ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 58/97 για τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων

2001/0023 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 251, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την Κοινή θέση που καθόρισε το Συμβούλιο σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 58/97 για τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων

1- ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο (έγγραφο COM(2001) 38 τελικό - 2001/0023(COD)): // 25.01.2001

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής: // 11.07.2001

Ημερομηνία γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση: // 13.06.2001

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης: // 27.09.2001

Ημερομηνία έγκρισης της κοινής θέσης: // 20.06.2002

2- ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

Ο κανονισμός αριθ. 58/97 (ΕΚ, Ευρατόμ) του Συμβουλίου για τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων (κανονισμός ΣΔΕ) αποτελεί το βασικό νομοθετικό πλαίσιο για τη συλλογή, κατάρτιση, διαβίβαση και αξιολόγηση στατιστικών σχετικά με τη διάρθρωση, τις δραστηριότητες, την ανταγωνιστικότητα και τις επιδόσεις των επιχειρήσεων. Ο προτεινόμενος κανονισμός αποσκοπεί στη συμπλήρωση του κανονισμού ΣΔΕ με την προσθήκη δύο ειδικών τομεακών παραρτημάτων που αφορούν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (παράρτημα 6) και τα συνταξιοδοτικά ταμεία (παράρτημα 7). Επιπλέον, διευρύνει την κάλυψη της οριζόντιας ενότητας (παράρτημα 1) ώστε να συμπεριληφθούν οι ακόλουθες δραστηριότητες: άλλοι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί (NACE Αναθ.1 ομάδα 65.2), συνταξιοδοτικά ταμεία (NACE Αναθ.1 τάξη 66.02) και δραστηριότητες συναφείς με τις δραστηριότητες ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών (NACE Αναθ.1 τμήμα 67). Τέλος, θεσπίζει δύο πρόσθετες μεταβλητές για τον τομέα του περιβάλλοντος στο παράρτημα 2 του κανονισμού (βιομηχανία).

3- ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΗ

3.1. Συνοπτικές γενικές παρατηρήσεις αναφορικά με την κοινή θέση

Μολονότι παρεκκλίνει από την αρχική πρόταση την οποία υπέβαλε η Επιτροπή, εντούτοις η κοινή θέση διατηρεί σε μεγάλο βαθμό τις βασικές ιδέες της πρότασης της Επιτροπής, δηλαδή την επέκταση του παραρτήματος 1 στις δραστηριότητες άλλων ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών (NACE-ομάδα 65.2) και σε δραστηριότητες συναφείς με τις δραστηριότητες ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών (NACE 67), θεσπίζοντας δύο πρόσθετες μεταβλητές για τον τομέα του περιβάλλοντος στο παράρτημα 2 καθώς και δύο πρόσθετα ειδικά τομεακά παραρτήματα (παράρτημα 6 για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και παράρτημα 7 για τα συνταξιοδοτικά ταμεία).

3.2. Αποτέλεσμα των τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση

3.2.1 - Τροπολογίες που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή και ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση

Κατά την πρώτη του ανάγνωση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε διάφορες τροποποιήσεις της αρχικής πρότασης της Επιτροπής.

Στην κοινή θέση ελήφθησαν υπόψη οι ακόλουθες μεταβολές που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: τροπολογίες 1, 2, 3, 5. Η τροπολογία αριθ. 7 εγκρίθηκε μερικώς μόνο: η φράση 'για την εσωτερική αγορά' προστέθηκε στον τίτλο 'Στοιχεία για τη διεθνοποίηση' στο παράρτημα 7, τμήμα 4, παράγραφος 2 ενώ η συλλογή του χαρακτηριστικού 48 64 0, που μετονομάσθηκε σε 'Σύνολο επενδύσεων κατανεμημένων σε ευρώ και λοιπά νομίσματα' από το Συμβούλιο, κατέστη υποχρεωτική.

3.2.2. - Τροπολογίες που έγιναν δεκτές από την Επιτροπή αλλά δεν ενσωματώθηκαν στην κοινή θέση (σχετική θέση της Επιτροπής)

Η τροπολογία αριθ. 4 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη μετατροπή των προαιρετικών χαρακτηριστικών γεωγραφικής κατανομής (χαρακτηριστικά 45 31 0, 45 41 0 και 45 42 0) του παραρτήματος 6, τμήμα 4, σημείο (iii) σε υποχρεωτικά χαρακτηριστικά, δεν εγκρίθηκε από το Συμβούλιο. Από τις αντιδράσεις των Εθνικών Στατιστικών Υπηρεσιών που εκπροσωπούνται στην Ομάδα Εργασίας του Συμβουλίου κατέστη σαφές ότι οι επιβαρύνσεις που συνεπάγεται η συλλογή των εν λόγω στοιχείων από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είναι δυσανάλογες προς τη χρήση των στοιχείων. Εξάλλου, τα μέλη της επιτροπής στατιστικών για θέματα νομισματικά, χρηματοπιστωτικά και ισοζυγίου πληρωμών απέστειλαν σχετική επιστολή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τονίζοντας τη σημασία του πρόσθετου κόστους που θα προέκυπτε στην περίπτωση αυτή.

Οι τροπολογίες αριθ. 6 και 10 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τις οποίες απαλείφεται η παρατήρηση "προαιρετική διαβίβαση" αναφορικά με τα χαρακτηριστικά 11 61 0 'Αριθμός συνταξιοδοτικών συστημάτων' και 48 15 2 'Άλλες ομολογίες και άλλοι τίτλοι σταθερής απόδοσης' του παραρτήματος 7, τμήμα 4, παράγραφος 2, δεν εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο, το οποίο θεωρεί ότι η υποχρεωτική συλλογή των εν λόγω στοιχείων θα συνεπαγόταν σημαντικό πρόσθετο κόστος για τις χώρες που δεν διαθέτουν συναφείς πληροφορίες.

Η τροπολογία αριθ. 7 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απορρίφθηκε μερικώς. Το Συμβούλιο επέλεξε να παραμείνουν τα χαρακτηριστικά 11 71 0 'Αριθμός επιχειρήσεων με ασφαλισμένους σε άλλες χώρες του ΕΟΧ' και 48 65 0 'Γεωγραφική κατανομή του αριθμού των ασφαλισμένων κατά φύλο' στις δοκιμαστικές μελέτες και να μην συμπεριληφθούν στον κατάλογο των υποχρεωτικών μεταβλητών του παραρτήματος 7, τμήμα 4, παράγραφος 2, θεωρώντας ότι η συλλογή των απαραίτητων στοιχείων θα συνεπαγόταν σημαντικό πρόσθετο κόστος. Η διαθεσιμότητα των στοιχείων δεν έχει ακόμη δοκιμασθεί με την προαιρετική συλλογή στοιχείων ή με δοκιμαστική μελέτη. Δεδομένου ότι η τροπολογία αριθ. 8 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (απάλειψη των χαρακτηριστικών 11 71 0 και 48 65 0 από τον κατάλογο των δοκιμαστικών μελετών) αποτελεί λογική συνέχεια του τμήματος της τροπολογίας αριθ. 7 που απέρριψε το Συμβούλιο, το τελευταίο δεν αποδέχεται ούτε αυτή την τροπολογία.

Το Συμβούλιο δεν αποδέχεται πλήρως την τροπολογία αριθ. 9 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το χαρακτηριστικό 48 70 7 'Αριθμός συνταξιούχων γυναικών' δεν μπορεί να συμπεριληφθεί στα υποχρεωτικά χαρακτηριστικά του παραρτήματος 7, τμήμα 4, παράγραφος 2, αλλά θα συγκαταριθμηθεί στις δοκιμαστικές μελέτες. Η διαθεσιμότητα του εν λόγω στοιχείου δεν έχει ακόμη δοκιμασθεί με την προαιρετική συλλογή στοιχείων ή με δοκιμαστική μελέτη.

Η Επιτροπή θα μπορούσε να αποδεχθεί τη θέση του Συμβουλίου όσον αφορά τις ανωτέρω τροπολογίες τις οποίες πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μολονότι η αποδοχή των εν λόγω τροπολογιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα είχε ως αποτέλεσμα τη διαθεσιμότητα στοιχείων που θα ήταν χρήσιμα για την αξιολόγηση της ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τα συνταξιοδοτικά ταμεία καθώς και θέματα που αφορούν τα δύο φύλα σε σχέση με τα συνταξιοδοτικά ταμεία, εντούτοις η Επιτροπή αναγνωρίζει το γεγονός ότι η συλλογή των εν λόγω στοιχείων θα συνεπαγόταν σημαντικό πρόσθετο κόστος. Εξάλλου, η Επιτροπή συμφωνεί ότι η διαθεσιμότητα ορισμένων από τα ανωτέρω χαρακτηριστικά, η οποία δεν έχει ακόμη δοκιμασθεί με την προαιρετική συλλογή στοιχείων ή με δοκιμαστική μελέτη, θα μπορούσε να αξιολογηθεί αποτελεσματικότερα μέσω μιας δοκιμαστικής μελέτης. Η συγκαταρίθμηση των εν λόγω χαρακτηριστικών στις δοκιμαστικές μελέτες θα παράσχει επίσης τη δυνατότητα να συμπεριληφθούν στον κανονισμό ως υποχρεωτικές μεταβλητές σε μεταγενέστερο στάδιο. Δεδομένου ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει τη σημασία των στοιχείων για τα συνταξιοδοτικά ταμεία κατανεμημένων τόσο κατά φύλο όσο και γεωγραφικά, έχει δοθεί σαφής προτεραιότητα στη δοκιμαστική μελέτη σχετικά με τις στατιστικές που αφορούν τα συνταξιοδοτικά ταμεία.

3.3. Ενδεχομένως, νέες διατάξεις που εισήγαγε το Συμβούλιο και σχετική θέση της Επιτροπής.

Οι τροποποιήσεις που εισήγαγε το Συμβούλιο και οι οποίες δεν συμπεριλαμβάνονταν στην αρχική πρόταση της Επιτροπής, αφορούν καταρχάς τέσσερα χαρακτηριστικά που πρέπει υποχρεωτικά να συλλέγονται για τα συνταξιοδοτικά ταμεία. Σύμφωνα με τη γνώμη των μελών της Ομάδας Εργασίας Στατιστικών ECOFIN του Συμβουλίου, η χρήση των πληροφοριών δεν αντισταθμίζει τις πρόσθετες επιβαρύνσεις τις οποίες επωμίζονται τόσο οι παροχείς στοιχείων (Εθνικές Στατιστικές Υπηρεσίες) όσο και οι επιχειρήσεις.

* Τρία χαρακτηριστικά για τα μη αυτόνομα συνταξιοδοτικά ταμεία θα περιληφθούν στις δοκιμαστικές μελέτες και όχι στις υποχρεωτικές μεταβλητές. Πρόκειται για τα χαρακτηριστικά 11 15 1 'Αριθμός επιχειρήσεων με δραστηριότητες μη αυτόνομων συνταξιοδοτικών ταμείων, κατανεμημένων κατά τάξεις μεγέθους των ασφαλισμένων', 48 40 1 'Καθαρό ποσό τεχνικών προβλέψεων μη αυτόνομων συνταξιοδοτικών ταμείων' και 48 72 0 'Αριθμός ασφαλισμένων σε μη αυτόνομα συνταξιοδοτικά ταμεία'. Ορισμένα κράτη μέλη δεν διαθέτουν στοιχεία για τα μη αυτόνομα συνταξιοδοτικά ταμεία, γεγονός που θα συνεπαγόταν πρόσθετες επιβαρύνσεις τόσο για τους παροχείς στοιχείων (Εθνικές Στατιστικές Υπηρεσίες) όσο και για τις επιχειρήσεις.

* Tο χαρακτηριστικό 'Ομολογίες και άλλοι τίτλοι σταθερής απόδοσης που εκδίδουν δημόσιες διοικήσεις' είναι προαιρετικό στην κοινή θέση του Συμβουλίου και όχι υποχρεωτικό. Το Συμβούλιο θεωρεί ότι πρόκειται για ιδιαιτέρως λεπτομερείς πληροφορίες οι οποίες δεν είναι διαθέσιμες σε όλα τα κράτη μέλη και θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα πρόσθετο κόστος.

Δεδομένου ότι η υποχρεωτική συλλογή των ανωτέρω τεσσάρων χαρακτηριστικών θα συνεπαγόταν σημαντική αύξηση των επιβαρύνσεων για τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις και τους παροχείς στοιχείων, η Επιτροπή θα μπορούσε να αποδεχθεί τις νέες διατάξεις τις οποίες προτείνει το Συμβούλιο. Η συγκαταρίθμηση των χαρακτηριστικών για τα μη αυτόνομα συνταξιοδοτικά ταμεία στις δοκιμαστικές μελέτες παρέχει τη δυνατότητα να συμπεριληφθούν στον κανονισμό ως υποχρεωτικές μεταβλητές σε μεταγενέστερο στάδιο.

Επίσης, το χαρακτηριστικό 48 64 0 'Σύνολο επενδύσεων κατανεμημένων κατά νόμισμα' μετονομάσθηκε σε 'Σύνολο επενδύσεων κατανεμημένων σε ευρώ και λοιπά νομίσματα'. Δεδομένου ότι βασικός στόχος της Επιτροπής είναι η συλλογή στοιχείων για τη μελέτη της εξέλιξης του μέρους των επενδύσεων σε ευρώ που πραγματοποιούνται από τα συνταξιοδοτικά ταμεία, η Επιτροπή θα μπορούσε να αποδεχθεί τη νέα διάταξη την οποία προτείνει το Συμβούλιο.

Εξάλλου, το πρώτο έτος αναφοράς σχετικά με τη συλλογή στοιχείων για τα συνταξιοδοτικά ταμεία θα μετατεθεί από το 2001 στο 2002. Η Επιτροπή θα μπορούσε να συμφωνήσει με τη νέα αυτή διάταξη του Συμβουλίου δεδομένου ότι αν διατηρηθεί το έτος αναφοράς 2001, τα στοιχεία του παραρτήματος 7 πρέπει να παρασχεθούν ήδη πριν από τις 31/12/2002, δηλαδή πολύ σύντομα μετά την έκδοση του κανονισμού. ως εκ τούτου, δεν θα υπάρξει ικανό χρονικό διάστημα για ενδεχόμενες προσαρμογές στα εθνικά συστήματα συλλογής στοιχείων.

Τέλος, το Συμβούλιο προτείνει επίσης την παράταση της ενδεχόμενης πρόσθετης τριετούς μεταβατικής περιόδου για τις μεταβλητές όσον αφορά τον τομέα του περιβάλλοντος κατά ένα έτος. Η απόφαση με την οποία χορηγείται η εν λόγω πρόσθετη μεταβατική περίοδος σε ένα κράτος μέλος, λαμβάνεται σύμφωνα με τη διαδικασία των επιτροπών. Η Επιτροπή θα μπορούσε να αποδεχθεί τη νέα αυτή διάταξη του Συμβουλίου.

3.4 Ενδεχομένως, προβλήματα επιτροπολογίας που ανέκυψαν κατά την έγκριση της κοινής θέσης (και της θέσης της Επιτροπής)

Ουδέν.

4- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή μπορεί εν γένει να αποδεχθεί την κοινή θέση, η οποία διατηρεί τους στόχους της πρότασης της Επιτροπής που συνίστανται στη συλλογή πρόσθετων πληροφοριών για άλλους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (NACE-ομάδα 65.2), δραστηριότητες συναφείς με τις δραστηριότητες ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών (NACE-τμήμα 67), περιβαλλοντικές δαπάνες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και συνταξιοδοτικά ταμεία.

Με την κοινή θέση διατηρείται η συγκαταρίθμηση της NACE-ομάδα 65.2 και NACE-τμήμα 67 στο παράρτημα 1. Οι δύο νέες μεταβλητές για τις περιβαλλοντικές δαπάνες θα συμπεριληφθούν στο παράρτημα 2, ενώ στη κοινή θέση προβλέπεται απλώς η δυνατότητα παράτασης της πρόσθετης μεταβατικής περιόδου κατά ένα έτος. Τόσο αναφορικά με το παράρτημα για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όσο και αναφορικά με το παράρτημα για τα συνταξιοδοτικά ταμεία, η συλλογή σημαντικού αριθμού χαρακτηριστικών παραμένει υποχρεωτική. Με τη συλλογή των εν λόγω χαρακτηριστικών διευκολύνεται η εξέταση των κυριότερων τάσεων και στους δύο τομείς, όπως η συγκέντρωση στον τραπεζικό τομέα, η ανάπτυξη των διαφόρων πηγών εισοδήματος (εισόδημα από τόκους, προμήθειες και άλλες χρηματοοικονομικές πράξεις) των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, η ανάπτυξη του τομέα των συνταξιοδοτικών ταμείων (κατά αριθμό ασφαλισμένων, εισφορές, καταβολές συντάξεων), η εξέλιξη των επενδύσεων που πραγματοποιούν τα συνταξιοδοτικά ταμεία σε διάφορα χρηματοοικονομικά στοιχεία κ.λπ. Όσον αφορά το παράρτημα 6, με την κοινή θέση εισάγονται τρία πρόσθετα προαιρετικά (και όχι υποχρεωτικά) χαρακτηριστικά σε ένα κατάλογο 61 χαρακτηριστικών για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Εξάλλου, η αποδοχή της κοινής θέσης έχει ως συνέπεια ότι από ένα κατάλογο 71 χαρακτηριστικών για τα συνταξιοδοτικά ταμεία, τρεις επιπλέον μεταβλητές καθίστανται υποχρεωτικές ενώ έξι θα υπαχθούν στις δοκιμαστικές μελέτες. Όσον αφορά τις μεταβλητές που συμπεριλαμβάνονται στις δοκιμαστικές μελέτες, παραμένει δυνατή η συγκαταρίθμησή τους στον κανονισμό ως υποχρεωτικά χαρακτηριστικά σε μεταγενέστερο στάδιο. Δεδομένης της σημασίας των πληροφοριών που αφορούν τα συνταξιοδοτικά ταμεία, η Επιτροπή σκοπεύει να ξεκινήσει τις δοκιμαστικές μελέτες στον εν λόγω τομέα όσο το δυνατόν συντομότερα.