A4-0391/96

Ψήφισμα για τα δικαιώματα των ατόμων με ειδικές ανάγκες

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη τις αναφορές αριθ. 63/93, 648/94, 31/95, 143/95, 174/95, 488/95, 929/95, 1252/95, 35/96, 1036/95, 96/91, 661/90, 957/93, 246/94, 295/94, 488/94, 602/64, 916/94, 1107/94, 24/95, 128/95, 331/95, 431/95, 535/95, 608/95 και 984/95,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 30ής Ιουλίου 1996 σχετικά με την ισότητα ευκαιριών για τους αναπήρους, με την οποία υποβαλλόταν ένα σχέδιο ψηφίσματος του Συμβουλίου (COM(96)0406 - C4-0582/96),

- έχοντας υπόψη τους πρότυπους κανόνες των Ηνωμένων Εθνών για την εξίσωση των ευκαιριών για τα άτομα με ειδικές ανάγκες της 20ής Δεκεμβρίου 1993,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Μαΐου 1989 ((ΕΕ C 158 της 26.06.1989, σελ. 383)) σχετικά με τις γυναίκες και την αναπηρία,

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 17ης Ιουνίου 1988 σχετικά με τις μιμητικές γλώσσες για τους κωφάλαλους ((ΕΕ C 187 της 18.07.1988, σελ. 236)),

- έχοντας υπόψη τη δήλωσή του της 9ης Μαΐου 1996 για τα δικαιώματα των αυτιστικών ατόμων ((ΕΕ C 152 της 27.05.1996, σελ. 87)),

- έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 16ης Σεπτεμβρίου 1992 για τα δικαιώματα των διανοητικώς καθυστερημένων ατόμων ((ΕΕ C 284 της 02.11.1992, σελ. 49)),

- έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου (93/136/ΕΟΚ) της 25ης Φεβρουαρίου 1993 με την οποία θεσπίζεται ένα τρίτο πρόγραμμα κοινοτικής δράσης (HELIOS II)(1993-1996) για παροχή βοήθειας προς τους αναπήρους,

- έχοντας υπόψη το άρθρο 157, παράγραφος 1 του Κανονισμού του,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Αναφορών και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Νομικών θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών και της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων και Απασχόλησης (A4-0391/96),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις, 37 εκατομμύρια ανάπηροι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν απολαύουν πλήρων αστικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανάπηροι, οι οικογένειές τους και οι σύντροφοί τους υπόκεινται σε άμεσες ή έμμεσες διακρίσεις που τους αποκλείουν από τη συμμετοχή στις βασικές εκδηλώσεις της κοινωνίας και από την πλήρη ισότητα ευκαιριών και τους στερούν οικονομικές και κοινωνικές δυνατότητες,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα άτομα με ειδικές ανάγκες έχουν το δικαίωμα να ζουν ανεξάρτητα στην κοινωνία, το δικαίωμα απαγκίστρωσης από τον εγκλεισμό σε ίδρυμα και το δικαίωμα να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνία, ως πολίτες σε όλα τα θέματα που τους αφορούν[semigr ]

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανάπηροι έχουν δικαίωμα να μην πέφτουν θύματα βίας και κατάχρησης,

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη υπολείπονται άλλων ανεπτυγμένων οικονομιών διότι δεν έχουν νομοθεσία για μη διακρίσεις,

1. καλεί τα κράτη μέλη να περιλάβουν στην αναθεωρημένη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση μια ρήτρα κατά των διακρίσεων για λόγους αναπηρίας, προκειμένου να αποτελέσει μια νέα νομική βάση για κοινωνικά προγράμματα, να θεσπίσουν μέτρα για την άρση των διακρίσεων σε επίπεδο κρατών μελών και να αντιμετωπίσουν τα δικαιώματα των ατόμων με ειδικές ανάγκες ως θέμα πολιτικών δικαιωμάτων[semigr ]

2. ζητεί από τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν ώστε η ισχύουσα εθνική νομοθεσία σχετικά με τις μη διακρίσεις κατά ατόμων με ειδικές ανάγκες να τηρείται αυστηρά[semigr ]

3. καλεί την Επιτροπή, μετά από την αξιολόγηση του προγράμματος HELIOS ΙΙ, να υποβάλει νέο πρόγραμμα δράσης σχετικά με την εξίσωση ευκαιριών για τους αναπήρους στο πλαίσιο των πρότυπων κανόνων της 20ής Δεκεμβρίου 1993 των Ηνωμένων Εθνών, σχετικά με την εξίσωση ευκαιριών για τα άτομα με ειδικές ανάγκες της, και να χρηματοδοτήσουν προσωρινή δραστηριότητα, σ' αυτό το πλαίσιο που έχει σχέση με τα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου και του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Αναπήρων, και την καθιέρωση μιας Διεθνούς Ημέρας για τους Αναπήρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο[semigr ]

4. κρίνει ότι, προκειμένου να βελτιωθούν οι υπάρχουσες στατιστικές σχετικά με τα ανάπηρα άτομα και τα αντίστοιχα αίτια και τον βαθμό αναπηρίας, θα πρέπει να υλοποιηθούν μελέτες και απογραφές σε όλα τα κράτη μέλη, με τη συμμετοχή των ΜΚΟ που εκπροσωπούν τους αναπήρους[semigr ] η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει τα κατάλληλα μέτρα για τον σκοπό αυτό[semigr ]

5. ζητεί από την Επιτροπή να γνωστοποιήσει ευρέως τα αποτελέσματα των εφαρμοζομένων σχεδίων στα πλαίσια των ευρωπαϊκών προγραμμάτων για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, κυρίως προς όφελος των μικρότερων φορέων για άτομα με ειδικές ανάγκες, οι οποίοι μπορούν να επωφεληθούν από μία τέτοια πληροφόρηση[semigr ]

6. καλεί τα κοινοτικά θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη να ανθεωρήσουν τις πολιτικές για θέματα πρόσβασης και απασχόλησης, λαμβάνοντας ειδικά μέτρα για να εξασφαλίζουν την πρόσβαση αυτή, και καλεί την Επιτροπή να δημοσιεύσει κώδικα καλής πρακτικής σχετικά με την απασχόληση των ατόμων με ειδικές ανάγκες, καθώς επίσης και να εξασφαλίσει ότι η αναθεώρηση της οδηγίας για τις δημόσιες προμήθειες διασφαλίζει ότι τα κοινωνικά κριτήρια αναγνωρίζονται επαρκώς στις δημόσιες συμβάσεις[semigr ]

7. επιδοκιμάζει την ανακοίνωση της Επιτροπής και το σχέδιο ψηφίσματος του Συμβουλίου σχετικά με την ισότητα ευκαιριών για άτομα με ειδικές ανάγκες, και ειδικότερα την κίνηση για ένα πλαίσιο πολιτικής που θα βασίζεται σε δικαιώματα, τόσο σε κοινοτικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο κρατών μελών[semigr ]

8. ζητεί από την Επιτροπή να προβεί, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, σε αξιολόγηση της εμβέλειας και των συγκεκριμένων αποτελεσμάτων των διαφόρων πολιτικών πρόσβασης των αναπήρων στην απασχόληση[semigr ]

9. καλεί την Επιτροπή να λάβει ενεργά μέτρα προκειμένου να δώσει τη δυνατότητα στους αναπήρους να συμμετάσχουν σε όλα τα σχετικά κοινοτικά προγράμματα και να υποβάλει έκθεση για τα μέτρα αυτά στο Κοινοβούλιο[semigr ]

10. αναγνωρίζει ότι η βασική αρμοδιότητα στα θέματα των ατόμων με ειδικές ανάγκες παραμένει στα κράτη μέλη και ότι το σημερινό πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας επιβάλλει την ανάληψη δράσης σε περιορισμένο μόνον πεδίο θεμάτων, αλλά φρονεί ότι αυτός είναι ένας λόγος παραπάνω για να χρησιμοποιηθούν τα διαθέσιμα μέσα ώστε να δοθούν καλύτερες ευκαιρίες για τα άτομα με ειδικές ανάγκες[semigr ]

11. εκφράζει την ικανοποίησή της για το ότι στο πλαίσιο της οδηγίας για την προσέγγιση των νομοθεσιών στο θέμα των ανελκυστήρων[semigr ] επετεύχθη η έγκριση τροπολογίας που εξασφλίζει την δυνατότητα χρησιμοποίησης των ανελκυστήρων από τα άτομα με ειδικές ανάγκες, πράγμα σημαντικό, δεδομένου ότι μέχρι τώρα, καμμία προδιαγραφή παρόμοιου τύπου δεν είχε ποτέ ενσωματωθεί στη νομοθεσία για ένα βιομηχανικό προϊόν[semigr ]

12. καλεί την Επιτροπή να εξακριβώσει κατά πόσο συμβαδίζει η συνιστώσα «για τους αναπήρους» σε όλα τα σχέδια νομοθετικών πράξεων, προγραμμάτων, πρωτοβουλιών και πολιτικών με τους πρότυπους κανόνες των ΗΕ σχετικά με την εξίσωση ευκαιριών για τα άτομα με ειδικές ανάγκες[semigr ]

13. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναγνωρίσουν ότι οι ανάπηροι έχουν δικαίωμα να επηρεάζουν πολιτικές και προγράμματα που τα αφορούν, και να διασφαλίσουν τη διοχέτευση επαρκών πόρων για αντιπροσωπευτικές ευρωπαϊκές και εθνικές ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στον τομέα των αναπήρων και των συγγενών των αναπήρων που δεν μπορούν να εκπροσωπηθούν και να θεσπίσει τους κατάλληλους μηχανισμούς διαβούλευσης με αυτές τις ΜΚΟ[semigr ]

14. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν νομοθετικό πλαίσιο για τη σχεδίαση προϊόντων και υπηρεσιών που θα διευκολύνουν την πρόσβαση, συμπεριλαμβανομένης και μνείας για κατάργηση των διακρίσεων για λόγους αναπηρίας στο άρθρο 100 Α της Συνθήκης ΕΚ[semigr ]

15. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα θέσπισης δεσμευτικού νομοθετικού πλαισίου για να διασφαλιστεί η καθολική πρόσβαση και η προσπελάσιμη τεχνολογία κατά τη θέσπιση του ρυθμιστικού πλαισίου στην κοινωνία των πληροφοριών[semigr ]

16. καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η διαδικασία ελευθέρωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν θα υπονομεύσει τα υπάρχοντα προϊόντα και υπηρεσίες για τους αναπήρους και ότι η διαδικασία τυποποίησης θα πρέπει να περιλάβει πρότυπα που θα είναι προσπελάσιμα και από τους αναπήρους[semigr ]

17. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι τα άτομα με ειδικές ανάγκες θα συμμετάσχουν στη διαδικασία τυποποίησης, προκειμένου να εξασφαλισθεί η πρόσβαση σε όλες τις σχετικές υπηρεσίες και προϊόντα[semigr ]

18. καλεί την Επιτροπή να διευκρινίσει κατεπειγόντως και να άρει όλους τους φραγμούς για την ελεύθερη κυκλοφορία των αναπήρων ως διακινουμένων εργαζομένων και πολιτών και, αν κριθεί αναγκαίο, να προτείνει την τροποποίηση των μέτρων[semigr ]

19. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να αποφευχθεί ο περιορισμός της κινητικότητας των τυφλών ατόμων και αυτών με προβλήματα όρασης, επιτρέποντας την ελεύθερη πρόσβαση των ειδικά εκπαιδευμένων σκυλιών τους (η οποία εμποδίζεται συχνά λόγω των διατάξεων καραντίνας κατά την είσοδο στη χώρα)[semigr ]

20. καλεί την Επιτροπή να ασχοληθεί επιτέλους σοβαρά με την υλοποίηση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των ατόμων με ειδικές ανάγκες και θεωρεί προς τον σκοπό αυτό, αναγκαία τα ακόλουθα βήματα:

- ανάλυση από την Επιτροπή του ζητήματος ως προς ποιές παροχές μπορεί να συνεχίσει να αξιώνει, σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο, ένα άτομο με ειδικές ανάγκες σε περίπτωση μετανάστευσης σε άλλο κράτος μέλος (άρθρα 48-51 Συνθήκη ΕΚ, κανονισμός 1408/71)[semigr ]

- υλοποίηση των πορισμάτων της ανάλυσης αυτής έναντι των κρατών μελών, ενδεχομένως προειδοποίηση και προσφυγή επί παραβάσει των Συνθηκών (άρθρο 169 Συνθήκη ΕΚ)[semigr ]

- εφόσον τα ανωτέρω μέτρα δεν επαρκούν, πρόταση για τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής και των προσώπων που καλύπτονται από τους κανονισμούς 1408/71 και 574/72, οι οποίες αποβλέπουν στο συντονισμό της κοινωνικής νομοθεσίας[semigr ]

- έγκριση της πρότασης σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 51 της Συνθήκης ΕΚ ή με τη διαδικασία του άρθρου 2, παράγραφος 3 της συμφωνίας για την κοινωνική πολιτική (Πρωτόκολλο αριθ. 14 στη Συνθήκη ΕΚ)[semigr ]

21. καλεί τα κράτη μέλη και τα κοινοτικά θεσμικά όργανα να διασφαλίσουν ότι όλη η σχετική πληροφόρηση διατίθεται κατά τρόπο προσπελάσιμο για τους ανάπηρους, συμπεριλαμβανομένων και των ατόμων με προβλήματα όρασης, των διανοητικά καθυστερημένων ατόμων και των κωφαλάλων[semigr ]

22. σκοπεύει να λάβει ενεργά μέτρα για να διασφαλίσει ότι τα άτομα με ειδικές ανάγκες θα μπορούν να ψηφίζουν στις εκλογές για την ανάδειξή του, να έχουν πρόσβαση στις εργασίες και τα κτήρια, και καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν παρεμφερή μέτρα[semigr ]

23. καλεί την Επιτροπή να χρηματοδοτήσει πρότυπα έργα και ανταλλαγές καλής θέλησης για την πρόληψη της βίας και της κατάχρησης σε βάρος των αναπήρων[semigr ]

24. καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει τα οικονομικά οφέλη από τα μέτρα για άρση των διακρίσεων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και να δημοσιεύσει έρευνα σχετικά με τις συνθήκες εργασίας και διαβίωσης των αναπήρων, λαμβανομένων υπόψη και των νέων μορφών εργασίας και αλληλεπίδρασης με τα κοινωνικά επιδόματα[semigr ]

25. καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για να διασφαλισθεί η επαρκής υποστήριξη των οικογενειών αναπήρων, και να διασφαλιστεί η οικονομική προστασία των ατόμων με ειδικές ανάγκες με στόχο να αποτραπεί ο αποκλεισμός τους και, μεταξύ άλλων, να αποφεύγεται η νοσηλεία σε ιδρύματα, τα οποία δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να αντικαταστήσουν το οικογενειακό περιβάλλον[semigr ]

26. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των περιθωριοποιημένων ατόμων με ειδικές ανάγκες[semigr ]

27. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αντιδράσουν σε σχέδια και πολιτικές των διπλών διακρίσεων γυναικών με ειδικές ανάγκες και να δημοσιεύουν χωριστές στατιστικές για άνδρες και γυναίκες με ειδικές ανάγκες[semigr ]

28. καλεί τα κράτη μέλη να απαγορεύσουν την απάνθρωπη και υποτιμητική μεταχείριση των αναπήρων και να διασφαλίσουν ότι οι ανάπηροι δεν εγκλείονται σε ιδρύματα λόγω της αναπηρίας τους παρά τη θέλησή τους και να ελέγχουν κατά πόσον τα άτομα με ειδικές ανάγκες που επιλέγουν να ζήσουν σε ιδρύματα απολάβουν πλήρως των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

29. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για την προώθηση της απασχόλησης των αναπήρων, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την κατάργηση των διακρίσεων,εναλλακτικών μορφών εργασίας, τη συμπερίληψη των ΜΚΟ για θέματα αναπήρων στη διαχείριση του προγράμματος HORIZON ΙΙ, καθώς και η στρατηγική της Επιτροπής για θέματα απασχόλησης να δώσει μεγαλύτερη προτεραιότητα στην απασχόληση για τους αναπήρους[semigr ]

30. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν στους τομείς της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης προκειμένου να προαχθεί η ισότητα ευκαιριών για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, και να προβεί στις κατάλληλες ενέργειες[semigr ]

31. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα και την έκθεση της επιτροπής του στα κοινοτικά θεσμικά όργανα και οργανισμούς και τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών καθώς και των κρατών που έχουν υποβάλει αίτηση προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.