(1)

Σκοπός της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ είναι να δημιουργήσει, στον τομέα της φορολόγησης της αλκοόλης, τις συνθήκες που εξασφαλίζουν την εγκαθίδρυση και τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Το άρθρο 27 παράγραφος 1 της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ προσδιορίζει τα προϊόντα που καλύπτονται από την εν λόγω οδηγία, τα οποία απαλλάσσονται από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης από τα κράτη μέλη. Το άρθρο 27 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ προβλέπει απαλλαγή για τα μετουσιωμένα προϊόντα που καλύπτονται από την εν λόγω οδηγία και χρησιμοποιούνται για την παρασκευή οποιουδήποτε προϊόντος μη προοριζόμενου για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Το σύστημα που προβλέπεται στην οδηγία 92/83/ΕΟΚ είναι αυτό της αμοιβαίας αποδοχής: εφόσον ένα προϊόν που εμπίπτει στο άρθρο 27 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ έχει απαλλαγεί από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης σε οποιοδήποτε κράτος μέλος, μπορεί να κυκλοφορεί ελεύθερα σε ολόκληρη την Ένωση χωρίς να υπόκειται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης. Το άρθρο 27 παράγραφος 5 της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ επιτρέπει στα κράτη μέλη να αρνηθούν να χορηγήσουν την εν λόγω απαλλαγή εάν το σχετικό προϊόν μπορεί να προκαλέσει φοροδιαφυγή, φοροαποφυγή ή κατάχρηση.

(2)

Με επιστολή της 3ης Ιουνίου 2016, η Λιθουανία κοινοποίησε στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 5 της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ, την άρνησή της να χορηγήσει απαλλαγή από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης που προβλέπεται στο άρθρο 27 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ για την αιθυλική αλκοόλη που υφίσταται μετουσίωση με ισοπροπυλική αλκοόλη με ποσότητα 10 λίτρων ή λιγότερο ανά 1 εκατόλιτρο απόλυτης αιθυλικής αλκοόλης που χρησιμοποιείται σε ορισμένα προϊόντα στοματικής υγιεινής και καλλυντικά με αλκοόλη (στο εξής: τα υπό εξέταση προϊόντα). Η Λιθουανία είναι της γνώμης ότι τα υπό εξέταση προϊόντα έχουν προκαλέσει φοροδιαφυγή, φοροαποφυγή και κατάχρηση στη Λιθουανία.

(3)

Η Επιτροπή διαβίβασε την ανακοίνωση της Λιθουανίας στα άλλα κράτη μέλη στις 15 Ιουνίου 2016 και τα κάλεσε να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

(4)

Στη συνεδρίαση της επιτροπής ειδικών φόρων κατανάλωσης που πραγματοποιήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2016, τα κράτη μέλη συμφώνησαν ότι η ομάδα έργου Fiscalis σχετικά με τις ρυθμίσεις για την ολοκλήρωση των εργασιών για την αλκοόλη που έχει υποστεί πλήρη ή μερική μετουσίωση πρέπει να εξετάσει τις συνθέσεις μετουσίωσης για καλλυντικά προϊόντα και προϊόντα προσωπικής φροντίδας και να γνωμοδοτήσει σχετικά με τη σύνθεση που είναι κατάλληλη για τα εν λόγω προϊόντα. Η επιτροπή ειδικών φόρων κατανάλωσης πρέπει να επανεξετάσει το θέμα μετά την έκδοση γνώμης από την ομάδα έργου Fiscalis. Η ομάδα έργου Fiscalis επισήμανε ότι η ίδια σύνθεση με εκείνη που χρησιμοποιείται στα υπό εξέταση προϊόντα χρησιμοποιείται σε πολλά άλλα προϊόντα τα οποία δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο. Ωστόσο, τα άλλα προϊόντα δεν έχουν προκαλέσει φοροδιαφυγή, φοροαποφυγή ή κατάχρηση. Επομένως, θα ήταν δυσανάλογο να φορολογηθούν όλα τα προϊόντα που έχουν υποστεί μετουσίωση με τη σύνθεση αυτή. Ως εκ τούτου, με επιστολή της 21ης Ιανουαρίου 2019, η Επιτροπή κάλεσε τη Λιθουανία να παράσχει λεπτομερή περιγραφή των υπό εξέταση προϊόντων και όχι της σύνθεσης μετουσίωσης.

(5)

Με επιστολή της 21ης Αυγούστου 2019, η Λιθουανία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τα υπό εξέταση προϊόντα. Η Επιτροπή διαβίβασε τις πληροφορίες αυτές στα άλλα κράτη μέλη. Στην επιστολή της, η Λιθουανία εξήγησε ότι τα υπό εξέταση προϊόντα είναι τα προϊόντα στοματικής υγιεινής με τις εμπορικές ονομασίες «Classic» και «Crystal» και τα καλλυντικά με αλκοόλη με τις εμπορικές ονομασίες «Yellow», «Citrus», «Green», «Citrina», «Red», «Avietė», «Blue» και «Juodieji serbentai», με κατ’ όγκο αλκοολικό τίτλο περίπου 20 % ή 60 %, αντίστοιχα. Τα υπό εξέταση προϊόντα δεν χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς υγιεινής ή για τους καλλυντικούς σκοπούς που αναφέρονται στην ετικέτα. Σύμφωνα με την επιστολή, οι οικονομικοί φορείς διαθέτουν τα προϊόντα αυτά σε ευάλωτες ομάδες του λιθουανικού πληθυσμού προς κατανάλωση ως αλκοολούχα ποτά που προκαλούν μέθη, χωρίς να αφαιρούν την τοξική μετουσιωτική ουσία, η οποία είναι επιβλαβής για την ανθρώπινη υγεία. Τα υπό εξέταση προϊόντα χρησιμοποιούνται για ανθρώπινη κατανάλωση και, ως εκ τούτου, η Λιθουανία θεωρεί ότι δεν θα πρέπει να τύχουν απαλλαγής από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης. Στην επιστολή της, η Λιθουανία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κατάσταση αυτή προκαλεί κατάχρηση κατά την έννοια του άρθρου 27 της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ.

(6)

Επιπλέον, η Λιθουανία εκτίμησε ότι, από το 2009 έως το 2016, ο συνολικός όγκος των υπό εξέταση προϊόντων που πωλήθηκαν στη λιθουανική αγορά ανερχόταν περίπου σε 1 500 000 λίτρα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε απώλεια εσόδων από ειδικούς φόρους κατανάλωσης περίπου 11 500 000 EUR, ήτοι στο 1 % των συνολικών εσόδων από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης από την αιθυλική αλκοόλη στη Λιθουανία κατά την εν λόγω περίοδο. Στην επιστολή της, η Λιθουανία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κατάσταση αυτή προκαλεί κατάχρηση, φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή κατά την έννοια του άρθρου 27 της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ.

(7)

Κατά τη συνεδρίαση της επιτροπής ειδικών φόρων κατανάλωσης που πραγματοποιήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2019, τα κράτη μέλη συζήτησαν τη φορολόγηση των προϊόντων και τα στοιχεία που προσκόμισε η Λιθουανία για να αποδείξει την ύπαρξη φοροδιαφυγής, φοροαποφυγής και κατάχρησης. Τα κράτη μέλη εξέφρασαν την υποστήριξή τους στην αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού στη Λιθουανία. Επιπλέον, τα κράτη μέλη εξέφρασαν την υποστήριξή τους στην αντιμετώπιση του σοβαρού κινδύνου να μπορούν οι οικονομικοί φορείς να τροποποιούν εύκολα την εμπορική ονομασία των υπό εξέταση προϊόντων ή να προβαίνουν σε άλλες τροποποιήσεις προκειμένου να παρακάμπτουν τις αρνήσεις χορήγησης απαλλαγής βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ.

(8)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η κατανάλωση των υπό εξέταση προϊόντων ως αλκοολούχων ποτών που προκαλούν μέθη συνιστά ακατάλληλη χρήση με σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία και τα φορολογικά έσοδα.

(9)

Οι οικονομικοί φορείς που εμπορεύονται τα εν λόγω προϊόντα επωφελούνται από καθεστώς ειδικών φόρων κατανάλωσης ευνοϊκότερο από εκείνο που ισχύει για τα αλκοολούχα ποτά. Η Λιθουανία έχει επίσης αποδείξει τη σημαντική απώλεια εσόδων από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης από την αιθυλική αλκοόλη που χρησιμοποιείται στα υπό εξέταση προϊόντα. Με βάση τα στοιχεία που υπέβαλε η Λιθουανία, τα οποία είναι εκ φύσεως δύσκολο να εξευρεθούν, και με βάση τις εκτιμήσεις για την απώλεια εσόδων από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα υπό εξέταση προϊόντα προκαλούν φοροδιαφυγή, φοροαποφυγή και κατάχρηση.

(10)

Δεδομένου ότι τα υπό εξέταση προϊόντα προκαλούν φοροδιαφυγή, φοροαποφυγή και κατάχρηση, θα πρέπει να επιτραπεί στη Λιθουανία να αρνηθεί να χορηγήσει απαλλαγή βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ στα εν λόγω προϊόντα.

(11)

Επιπλέον, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι οι οικονομικοί φορείς που παρασκευάζουν τα υπό εξέταση προϊόντα θα μπορούσαν εύκολα να παρακάμψουν την άρνηση χορήγησης απαλλαγής βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας 92/83/ΕΟΚ τροποποιώντας ένα στοιχείο των υπό εξέταση προϊόντων, όπως το εμπορικό σήμα. Για να αποφευχθεί αυτή η δυνατότητα παράκαμψης, θα πρέπει επίσης να επιτραπεί στη Λιθουανία να αρνηθεί να χορηγήσει τέτοια απαλλαγή σε οποιαδήποτε άλλα παρόμοια υγρά καλλυντικά με αλκοόλη και υγρά προϊόντα στοματικής υγιεινής που καταναλώνονται ως αλκοολούχα ποτά.

(12)

Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής ειδικών φόρων κατανάλωσης,

α)

τα προϊόντα στοματικής υγιεινής με κατ’ όγκο αλκοολικό τίτλο άνω του 20 % με τις εμπορικές ονομασίες «Classic» και «Crystal»·

β)

τα καλλυντικά με αλκοόλη με κατ’ όγκο αλκοολικό τίτλο άνω του 60 % με τις εμπορικές ονομασίες «Yellow», «Citrus», «Green», «Citrina», «Red», «Avietė», «Blue» και «Juodieji serbentai».