A4-0167/97

Ψήφισμα σχετικά με την Ετήσια Έκθεση της Επιτροπής για τις δραστηριότητες του Ταμείου Συνοχής κατά το 1995 (COM(96)0388-C4-0509/96)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την Ετήσια Έκθεση της Επιτροπής το Ταμείο Συνοχής κατά το 1995 (COM(96)0388 - C4-0509/96),

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 29ης Ιουνίου 1995, σχετικά με την ετήσια έκθεση της Επιτροπής για το χρηματοδοτικό μέσο συνοχής και το Ταμείο Συνοχής ((ΕΕ C 183 της 17.7.1995, σελ. 36)) και της 19ης Απριλίου 1996 σχετικά με τη συμπληρωματική έκθεση της Επιτροπής για το Ταμείο Συνοχής (1994) ((ΕΕ C 141 της 13.5.1996, σελ. 265)),

- έχοντας υπόψη την ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 1995,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπή Περιφερειακής Πολιτικής και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών, καθώς και της Επιτροπής Προϋπολογισμών (A4-0167/97),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκτέλεση του προϋπολογισμού του Ταμείου Συνοχής το 1995 έφθασε το 99,9% για τις πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και το 97,1% για τις πιστώσεις πληρωμών και επισημαίνοντας ότι τα ποσοστά για το σύνολο του προϋπολογισμού του ιδίου οικονομικού έτους ήσαν 92,80% και 87% αντιστοίχως, και για το σύνολο των διαρθρωτικών πόρων 91,24% και 80,16%,

Β. λαμβάνοντας υπόψη την επιτευχθείσα το 1995 ισορροπία μεταξύ των δύο τομέων της παρέμβασης του Ταμείου Συνοχής, δηλαδή το περιβάλλον και τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών, που έλαβαν αντιστοίχως το 48,48% και 51,52% της συνολικής χρηματοδότησης, αν και στους δύο αυτούς τομείς εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες διαφορές στις χώρες συνοχής, και αν και στην έκθεση της Επιτροπής λείπει ο συνολικός ισολογισμός των συνεπειών προς το περιβάλλον και της συμβολής για μία σταθερή ανάπτυξη των διαρθρωτικών μέτρων και στους δύο τομείς παρέμβασης,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παρεχόμενα στοιχεία επιβεβαιώνουν τη συγκέντρωση των περιβαλλοντικών ενισχύσεων του Ταμείου κατά κύριο λόγο στην εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με την ύδρευση και τον έλεγχο ποιότητας των υδάτων και σε μικρότερο βαθμό στην επεξεργασία λυμάτων, και επισημαίνοντας ότι τα έργα του είδους αυτού αντιπροσωπεύουν το 99,7% των ενισχύσεων στην Ιρλανδία, το 95% στην Πορτογαλία, το 94% στην Ελλάδα, αλλά μόνο το 65,23% στην Ισπανία,

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών εξακολουθεί να παρατηρείται μια υπερβολική συγκέντρωση των ενισχύσεων στη χρηματοδότηση οδών-αυτοκινητοδρόμων που απορροφούν το 75,2% των συνολικών πιστώσεων, ενώ η χρηματοδότηση των σιδηροδρόμων είναι μειωμένη και εκείνη των λιμένων και αερολιμένων ουσιαστικώς οριακή, με ποσοστά 6,1% και 2,1% , αντιστοίχως,

E. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ταμείο Συνοχής έχει ως ουσιαστική αποστολή του τη συμβολή στην προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, δηλαδή στην καταπολέμηση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων, και εκτιμώντας ότι οι εν λόγω ανισότητες σημειώνουν έξαρση στο εσωτερικό των δικαιούχων κρατών μελών,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ταμείο Συνοχής αποσκοπεί επίσης στη στήριξη των δημοσιονομικών προσπαθειών των δικαιούχων κρατών μελών για την επίτευξη των κριτηρίων της ονομαστικής σύγκλισης ενόψει του ενιαίου νομίσματος, και ότι για το λόγο αυτό υπόκειται στην αρχή της υπό όρους χρηματοδότησης,

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 6 του κανονισμού του Ταμείου πάσχει από μια κάποια ασάφεια σε ό,τι αφορά την εφαρμογή της αρχής της υπό όρους χρηματοδότησης, και έχοντας υπόψη ότι η Επιτροπή ενέκρινε στις 20 Δεκεμβρίου 1995 τους κανόνες για την πρακτική εφαρμογή αυτής της αρχής, κανόνες οι οποίοι δεν του κοινοποιήθηκαν ούτε και ανακοινώθηκαν δημοσίως,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόκειται για την πρώτη Ετήσια Έκθεση που παρέχει στοιχεία σχετικά με τον αντίκτυπο της δραστηριότητας του Ταμείου Συνοχής σε ό,τι αφορά την απασχόληση, αλλά η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα στοιχεία που αναφέρονται είναι μάλλον ανακριβή και αναξιόπιστα,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Συμβούλιο του Δουβλίνου ανέλαβε την τήρηση των δεσμεύσεων του «συμφώνου σταθερότητας», το οποίο διατηρεί την απαίτηση για ένα υψηλό επίπεδο μακροοικονομικής σταθερότητας ενόψει της Νομισματικής Ένωσης,

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι χώρες συνοχής έχουν τηρήσει τη ρήτρα υπαγωγής σε όρους και έχουν κάνει ουσιαστικά βήματα προς την εκπλήρωση των στόχων σύγκλισης,

1. θεωρεί ικανοποιητική την εκτέλεση του προϋπολογισμού του Ταμείου Συνοχής κατά το 1995 και επιδοκιμάζει την πρόοδο που διαπιστώνεται όσον αφορά την επίτευξη συνολικής ισορροπίας σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση των δύο τομέων παρέμβασης του Ταμείου, δηλαδή το περιβάλλον και τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών[semigr ] επαναλαμβάνει, ωστόσο, την ανάγκη να διορθωθούν ορισμένες εθνικές ανισορροπίες που διαπιστώνονται, και συγκεκριμένα στην Ελλάδα εις βάρος του τομέα των μεταφορών, και στην Πορτογαλία εις βάρος του περιβαλλοντικού τομέα[semigr ]

2. επιδοκιμάζει τη βελτιωμένη εκπόνηση της έκθεσης η οποία θα έχαιρε ακόμη μεγαλύτερης εκτιμήσεως άν η Επιτροπή επιδείκνυε, κατά τη διαχείριση των διαρθρωτικών ταμείων και κατά τη διάθεση των πόρων τους, την ίδια επιμέλεια που επέδειξε κατά την εκπόνηση της έκθεσης.

3. επιβεβαιώνει τη γνωμοδότησή του σύμφωνα με την οποία η ισορροπία στην κατανομή της χρηματοδότησης μεταξύ των δύο τομέων της παρέμβασης πρέπει να επιτυγχάνεται στη συνολική περίοδο της εξαετούς ισχύος του Ταμείου στο καθένα από τα δικαιούχα κράτη μέλη και να ερμηνεύεται ως ευέλικτη αρχή[semigr ]

4. λαμβάνει υπό σημείωση το ότι η Επιτροπή δεν είχε στοιχεία στη διάρκεια του 1995 για περιπτώσεις απάτης στα χρηματοδοτηθέντα από το Ταμείο Συνοχής έργα και ότι περιορίζεται στην επισήμανση ορισμένων μόνον διοικητικών και διαδικαστικών παρατυπιών[semigr ]

5. επαναλαμβάνει την υποστήριξή του για τη δεδηλωμένη στρατηγική της Επιτροπής να επικεντρώσει τις περιβαλλοντικές παρεμβάσεις στην εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών σε ό,τι αφορά την ύδρευση και τον έλεγχο ποιότητας υδάτων και την επεξεργασία λυμάτων[semigr ] εκτιμά ότι πρέπει να αυξηθεί η χρηματοδότηση έργων στην Ισπανία τα οποία εντάσσονται στην εν λόγω στρατηγική[semigr ] επισημαίνει, ωστόσο, τη δυνατότητα να γίνουν δεκτά και άλλα περιβαλλοντικά σχέδια (για παράδειγμα σε ό,τι αφορά την καταπολέμηση της διάβρωσης και της ερήμωσης και την υποστήριξη της αναδάσωσης), εμμένοντας εξάλλου στην ανάγκη να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στις παρεμβάσεις που έχουν ως αντικείμενο την επεξεργασία λυμάτων[semigr ]

6. πιστεύει ότι ο όρος «περιβάλλον» ερμηνεύεται με εξαιρετικά αόριστο τρόπο από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή με αποτέλεσμα να μην αντιμετωπίζονται με τη δέουσα προσοχή σχέδια που αφορούν την καταπολέμηση της διάβρωσης, την αναδάσωση, τη διατήρηση της φύσης και την προστασία των φυσικών οικοτόπων[semigr ] ζητεί να υποστηριχθούν σχέδια που υλοποιούν την οδηγία περί φυσικών οικοτόπων (habitat) και το δίκτυο Φύση 2000[semigr ]

7. Η Επιτροπή οφείλει να ενθαρρύνει την υποβολή περαιτέρω σχεδίων που αποσκοπούν στην πρόληψη της ρύπανσης που προέρχεται από βιομηχανικές πηγές και την ανάπτυξη σύγχρονων μεθόδων διάθεσης, επεξεργασίας και διαχείρισης των αποβλήτων στις περιοχές όπου αυτές δεν κρίνονται σήμερα ικανοποιητικές.

8. ζητεί από την Επιτροπή να χρησιμοποιήσει την επιρροή της ώστε στο μέλλον να αυξηθεί ο αριθμός των μέτρων για την πρόληψη της ρύπανσης και για τον περιβαλλοντικό προσανατολισμό έναντι των διορθωτικών μέτρων[semigr ]

9. εκφράζει τη λύπη του για το δυσανάλογα μεγάλο μερίδιο που αντιπροσωπεύει η χρηματοδότηση οδικών έργων στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών και εκτιμά ότι η ανισότητα αυτή αντίκειται στο στόχο της ενσωμάτωσης της περιβαλλοντικής διάστασης στην κοινοτική πολιτική μεταφορών[semigr ] ζητεί, συνεπώς, από την Επιτροπή και τα δικαιούχα κράτη να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στα μέσα μεταφοράς που επιβαρύνουν λιγότερο το περιβάλλον, αυξάνοντας τους χρηματοδοτικούς πόρους για τους σιδηροδρόμους, τους λιμένες και τους αερολιμένες[semigr ]

10. υπενθυμίζει ότι οι θαλάσσιες και εναέριες μεταφορές έχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα για τις περιοχές της περιφέρειας και διαπιστώνει με ανησυχία την ελάχιστη ή και ανύπαρκτη προσοχή που δίδεται στις περιοχές αυτές και κυρίως στις ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιφέρειες κατά την εφαρμογή των παρεμβάσεων του Ταμείου Συνοχής, παρά την προτεραιότητα της οποίας πρέπει να τυγχάνουν σύμφωνα με το άρθρο 129 Β της Συνθήκης ΕΚ το αναφερόμενο στη δημιουργία των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών[semigr ]

11. συμφωνεί με την ευκαμψία που επέδειξε η Επιτροπή εγκρίνοντας ορισμένα προγράμματα κόστους κάτω των 10 εκατομμυρίων ECU, στο μέτρο που η τακτική αυτή δύναται να επιτρέψει την αύξηση των επενδύσεων του Ταμείου σε προγράμματα που προορίζονται για τις ολιγότερο ανεπτυγμένες και άκρως απομακρυσμένες περιφέρειες των δικαιούχων κρατών μελών και να αποτρέψει μια υπερβολική συγκέντρωση των επενδύσεων στις ευπορότερες περιοχές τους, πρακτική η οποία ενδεχομένως έχει συντελέσει στην όξυνση των αποκλίσεων που διαπιστώνονται εντός των χωρών του Ταμείου Συνοχής[semigr ]

12. εκτιμά ότι παρά το γεγονός ότι η Επιτροπή, για τεχνικούς και διαχειριστικούς λόγους, προτιμά μερικά μεγάλα σχέδια έναντι των πολλών και μικρών, αμφότερα τα είδη σχεδίων πρέπει να τύχουν της αυτής προσοχής για τους εξής λόγους:

α) τα περιβαλλοντικά σχέδια, έχοντας υπόψη τον χαρακτήρα τους, είναι συχνά πολύ μικρού μεγέθους[semigr ]

β) τα μικρά σχέδια αναγνωρίζονται ευκολότερα από τον πολίτη[semigr ]

γ) τα εν λόγω σχέδια χαρακτηρίζονται συχνά από καλή σχέση κόστους- ωφελειών,αν και οι ωφέλειες αυτές δεν είναι δυνατόν πάντοτε να αποτυπωθούν σε αριθμούς

13. αναγνωρίζει και επιβεβαιώνει ότι το Ταμείο Συνοχής δεν έχει περιφερειακή εφαρμογή, αλλά ζητεί για μία ακόμη φορά από την Επιτροπή να το ενημερώσει σχετικά με τη χρηματοδότηση έργων στις περιοχές του στόχου 1 της Ισπανίας, που είναι το μόνο δικαιούχο κράτος του οποίου η επικράτεια δεν καλύπτεται ολόκληρη από τον εν λόγω στόχο[semigr ]

14. θεωρεί ότι, ενόψει της παρατηρούμενης στα δικαιούχα κράτη έξαρσης των εσωτερικών περιφερειακών ανισοτήτων, είναι ανάγκη να συμπεριληφθεί ανάλυση των ενδεχόμενων επιπτώσεων που έχει η λειτουργία του Ταμείου Συνοχής στις ανισότητες αυτές, στο πλαίσιο των προσπαθειών που καταβάλλονται από την Επιτροπή για την αποτίμηση της κοινωνικοοικονομικής επίπτωσής τους

15. υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι σύμφωνα με το Άρθρο 2 παράγραφος 3 του Κανονισμού 1164/94 του Συμβουλίου για τη δημιουργία του Ταμείου Συνοχής ((ΕΕ L 130 της 25.5.1994, σελ. 1))το 1996 έπρεπε να αναθεωρηθεί το κριτήριο της επιλεξιμότητας σε σχέση με το ΑΕΠ, και της ζητεί να το ενημερώσει για την έκβαση μιας τέτοιας αποτίμησης[semigr ]

16. υπογραμμίζει ότι η Επιτροπή δεν έχει ακόμη ανταποκριθεί στην απαίτησή του να το ενημερώσει σχετικά με τους κανόνες που ενέκρινε για την εφαρμογή της ρήτρας της υπό όρους χρηματοδότησης[semigr ] επαναλαμβάνει, δε, την πεποίθησή του ότι η εφαρμογή της ρήτρας αυτής πρέπει οπωσδήποτε να γίνεται κατά τρόπο συμβατό με τον πρωταρχικό στόχο του Ταμείου, δηλαδή την επίτευξη συνοχής, και ζητεί από την Επιτροπή να διαβιβάσει αμέσως τους κανόνες αυτούς στην Επιτροπή Περιφερειακής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου[semigr ]

17. επιβεβαιώνει ότι το Ταμείο Συνοχής είναι ένα χρηματοδοτικό μέσο που δημιουργήθηκε για να διασφαλίσει την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής των χωρών με κατά κεφαλήν ΑΕΠ χαμηλότερο του 90% του μέσου κοινοτικού όρου και ότι, επιπλέον, έχει ως στόχο να ενισχύει τις προσπάθειες σύγκλισης των χωρών αυτών[semigr ] θεωρεί, επίσης, απαραίτητο να διατηρηθεί η συγκεκριμένη δέσμη κριτηρίων κατά την ανάλυση της κατάστασης των κρατών μελών ενόψει των ενισχύσεων που θα προβλεφθούν στο πλαίσιο της απαραίτητης ανανέωσης του Ταμείου Συνοχής[semigr ]

18. ζητεί από το Συμβούλιο και την Επιτροπή εγγυήσεις ότι το Ταμείο Συνοχής θα εξακολουθήσει να λειτουργεί και μετά το 1999[semigr ]

19. διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι στη διάρκεια του 1995 ενισχύθηκε η δραστηριότητα των επιτροπών παρακολούθησης καθώς και η συμμετοχή σε αυτές των τοπικών και περιφερειακών αρχών αν και ορισμένες από τις περιφερειακές αρχές δεν είναι αιρετές[semigr ] θεωρεί, ωστόσο, αναγκαία τη βελτίωση των όρων της συμμετοχής αυτής ώστε να είναι πιο αποτελεσματική και, από την άποψη αυτή, κρίνει θετική τη σύσταση επιτροπών παρακολούθησης ad hoc ανά έργο[semigr ]

20. επιβεβαιώνει επίσης ότι ε ίναι ανάγκη να ενταθούν οι ενέργειες για καλύτερη ενημέρωση της κοινής γνώμης σχετικά με το Ταμείο Συνοχής και τους στόχους του, καθώς επίσης των αρχών των κρατών μελών που είναι οι δυνητικοί χρήστες του[semigr ]

21. συνιστά στην Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα[semigr ]

22. αξιολογεί θετικά τις ενέργειες στις οποίες προέβη η Επιτροπή για την αξιολόγηση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων των παρεμβάσεων που χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Συνοχής και επιθυμεί να ενημερωθεί για τα πορίσματα της μελέτης που έχει ανατεθεί στο London School of Economics and Political Science ευθύς μετά την ολοκλήρωσή της[semigr ] γνωρίζει μεν ότι το Ταμείο Συνοχής δεν έχει ρητώς ως σκοπό τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και ότι τα στοιχεία που παρέχει η Επιτροπή σχετικά με τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης δεν πρέπει να ερμηνευθούν ως άμεσος αντίκτυπος στην απασχόληση, θεωρεί ωστόσο σημαντική αυτή την ανάλυση των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων του Ταμείου Συνοχής[semigr ]

23. Οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων πρέπει να εκπονούνται από ερευνητές που δεν συμμετέχουν στο σχεδιασμό ή στην εκτέλεση του σχεδίου και η αρχή αυτή δεν πρέπει να ισχύει μόνο για το Ταμείο Συνοχής αλλά και για άλλα ευρωπαϊκά σχέδια[semigr ]

24. Η Επιτροπή καλείται να αναθέσει σε ανεξάρτητη υπηρεσία να διερευνήσει κατά πόσον η διάθεση πόρων από το Ταμείο Συνοχής είναι σύμφωνη προς τους περιβαλλοντικούς στόχους του Πέμπτου Προγράμματος Δράσης για το Περιβάλλον, κυρίως όσον αφορά την διαρκή ανάπτυξη και να εξετάσει αν πράγματι η συνδρομή του Ταμείου συμβάλλει ουσιαστικά στην εφαρμογή της κοινοτικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

25. θεωρεί ότι παρά τη διαπιστωθείσα το 1995 βελτίωση της διαχείρισης του Ταμείου, ιδίως την πρόοδο που σημειώθηκε σχετικά με τη συνεργασία με άλλους χρηματοδοτικούς τομείς και την ανάλυση και εφαρμογή των σχεδίων, είναι απολύτως απαραίτητο να επιταχυνθεί η διαδικασία εξέτασης των αιτήσεων, με τη μείωση των προθεσμιών για την απάντηση της Επιτροπής, οι οποίες συχνά υπερβαίνουν τους τρεις μήνες που προβλέπονται από τον κανονισμό του Ταμείου, και να βελτιωθεί η επικοινωνία με τις αρμόδιες εθνικές διοικήσεις, με σκοπό να διευκολυνθεί, κατά κύριο λόγο, η σωστή και πλήρως τεκμηριωμένη υποβολή των αιτήσεων και να τεθεί προληπτικώς τέρμα στην οποιαδήποτε παρατυπία[semigr ]

26. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή καθώς και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.