30.4.2004   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 108/32

1.1

Με την παρούσα πρόταση οδηγίας — έγγρ. COM(2003) 522 — η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να συγχωνεύσει, σε ένα ενιαίο κείμενο, την οδηγία 88/77/ΕΟΚ σχετικά με τις εκπομπές καυσαερίων από κινητήρες επαγγελματικών οχημάτων και όλες τις επακόλουθες τροποποιήσεις που έχουν ήδη εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από το Συμβούλιο.

1.2

Σύμφωνα με τα αιτήματα που διατυπώνονται στα άρθρα 4 έως 7 της οδηγίας 1999/96/ΕΚ, η Επιτροπή προτείνει, επιπλέον, τρία νέα μέτρα που αφορούν, αντιστοίχως, την εισαγωγή ενσωματωμένων στο όχημα συστημάτων διάγνωσης (OBD) (1), την επιβεβαίωση της ανθεκτικότητας των συστημάτων ελέγχου των εκπομπών κινητήρων και τον έλεγχο της συμμόρφωσης της λειτουργίας των εν λόγω συστημάτων.

1.3

Η πρόταση της Επιτροπής σχετικά με τα τρία προαναφερθέντα μέτρα έχει διαφορετική διάρθρωση από τις υπάρχουσες οδηγίες που διέπουν την έγκριση τύπου των μηχανοκίνητων οχημάτων. Η πρόταση αυτή αντικατοπτρίζει τη βούληση να καταστεί αποτελεσματικότερη η διαδικασία λήψης αποφάσεων και να απλοποιηθεί η προτεινόμενη νομοθεσία, κατά τρόπο ώστε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να μπορούν να επικεντρωθούν στην πολιτική κατεύθυνση και στο περιεχόμενο, ενώ η Επιτροπή θα αναλάβει την έγκριση των κατάλληλων απαιτήσεων για την υλοποίησή τους.

1.4

Η Επιτροπή υιοθέτησε, εν προκειμένω, μία προσέγγιση πολλαπλών επιπέδων, σύμφωνα με την οποία η θέσπιση και η έγκριση της νομοθεσίας ακολουθούν δύο διαφορετικές, αλλά παράλληλες, διαδρομές. Βάσει της προσέγγισης αυτής:

1.4.1

Οι θεμελιώδεις διατάξεις θα οριστούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από το Συμβούλιο σε οδηγία που θα εγκριθεί δυνάμει του άρθρου 251 της Συνθήκης, σύμφωνα με τη διαδικασία συναπόφασης δια της οποίας τίθενται οι βασικές αρχές για τα νέα μέτρα (πρόταση που υπάγεται στη διαδικασία συναπόφασης).

1.4.2

Οι τεχνικές προδιαγραφές για την εφαρμογή των θεμελιωδών διατάξεων θα οριστούν σε οδηγία που θα εγκρίνει η Επιτροπή με την αρωγή της Κανονιστικής Επιτροπής για την Προσαρμογή στην Τεχνική Πρόοδο (πρόταση που υπάγεται στη διαδικασία επιτροπολογίας).

1.5

Το έγγραφο COM(2003) 522 αντιστοιχεί στην πρόταση οδηγίας που υπάγεται στη διαδικασία συναπόφασης (βλ. ανωτέρω, σημ. 1.4.1), ενώ η πρόταση οδηγίας που υπάγεται στη διαδικασία επιτροπολογίας (βλ. ανωτέρω, σημ. 1.4.2) δεν είναι ακόμη διαθέσιμη.

2.1

Κατά την κατάρτιση της πρότασης υπό εξέταση, η Επιτροπή προέβη σε σαφή διάκριση και διαφοροποίηση του περιεχομένου που σχετίζεται με την εισαγωγή των νέων μέτρων και του περιεχομένου που αφορά την ενοποίηση του κειμένου της οδηγίας, βάσει των τροποποιήσεων που έχουν ήδη εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από το Συμβούλιο.

2.2

Η Επιτροπή προτείνει τα νέα μέτρα που αφορούν την εισαγωγή ενσωματωμένων στο όχημα συστημάτων διάγνωσης (OBD), την επιβεβαίωση της ανθεκτικότητας των συστημάτων ελέγχου των εκπομπών κινητήρων και τον έλεγχο της συμμόρφωσης της λειτουργίας των εν λόγω συστημάτων να τεθούν σε εφαρμογή σε ημερομηνίες αντίστοιχες προς εκείνες που προβλέπονται για την έναρξη της ισχύος των ορίων εκπομπών Euro 4 και Euro 5.

2.3

Ενσωματωμένα στο όχημα συστήματα διάγνωσης (OBD) η Επιτροπή προτείνει να εισαχθούν τα συστήματα αυτά σε δύο διαδοχικά στάδια, με τις ακόλουθες ημερομηνίες έναρξης της ισχύος τους:

2.3.1

Κατά τη διάρκεια του πρώτου σταδίου, το σύστημα OBD επιβάλλεται να είναι σε θέση να αναγνωρίζει την εμφάνιση βλάβης στο σύστημα ελέγχου του κινητήρα, σε περίπτωση που οι βλάβες αυτού του είδους προκαλούν αύξηση των εκπομπών καυσαερίων πέραν των προκαθορισμένων ορίων. Επιπροσθέτως, το σύστημα αυτό πρέπει να μπορεί να εντοπίζει τυχόν «σοβαρές λειτουργικές βλάβες» των δυνητικών συστημάτων μετεπεξεργασίας των καυσαερίων, όπως τα φίλτρα σωματιδίων ή/και οι καταλύτες.

2.3.2

Κατά τη διάρκεια του δεύτερου σταδίου, το σύστημα OBD πρέπει να είναι σε θέση να αναγνωρίζει τόσο την εμφάνιση βλάβης στο σύστημα ελέγχου του κινητήρα όσο και την ενδεχόμενη μείωση των επιδόσεων του συστήματος μετεπεξεργασίας των καυσαερίων που θα μπορούσε να προκαλέσει αύξηση των εκπομπών της εξάτμισης καυσαερίων πέραν των προκαθορισμένων ορίων.

2.4.1

Η Επιτροπή προτείνει τους ακόλουθους ορισμούς για τη διάρκεια ζωής των οχημάτων (2) τα οποία θα εφοδιαστούν με κινητήρες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας:

2.4.2

Από τον Οκτώβριο του 2005, για την έγκριση τύπου ενός νέου κινητήρα, ο κατασκευαστής θα υποχρεούται να αποδεικνύει ότι τα όρια εκπομπών θα τηρούνται για χρονικό διάστημα αντίστοιχο προς τη συνολική διάρκεια ζωής που ισχύει για τον τύπο του οχήματος επί του οποίου πρόκειται να τοποθετηθεί ο κινητήρας.

2.4.3

Από τον Οκτώβριο του 2006, όλοι οι κινητήρες που θα τοποθετούνται σε καινούρια οχήματα θα πρέπει να πληρούν την απαίτηση αυτή.

2.5

Έλεγχος της συμμόρφωσης της λειτουργίας: οι προαναφερθέντες ορισμοί όσον αφορά τη διάρκεια ζωής των επαγγελματικών οχημάτων θα ισχύσουν και για τον έλεγχο της συμμόρφωσης των κινητήρων εν λειτουργία.

3.1

Η διεύρυνση της ΕΕ καθιστά επιβεβλημένη την ενοποίηση των κειμένων των κυριοτέρων οδηγιών, με στόχο την επίτευξη περισσότερης σαφήνειας και διαφάνειας. Η έγκριση της ενοποιημένης μορφής οδηγίας 88/77/ΕΚ καθίσταται, επομένως, αναγκαία και η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την προσπάθεια της Επιτροπής για την επίτευξη του εγχειρήματος αυτού.

3.2

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει το γεγονός ότι το περιεχόμενο που σχετίζεται με την ενοποίηση του κειμένου της οδηγίας δεν προϋποθέτει τη διενέργεια ειδικής συζήτησης από τη στιγμή που συμπίπτει με επιλογές οι οποίες έχουν ήδη εγκριθεί τόσο από την ίδια την ΕΟΚΕ (3) όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

3.3

Η πρόταση όσον αφορά την υιοθέτηση μίας προσέγγισης πολλαπλών επιπέδων περιλαμβάνει δύο διαφορετικές, αλλά παράλληλες, διαδρομές για τη θέσπιση και την έγκριση των τεχνικών και των νομοθετικών προτύπων.

3.3.1

Η πραγματοποίηση διάκρισης μεταξύ των θεμελιωδών διατάξεων, βάσει των οποίων διαμορφώνονται τα προτεινόμενα μέτρα, και των τεχνικών λεπτομερειών που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή τους μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην απλοποίηση και στην επιτάχυνση της νομοθετικής διαδικασίας.

3.3.2

Κατά συνέπεια, η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την προσέγγιση που επιλέγει η Επιτροπή για να προτείνει τα νέα μέτρα που αφορούν την εισαγωγή των συστημάτων OBD, την επιβεβαίωση της ανθεκτικότητας των συστημάτων ελέγχου των εκπομπών κινητήρων και τον έλεγχο της συμμόρφωσης της λειτουργίας των εν λόγω συστημάτων.

3.3.3

Οι τεχνικές λεπτομέρειες της εφαρμογής τους θα μπορέσουν έτσι να συζητηθούν και να προσδιορισθούν από τους εμπειρογνώμονες που θα τεθούν στη διάθεση της Επιτροπής από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της Επιτροπής Προσαρμογής στην Τεχνική Πρόοδο.

3.3.4

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να συνεκτιμήσει επίσης τις δυνητικές συνεισφορές τόσο της βιομηχανίας όσο και των λοιπών ενδιαφερομένων πλευρών για τον προσδιορισμό των εν λόγω τεχνικών λεπτομερειών.

3.4

Η ΕΟΚΕ οφείλει δυστυχώς να επισημάνει ότι οι προτάσεις της Επιτροπής όσον αφορά τα συστήματα OBD, την ανθεκτικότητα και την συμμόρφωση της λειτουργίας υπεβλήθησαν με σημαντική καθυστέρηση έναντι των χρονοδιαγραμμάτων που προβλέπονται από τα άρθρα 4 έως 7 της οδηγίας 1999/96/ΕΚ τα οποία προαναφέρθηκαν στο σημείο 1.2.

3.5

Η ΕΟΚΕ πρέπει, εξάλλου, να επισημάνει ότι οι ημερομηνίες έναρξης της ισχύος των προτεινόμενων μέτρων είναι εξαιρετικά και επικίνδυνα κοντινές.

3.5.1

Ενδεχόμενες καθυστερήσεις ως προς την υιοθέτηση των δύο παράλληλων οδηγιών, της οδηγίας που υπάγεται στη διαδικασία συναπόφασης και της αντίστοιχης οδηγίας που υπάγεται στη διαδικασία επιτροπολογίας, θα καθιστούσαν αδύνατο για τη βιομηχανία να αποκτήσει εγκαίρως την έγκριση τύπου των κινητήρων που αναμένεται να διατεθούν στην αγορά το 2005.

4.1

Η εισαγωγή των συστημάτων OBD στους κινητήρες των ευρωπαϊκών επαγγελματικών οχημάτων θα πραγματοποιηθεί πολύ νωρίτερα από ό,τι στις άλλες αγορές, συμπεριλαμβανομένης της αμερικανικής και της ιαπωνικής αγοράς. Κατά συνέπεια, σε αυτή την περίπτωση δεν θα υπάρχει η εμπειρία που ήταν ωστόσο διαθέσιμη κατά το προηγούμενο στάδιο, όταν τα συστήματα OBD εισήχθησαν στα επιβατηγά αυτοκίνητα.

4.2

Προκειμένου να είναι έτοιμοι το 2005, οι κατασκευαστές ευρωπαϊκών κινητήρων χρειάστηκε να αρχίσουν να ασχολούνται με το μηχανολογικό σχεδιασμό και την ανάπτυξη των συστημάτων OBD πριν από χρόνια, βάσει των δικών τους προτάσεων και των συζητήσεων στο πλαίσιο της MVEG (4), στην οποία συμμετέχουν μαζί με την Επιτροπή και εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη.

4.2.1

Εδώ και καιρό η κατάσταση έχει φτάσει σε ένα σημείο δίχως επιστροφή, όπου οι στρατηγικές στις οποίες βασίζονται τα συστήματα δεν μπορούν πλέον να τροποποιηθούν και έχουν περάσει εφεξής στο στάδιο του καθορισμού της διακρίβωσης των συστημάτων.

4.2.2

Ως εκ τούτου, η καθυστέρηση με την οποία οι δύο παράλληλες οδηγίες θα καταστούν διαθέσιμες στην οριστική τους μορφή θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνη. Η εισαγωγή απρόβλεπτων τροποποιήσεων θα δυσχέραινε την τήρηση των ημερομηνιών έναρξης της ισχύος των προβλεπόμενων μέτρων.

4.3

Η επιβεβλημένη απόδειξη της αποτελεσματικότητας των συστημάτων ελέγχου των εκπομπών προϋποθέτει την πραγματοποίηση δοκιμών για τις οποίες απαιτείται επαρκής χρόνος προειδοποίησης. Και σε αυτή την περίπτωση, η καθυστέρηση με την οποία οι δύο αυτές παράλληλες οδηγίες θα κοινοποιηθούν στην οριστική τους μορφή ενδέχεται να προκαλέσει διόλου ευκαταφρόνητες δυσχέρειες.

5.1

Η ΕΟΚΕ επικροτεί πλήρως τη νέα προσέγγιση «πολλαπλών επιπέδων» που προτίθεται να δοκιμάσει η Επιτροπή με την υπό εξέταση πρόταση οδηγίας. Η πραγματοποίηση διάκρισης μεταξύ των θεμελιωδών αρχών και των πολιτικών στόχων της νομοθεσίας, αφενός, και των τεχνικών λεπτομερειών που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή τους, αφετέρου, συνεπάγεται την απλοποίηση και την επιτάχυνση της νομοθετικής διαδικασίας.

5.2

Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι η πρόταση της Επιτροπής απαιτείται να υιοθετηθεί κατεπειγόντως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

5.3

Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί, συνεπώς, ότι το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την εξεύρεση κοινής θέσης, εντός χρονικού διαστήματος το οποίο να καθιστά δυνατή την υιοθέτηση της παρούσας πρότασης οδηγίας πριν από τον επόμενο Απρίλιο. Τυχόν περαιτέρω καθυστερήσεις θα προξενούσαν αμφιβολίες σχετικά με τη δυνατότητα τήρησης των ημερομηνιών που προβλέπονται για την έναρξη της ισχύος των προτεινόμενων μέτρων όσον αφορά την ανθεκτικότητα των συστημάτων ελέγχου και τα συστήματα OBD.