(1)

Το παράρτημα III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 καθορίζει ειδικούς κανόνες για τους υπεύθυνους επιχειρήσεων τροφίμων όσον αφορά την υγιεινή τροφίμων ζωικής προέλευσης

(2)

Η πυτιά είναι ένα μείγμα ενζύμων που χρησιμοποιείται στην παραγωγή ορισμένων τυριών. Συλλέγεται από τα στομάχια νεαρών μηρυκαστικών. Με βάση την πείρα που έχουν αποκτήσει οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων, οι ειδικές απαιτήσεις υγιεινής όσον αφορά τα στομάχια για την παραγωγή πυτιάς, οι οποίες καθορίζονται στο παράρτημα III τμήμα I κεφάλαιο IV σημείο 18 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004, θα πρέπει να τροποποιηθούν προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η συλλογή πυτιάς από νεαρά αιγοπρόβατα. Ειδικότερα, είναι σκόπιμο να επιτρέπεται να εγκαταλείπουν τα στομάχια αυτά το σφαγείο χωρίς να εκκενώνονται ή να καθαρίζονται.

(3)

Οι τεχνολογικές εξελίξεις οδήγησαν στην απαίτηση να επιτρέπεται η εκδορά, το ζεμάτισμα και η αποτρίχωση των κεφαλών και των ποδιών κατοικίδιων οπληφόρων εκτός του σφαγείου σε εξειδικευμένες εγκεκριμένες εγκαταστάσεις για περαιτέρω μεταποίηση τροφίμων. Ως πρακτική συνέπεια, θα πρέπει να επιτραπεί η μεταφορά των κεφαλών και των ποδιών κατοικίδιων οπληφόρων στις εν λόγω εγκαταστάσεις υπό ορισμένες προϋποθέσεις που εγγυώνται την ασφάλεια των τροφίμων. Συνεπώς, το παράρτημα III τμήμα I κεφάλαιο IV σημείο 18 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 θα πρέπει να τροποποιηθεί.

(4)

Σύμφωνα με το άρθρο 4 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/624 της Επιτροπής (2), ο επίσημος κτηνίατρος μπορεί να διενεργεί επιθεώρηση πριν από τη σφαγή εκτός του σφαγείου σε περίπτωση επείγουσας σφαγής κατοικίδιων οπληφόρων. Το παράρτημα III τμήμα I κεφάλαιο VI σημείο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 απαιτεί ο κτηνίατρος να διενεργεί επιθεώρηση πριν από τη σφαγή σε περίπτωση επείγουσας σφαγής. Η απαίτηση αυτή θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να συνάδει με το εν λόγω άρθρο 4 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/624 και να αναφέρεται, αντ’ αυτού, στον επίσημο κτηνίατρο.

(5)

Η βελτίωση της καλής μεταχείρισης των ζώων είναι μία από τις δράσεις που προτείνονται στη στρατηγική της Επιτροπής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» (3) για ένα δίκαιο, υγιεινό και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Ειδικότερα, μεταβάλλεται ο τρόπος κατανάλωσης κρέατος, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τους κτηνοτρόφους και τους καταναλωτές να απαιτούν ολοένα και περισσότερο να επιτρέπεται η σφαγή ορισμένων κατοικίδιων οπληφόρων στην εκμετάλλευση προέλευσης, προκειμένου να αποφευχθούν πιθανές ανησυχίες σχετικά με την καλή μεταχείριση των ζώων κατά τη συλλογή και τη μεταφορά τους.

(6)

Εκτός από την επείγουσα σφαγή, τα κατοικίδια οπληφόρα πρέπει να σφάζονται σε σφαγείο εγκεκριμένο σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004, ώστε να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση με τις υγειονομικές απαιτήσεις που ορίζονται στο παράρτημα III τμήμα I κεφάλαια ΙΙ και IV του εν λόγω κανονισμού. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών μπορούν να εγκρίνουν κινητά σφαγεία σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο. Οι εν λόγω κινητές εγκαταστάσεις μπορούν να τοποθετηθούν σε όλες τις κατάλληλες τοποθεσίες, συμπεριλαμβανομένων των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, όπου μπορούν να σφαγούν ομάδες υγιών ζώων. Σε άλλες περιστάσεις, η μεταφορά ορισμένων ζώων μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τον χειριστή ή την καλή μεταχείριση των ζώων. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να επιτρέπεται η σφαγή και αφαίμαξη στην εκμετάλλευση προέλευσης για περιορισμένο αριθμό κατοικίδιων βοοειδών και χοιροειδών και κατοικίδιων μονόπλων. Η πρακτική αυτή θα πρέπει να υπόκειται σε αυστηρούς όρους για τη διατήρηση υψηλού επιπέδου ασφάλειας των τροφίμων όσον αφορά το κρέας που προέρχεται από το εν λόγω ζώο.

(7)

Τα κατοικίδια βοοειδή και χοιροειδή και τα κατοικίδια μόνοπλα που σφάζονται στην εκμετάλλευση προέλευσης θα πρέπει να συνοδεύονται από επίσημο πιστοποιητικό που βεβαιώνει ότι έχουν τηρηθεί οι απαιτήσεις υγιεινής για τη σφαγή. Το εν λόγω επίσημο πιστοποιητικό προβλέπεται στον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2020/2235 της Επιτροπής (4).

(8)

Στις 27 Σεπτεμβρίου 2018, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) εξέδωσε δεύτερη επιστημονική γνώμη σχετικά με τις προσεγγίσεις ανάλυσης κινδύνου για ορισμένα μικρά καταστήματα λιανικής πώλησης και δωρεές τροφίμων (5). Η εν λόγω γνώμη συνιστά την κατάψυξη σε επίπεδο λιανικής πώλησης ως πρόσθετο εργαλείο για τη διασφάλιση της ασφαλούς αναδιανομής τροφίμων σε όσους τη χρειάζονται. Η διευκόλυνση των πρακτικών ασφαλούς δωρεάς τροφίμων, αφενός, προλαμβάνει τη σπατάλη τροφίμων και, αφετέρου, συμβάλλει στην επισιτιστική ασφάλεια, σύμφωνα με τους στόχους που καθορίζονται στη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» της Επιτροπής και τον γενικό στόχο της για την καθιέρωση ενός δίκαιου, υγιούς και φιλικού προς το περιβάλλον συστήματος τροφίμων στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Η κατάψυξη των τροφίμων μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέσο για τη διασφάλιση της ασφαλούς αναδιανομής τους από τράπεζες τροφίμων και άλλες φιλανθρωπικές οργανώσεις. Στην περίπτωση του λιανικού εμπορίου, επί του παρόντος δεν επιτρέπεται η κατάψυξη του κρέατος, δεδομένου ότι το κρέας που προορίζεται για κατάψυξη πρέπει να καταψύχεται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση μετά τη σφαγή ή τον τεμαχισμό σύμφωνα με το παράρτημα III τμήμα I κεφάλαιο VII σημείο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004, όσον αφορά τα κατοικίδια οπληφόρα, και το τμήμα II κεφάλαιο V σημείο 5 του ιδίου παραρτήματος όσον αφορά τα πουλερικά και τα λαγόμορφα. Ως εκ τούτου, η κατάψυξη του κρέατος θα πρέπει να επιτρέπεται υπό ορισμένες προϋποθέσεις στην περίπτωση του λιανικού εμπορίου, ώστε να εξασφαλίζεται η ασφαλής διανομή για δωρεές τροφίμων.

(9)

Στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 854/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) ορίζεται ο «εγκεκριμένος κτηνίατρος». Ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/625 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7) κατήργησε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 854/2004 και όρισε τον «επίσημο κτηνίατρο». Δεδομένου ότι ο ορισμός του «επίσημου κτηνιάτρου» στον κανονισμό (ΕΕ) 2017/625 περιλαμβάνει τον όρο «εγκεκριμένος κτηνίατρος», οι αναφορές σε «εγκεκριμένο κτηνίατρο» στο παράρτημα III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 θα πρέπει να τροποποιηθούν ώστε να αναφέρονται αντ’ αυτού στον «επίσημο κτηνίατρο».

(10)

Οι ειδικές απαιτήσεις υγιεινής για την παραγωγή και τη διάθεση στην αγορά κρέατος από αρτιοδάκτυλα εκτρεφόμενα θηλαστικά που καθορίζονται στο παράρτημα III τμήμα III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 ισχύουν μόνο για κρέας από Cervidae ή Suidae. Παρόμοιες απαιτήσεις θα πρέπει να ισχύουν και για το κρέας από άλλα αρτιοδάκτυλα εκτρεφόμενα θηλαστικά, όπως τα λάμα, ώστε να αποφεύγεται ενδεχόμενος κίνδυνος για την ασφάλεια των τροφίμων από αλλαγές στα πρότυπα κατανάλωσης λόγω αυξημένης κατανάλωσης του εν λόγω κρέατος.

(11)

Τα πτώματα και τα σπλάχνα θηραμάτων άγριων θηραμάτων μπορούν να μεταφέρονται και να αποθηκεύονται σε κέντρο συλλογής πριν από τη μεταφορά τους σε εγκατάσταση χειρισμού θηραμάτων. Θα πρέπει να θεσπιστούν ειδικοί κανόνες υγιεινής για τον χειρισμό και την αποθήκευση αυτών των πτωμάτων και σπλάχνων στα εν λόγω κέντρα συλλογής, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια των τροφίμων του εν λόγω κρέατος μέσω της τροποποίησης των απαιτήσεων υγιεινής για τα άγρια θηράματα που ορίζονται στο παράρτημα III τμήμα IV του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004.

(12)

Τα άγρια θηράματα πρέπει να μεταφέρονται το συντομότερο δυνατό σε εγκατάσταση χειρισμού θηραμάτων, αφού εξεταστούν από εκπαιδευμένο άτομο, σύμφωνα με το παράρτημα III τμήμα IV κεφάλαιο II σημείο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 όσον αφορά τα μεγάλα άγρια θηράματα και το κεφάλαιο III σημείο 3 του ιδίου τμήματος όσον αφορά τα μικρά άγρια θηράματα, ώστε να είναι δυνατή η ψύξη εντός εύλογου χρονικού διαστήματος μετά τη θανάτωση. Η απαίτηση αυτή θα πρέπει να ισχύει και για τα άγρια θηράματα στα οποία δεν πραγματοποιήθηκε εξέταση.

(13)

Το παράρτημα III τμήμα VII κεφάλαιο I σημείο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 προβλέπει ότι, όταν ένας υπεύθυνος επιχείρησης τροφίμων διακινεί παρτίδα ζώντων δίθυρων μαλακίων μεταξύ εγκαταστάσεων, η εν λόγω παρτίδα πρέπει να συνοδεύεται από έγγραφο καταγραφής. Για να εναρμονιστούν οι πληροφορίες που απαιτούνται βάσει του παραρτήματος III τμήμα VII κεφάλαιο I σημείο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004, θα πρέπει να θεσπιστεί κοινό υπόδειγμα του εγγράφου καταγραφής για τη διακίνηση ζώντων δίθυρων μαλακίων μεταξύ εγκαταστάσεων. Επιπλέον, αποτελεί κοινή πρακτική οι παρτίδες δίθυρων μαλακίων να μπορούν να αποστέλλονται και σε ενδιάμεσους φορείς εκμετάλλευσης· ως εκ τούτου, το έγγραφο καταγραφής θα πρέπει να περιλαμβάνει και αυτή τη δυνατότητα.

(14)

Σύμφωνα με το παράρτημα III τμήμα VII κεφάλαιο IV μέρος Α σημείο 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004, τα ζώντα δίθυρα μαλάκια πρέπει να πλένονται από τη λάσπη και από τις συσσωρευμένες ξένες ουσίες με καθαρό νερό, πριν από την έναρξη του καθαρισμού. Ωστόσο, για να εξοικονομηθεί νερό, δεν θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό το πλύσιμο καθαρών δίθυρων μαλακίων. Το τμήμα VII κεφάλαιο IV μέρος Α σημείο 1 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.

(15)

Τα ζώντα δίθυρα μαλάκια που διατίθενται στην αγορά δεν επιτρέπεται να περιέχουν θαλάσσιες βιοτοξίνες που υπερβαίνουν τα όρια που καθορίζονται στο παράρτημα III τμήμα VII κεφάλαιο V σημείο 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004. Η EFSA, στη γνώμη της σχετικά με τις θαλάσσιες βιοτοξίνες στα οστρακοειδή —ομάδα των πηκτενοτοξινών (8), κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν αναφορές για δυσμενείς επιδράσεις στους ανθρώπους που συνδέονται με τις τοξίνες της ομάδας των πηκτενοτοξινών (PTX). Επιπλέον, οι PTX στα οστρακοειδή συνοδεύονται πάντοτε από τοξίνες της ομάδας του οκαδαϊκού οξέος. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να διαγραφεί η αναφορά στις PTX από το παράρτημα III τμήμα VII κεφάλαιο V σημείο 2 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004.

(16)

Το άρθρο 11 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2019/624 προβλέπει ότι η ταξινόμηση των περιοχών παραγωγής και μετεγκατάστασης δεν απαιτείται όσον αφορά τη συλλογή ολοθουροειδών όταν οι αρμόδιες αρχές διενεργούν επίσημους ελέγχους στα εν λόγω ζώα σε ιχθυόσκαλες, κέντρα αποστολής και εγκαταστάσεις μεταποίησης. Το παράρτημα III τμήμα VII κεφάλαιο IX του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 θα πρέπει να τροποποιηθεί, ώστε να καταστεί δυνατή η συγκομιδή των ολοθουροειδών εκτός των κατηγοριοποιημένων περιοχών παραγωγής και μετεγκατάστασης.

(17)

Τα σκάφη θα πρέπει να είναι σχεδιασμένα και κατασκευασμένα με τρόπο που να μην προκαλούν μόλυνση των προϊόντων αλιείας με ακάθαρτα ύδατα του υδροσυλλέκτη, λύματα, καπνό, καύσιμα, έλαια, λιπαντικά ή άλλες επιβλαβείς ουσίες. Επίσης, τα κύτη, οι δεξαμενές ή οι περιέκτες που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση, την ψύξη ή την κατάψυξη αλιευτικών προϊόντων δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς εκτός από την αποθήκευση αλιευτικών προϊόντων. Τα πλοία-καταψύκτες και τα πλοία-ψυγεία θα πρέπει να είναι εξοπλισμένα με εξοπλισμό κατάψυξης επαρκούς χωρητικότητας για την όσο το δυνατόν ταχύτερη κατάψυξη σε συνεχή διαδικασία και με όσο το δυνατόν συντομότερη θερμική περίοδο αναστολής, ώστε να επιτυγχάνεται θερμοκρασία πυρήνα που δεν υπερβαίνει τους -18 °C. Δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται κύτη αποθήκευσης για την κατάψυξη προϊόντων. Οι ίδιες απαιτήσεις για τον εξοπλισμό κατάψυξης και αποθήκευσης θα πρέπει να ισχύουν και για τις χερσαίες ψυκτικές αποθήκες. Συνεπώς, το παράρτημα III τμήμα VIII κεφάλαιο I μέρος I και κεφάλαιο III μέρος Β του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 θα πρέπει να τροποποιηθούν.

(18)

Μετά από πρόσφατες απάτες σχετικά με τόνο που καταψύχεται αρχικά σε άλμη σε θερμοκρασία -9 °C και προορίζεται για κονσερβοποιία αλλά εκτρέπεται για να καταναλωθεί ως νωπό αλιευτικό προϊόν, είναι σκόπιμο να διευκρινιστεί στο παράρτημα III τμήμα VIII κεφάλαιο I μέρος II σημείο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 ότι ολόκληρα αλιευτικά προϊόντα που αρχικά καταψύχθηκαν σε άλμη στους -9 °C και προορίζονται για τη βιομηχανία κονσερβοποίησης, ακόμη και αν καταψυχθούν περαιτέρω σε θερμοκρασία -18 °C, δεν πρέπει να έχουν προορισμό διαφορετικό από τη βιομηχανία κονσερβοποίησης.

(19)

Τα συκώτια και τα αυγά των αλιευτικών προϊόντων που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση πρέπει να διατηρούνται μέσα σε πάγο, σε θερμοκρασία παραπλήσια με τη θερμοκρασία τήξης του πάγου, ή να καταψύχονται. Είναι σκόπιμο επίσης να επιτρέπεται η ψύξη των συκωτιών και των αυγών υπό συνθήκες διαφορετικές εκτός από πάγο, σε θερμοκρασία που προσεγγίζει εκείνη της τήξης του πάγου. Κατά συνέπεια, το παράρτημα III τμήμα VIII κεφάλαιο I μέρος II σημείο 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 θα πρέπει να τροποποιηθεί, ώστε να καταστεί δυνατό τα συκώτια και τα αυγά αλιευτικών προϊόντων που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση να μπορούν επίσης να ψύχονται όχι μόνο μέσα σε πάγο αλλά υπό διαφορετικές συνθήκες ψύξης.

(20)

Είναι σκόπιμο, σε περιέκτες που χρησιμοποιούνται για την αποστολή ή την αποθήκευση ασυσκεύαστων παρασκευασμένων νωπών αλιευτικών προϊόντων αποθηκευμένων μέσα σε πάγο, το νερό που προέρχεται από την τήξη του πάγου να μην παραμένει σε επαφή με αλιευτικά προϊόντα. Είναι σημαντικό, για λόγους υγιεινής, να διευκρινιστεί ότι το νερό που προέρχεται από την τήξη του πάγου όχι μόνο δεν πρέπει να παραμένει σε επαφή με τα αλιευτικά προϊόντα, αλλά και να αποστραγγίζεται. Κατά συνέπεια, το παράρτημα III τμήμα VIII κεφάλαιο III μέρος Α σημείο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να διευκρινιστεί ότι το νερό που προέρχεται από την τήξη του πάγου όχι μόνο δεν θα πρέπει να παραμένει σε επαφή με τα αλιευτικά προϊόντα, αλλά θα πρέπει να αποστραγγίζεται.

(21)

Οι ειδικοί κανόνες υγιεινής για τα βατραχοπόδαρα που καθορίζονται στο παράρτημα III τμήμα XI του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 εφαρμόζονται μόνο στα βατραχοπόδαρα του είδους RNA (οικογένεια Ranidae) σύμφωνα με τον ορισμό των βατραχοπόδαρων που παρατίθεται στο παράρτημα I σημείο 6.1 του εν λόγω κανονισμού. Οι ειδικοί κανόνες υγιεινής για τα σαλιγκάρια στο εν λόγω τμήμα εφαρμόζονται μόνο στα χερσαία γαστερόποδα των ειδών Helix pomatia Linné, Helix aspersa Muller, Helix lucorum και είδη της οικογένειας Achatinidae, σύμφωνα με τον ορισμό των σαλιγκαριών που παρατίθεται στο παράρτημα I σημείο 6.2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004. Λόγω αλλαγών στις διατροφικές συνήθειες, παράγονται επίσης και διατίθενται στην αγορά για ανθρώπινη κατανάλωση βατραχοπόδαρα και σαλιγκάρια άλλων ειδών. Συνεπώς, οι ειδικοί κανόνες υγιεινής θα πρέπει να επεκταθούν ώστε να καλύπτουν τα εν λόγω είδη, προκειμένου να διασφαλίζεται η ασφάλεια των τροφίμων που προέρχονται από αυτά τα είδη.

(22)

Το παράρτημα III τμήμα XII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 καθορίζει ειδικές απαιτήσεις θερμοκρασίας για την αποθήκευση καταλοίπων ζωικού λίπου που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση. Οι τεχνολογικές εξελίξεις επέτρεψαν ορισμένες τεχνικές συσκευασίας, όπως οι συσκευασίες σε κενό αέρος για τις οποίες δεν απαιτούνται ειδικές απαιτήσεις θερμοκρασίας για τη διασφάλιση της ασφάλειας των τροφίμων που προέρχονται από κατάλοιπα ζωικού λίπους. Ως εκ τούτου, οι εν λόγω συνθήκες θερμοκρασίας θα πρέπει να διαγραφούν, ενώ ο υπεύθυνος της επιχείρησης τροφίμων θα πρέπει να διασφαλίζει την ασφάλεια των τροφίμων που προέρχονται από τα κατάλοιπα ζωικού λίπους με ορθές πρακτικές υγιεινής και διαδικασίες που βασίζονται στις αρχές της ανάλυσης κινδύνων και κρίσιμων σημείων ελέγχου (HACCP) σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 852/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9).

(23)

Κατά συνέπεια, πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως το παράρτημα III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004,