικών και περιφερειακών αρχών να επιλέγουν τον τρόπο διαχείρισης των υπηρεσιών που θεωρούν πιο ενδεδειγμένο, αποκλείοντας νομοθετικές πρωτοβουλίες υποχρεωτικού χαρακτήρα εκ μέρους της ΕΕ οι οποίες ενδέχεται να περιορίσουν αυτή την ελευθερία. Πρέπει να συγκροτηθεί ένα σύστημα το οποίο θα εξασφαλίζει την ποιότητα και τη συγκρισιμότητα των εθνικών δεδομένων. Η τρέχουσα αξιολόγηση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των Υπηρεσιών Γενικού Οικονομικού Ενδιαφέροντος που αποτελούν αντικείμενο των τομεακών οδηγιών χρήζει βελτίωσης, ενώ στην περίπτωση των Υπηρεσιών Γενικού Οικονομικού Ενδιαφέροντος που δεν διέπονται από τομεακές οδηγίες απαιτείται να καθοριστούν υποχρεώσεις αξιολόγησης βάσει μεθόδου που θα στηρίζεται στις αρχές της αυτονομίας, της πολυφωνίας και της ποιότητας. Σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να συνεχιστεί η πορεία προς τις φιλελευθεροποιήσεις χωρίς προσεκτική και συνεχή αξιολόγηση του αντικτύπου τους από οικονομικής, κοινωνικής, εδαφικής και περιβαλλοντικής πλευράς. |
Βρυξέλλες, 23 Φεβρουαρίου 2005
Ο Πρόεδρος
της Επιτροπής των Περιφερειών
Peter STRAUB
(1) ΕΕ C 73 της 23.3.2004, σελ. 7.
(2) ΕΕ C 19 της 22.1.2002, σελ. 8.
(3) ΕΕ C 43 της 18.2.2005, σελ. 13.
(4) ΕΕ C 43 της 18.2.2005, σελ. 18 .
(5) COM (2005) 24, σελ.18
(6) COM(2005) 24, σελ. 18.