Α4-0276/95

Ψήφισμα σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής που αφορά τους ίσους όρους ανταγωνισμού για τις άμεσες επενδύσεις παγκοσμίως (COM(95)0042 - C4-0118/95)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής που αφορά τους ίσους όρους ανταγωνισμού για τις άμεσες επενδύσεις παγκοσμίως (COM(95)0042 - C4- 0118/95),

- έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων του Γύρου της Ουρουγουάης, ιδιαίτερα όσον αφορά τα επενδυτικά μέτρα στον τομέα του εμπορίου (TRIM), την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας (TRIP) καθώς και τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών (GATS),

- έχοντας υπόψη την απόφαση της Διάσκεψης σ´ επίπεδο Υπουργών του ΟΟΣΑ της 24ης Μαΐου 1995 σχετικά με την έναρξη διαπραγματεύσεων για τη σύναψη πολυμερούς συμφωνίας για τις επενδύσεις μεταξύ των 25 μελών του ΟΟΣΑ με στόχο να προετοιμάσουν έως τη Διάσκεψη Υπουργών του 1997 μια συμφωνία πλαίσιο που θα χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό ελευθέρωσης,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων καθώς και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής και της Επιτροπής Ανάπτυξης και Συνεργασίας (Α4- 0276/95),

Α. επισημαίνοντας την επέκταση του όγκου των διεθνών συναλλαγών, ο οποίος μετά την κατάργηση των εμπορικών φραγμών στο πλαίσιο 8 πολυμερών διαπραγματευτικών γύρων του ΓΣΔΕ έχει αυξηθεί από το 1950 κατά 13 φορές περίπου και είχε ως αποτέλεσμα τη συνεχή ενίσχυση των συναλλαγών που οδήγησε σε μια ολοένα και ευρύτερη διεθνοποίηση των οικονομικών δραστηριοτήτων με θετικό αντίκτυπο για την ανάπτυξη και την απασχόληση αλλά και με ταυτόχρονη αύξηση των τομεακών και περιφερειακών ανισοτήτων,

Β. επισημαίνοντας ότι στο πλαίσιο της διαδικασίας διεθνοποίησης, παράλληλα με τις εμπορικές ροές, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι άμεσες ξένες επενδύσεις για την εξασφάλιση των ανταγωνιστικών θέσεων στο εξωτερικό καθώς και για το άνοιγμα νέων αγορών,

Γ. επισημαίνοντας ότι οι αρχικά άμεσες επενδύσεις αφορούσαν σχεδόν αποκλειστικά τις δυτικές βιομηχανικές χώρες, ενώ εδώ και μερικά χρόνια αποκτούν σημασία οι δυναμικές οικονομίες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής τόσο ως χορηγοί κεφαλαίων όσο και ως αποδέκτες των άμεσων επενδύσεων,

Δ. επισημαίνοντας ότι σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες και νέες βιομηχανικές χώρες, αλλά ακόμη και σε ορισμένες βιομηχανικές χώρες εφαρμόζονται πολλών ειδών διακρίσεις που περιορίζουν τις άμεσες ξένες επενδύσεις καθώς και τη μεταφορά κεφαλαίων και κερδών,

Ε. έχοντας υπόψη ότι υπάρχουν επίσης πολυάριθμοι και ποικίλοι περιορισμοί σε πολλές χώρες σχετικά με άλλες μορφές επενδύσεων και σχετικά με τη μεταφορά κεφαλαίων και κερδών, οι οποίοι ενδέχεται να επηρεασθούν από διατάξεις που αφορούν τις άμεσες επενδύσεις,

ΣΤ. έχοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ως μια από τις σημαντικότερες εμπορικές δυνάμεις παγκοσμίως φέρει ιδιαίτερη ευθύνη για τη δημιουργία δικαιότερων δομών στο διεθνές εμπόριο,

1. αναγνωρίζει την ανάγκη των επιχειρήσεων που δρούν σε διεθνές επίπεδο, για εναρμονισμένο νομικό πλαίσιο για τις επενδύσεις τους, καθώς και το δικαίωμα κάθε επί μέρους κράτους - και αυτό αφορά ιδίως τις χώρες που είναι λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομικά - για αυτόνομη οικονομική πολιτική, αναπόσπαστο στοιχείο της οποίας είναι η θέσπιση νόμων και λοιπών διατάξεων για επενδύσεις στην αλλοδαπή[semigr ]

2. εφιστά την προσοχή στην ανάγκη ότι πρέπει να δημιουργηθεί προς όφελος των επιχειρήσεων με διεθνή δράση ένα εναρμονισμένο και ανταγωνιστικά ουδέτερο νομικό πλαίσιο για τις επενδύσεις τους, με το οποίο να εξασφαλίζεται ότι το επίπεδο προστασίας θα είναι συγκρίσιμο με αυτό που ισχύει για τις επενδύσεις στο εσωτερικό της χώρας και ότι οι επιχειρήσεις αυτές θα έχουν ίση πρόσβαση στην αγορά[semigr ]

3. είναι πεπεισμένο ότι η εναρμόνιση και η ελευθέρωση των διεθνών επενδύσεων μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη εκμετάλλευση των οικονομικών πόρων καθώς και στην αύξηση της απασχόλησης και της οικονομικής ανάπτυξης, ακόμη και στις αναπτυσσόμενες χώρες, εάν συνοδεύεται από το κατάλληλο νομικό πλαίσιο και υπό την εποπτεία ενός πολυεθνικού οργάνου[semigr ]

4. εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η ελευθέρωση των άμεσων επενδύσεων, εάν δεν συνοδεύεται από τη δημιουργία πολυεθνικού νομοθετικού πλαισίου μπορεί να οδηγήσει στον αποπροσανατολισμό των διεθνών επενδύσεων με επακόλουθο το κοινωνικό και/ή το περιβαλλοντικό ντάμπιγκ[semigr ]

5. θεωρεί υπερβολικό το φόβο ότι με τις άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό και ιδιαίτερα με τη μετατόπιση επιχειρήσεων προς τις ονομαζόμενες χώρες με χαμηλούς μισθούς, θα μπορούσε να δημιουργηθεί συνεχής εξαγωγή θέσεων απασχόλησης, επειδή η μέχρι σήμερα αποκτηθείσα πείρα αποδεικνύει ότι οι μισθολογικές διαφορές δεν είναι παρά μόνο ένας από τους πολλούς παράγοντες για τις ξένες επενδύσεις[semigr ]

6. επισημαίνει στο σημείο αυτό ότι οι άμεσες επενδύσεις δεν αποτελούν μόνο εκροή κεφαλαίου αλλά και αύξηση κεφαλαίου, επειδή με τις επενδύσεις στο εξωτερικό αυξάνεται συχνά η ζήτηση επενδυτικών αγαθών και ημικατεργασμένων προϊόντων στη χώρα προέλευσης και κατά συνέπεια εξασφαλίζεται μακροπρόθεσμα η απασχόληση στους τομείς που εξαρτώνται από τις εξαγωγές[semigr ]

7. υπογραμμίζει ότι η ευρύτερη ελευθέρωση των επενδύσεων απαιτεί επειγόντως την πολυμερή εναρμόνιση όλων των υπόλοιπων προϋποθέσεων, κυρίως στον τομέα των κοινωνικών και περιβαλλοντικών διατάξεων[semigr ]

8. ζητεί κατά συνέπεια να συμπεριληφθεί η προστασία του περιβάλλοντος στους πολυμερείς εμπορικούς κανόνες και ζητεί τα κράτη μέλη του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), κυρίως δε τα κράτη μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των συνδικαλιστικών οργανώσεων, να αρχίσουν διάλογο σχετικά με τις ελάχιστες κοινωνικές απαιτήσεις, όπου όμως ο συνυπολογισμός των κοινωνικών και περιβαλλοντικών πτυχών δεν επιτρέπεται να οδηγήσει σε συγκεκαλυμμένο προστατευτισμό[semigr ]

9. εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η βελτίωση των επενδυτικών δυνατοτήτων στο εξωτερικό δεν πρέπει κατ'ανάγκη να οδηγεί σε αύξηση του ανταγωνισμού, αλλά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από τις μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις για την απόκτηση δεσπόζουσας θέσης, για διεθνείς συμφωνίες σχετικά με την προστασία των ξένων επενδύσεων ή για συγχωνεύσεις επιχειρήσεων που περιορίζουν τον ανταγωνισμό[semigr ]

10. ζητεί συνεπώς την εναρμόνιση και στον τομέα της πολιτικής του ανταγωνισμού και καλεί τα κράτη μέλη του ΠΟΕ να συμπεριλάβουν στο πλαίσιο της συμφωνίας TRIM, κατά τα προσεχή 5 έτη, διατάξεις για την πολιτική του ανταγωνισμού στο παγκόσμιο καθεστώς εμπορίου[semigr ]

11. θεωρεί ως σημαντικά στοιχεία της πολυμερούς συμφωνίας για τις άμεσες επενδύσεις:

- τη ρήτρα του μάλλον ευνοουμένου κράτους, σύμφωνα με την οποία η χώρα αποδέκτης υποχρεούται να μην επιβάλει διακρίσεις μεταξύ των επενδύσεων από τα διάφορα συμβαλλόμενα κράτη,

- την εξασφάλιση της εθνικής μεταχείρισης, σύμφωνα με την οποία η χώρα αποδέκτης υποχρεούται να μην επιβάλει διακρίσεις μεταξύ εσωτερικών και ξένων επενδύσεων,

- την υποχρέωση για την έκδοση νομοθετικών διατάξεων που θα εξασφαλίζουν την ελεύθερη μεταφορά των κεφαλαίων και των κερδών, και την προστασία από τις αντιδημοκρατικές απαλλοτριώσεις,

- την έγκριση διατάξεων για τη χρονικά περιορισμένη κινητικότητα των εργαζομένων στο πλαίσιο της εκτέλεσης των ξένων επενδύσεων και της λειτουργίας των επιχειρήσεων στο εξωτερικό, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της αγοράς εργασίας της χώρας υποδοχής,

- την αποτελεσματικότερη διαδικασία διαιτησίας[semigr ]

12. υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη μεγάλη σημασία της αποτελεσματικής προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας, σύμφωνα με την οποία η τεχνoγνωσία και οι διαδικασίες παρασκευής που μεταφέρονται στο εξωτερικό με άμεσες επενδύσεις δεν πρέπει να εκτίθενται στον αθέμιτο ανταγωνισμό, και ζητεί κατά συνέπεια όλα τα συμβαλλόμενα μέρη της ΠΟΕ να σέβονται πλήρως και εντός των καθορισθεισών προθεσμιών, τις υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί από τη συμφωνια για τα εμπορικά δικαιώματα στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας (ΤRΙP).

13. θεωρεί σκόπιμο να παρέχονται στα συμβαλλόμενα μέρη ανάλογα με το επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης, διαφορετικές προθεσμίες για την εφαρμογή των υποχρεώσεων αυτών, ώστε να δίδεται η δυνατότητα και σε αναπτυσσόμενες χώρες να συμμετέχουν ως συμβαλλόμενα μέρη[semigr ]

14. θεωρεί ότι οι διαπραγματεύσεις σε επίπεδο ΟΟΣΑ αποτελούν χρήσιμη βάση για τη σύναψη της πολυμερούς συμφωνίας για τις επενδύσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ, και θεωρεί συνεπώς ότι προσφέρεται η ευκαιρία για την προσχώρηση των κρατών που δεν είναι μέλη του ΟΟΣΑ στις εν λόγω διαπραγματεύσεις, λόγω της αύξησης των επενδύσεων στη Νοτιοανατολική Ασία, τη Λατινική Αμερική καθώς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη[semigr ]

15. θεωρεί ωστόσο ότι είναι επείγουσα ανάγκη να ληφθούν υπόψη περισσότερο απ´ ότι ως τώρα οι οικονομοπολιτικές ανάγκες των αναπτυσσομένων χωρών[semigr ]

16. υπογραμμίζει ιδίως στο σημείο αυτό την αναγκαιότητα του δυτικού επενδυτικού κεφαλαίου για τη διαδικασία οικονομικής μεταρρύθμισης στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη καθώς και στις Δημοκρατίες της ΚΑΚ και προσδοκά από τη σύναψη μιας πολυμερούς συμφωνίας επενδύσεων, την οποία θα πρέπει να συνυπογράψουν απαραιτήτως οι εν λόγω χώρες, τη βελτίωση των επενδυτικών όρων επί τόπου[semigr ]

17. υποστηρίζει ότι πρέπει να αρχίσουν σχετικές διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ και ζητεί από την Επιτροπή ως μέλος του ΠΟΕ και ως εκπρόσωπος των κρατών μελών της ΕΕ στον οργανισμό αυτό, να επιδιώξει κατά την προγραμματιζόμενη για το Δεκέμβριο 1996 Διάσκεψη Υπουργών του ΠΟΕ να ληφθεί απόφαση σχετικά με την έναρξη σχετικών διαπραγματεύσεων[semigr ]

18. επισημαίνει ότι η στενή συνάρτηση μεταξύ εμπορικών και επενδυτικών ροών, τα στοιχεία μιας πολυμερούς επενδυτικής συμφωνίας που περιέχονται ήδη στις συμφωνίες για τα επενδυτικά μέτρα στον τομέα του εμπορίου, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου και το εμπόριο υπηρεσιών, καθώς και η δυνατότητα αξιοποίησης της διαδικασίας του ΠΟΕ για τη διευθέτηση των διαφορών δικαιολογούν τη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του ΠΟΕ[semigr ]

19. επισημαίνει το γεγονός ότι οι αποφάσεις που αφορούν επενδύσεις με μακροπρόθεσμη δέσμευση στο εξωτερικό και πολλές άλλες πτυχές των διεθνών επενδυτικών εξελίξεων παρεμποδίζονται και υπονομεύονται από τις διακυμάνσεις τιμών συναλλάγματος λόγω κερδοσκοπικών πιέσεων, και ζητεί επομένως από τα διεθνή και τα εθνικά νομισματικά ιδρύματα να συνεργασθούν για τον περιορισμό των εν λόγω αποσταθεροποιητικών στοιχείων στις νομισματικές αγορές[semigr ]

20. χαιρετίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής να μεσολαβήσει για τη διαπραγμάτευση σε επίπεδο ΠΟΕ της πολυμερούς συμφωνίας σχετικά με τις άμεσες επενδύσεις και ζητεί από το Συμβούλιο να χορηγήσει εγκαίρως στην Επιτροπή σχετική διαπραγματευτική εντολή[semigr ]

21. εμμένει στο αίτημά του να βελτιωθεί η διαφάνεια και ο δημοκρατικός έλεγχος του ΠΟΕ και ζητεί για το λόγο αυτό από το Συμβούλιο και την Επιτροπή να διαβιβάσουν στην αρμόδια για θέματα εμπορικής πολιτικής επιτροπή του το σχέδιο διαπραγματευτικής εντολής πριν από την έγκρισή του[semigr ]

22. θεωρεί ότι, ενόψει της διεθνοποίησης των αγορών, τα κράτη μέλη επιβάλλεται να αποδεχθούν τον περιορισμό των εξουσιών τους σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις και άλλα συναφή θέματα, και να εξασφαλίσουν ότι οιαδήποτε επέκταση των αρμοδιοτήτων της Ένωσης στον εν λόγω τομέα θα συνοδεύεται από αυξημένη ευθύνη έναντι των δημοκρατικών οργάνων της Ένωσης, τηρώντας πλήρως την αρχή της επικουρικότητας[semigr ]

23. είναι πεπεισμένο ότι οι υφιστάμενες διμερείς επενδυτικές συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και τρίτων χωρών μπορούν να αντικατασταθούν από μια πολυμερή επενδυτική συμφωνία, κάτι που θα συνέβαλε σε μεγαλύτερη ομοιογένεια της εξωτερικής οικονομικής πολιτικής της Ένωσης[semigr ]

24. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών καθώς και στον ΟΟΣΑ και τον ΠΟΕ.