(1)

Με επιστολή της 24ης Σεπτεμβρίου 2015, η Ρουμανία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι τον Ιούνιο του 2013 μετοχοποίησε δημόσιο χρέος ύψους 1 669 εκατ. RON (περίπου 363 εκατ. EUR (2)) το οποίο όφειλε η Societatea Națională de Transport Feroviar de Marfa CFR SA (στο εξής: CFR Marfă), μια κρατική εταιρεία σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών, στη CFR Infrastructură, έναν κρατικό διαχειριστή σιδηροδρομικών υποδομών, διάφορους φορείς κοινωνικής ασφάλισης και φορολογικές αρχές (3). Βάσει των πληροφοριών που παρασχέθηκαν από τη Ρουμανία, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει αυτεπάγγελτη διαδικασία έρευνας για τα μέτρα υπέρ της CFR Marfă, η οποία καταχωρίστηκε ως υπόθεση κρατικής ενίσχυσης αριθ. SA.43549 (2015/CP).

(2)

Με επιστολές της 17ης Νοεμβρίου 2015, της 6ης Ιουλίου 2016 και της 6ης Απριλίου 2017, η Επιτροπή ζήτησε πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα υπέρ της CFR Marfă. Η Ρουμανία ανταποκρίθηκε στο αίτημα αυτό με επιστολές της 24ης Δεκεμβρίου 2015, της 10ης και 11ης Αυγούστου 2016 και της 12ης Μαΐου 2017. Η Ρουμανία προέβη επίσης σε εκ των προτέρων γνωστοποίηση της μετοχοποίησης χρεών στις 5 Οκτωβρίου 2016 και η εκ των προτέρων γνωστοποίηση της Ρουμανίας συγχωνεύθηκε με την προαναφερόμενη αυτεπάγγελτη έρευνα κρατικής ενίσχυσης.

(3)

Στις 6 Μαρτίου 2017 η Επιτροπή έλαβε επίσημη καταγγελία (στο εξής: καταγγελία) από την Ένωση Ιδιωτικών Επιχειρήσεων Σιδηροδρομικών Εμπορευματικών Μεταφορών της Ρουμανίας [στο εξής: καταγγέλλουσα ή OPSFPR (Organizația Patronală a Societăților Feroviare Private din Romania)] (4), η οποία εκπροσωπεί τα συμφέροντα ιδιωτικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στη Ρουμανία. Η καταγγελία, μαζί με αίτημα για παροχή περισσότερων τεχνικών πληροφοριών, εστάλη στη Ρουμανία στις 6 Απριλίου 2017. Η Ρουμανία διατύπωσε παρατηρήσεις σχετικά με την καταγγελία στις 12 Μαΐου 2017.

(4)

Στις 19 Σεπτεμβρίου η καταγγέλλουσα υπέβαλε στην Επιτροπή προσθήκη στην καταγγελία. Η μη εμπιστευτική εκδοχή της προσθήκης διαβιβάστηκε στη Ρουμανία για τη διατύπωση παρατηρήσεων. Η Ρουμανία απάντησε στις 6 Οκτωβρίου 2017.

(5)

Με επιστολή της 18ης Δεκεμβρίου 2017, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Ρουμανία για την απόφασή της να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που ορίζει το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ) σε σχέση με την ενίσχυση.

(6)

Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία (στο εξής: απόφαση κίνησης της διαδικασίας») δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (5). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την ενίσχυση/το μέτρο.

(7)

Η Επιτροπή έλαβε τις αρχικές παρατηρήσεις της Ρουμανίας σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας στις 20 Φεβρουαρίου 2018.

(8)

Η Επιτροπή έλαβε επίσης παρατηρήσεις ενδιαφερομένων στις 6 Ιουλίου 2018. Στις 16 Ιουλίου 2018 η Επιτροπή τις διαβίβασε στη Ρουμανία παρέχοντάς της τη δυνατότητα να τις σχολιάσει. Η Ρουμανία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της σχετικά με τις παρατηρήσεις τρίτων με επιστολή της 14ης Αυγούστου 2018.

(9)

Η Επιτροπή απέστειλε μεταγενέστερα αιτήματα παροχής πληροφοριών στη Ρουμανία, συγκεκριμένα στις 14 Νοεμβρίου 2018 και στις 15 Μαρτίου 2019, στα οποία οι ρουμανικές αρχές απάντησαν στις 19 Δεκεμβρίου 2018 και στις 27 Ιουνίου, 9 Ιουλίου, 13 Σεπτεμβρίου και 6 Νοεμβρίου 2019, αντίστοιχα.

(10)

Η Επιτροπή πραγματοποίησε διάφορες συναντήσεις με τις ρουμανικές αρχές, με πιο πρόσφατη τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 24 Ιουλίου 2019, μετά την οποία η Ρουμανία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες στις 13 Σεπτεμβρίου 2019.

(11)

Η CFR Marfă είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης ανήκουσα εξολοκλήρου στο κράτος (στο εξής: κρατική επιχείρηση), η οποία παρέχει υπηρεσίες σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών και διαχειρίζεται πολυτροπικούς τερματικούς σταθμούς. Η Ρουμανία, ως μοναδικός μέτοχος, διαχειρίζεται και εποπτεύει επί του παρόντος την εταιρεία (π.χ. όσον αφορά τον ετήσιο προϋπολογισμό της) μέσω του υπουργείου Μεταφορών.

(12)

Η CFR Marfă συστάθηκε ως συμμετοχική εταιρεία την 1η Οκτωβρίου 1998, σε συνέχεια της αναδιοργάνωσης της κατεστημένης επιχείρησης σιδηροδρόμων της Ρουμανίας, Societatea Națională Căile Ferate Române (στο εξής: SNCFR) (6), μιας κάθετα ολοκληρωμένης σιδηροδρομικής εταιρείας, η οποία χωρίστηκε στη συνέχεια σε πέντε ανεξάρτητες εταιρείες: CFR Infrastructură (ή CFR SA, ο διαχειριστής υποδομής, υπό την πλήρη ιδιοκτησία του κράτους, στο εξής: CFR Infrastructură), CFR Marfă, CFR Călători (ο φορέας εκμετάλλευσης σιδηροδρομικών επιβατικών μεταφορών, υπό την πλήρη ιδιοκτησία του κράτους), CFR Gevaro (παρέχει υπηρεσίες που συνδέονται με βαγόνια-εστιατόρια και κλινάμαξες) και Societatea de Administrare Active Feroviare – SAAF (εταιρεία που διαχειρίζεται πλεονάζον τροχαίο υλικό, το οποίο πωλείται, μισθώνεται ή διαλύεται).

(13)

Η CFR Marfă παρέχει υπηρεσίες σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών εγχώριου άνθρακα, τσιμέντου, χημικών προϊόντων, σπόρων και πετρελαίου, ξύλου, αλατιού και μετάλλων, μεταξύ άλλων, διαχειρίζεται πολυτροπικούς τερματικούς σταθμούς και παρέχει παρεπόμενες υπηρεσίες, όπως υπηρεσίες αποθήκευσης, υπηρεσίες καυσίμων και υπηρεσίες εφοδιαστικής. Μεταξύ των κύριων πελατών της CFR Marfă περιλαμβάνονται άλλες κρατικές επιχειρήσεις, όπως η CE Hunedoara, οι πρώην παραγωγοί χημικών Oltchim και Salrom, και περιφερειακές εταιρείες θέρμανσης.

(14)

Το 2017 οι σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές αντιστοιχούσαν στο 30,2 % της αγοράς εμπορευματικών μεταφορών της Ρουμανίας, έναντι 30,7 % το 2013 και μόνο 24,9 % το 2007 (7). Το μερίδιο των οδικών μεταφορών ήταν σχετικά υψηλότερο και κυμαινόταν από 53,5 % το 2007 σε 40,3 % το 2013 και 42,4 % το 2017, ενώ το μερίδιο των εσωτερικών πλωτών μεταφορών κυμαινόταν από 25,2 % το 2007 σε 29 % το 2013 και 27,4 % το 2017 (8).

(15)

Το 1998 η Ρουμανία χορήγησε πρόσβαση στο σιδηροδρομικό της δίκτυο σε ξένους φορείς εκμετάλλευσης σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών (9). Μετά την προσχώρηση της Ρουμανίας στην ΕΕ το 2007, το μερίδιο αγοράς της CFR Marfă στον τομέα των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών, μετρούμενο σε όγκο (χιλιάδες τόνοι μεταφερόμενων εμπορευμάτων) παρουσίασε σταθερή πτώση από [70-80] % το 2007 σε [50-60] % το 2014 και [40-50] % το 2018. Το μερίδιο αγοράς της CFR Marfă μετρούμενο σε διανυθείσα απόσταση (τονοχιλιόμετρα) μειώθηκε επίσης από [60-70] % το 2007 σε [40-50] % το 2014 και [30-40] % το 2018 (10). Αυτό αντιπροσωπεύει μερίδιο της τάξης του [5-10] % επί της συνολικής αγοράς εμπορευματικών μεταφορών της Ρουμανίας για τη CFR Marfă, έναντι συνδυασμένου μεριδίου αγοράς της τάξης του [10-20] % για τους ιδιωτικούς φορείς εκμετάλλευσης σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών (11).

Πίνακας 1

Εξέλιξη του μεριδίου αγοράς (σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών) της CFR Marfă 2007-2018

(16)

Κατά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, στη ρουμανική αγορά δραστηριοποιούνταν περίπου 20 φορείς εκμετάλλευσης σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών. Οι κυριότεροι ανταγωνιστές της CFR Marfă είναι στο σύνολό τους ιδιωτικές επιχειρήσεις με τα ακόλουθα μερίδια αγοράς (βάσει τονοχιλιομέτρων): SC Group Feroviar Roman SA (12) (στο εξής: GFR· [20-30] % το 2012 και [20-30] % το 2016), SC Unifertrans SA ([5-10] % το 2012 και [5-10] % το 2016), SC Cargo Trans Vagon SA ([5-10] % το 2012 και [0-5] % το 2016), SC DB Schenker Rail Romania ([5-10] % το 2012 και [10-20] % το 2016), SC Transferoviar Grup SA ([0-5] % το 2012 και [0-5] % το 2016), και Rail Cargo Carrier Romania ([0-5] % το 2016). (13) Επί του παρόντος, ο αριθμός των μεταφορέων που δραστηριοποιούνται στη ρουμανική αγορά σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών έχει αυξηθεί σε 28 (14).

(17)

Την τελευταία δεκαετία, η επιχειρηματική δραστηριότητα της CFR Marfă παρουσίασε σταδιακή μείωση. Ο όγκος των μεταφερόμενων από τη CFR Marfă φορτίων κατέγραψε σταθερή πτώση από […] χιλιάδες τόνους το 2007 σε […] χιλιάδες τόνους το 2016 (βλέπε πίνακα 2 κατωτέρω).

Πίνακας 2

Όγκος φορτίων της CFR Marfă σε χιλιάδες τόνους την περίοδο 2007-2017 ανά κατηγορία

(18)

Παράλληλα με τη συρρίκνωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας της CFR Marfă, μειώθηκε επίσης σταδιακά ο αριθμός των εργαζομένων από 15 992 εργαζομένους σε ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης (στο εξής: ΙΠΑ) το 2009 σε 6 508 in 2014, 6 155 το 2016 και 5 717 το 2018 (βλέπε πίνακα 3 κατωτέρω).

Πίνακας 3

Εργαζόμενοι της CFR Marfă σε ΙΠΑ την περίοδο 2009-2018

(19)

Οι παράγοντες που περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 15 και 16 ανωτέρω επηρέασαν αρνητικά την οικονομική κατάσταση της CFR Marfă. Όπως απεικονίζεται στον πίνακα 4 κατωτέρω, η CFR Marfă αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες για αρκετά έτη.

Πίνακας 4

Βασικοί οικονομικοί δείκτες της CFR Marfă την περίοδο 2009-2016

(20)

Η CFR Marfă καταγράφει ζημίες από το 2008 (16). Οι συσσωρευμένες ετήσιες ζημίες τα οικονομικά έτη 2009 έως 2012 ανήλθαν σε 1 149,12 εκατ. RON (περίπου 250 εκατ. EUR) και αποτέλεσαν τον κύριο παράγοντα για τη μείωση των ιδίων κεφαλαίων από θετική αξία 93,6 εκατ. RON (περίπου 20 εκατ. EUR) το 2009 σε αρνητική αξία 904,60 εκατ. RON (περίπου 197 εκατ. EUR) το 2012. Τα ίδια κεφάλαια επανήλθαν σε θετικό πρόσημο το 2013, ανερχόμενα σε 566,20 εκατ. RON (περίπου 123 εκατ. EUR), κυρίως λόγω μετοχοποίησης χρεών που συμφωνήθηκε από το κράτος (17), ύψους 1 669 εκατ. RON (περίπου 363 εκατ. EUR). Η σταθερή επιδείνωση των ιδίων κεφαλαίων συνεχίστηκε το 2013 (αμέσως μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013), καθώς και το 2015 και το 2016.

(21)

Όπως απεικονίζεται συνοπτικά στον πίνακα 5 κατωτέρω, η CFR Marfă είχε ήδη σημαντικό επίπεδο χρέους το 2010, το οποίο ανερχόταν στο 126 % των συνολικών στοιχείων ενεργητικού. Στο πλαίσιο της επιδεινούμενης οικονομικής κατάστασης της εταιρείας, από το 2010 έως το 2012 οι οφειλές της CFR Marfă αυξήθηκαν κατά περίπου 31 % και ανήλθαν σε 2 186,56 εκατ. RON (περίπου 475 εκατ. EUR), δηλαδή στο 171 % των συνολικών στοιχείων ενεργητικού.

(22)

Το 2012 οι βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις (με χρόνο λήξης κάτω του ενός έτους) αντιστοιχούσαν στο 87 % των συνολικών υποχρεώσεων της CFR Marfă και συνίσταντο σε εμπορικούς πληρωτέους λογαριασμούς, πληρωτέους φόρους και άλλες υποχρεώσεις (βλέπε πίνακα 5 κατωτέρω).

Πίνακας 5

Επισκόπηση των χρεών της CFR Marfă την περίοδο 2010-2016

(23)

Από το 2010 έως το 2012 οι εμπορικοί πληρωτέοι λογαριασμοί της CFR Marfă αυξήθηκαν κατά 53 %, από 562,61 εκατ. RON (περίπου 122 εκατ. EUR) σε 862,43 εκατ. EUR (περίπου 187 εκατ. EUR). Η πλειονότητα των ανεξόφλητων εμπορικών πληρωτέων λογαριασμών ([90-100] % επί του συνόλου των εμπορικών πληρωτέων λογαριασμών το 2012) αφορούν κρατικές επιχειρήσεις, και συγκεκριμένα τη CFR Infrastructură, την Informatica Feroviară (18), τη CFR Călatori και άλλες (βλέπε πίνακα 6 κατωτέρω).

Πίνακας 6

Επισκόπηση των εμπορικών πληρωτέων λογαριασμών της CFR Marfă την περίοδο 2010-2016

(24)

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν από τη Ρουμανία, για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τη CFR Infrastructură η CFR Marfă επιβαρύνθηκε με τόκους και πρόστιμα (βλέπε πίνακα 7 κατωτέρω).

Πίνακας 7

Επισκόπηση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων (συμπεριλαμβανομένων των τόκων και των προστίμων) της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură

(25)

Το 2012 οι οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό, οι οποίες συνίσταντο σε ανεξόφλητους φόρους και ανεξόφλητες εισφορές κοινωνικής ασφάλισης (κοινωνική ασφάλιση, εισφορά για ασφάλιση υγείας, εισφορά για το ταμείο ανεργίας και για το ειδικό ταμείο), υπερδιπλασιάστηκαν, από 376,21 εκατ. RON (περίπου 82 εκατ. EUR) το 2010 σε 838,47 εκατ. RON (περίπου 183 εκατ. EUR) το 2012 (βλέπε πίνακα 8 κατωτέρω).

(26)

Ταυτόχρονα, τα ανεξόφλητα δάνεια της CFR Marfă από ιδιωτικές τράπεζες μειώθηκαν από […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) το 2010 σε […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) το 2012 (βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 191 κατωτέρω όπου εξηγείται ότι η CFR Marfă έδωσε προτεραιότητα στην εξόφληση των δανείων από ιδιωτικές τράπεζες, των μισθών και των μη δημόσιων προμηθευτών, αναβάλλοντας τις πληρωμές στον κρατικό προϋπολογισμό).

(27)

Σύμφωνα με τις ρουμανικές αρχές, από το δεύτερο εξάμηνο του 2013 και μετά η CFR Marfă δεν είχε ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον κρατικό προϋπολογισμό (βλέπε πίνακα 8 κατωτέρω).

Πίνακας 8

Επισκόπηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă (συμπεριλαμβανομένων των τόκων και των προστίμων) προς τον κρατικό προϋπολογισμό από το 2008 [συμπεριλαμβανομένων των ANAF, CNPP, ANOFM και CNAS (εισφορές κοινωνικής ασφάλισης)]

(28)

Η CFR Marfă περιλαμβάνεται στον κατάλογο των κρατικών επιχειρήσεων που παρακολουθούνται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (στο εξής: ΔΝΤ) και την Παγκόσμια Τράπεζα (20), ενώ καλυπτόταν επίσης από την ΕΕ στο πλαίσιο του δεύτερου και του τρίτου προγράμματος χρηματοδοτικής συνδρομής για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών (21). Το 2010 οι διεθνείς πιστωτές συνέστησαν στη Ρουμανία να προβεί σε ιδιωτικοποίηση των πλειοψηφικών συμμετοχών της σε διάφορες κρατικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της CFR Marfă, προκειμένου να μειωθούν οι εκκρεμείς και καθυστερούμενες πληρωμές που επηρέαζαν αρνητικά τον κρατικό προϋπολογισμό της Ρουμανίας.

(29)

Σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες, η Ρουμανία σκόπευε να προβεί σε ιδιωτικοποίηση της CFR Marfă τουλάχιστον από το 2007 (22). Σε επιστολή προθέσεων της 16ης Ιουνίου 2010 η Ρουμανία ανέφερε ότι διατηρούσε τη δέσμευσή της για ιδιωτικοποίηση της CFR Marfă το 2011 (23).

(30)

Λαμβανομένων υπόψη των δεσμεύσεων που ανέλαβε η Ρουμανία μέσω της επιστολής προθέσεων και του τεχνικού μνημονίου συνεννόησης που υπογράφηκε με το ΔΝΤ και, παράλληλα, με την ΕΕ (24), η Ρουμανία ενέκρινε τη στρατηγική ιδιωτικοποίησης για το πλειοψηφικό μερίδιο (51 %) της CFR Marfă με την κυβερνητική απόφαση αριθ. 46 της 13ης Φεβρουαρίου 2013.

(31)

Σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες, στις 5 Απριλίου 2013 το υπουργείο Μεταφορών της Ρουμανίας δημοσίευσε προκήρυξη για την πώληση της μεριδίου (51 %) της CFR Marfă με τιμή εκκίνησης τα 797 εκατ. RON (περίπου 173 εκατ. EUR) (25). Έως τις 8 Μαΐου 2013 η Ρουμανία έλαβε τρεις προσφορές για τις μετοχές της CFR Marfă από την εδρεύουσα στις ΗΠΑ OmniTRAX Inc., τη GFR και μια κοινοπραξία των Transferoviar Grup και Donau-Finanz (26). Στις 15 Μαΐου 2003 η Ρουμανία ανακοίνωσε ότι απορρίφθηκαν και οι τρεις αιτήσεις και ότι θα κινούσε εκ νέου τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης (27).

(32)

Στις 17 Μαΐου 2013 η Ρουμανία δημοσίευσε προκήρυξη για την πώληση των μετοχών της CFR Marfă σε διεθνή, εθνικά και τοπικά μέσα ενημέρωσης και στους ιστότοπους του υπουργείου Μεταφορών και της CFR Marfă. Οι δυνητικοί επενδυτές κλήθηκαν να εκφράσουν το ενδιαφέρον τους για την απόκτηση του πλειοψηφικού μεριδίου (51 %) της CFR Marfă έως τις 23 Μαΐου 2013.

(33)

Στις 23 Μαΐου 2013 είχαν αξιολογηθεί οι υποβληθείσες εκδηλώσεις ενδιαφέροντος που περιείχαν έγγραφα σχετικά με την προεπιλογή και είχε καταρτιστεί κατάλογος των προεπιλεγέντων προσφερόντων. Οι προεπιλεγέντες προσφέροντες, η κοινοπραξία των Transferoviar Grup και Donau-Finanz, η GFR και η OmniTRAX Inc., ενημερώθηκαν με επιστολή της 23ης Μαΐου 2013.

(34)

Μεταξύ 24ης Μαΐου 2013 και 20ής Ιουνίου 2013, οι προεπιλεγέντες προσφέροντες απέκτησαν πρόσβαση στην αίθουσα δεδομένων προκειμένου να διεξαγάγουν διαδικασία δέουσας επιμέλειας. Οι προεπιλεγέντες προσφέροντες κλήθηκαν επίσης να υποβάλουν μη δεσμευτικές προκαταρκτικές προσφορές έως τις 5 Ιουνίου 2013 και δεσμευτικές προσφορές έως τις 20 Ιουνίου 2013. Σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες, αφού οι προεπιλεγέντες προσφέροντες αποσύρθηκαν από την πράξη, η GFR ήταν ο μόνος εναπομείνας προσφέρων έως την προθεσμία της 20ής Ιουνίου 2013 και πρόσφερε περίπου 202 εκατ. EUR για το μερίδιο του 51 %, ενώ παράλληλα υποσχέθηκε περαιτέρω επενδύσεις ύψους περίπου 201,4 εκατ. EUR (28).

(35)

Εν τω μεταξύ, στις 12 Ιουνίου 2013 η Ρουμανία μετέτρεψε σε μετοχές οφειλές ύψους 1 669 εκατ. RON (περίπου 363 εκατ. EUR) της CFR Marfă προς τη CFR Infrastructură και τον κρατικό προϋπολογισμό (οι οποίες είχαν τη μορφή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και πληρωτέων φόρων) (29).

(36)

Σύμφωνα με τη Ρουμανία, οι κύριοι όροι και προϋποθέσεις της συμφωνίας αγοραπωλησίας μετοχών θα εγκρίνονταν μεταξύ 25ης Ιουνίου 2013 και 1ης Αυγούστου 2013, με σκοπό την ολοκλήρωση της πράξης τον Οκτώβριο του 2013. Ωστόσο, η GFR δεν κατέβαλε το τίμημα αγοράς έως την καθορισμένη προθεσμία και η ιδιωτικοποίηση δεν ευοδώθηκε.

(37)

Δύο άλλοι προσφέροντες —η OmniTRAX και η κοινοπραξία των Transferoviar Group και Donau-Finanz—, οι οποίοι, όπως και η CFR, είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την αγορά της CFR Marfă το 2013, απέσυραν τις προσφορές τους. Στη συνέχεια, όπως αποτυπώνεται σε διάφορες δηλώσεις Τύπου της κυβέρνησης, προβλέπονταν άλλα σχέδια ιδιωτικοποίησης, από τα οποία ωστόσο δεν υλοποιήθηκε τελικά κανένα (για παράδειγμα, το 2015 ανακοινώθηκε ιδιωτικοποίηση μέσω αρχικής δημόσιας προσφοράς, αλλά το σχέδιο εγκαταλείφθηκε) (30).

(38)

Το 2013 οι συνολικές οφειλές της CFR Marfă μειώθηκαν σημαντικά χάρη στη μετοχοποίηση χρεών, αλλά αμέσως μετά αυξήθηκαν εκ νέου. Μετά την αποτυχημένη ιδιωτικοποίηση της CFR Marfă, οι συνολικές οφειλές συνέχισαν να αυξάνονται σταθερά: κατά 9 % το 2014 και το 2015, οπότε και ανήλθαν σε 788,25 εκατ. RON (περίπου 171 εκατ. EUR), και κατά 10 % το 2016, οπότε και ανήλθαν σε 868,13 εκατ. RON (περίπου 189 εκατ. EUR, βλέπε πίνακα 4 ανωτέρω). Οι συνολικές οφειλές συνέχισαν να αυξάνονται σταθερά τα επόμενα έτη, φθάνοντας τα 1 214,66 εκατ. RON (περίπου 264 εκατ. EUR) το 2018, ποσό που αντιστοιχεί σε αύξηση 20 % έναντι οφειλών ύψους 1 013,13 εκατ. RON (περίπου 220 εκατ. EUR) το 2017 (31).

(39)

Επιπλέον, μετά την αποτυχημένη ιδιωτικοποίηση, οι βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις της CFR Marfă συνέχισαν να αυξάνονται κατά 32 %, 21 % και 19 % το 2014, το 2015 και το 2016 αντίστοιχα, αποτελώντας το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών (92 % το 2015 και 99,7 % το 2016, βλέπε πίνακα 5 ανωτέρω), ενώ οι εμπορικοί πληρωτέοι λογαριασμοί σημείωσαν σταθερή αύξηση από 251,34 εκατ. RON (περίπου 55 εκατ. EUR) το 2013 σε 731,54 εκατ. RON(περίπου 159 εκατ. EUR) το 2016· και πάλι, η πλειονότητα (90 % το 2016) αυτών των εμπορικών πληρωτέων λογαριασμών αφορούσαν τις κρατικές επιχειρήσεις. Ειδικότερα, οι εμπορικοί πληρωτέοι λογαριασμοί της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură σχεδόν τριπλασιάστηκαν από 213,47 εκατ. RON (περίπου 46 εκατ. EUR) το 2013 σε 623,5 εκατ. RON (περίπου 135,5 εκατ. EUR) το 2016 (βλέπε πίνακες 5 και 6 ανωτέρω).

(40)

Έπειτα από ελαφρά βελτίωση το 2014 [ζημία εκμετάλλευσης 27,16 εκατ. RON (περίπου 6 εκατ. EUR) το 2014 έναντι ζημίας 262,92 εκατ. RON (περίπου 57 εκατ. EUR) το 2013], η οικονομική κατάσταση της CFR Marfă παρουσίασε περαιτέρω επιδείνωση. Το 2015 και το 2016 καταγράφηκαν ζημίες ύψους 159,19 εκατ. RON (περίπου 35 εκατ. EUR) και 154,78 εκατ. RON (περίπου 34 εκατ. EUR) αντίστοιχα. Τα ίδια κεφάλαια της CFR Marfă μειώθηκαν ξανά κατά 47 %, δηλαδή από 566,2 εκατ. RON (περίπου 123 εκατ. EUR) το 2013 σε 302 εκατ. RON (περίπου 66 εκατ. EUR) το 2016 (βλέπε πίνακα 4 και 4 ανωτέρω).

(41)

Οι οικονομικές δυσχέρειες της CFR Marfă πρέπει να εξεταστούν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επιδρώντων παραγόντων, πέραν του αυξημένου ανταγωνισμού από (ημεδαπές και αλλοδαπές) ιδιωτικές επιχειρήσεις σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών και από άλλους τρόπους μεταφοράς. Σύμφωνα με τις δημόσια διαθέσιμες εκθέσεις, σε αυτούς τους πρόσθετους παράγοντες περιλαμβάνονται ειδικότερα η κακοδιαχείριση, η έλλειψη διαφάνειας και λογοδοσίας, το τεράστιο κόστος, οι σημαντικές εκκρεμότητες από συμβάσεις με άλλες κρατικές επιχειρήσεις (ορισμένες από τις οποίες αντιμετωπίζουν επίσης οικονομικές δυσχέρειες), το παρωχημένο τροχαίο υλικό, η αποχώρηση διευθυντικών στελεχών από την εταιρεία και η πρόσληψή τους από άμεσους ανταγωνιστές, καθώς και η διαφθορά, η οποία σύμφωνα με ισχυρισμούς στερεί από την εταιρεία σημαντικά ποσά χρηματοοικονομικών πόρων (εκατομμύρια ευρώ) ή σημαντικές συμβάσεις με πελάτες, όπως αναφέρεται στον Τύπο (32) (33) και σε διάφορα επίσημα ενημερωτικά δελτία των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών (34).

(42)

Στις 18 Δεκεμβρίου 2018 η Επιτροπή κίνησε επίσημη διαδικασία σχετικά με πέντε μέτρα στήριξης:

Μέτρο 1 : Μη είσπραξη σταθερά αυξανόμενων οφειλών έναντι του Δημοσίου (οφειλόμενες εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και ανεξόφλητοι φόροι) τουλάχιστον από το 2010 και έως τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 (μέτρο 3 κατωτέρω), με την οποία όλες οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă έναντι του Δημοσίου μετατράπηκαν σε μετοχές της CFR Marfă·

Μέτρο 2 : Μη είσπραξη σταθερά αυξανόμενων οφειλών της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură τουλάχιστον από το 2010 και έως τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 (μέτρο 3 κατωτέρω), με την οποία το 85 % των ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură μετατράπηκαν σε μετοχές της CFR Marfă·

Μέτρο 3 : Μετοχοποίηση χρεών ύψους 1 669 εκατ. RON (περίπου 363 εκατ. EUR) το 2013·

Μέτρο 4 : Συνεχής μη είσπραξη οφειλών έναντι του Δημοσίου (οφειλόμενες εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και ανεξόφλητοι φόροι) μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013·

Μέτρο 5 : Συνεχής μη είσπραξη σταθερά αυξανόμενων οφειλών της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013.

(43)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, το προκαταρκτικό συμπέρασμα της Επιτροπής ήταν ότι τα μέτρα που περιγράφονται ανωτέρω συνεπάγονταν χορήγηση κρατικών πόρων και μπορούσαν να καταλογιστούν στο κράτος. Επιπλέον, δεδομένου ότι ήταν απίθανο οποιοσδήποτε συνετός ιδιωτικός φορέας να είχε χορηγήσει στη CFR Marfă τα μέτρα αυτά, η Επιτροπή διατύπωσε την προκαταρκτική άποψη ότι τα μέτρα χορήγησαν στη CFR Marfă αδικαιολόγητο πλεονέκτημα· το πλεονέκτημα αυτό ήταν επιλεκτικό, διότι η CFR Marfă ήταν ο μόνος δικαιούχος του.

(44)

Η Επιτροπή επισήμανε επίσης ότι τα μέτρα ήταν πιθανό να επηρεάζουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών καθώς η CFR Marfă βρισκόταν σε ανταγωνισμό με άλλες επιχειρήσεις σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών από άλλα κράτη μέλη. Τα μέτρα επέτρεψαν στη CFR Marfă να συνεχίσει να λειτουργεί ώστε να μην πρέπει να αντιμετωπίσει, όπως συνέβη με άλλους ανταγωνιστές, τις συνέπειες που κανονικά θα προέκυπταν από τα άσχημα οικονομικά της αποτελέσματα.

(45)

Με βάση τα ανωτέρω, η προκαταρκτική άποψη της Επιτροπής ήταν ότι τα μέτρα φαινόταν να συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

(46)

Η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμο των μέτρων, δεδομένου ιδίως ότι οι ρουμανικές αρχές δεν παρείχαν πιθανούς λόγους συμβιβάσιμου. Η προκαταρκτική άποψη της Επιτροπής ήταν ότι η CFR Marfă θα μπορούσε να θεωρηθεί προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών του 2004 και του 2014 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και αναδιάρθρωση μη χρηματοπιστωτικών προβληματικών επιχειρήσεων (στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης) (35), μεταξύ άλλων λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι η εταιρεία πληρούσε τις προϋποθέσεις για να τεθεί σε διαδικασία αφερεγγυότητας τουλάχιστον από το 2010.

(47)

Ωστόσο, τα κριτήρια των συμβιβάσιμων ενισχύσεων για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση που προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης δεν πληρούνταν από κανένα από τα μέτρα. Ειδικότερα, ελλείψει κοινοποιηθέντος σχεδίου αναδιάρθρωσης (οι ρουμανικές αρχές δεν επικαλέστηκαν την επιλεξιμότητα των μέτρων ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης), η Επιτροπή δεν μπορούσε να αξιολογήσει τα αναγκαία στοιχεία της αναδιάρθρωσης, συμπεριλαμβανομένων των επενδυτικών μέτρων και των μέτρων εκσυγχρονισμού, ούτε να αξιολογήσει αν τα μέτρα αυτά θα ήταν σε θέση να αποκαταστήσουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της εταιρείας και αν θα περιορίζονταν στο ελάχιστο, ώστε να αποφευχθούν οι αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Τέλος, οι ρουμανικές αρχές δεν πρότειναν ουσιαστικά αντισταθμιστικά μέτρα.

(48)

Επιπλέον, δεδομένου ότι τα μέτρα χορηγήθηκαν κατά παράβαση των υποχρεώσεων κοινοποίησης και διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης που προβλέπονται στο άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή επισήμανε ότι φαινόταν να συνιστούν παράνομη κρατική ενίσχυση. Ελλείψει κοινοποίησης του σχεδίου αναδιάρθρωσης και λόγω του ότι η συμπεριφορά των δημόσιων πιστωτών δεν ήταν σύμφωνη με την αρχή του φορέα της οικονομίας της αγοράς (στο εξής: ΦΟΑ), ενώ παράλληλα δεν πληρούνταν οι απαιτήσεις των εφαρμοστέων κατευθυντήριων γραμμών του 2004 και του 2014 περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης, τα πέντε αυτά μέτρα δεν μπορούσαν να κηρυχθούν συμβατά με την εσωτερική αγορά.

(49)

Η καταγγέλλουσα υπέβαλε τις παρατηρήσεις της σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας εντός της νόμιμης προθεσμίας και συμφώνησε με τις διαπιστώσεις της Επιτροπής στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας. Ειδικότερα, η καταγγέλλουσα διατύπωσε περαιτέρω παρατηρήσεις σχετικά με δύο πτυχές που αναφέρθηκαν στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, συγκεκριμένα όσον αφορά το επιχείρημα της Ρουμανίας ότι η CFR Marfă είναι εταιρεία «στρατηγικής σημασίας» και τους ισχυρισμούς της Ρουμανίας ότι η CFR Infrastructură δεν απάλλαξε τη CFR Marfă από το χρέος της και ότι στην πραγματικότητα προέβη σε ενέργειες για την εκτέλεση των απαιτήσεών της έναντι της CFR Marfă μεταξύ των ετών 2013 και 2017.

(50)

Πρώτον, η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι, αντίθετα με τον ισχυρισμό της Ρουμανίας, η CFR Marfă δεν είναι «στρατηγικής σημασίας» για τον τομέα των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στη Ρουμανία.

(51)

Η καταγγέλλουσα, η οποία εκπροσωπεί μια ένωση επιχειρήσεων σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών, θεωρεί εσφαλμένο τον ισχυρισμό ότι η CFR Marfă είναι ο μόνος φορέας εκμετάλλευσης που διαθέτει τους απαιτούμενους πόρους και την απαιτούμενη οργανωτική ικανότητα για να ανταποκρίνεται σε περιπτώσεις κρίσης και αναφέρει ως παράδειγμα τουλάχιστον 10 μεταφορείς οι οποίοι μεταφέρουν ευρύ φάσμα εμπορευμάτων (36) και είναι, συνεπώς, συγκρίσιμοι με τη CFR Marfă από άποψη πόρων.

(52)

Όσον αφορά τη μεταφορά στρατιωτικών ειδών, η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε ιδιωτική επιχείρηση θα μπορούσε να υποβάλει αίτηση για την έκδοση ειδικής άδειας όπως αυτή που κατέχει η CFR Marfă. Η έλλειψη ενδιαφέροντος για την άδεια αυτή οφείλεται, κατά την άποψη της καταγγέλλουσας, στην περιορισμένη ζήτηση για υπηρεσίες μεταφορών αυτού του είδους.

(53)

Δεύτερον, η καταγγέλλουσα θεωρεί ότι δεν ευσταθεί κανένας από τους ισχυρισμούς της Ρουμανίας, σύμφωνα με τους οποίους το κράτος προέβη σε αναγκαστική εκτέλεση των απαιτήσεων έναντι της CFR Marfă.

(54)

Από τη μία πλευρά, παρότι η καταγγέλλουσα αναγνωρίζει ότι η CFR Infrastructură κίνησε ορισμένες διαδικασίες για την ανάκτηση μέρους των οφειλών της CFR Marfă που σχετίζονταν με τον φόρο χρήσης υποδομής, επισημαίνει ότι εισπράχθηκε μόνο τμήμα του συνολικού ποσού των οφειλών. Συγκεκριμένα, παρότι η CFR Infrastructură διέθετε εκτελεστούς τίτλους (διαταγές κατάσχεσης εις χείρας τρίτου, δηλαδή διαταγές οι οποίες επέβαλλαν σε τρίτους που όφειλαν χρήματα στη CFR Marfă να μεταφέρουν τις πληρωμές οφειλών τους στη CFR Infrastructură) για ποσό […] RON (περίπου […]εκατ. EUR), το ποσό που εισπράχθηκε ανήλθε σε μόλις […] RON (περίπου […] εκατ. EUR) (37) (από τις συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές ύψους τουλάχιστον […] RON (περίπου […] εκατ. EUR)).

(55)

Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει επιπλέον ότι παρότι μετά την υποβολή της καταγγελίας στην Επιτροπή, τον Μάρτιο του 2017, το ποσό των φόρων χρήσης υποδομής που όφειλε η CFR Marfă στη CFR Infrastructură παρουσίασε σταθερή αύξηση, η CFR Marfă συνέχισε να χρησιμοποιεί το δίκτυο σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών της CFR Infrastructură.

(56)

Η καταγγέλλουσα αναφέρει δύο έγγραφα προς στήριξη αυτής της άποψης:

(57)

Ως εκ τούτου, η καταγγέλλουσα θεωρεί ότι παρά τη συνεχιζόμενη μη πληρωμή και συσσώρευση οφειλόμενων φόρων χρήσης υποδομής, η CFR Marfă συνέχισε να χρησιμοποιεί απρόσκοπτα την υποδομή τροχιάς για σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές, την οποία διαχειρίζεται η CFR Infrastructură, και, συνεπώς, επωφελήθηκε από περαιτέρω κρατική ενίσχυση. Επιπλέον, η καταγγέλλουσα εξηγεί ότι η CFR Infrastructură επιβεβαίωσε ρητά ότι η CFR Marfă θα ήταν σε θέση να ασκεί τις εμπορικές δραστηριότητές της και ότι δεν θα λάμβανε κανένα μέτρο που θα οδηγούσε σε παρεμπόδιση των δραστηριοτήτων της CFR Marfă (40). Συγκεκριμένα, σε επιστολή προς τη CFR Marfă, η CFR Infrastructură εξηγεί ότι «[βάσει των ανωτέρω, αποδεικνύουμε ότι] κατά τη διάρκεια αυτών των διαδικασιών η CNCF “CFR” SA έλαβε υπόψη την κατάσταση της οφειλέτριας και προχώρησε στην είσπραξη των ανεξόφλητων οφειλών εντός νομικού πλαισίου, χωρίς να παρεμποδίσει την εμπορική δραστηριότητα της SNTFM “CFR Marfă” SA».

(58)

Από την άλλη πλευρά, η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται επίσης ότι η δήλωση της Ρουμανίας που αναφέρεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, και σύμφωνα με την οποία από το 2017 η CFR Marfă «δεν είχε άλλες οφειλές προς τον κρατικό προϋπολογισμό», είναι και παραπλανητική και εσφαλμένη. Η καταγγέλλουσα επισημαίνει ότι η CFR Marfă συνεχίζει να δραστηριοποιείται στην αγορά και, συνεπώς, συσσωρεύει διαρκώς οφειλές προς τον κρατικό προϋπολογισμό.

(59)

Η καταγγέλλουσα αναφέρει επίσης σημείωμα της CFR Marfă όπου η εταιρεία αναγνωρίζει ότι «[δ]εν είναι σε θέση να καταβάλει τις τρέχουσες οφειλές προς τους υπαλλήλους, τον κρατικό προϋπολογισμό και τους προμηθευτές και, ιδίως, δεν θα είναι σε θέση να συμμετάσχει στις 29 Μαρτίου 2018 σε δύο κύριους διαγωνισμούς στον κλάδο των μεταφορών προκειμένου να αποκομίσει τα απαιτούμενα έσοδα για τη δραστηριότητα της εταιρείας. Οι δύο διαγωνισμοί είναι οι εξής: [Oltenia Power Complex] και [SALROM Salt National Company]» (41).

(60)

Τέλος, η καταγγέλλουσα επαναλαμβάνει τις απόψεις που εξέθεσε ήδη στην προσθήκη στην καταγγελία, με ημερομηνία 12 Σεπτεμβρίου 2017, σχετικά με τις αρνητικές επιπτώσεις της ενίσχυσης, και συγκεκριμένα ότι i) η ενίσχυση είχε σοβαρές στρεβλωτικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό στην ελευθερωμένη αγορά σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών της Ρουμανίας λόγω της ευνοϊκής μεταχείρισης της CFR Marfă έναντι των ανταγωνιστών της· ii) η ενίσχυση οδήγησε σε σοβαρή επιδείνωση της κατάστασης των σιδηροδρομικών υποδομών στη Ρουμανία και iii) οι στρεβλώσεις αυτές επιδεινώνονται από την παραβίαση της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων από το ρουμανικό κράτος, όσον αφορά τη μεροληπτική ανάθεση στη CFR Marfă δημοσίων συμβάσεων στον τομέα των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών. Όσον αφορά τα τελευταία σημεία, η καταγγέλλουσα αναγνωρίζει ότι τα ζητήματα αυτά δεν εμπίπτουν στο πεδίο της αξιολόγησης κρατικών ενισχύσεων από την Επιτροπή.

(61)

Τέλος, στις παρατηρήσεις της σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η καταγγέλλουσα υπογραμμίζει ότι η διάρκεια των διαφόρων μέτρων ενίσχυσης ήταν εξαιρετικά μακρά και ότι η ενίσχυση είχε ιδιαίτερα στρεβλωτικές επιπτώσεις για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στη Ρουμανία. Ως εκ τούτου, ζητεί από την Επιτροπή να εκδώσει διαταγή αναστολής ώστε να σταματήσει η χορήγηση κρατικής ενίσχυσης στη CFR Marfă με τη μορφή απαλλαγής από την πληρωμή του φόρου χρήσης υποδομής και των συσσωρευμένων οφειλών στον κρατικό προϋπολογισμό (δηλαδή μέτρα 4 και 5).

(62)

Η Ρουμανία θεωρεί ότι κανένα από τα μέτρα που προσδιορίζονται στην απόφαση της Επιτροπής για κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας δεν συνιστά ασυμβίβαστη κρατική ενίσχυση και προβάλλει διάφορους λόγους. Πρώτον, ως γενική παρατήρηση, η Ρουμανία διατυπώνει το επιχείρημα ότι οι δραστηριότητες που εκτελούνται από τη CFR Marfă είναι στρατηγικού ενδιαφέροντος για το κράτος. Δεύτερον, η Ρουμανία σχολιάζει καθένα από τα μέτρα που αποτελούν αντικείμενο της απόφασης κίνησης της διαδικασίας. Οι σχετικές παρατηρήσεις συνοψίζονται κατωτέρω στα σημεία 3.2.3 έως 3.2.5.

(63)

Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η CFR Marfă είναι εμπορική εταιρεία στρατηγικού ενδιαφέροντος για το κράτος, η οποία, εκτός από το να ανταγωνίζεται στην αγορά σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών με ιδιωτικές επιχειρήσεις σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών, ασκεί επίσης δραστηριότητες που σχετίζονται με τις αμυντικές ανάγκες της χώρας και τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ, ενώ παράλληλα συμμετέχει στη μεταφορά στρατηγικού υλικού σε τομείς καίριας σημασίας για την οικονομία της χώρας, τον ενεργειακό τομέα και τους κοινωνικούς τομείς.

(64)

Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η CFR Marfă υπέχει τις ακόλουθες υποχρεώσεις σε σχέση με τις αμυντικές ανάγκες της χώρας (42):

(65)

Επιπλέον, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι, εκτός από τις αμυντικές ανάγκες της χώρας, η CFR Marfă έχει επίσης στρατηγική σημασία διότι παρέχει υπηρεσίες μεταφοράς άνθρακα και άλλων στρατηγικών προϊόντων στους μεγαλύτερους βιομηχανικούς πελάτες (κυρίως κρατικές επιχειρήσεις όπως η Complexul Energetic Oltenia, η Complexul Energetic Hunedoara, η CET Govora και άλλες μονάδες που λειτουργούν με άνθρακα), οι οποίοι παρέχουν βασικές υπηρεσίες κοινής ωφέλειας όπως ηλεκτρική ενέργεια, θέρμανση και ζεστό νερό. Σύμφωνα με τη Ρουμανία, αυτές οι μεταφορές εκτελούνται συνήθως βάσει συμβάσεων που συνάπτονται κατόπιν διαγωνισμών, στους οποίους συμμετέχουν άλλες ιδιωτικές επιχειρήσεις που ανταγωνίζονται με τη CFR Marfă, αλλά σε περιόδους κρίσης (π.χ. κακές καιρικές συνθήκες όπως χιονόπτωση, χιονοθύελλα, ξηρασία) οι δημόσιες αρχές μπορούν να ζητήσουν την εκτέλεση των μεταφορών αυτών εκτός του πλαισίου των υφιστάμενων συμβάσεων. Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι οι μονάδες υδροηλεκτρικής ενέργειας και τα συστήματα αιολικής ενέργειας δεν διαθέτουν την απαιτούμενη δυναμικότητα για την κάλυψη του ελλείμματος ηλεκτρικής ενέργειας που προκαλείται από τη μείωση της παραγωγής των μονάδων θερμικής ενέργειας, οι οποίες αποτελούν τις κύριες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας (μόνο η Complexul Energetic Oltenia αντιπροσωπεύει το 20-30 % της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Ρουμανία). Επομένως, σύμφωνα με τη Ρουμανία, προκειμένου να διατηρηθεί το βιοτικό επίπεδο του πληθυσμού και να αποφευχθούν οι αρνητικές επιπτώσεις στις δραστηριότητες των οικονομικών φορέων, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί η συνέχεια του εφοδιασμού αυτών των βιομηχανικών πελατών με τέτοιου είδους στρατηγικό υλικό· ως εκ τούτου, αυτές οι μεταφορές καθίστανται ζήτημα εθνικής ασφάλειας, όπως επαληθεύεται από τις διαπιστώσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ρουμανίας στην απόφαση αριθ. 91 της 28ης Φεβρουαρίου 2018 (49).

(66)

Επιπλέον, η Ρουμανία ισχυρίζεται ότι η συσσώρευση χρεών για τις υπηρεσίες στρατηγικών μεταφορών τις οποίες παρείχε η CFR Marfă στους βιομηχανικούς πελάτες της (κυρίως κρατικές επιχειρήσεις, αιτιολογική σκέψη 65) ήταν η υποκείμενη αιτία της συσσώρευσης ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă έναντι της ANAF. Η Ρουμανία εκτιμά ότι τα ποσά των σχετικών προστίμων και τόκων που προέκυψαν από τη μη καταβολή των οφειλών της CFR Marfă προς την ANAF αντιστοιχούν στο ποσό των συσσωρευμένων οφειλών των εν λόγω κρατικών επιχειρήσεων για τις υπηρεσίες στρατηγικών μεταφορών που παρείχε η CFR Marfă (50).

(67)

Η Ρουμανία επισημαίνει επίσης ότι η CFR Marfă και άλλες δημόσιες οντότητες υποχρεούνται να συμμετέχουν (δωρεάν) σε διάφορες ασκήσεις (π.χ. προσομοιώσεις σιδηροδρομικών ατυχημάτων) που διοργανώνονται από δημόσιες αρχές (όπως η Γενική Επιθεώρηση για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης) και ότι η CFR Marfă παρείχε πόρους εμπορευματικών μεταφορών χωρίς καμία χρηματική αντιστάθμιση προς όφελος/για λογαριασμό ορισμένων δημόσιων αρχών ή δημόσιων οργανισμών (με τη μορφή φύλαξης και αποθήκευσης αντικειμένων, μεταξύ άλλων για την Υπηρεσία Εθνικών Αποθεμάτων, και μίσθωσης ειδικού εξοπλισμού για ειδικές επεμβάσεις για λογαριασμό της κεντρικής υπηρεσίας αντιμετώπισης χειμερινών προβλημάτων) (51). Η Ρουμανία δεν παρείχε ποσοτικό προσδιορισμό των εξόδων των ανωτέρω δραστηριοτήτων.

(68)

Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η CFR Marfă είναι η μόνη επιχείρηση που διαθέτει τις αναγκαίες ικανότητες για τη διασφάλιση της ορθής και έγκαιρης εκπλήρωσης των προαναφερόμενων υποχρεώσεων στους τομείς της άμυνας και της εθνικής ασφάλειας. Κατά συνέπεια, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η είσπραξη των οφειλών της CFR Marfă μέσω διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης, άμεσης εκκαθάρισης ή κίνησης διαδικασίας αφερεγγυότητας δεν αποτελεί αποδεκτή λύση διότι θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν, για μεγάλες χρονικές περιόδους, οι πόροι που είναι αναγκαίοι για την εθνική ασφάλεια και άμυνα της χώρας (52).

(69)

Ως εκ τούτου, λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, του άρθρου 4 της ΣΕΕ και του σημείου 17 της ανακοίνωσης αριθ. 2016/C 262/01 της Επιτροπής σχετικά με την έννοια της κρατικής ενίσχυσης όπως αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ανακοίνωση για την έννοια της κρατικής ενίσχυσης) (53), η Ρουμανία υποστηρίζει τα εξής:

(70)

Με άλλα λόγια, η Ρουμανία θεωρεί ότι κατά τη λήψη των μέτρων 1-3 και 5 σε σχέση με τη CFR Marfă με σκοπό τη διασφάλιση της συνέχειας των στρατιωτικών μεταφορών και των μεταφορών στρατηγικού υλικού, καθώς και της εκπλήρωσης άλλων υποχρεώσεων που συνδέονται με σκοπούς εθνικής ασφάλειας και άμυνας, άσκησε τη δημόσια εξουσία της· για τον λόγο αυτό, το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ δεν εφαρμόζεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 4 της ΣΕΕ και του σημείου 17 της ανακοίνωσης για την έννοια της κρατικής ενίσχυσης.

(71)

Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι οι πληροφορίες που υπέβαλε η καταγγέλλουσα δεν αποδεικνύουν ότι ιδιωτικές επιχειρήσεις έχουν την ικανότητα να αντικαταστήσουν τη CFR Marfă στις αγορές των στρατηγικών και στρατιωτικών μεταφορών για τους ακόλουθους λόγους.

(72)

Πρώτον, η Ρουμανία θεωρεί πως το γεγονός ότι ιδιωτικές επιχειρήσεις δεν είναι σε θέση να αντικαταστήσουν τις δραστηριότητες της CFR Marfă τεκμηριώνεται από την πραγματικότητα της αγοράς. Για τον σκοπό αυτό, η Ρουμανία αναφέρει ως παράδειγμα τον διαγωνισμό που διοργανώθηκε το 2014 από την Complexul Energetic Oltenia, στο πλαίσιο του οποίου προσφορά που υποβλήθηκε από την κοινοπραξία τριών ιδιωτικών επιχειρήσεων (GFR, Unicom Transit και Servtrans Invest) απορρίφθηκε διότι τα μέλη της δεν διέθεταν την τεχνική και επιχειρησιακή ικανότητα που απαιτείτο βάσει της συγγραφής υποχρεώσεων του διαγωνισμού, παρά το γεγονός ότι η οικονομική προσφορά της κοινοπραξίας ήταν η πιο συμφέρουσα. Το εθνικό δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της κοινοπραξίας, επιβεβαιώνοντας την ορθότητα των διαπιστώσεων σχετικά με την έλλειψη τεχνικής και επιχειρησιακής ικανότητας των μελών της κοινοπραξίας, όπως απαιτούσαν τα τεύχη δημοπράτησης.

(73)

Η Ρουμανία υποστηρίζει επιπλέον ότι η έλλειψη ενδιαφέροντος από ιδιωτικές επιχειρήσεις για την παροχή υπηρεσιών στρατιωτικών μεταφορών συνδέεται όχι μόνο με την πολύ χαμηλή ζήτηση για υπηρεσίες μεταφορών αυτού του είδους, αλλά και με το γεγονός ότι οι στρατιωτικές μεταφορές και η σχετική απαίτηση για ταχεία ανταπόκριση σε εντολές εκτέλεσης τέτοιων μεταφορών (οι οποίες έχουν προτεραιότητα έναντι οποιασδήποτε ιδιωτικής μεταφοράς) προϋποθέτουν την ύπαρξη αποθεμάτων από διάφορους πόρους (π.χ. τροχαίο υλικό, πορθμεία κ.λπ.) που είναι διάσπαρτοι σε διάφορα σημεία του εθνικού σιδηροδρομικού δικτύου. Σύμφωνα με τη Ρουμανία, αυτό μειώνει την αποδοτικότητα της χρήσης των εν λόγω πόρων και αυτή η μείωση της αποδοτικότητας δεν αντισταθμίζεται από τις αρχές, με αποτέλεσμα η παροχή των συγκεκριμένων υπηρεσιών να μην είναι ελκυστική για ιδιωτικές επιχειρήσεις. Επιπλέον, η Ρουμανία αναφέρει ότι η CFR Marfă κατέχει περίπου το 93 % του εθνικού στόλου φορταμαξών και είναι η μόνη επιχείρηση που μπορεί να εκπληρώσει την υποχρέωση διατήρησης των αποθεμάτων κινητοποίησης, ενώ οι ιδιωτικές επιχειρήσεις χρησιμοποιούν κυρίως βαγόνια που μισθώνονται από ξένες εταιρείες, τα οποία δεν μπορούν να αποτελέσουν αποθέματα κινητοποίησης.

(74)

Ως εκ τούτου, η Ρουμανία θεωρεί ότι δεν είναι δυνατή η αντικατάσταση της CFR Marfă από ιδιωτικές επιχειρήσεις στην αγορά των στρατιωτικών μεταφορών, όπως επαληθεύεται περαιτέρω από τις διατάξεις της απόφασης του 2013 του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Άμυνας, η οποία επιβάλλει τη συμπερίληψη ρητρών στη σύμβαση ιδιωτικοποίησης της CFR Marfă, με τις οποίες θα υποχρεώνεται ο αγοραστής να διασφαλίσει την εκπλήρωση όλων των στρατηγικών υποχρεώσεων που βαρύνουν επί του παρόντος τη CFR Marfă στον τομέα της εθνικής ασφάλειας και άμυνας (55).

(75)

Δεύτερον, η Ρουμανία ισχυρίζεται επίσης ότι η παροχή υπηρεσιών μεταφορών προς όφελος της εθνικής άμυνας συνεπάγεται, σε πολλές περιπτώσεις, την αποκάλυψη μυστικών πληροφοριών με διάφορα επίπεδα απορρήτου, το οποίο σημαίνει ότι οι ιδιωτικές επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται να παράσχουν τέτοιου είδους υπηρεσίες μεταφορών πρέπει να διαθέτουν ορισμένα πιστοποιητικά βιομηχανικής ασφάλειας. Ωστόσο, στις ιδιωτικές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις με τα υψηλότερα μερίδια αγοράς στη Ρουμανία (μέλη της OPSFPR) δεν θα χορηγείτο κατά πάσα πιθανότητα το εν λόγω πιστοποιητικό βιομηχανικής ασφάλειας για την παροχή στρατηγικών και αμυντικών μεταφορών, διότι δεν θα πληρούσαν τις αυστηρές απαιτήσεις για τη λήψη αυτών των πιστοποιητικών. Η Ρουμανία αναφέρει διάφορους πιθανούς λόγους για τη μη χορήγηση των πιστοποιητικών σε μέλη της OPSFPR·

(76)

Ως εκ τούτου, η Ρουμανία ισχυρίζεται ότι η CFR Marfă αποτελεί de facto τον μόνο φορέα στην αγορά ο οποίος έχει την απαραίτητη ικανότητα για την εκτέλεση μεταφορών στρατηγικού και στρατιωτικού υλικού, καθώς και για την εκπλήρωση άλλων υποχρεώσεων που συνδέονται με σκοπούς εθνικής ασφάλειας και άμυνας. Κατά συνέπεια, η Ρουμανία θεωρεί ότι λαμβανομένων υπόψη των προαναφερόμενων περιστάσεων, και δεδομένης της πραγματικότητας της πρόσφατης σύγκρουσης πλησίον των συνόρων της Ρουμανίας (στην Ουκρανία), εξαιτίας της οποίας ο όγκος των στρατιωτικών μεταφορών που πραγματοποιήθηκαν από τη CFR Marfă υπερπενταπλασιάστηκε σε σύγκριση με το 2013, η Ρουμανία έχει το δικαίωμα να επικαλεστεί τις διατάξεις του άρθρου 4 της ΣΕΕ και του σημείου 17 της ανακοίνωσης για την έννοια της κρατικής ενίσχυσης προκειμένου να υποστηρίξει ότι το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ δεν έχει εφαρμογή επί της συνολικής δραστηριότητας της CFR Marfă.

(77)

Όσον αφορά το μέτρο 1, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι, προκειμένου να εξασφαλιστεί η είσπραξη των εκκρεμών φορολογικών οφειλών, η ANAF κίνησε διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης. Σύμφωνα με τη νομοθεσία που ισχύει από το 2004, το CNPP (το Εθνικό Γραφείο Δημόσιων Συντάξεων), η ANOFM (η Εθνική Υπηρεσία Απασχόλησης) και το CNAS (το Εθνικό Γραφείο Ασφάλισης Υγείας) δεν εισπράττουν απευθείας τις εισφορές που οφείλονται από τους οικονομικούς φορείς και άλλα πρόσωπα στη Ρουμανία· η μόνη υπηρεσία που είναι αρμόδια για την εκτέλεση αυτού του καθήκοντος είναι η ANAF, η οποία στη συνέχεια διανέμει στις διάφορες αρχές τα ποσά που εισπράττει εξ ονόματός τους (59).

(78)

Όσον αφορά την προαναφερόμενη οφειλή της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό στο πλαίσιο του μέτρου 1 (βλέπε πίνακα 8), η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η ANAF ενήργησε ως ιδιώτης φορέας της οικονομίας της αγοράς διότι υπολόγιζε τόκους και πρόστιμα για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό. Ειδικότερα, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι υπολογίστηκαν τα ακόλουθα επιτόκια σε σχέση με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό: i) ημερήσιο επιτόκιο 0,1 % κατά την περίοδο 1.1.2006-30.6.2010· ii) ημερήσιο επιτόκιο 0,05 % κατά την περίοδο 1.7.2010-30.9.2010· iii) ημερήσιο επιτόκιο 0,04 % κατά την περίοδο 1.10.2010-28.2.2014 (60). Η Ρουμανία εξηγεί επίσης ότι για την εκπρόθεσμη καταβολή φορολογικών υποχρεώσεων επιβάλλεται επιπλέον πρόστιμο υπερημερίας ως εξής: i) εάν η καταβολή των ληξιπρόθεσμων φορολογικών υποχρεώσεων πραγματοποιηθεί αφού παρέλθουν 30 ημέρες από την ημερομηνία οφειλής, αλλά πριν παρέλθουν 90 ημέρες μετά την ημερομηνία οφειλής, προστίθεται πρόστιμο υπερημερίας 5 % επί του αρχικού ποσού· ii) μετά την παρέλευση 90 ημερών από την ημερομηνία οφειλής, προστίθεται πρόστιμο υπερημερίας 15 % επί του αρχικού ποσού. Η καταβολή προστίμου υπερημερίας δεν αίρει την υποχρέωση καταβολής τόκων (61).

(79)

Επιπλέον, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η ANAF επεδίωκε ενεργά την είσπραξη των οφειλών της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό και έλαβε διάφορα μέτρα εκτέλεσης με τη μορφή διαταγών πληρωμών και κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών και κινητής και ακίνητης περιουσίας της CFR Marfă.

(80)

Ειδικότερα, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι το 2009 η ANAF εξέδωσε 12 διαταγές πληρωμής για την είσπραξη των ανεξόφλητων οφειλών της CFR Marfă συνολικού ποσού […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR). Η Ρουμανία εξηγεί ότι η διαταγή πληρωμής είναι άμεσα εκτελεστός τίτλος είσπραξης φόρων, το οποίο σημαίνει ότι η ANAF μπορεί να συνεχίσει τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς τη συμμετοχή των δικαστηρίων σε περίπτωση που ο οφειλέτης δεν καταβάλει τα ανεξόφλητα ποσά εντός της περιόδου που καθορίζεται στη διαταγή πληρωμής. Ειδικότερα, η ANAF μπορεί στη συνέχεια να επιβάλει την είσπραξη των ανεξόφλητων οφειλών, προβαίνοντας σε κατάσχεση των στοιχείων ενεργητικού και της περιουσίας του οφειλέτη και στην πώληση αυτών (62).

(81)

Μετά την έκδοση των εν λόγω διαταγών πληρωμής ακολούθησε κατάσχεση επί των τραπεζικών λογαριασμών της CFR Marfă ποσού […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), η οποία εκτελέστηκε και απέφερε την είσπραξη […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) (63), ενώ επιβλήθηκαν επίσης 22 κατασχέσεις επί ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă με συνολική λογιστική αξία […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) (64). Η Ρουμανία εξηγεί ότι η κατάσχεση που εφαρμόζεται επί κινητών ή ακινήτων περιουσιακών στοιχείων συνιστά νομική υποθήκη επί αυτών των περιουσιακών στοιχείων, η οποία δημιουργεί προνομιούχο απαίτηση επί των εσόδων της πώλησης των κατασχεθέντων περιουσιακών στοιχείων, με επιπλέον συνέπεια ότι ο οφειλέτης δεν μπορεί να πωλήσει τα κατασχεθέντα περιουσιακά στοιχεία και μπορεί να τα χρησιμοποιήσει μόνο με την έγκριση του αρμόδιου φορέα (σε αυτή την περίπτωση, της ANAF) (65).

(82)

Η Ρουμανία υποστηρίζει επιπλέον ότι το 2010 και το 2011 η ANAF εξέδωσε 24 διαταγές πληρωμής προς τη CFR Marfă και εξηγεί ότι το 2010 και το 2011 δεν επιβλήθηκαν κατασχέσεις και κατασχέσεις εις χείρας τρίτου επί των οφειλετών της CFR Marfă (κυρίως κρατικές επιχειρήσεις) προκειμένου να αποφευχθούν σημαντικές κοινωνικές επιπτώσεις (66). Η Ρουμανία υποστηρίζει επίσης ότι έως τον Ιούνιο του 2013 η ANAF επέβαλε 200 κατασχέσεις επί κινητών και ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă συνολικής λογιστικής αξίας […] RON (περίπου […] εκατ. EUR). Στη συνέχεια η Ρουμανία επισημαίνει ότι από αυτές τις 200 κατασχέσεις, 25 επιβλήθηκαν επί των κινητών και ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της SC de Transport Maritim și de Coastă CFR Ferryboat SA (στο εξής: CFR Ferryboat) με λογιστική αξία […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), ενώ 84 επιβλήθηκαν επί των κινητών και ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της SC Intreținere și Reparații Vagoane SA (στο εξής: Wagon Repair and Maintenance SA) με λογιστική αξία […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), αμφότερες εκ των οποίων ήταν οι εταιρείες που συγχωνεύθηκαν στη CFR Marfă τον Ιούνιο του 2012 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 27) (67).

(83)

Από τις υπόλοιπες 91 κατασχέσεις, 10 επιβλήθηκαν επί των ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της CFR Infrastructură λογιστικής αξίας […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), και οι υπόλοιπες 81 επιβλήθηκαν (τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2012) επί των κινητών και ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă λογιστικής αξίας […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) (68).

(84)

Επιπλέον, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η ANAF εξέδωσε συνολικά 1 440 κοινοποιήσεις κατάσχεσης εις χείρας τρίτου επί των διαθέσιμων κεφαλαίων στους τραπεζικούς λογαριασμούς των CFR Ferryboat SA, Wagon Repair and Maintenance SA και CFR Infrastructură, καθώς και 612 κατασχέσεις εις χείρας τρίτου επί τραπεζικών λογαριασμών τρίτων (για το συνολικό ποσό των […] εκατ. RON, περίπου […] εκατ. EUR) (69).

(85)

Η Ρουμανία εξηγεί επίσης ότι η κατάσχεση κινητών περιουσιακών στοιχείων (κυρίως βαγονιών και σιδηροδρομικών μηχανών) της CFR Marfă με λογιστική αξία […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR […], το 95 % της συνολικής αξίας των 81 κατασχέσεων) επιβλήθηκε μόλις στις 28 Νοεμβρίου 2012 και όχι νωρίτερα διότι «αυτά τα κινητά αγαθά αντιπροσώπευαν τροχαίο υλικό και σιδηροδρομικές μηχανές, κινητά αγαθά που χρησιμοποιούνταν για τις βασικές επικερδείς δραστηριότητες της» και διότι η CFR Marfă «παρέχει δραστηριότητες εθνικού δημόσιου συμφέροντος, οι οποίες συνίστανται στην παροχή σιδηροδρομικών εμπορευματικών δημόσιων μεταφορών και απαραίτητων υπηρεσιών στον τομέα της εθνικής άμυνας» (70).

(86)

Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι μετά την επιβολή των κατασχέσεων στα περιουσιακά στοιχεία της CFR Marfă, η ANAF ζήτησε την αποτίμησή τους και την έναρξη της διαδικασίας ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων. Ωστόσο, η ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων δεν ξεκίνησε ποτέ, καθώς οι εκτελεστοί τίτλοι για τις οφειλές της CFR Marfă κατέστησαν ανίσχυροι με την εφαρμογή της μετοχοποίησης χρεών του 2013 (71). Η Ρουμανία εξηγεί επίσης ότι η είσπραξη των οφειλών της CFR Marfă προς την ANAF μέσω διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης, άμεσης εκκαθάρισης ή κίνησης διαδικασίας αφερεγγυότητας δεν αποτελούσε αποδεκτή λύση διότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές χρονικές περιόδους μη δυνατότητας χρήσης των πόρων που απαιτούνται για την εθνική ασφάλεια και άμυνα της χώρας, κάτι που, λαμβανομένων υπόψη των πρόσφατων συγκρούσεων στην περιοχή, θα μπορούσε ενδεχομένως να δημιουργήσει απειλή για το κράτος («[το] ρουμανικό κράτος έχει απόλυτη ανάγκη σημαντικό εξοπλισμό και πόρους τους οποίους ήταν εκ του νόμου υποχρεωμένο να παρέχει προκειμένου να ασκεί τον ρόλο και τα καθήκοντα που σχετίζονται με τη διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας, της διατήρησης της δημόσιας τάξης και της υπεράσπισης της εθνικής ασφάλειας, εξοπλισμός και πόροι που δεν μπορούν να αντικατασταθούν υπό τις τρέχουσες συνθήκες») (72).

(87)

Όσον αφορά το μέτρο 4, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η CFR Marfă κατέβαλε πλήρως τις εισφορές της στον κρατικό προϋπολογισμό μεταξύ των ετών 2013 και 2017 και ότι τα φορολογικά πιστοποιητικά που εξέδωσε η ANAF σε διάφορα χρονικά σημεία αυτής της περιόδου αποτελούν απόδειξη του ότι η CFR Marfă δεν συσσώρευσε περαιτέρω οφειλές προς τον κρατικό προϋπολογισμό κατά την περίοδο αυτή (73).

(88)

Συγκεκριμένα, η Ρουμανία εξηγεί ότι στον πίνακα 7 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας παρατίθενται, για την περίοδο 2013-2016, οι δεδουλευμένες φορολογικές υποχρεώσεις αμέσως πριν από το κλείσιμο του οικονομικού έτους, για τις οποίες η προθεσμία καταβολής έληγε το επόμενο έτος. Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι για όλα τα έτη από τον Ιούνιο του 2013 τα αντίστοιχα ποσά που όφειλε η CFR Marfă καταβλήθηκαν στην αρχή του επόμενου έτους, δηλαδή εντός της προθεσμίας. Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι τα αντίστοιχα ποσά παρατίθενται στους ετήσιους ισολογισμούς σύμφωνα με τους κανόνες κατάρτισής τους, λαμβανομένων υπόψη των ημερομηνιών δημιουργίας και καταβολής αυτών των φορολογικών υποχρεώσεων. Η Ρουμανία θεωρεί ότι η εκτίμηση της κατάστασης καταβολής των φορολογικών υποχρεώσεων της CFR Marfă, η οποία βασίζεται στα στοιχεία του ισολογισμού, δεν είναι ακριβής και ότι τα έγγραφα που θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη είναι τα φορολογικά πιστοποιητικά που εκδίδονταν τακτικά από την ANAF (74). Κατά συνέπεια, η Ρουμανία παρουσίασε τα στοιχεία που αντιστοιχούν στις φορολογικές υποχρεώσεις και άλλες οφειλές προς τον κρατικό προϋπολογισμό ως εξής:

Πίνακας 9

Οι φορολογικές υποχρεώσεις και άλλες οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 (σε εκατ. RON)

(89)

Η Ρουμανία εξηγεί ότι οι φορολογικές υποχρεώσεις της CFR Marfă για τα έτη 2016 και 2017 αποτέλεσαν αντικείμενο προσφυγής που ασκήθηκε από τη CFR Marfă ενώπιον του Εφετείου του Βουκουρεστίου. Με την προσφυγή αυτή, η CFR Marfă ζήτησε από το Εφετείο να ακυρώσει την απόφαση της ANAF με την οποία η ANAF απέρριψε το αίτημα της CFR Marfă για συμψηφισμό των εκκρεμών φορολογικών οφειλών της CFR Marfă για τα έτη 2016 και 2017 με τα ποσά ([…] εκατ. RON, περίπου […] εκατ. EUR), τα οποία η ANAF διατάχθηκε να καταβάλει στη CFR Marfă με την απόφαση αριθ. 1011/2015 του Εφετείου, όπως επικυρώθηκε με την απόφαση αριθ. 998/30.3.2016 του πολιτικού τμήματος του Ανώτατου Αναιρετικού Δικαστηρίου (75).

(90)

Βάσει των ανωτέρω, η Ρουμανία θεωρεί ότι μεταξύ των ετών 2013 και 2017 η CFR Marfă δεν κατέγραψε καμία οφειλή προς τον κρατικό προϋπολογισμό, δεδομένου ότι η ANAF πρέπει να συμψηφίσει/επιστρέψει τα ποσά των […] εκατ. RON και […] εκατ. RON […], τα οποία είναι χαμηλότερα από την αντίστοιχη οφειλή της ANAF προς τη CFR Marfă.

(91)

Τέλος, η Ρουμανία υπέβαλε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η ληξιπρόθεσμη οφειλή της CFR Marfă (μαζί με τους τόκους και τα πρόστιμα) προς τον κρατικό προϋπολογισμό ανήλθε σε […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) το 2018 και υπερτριπλασιάστηκε φθάνοντας τα […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) στις 28 Μαρτίου 2019 (76). Η Ρουμανία τόνισε ότι, όσον αφορά τη συγκεκριμένη οφειλή, η ANAF έχει επιβάλει 16 κατασχέσεις επί μη βεβαρημένων κινητών περιουσιακών στοιχείων με λογιστική αξία […] εκατ. RON […] (περίπου […] εκατ. EUR) και 66 κατασχέσεις επί μη βεβαρημένων ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă με λογιστική αξία […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) (77).

(92)

Όσον αφορά τα μέτρα 2 και 5, η Ρουμανία εμμένει στην άποψή της ότι η CFR Infrastructură δεν απάλλαξε τη CFR Marfă από την καταβολή των οφειλών που αντιστοιχούσαν στον φόρο χρήσης υποδομής.

(93)

Η Ρουμανία εξηγεί ότι το ρουμανικό δίκαιο δεν επιτρέπει την απαλλαγή καμίας σιδηροδρομικής επιχείρησης από την καταβολή του φόρου χρήσης υποδομής και ότι η CFR Infrastructură δεν εφαρμόζει εξαίρεση ούτε για τη CFR Marfă.

(94)

Η Ρουμανία εξηγεί ότι προβλέπονται οι ακόλουθες τρεις μορφές ποινής για τη μη καταβολή του φόρου χρήσης υποδομής από τους μεταφορείς:

(95)

Στο πλαίσιο αυτό, η Ρουμανία ισχυρίζεται ότι το 2015 η CFR Infrastructură προέβη επίσης σε νομικές ενέργειες κατά της CFR Marfă με σκοπό την είσπραξη των οφειλών της CFR Marfă. Ειδικότερα, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η CFR Infrastructură κίνησε τις ακόλουθες διαδικασίες διαιτησίας και δικαστικές διαδικασίες όσον αφορά την είσπραξη των οφειλών της CFR Marfă: διαδικασία διαιτησίας του 2015 για ποσό […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR· διαδικασία διαιτησίας και δικαστική διαδικασία του 2016 για ποσό […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR· διαδικασία διαιτησίας και δικαστική διαδικασία του 2017 για ποσό […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR· διαδικασία διαιτησίας και δικαστική διαδικασία του 2018 για ποσό […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR (78). Σύμφωνα με τη Ρουμανία, το 100 % αυτών των ποσών επιδικάστηκαν υπέρ της CFR Infrastructură με τις αντίστοιχες και οριστικές δικαστικές και διαιτητικές αποφάσεις (79).

(96)

Σύμφωνα με τη Ρουμανία, μετά την έκδοση αυτών των αποφάσεων υπέρ της, η CFR Infrastructură χρησιμοποίησε τις υπηρεσίες δικαστικών επιμελητών για την είσπραξη των επιδικασθεισών οφειλών, μεταξύ άλλων μέσω δέσμευσης κεφαλαίων σε τραπεζικούς λογαριασμούς και κατασχέσεων εις χείρας τρίτου σε σχέση με ποσά που οφείλονταν στη CFR Marfă από πελάτες της, καθώς και μέσω κατασχέσεων κινητής και ακίνητης περιουσίας της CFR Marfă (80).

(97)

Η Ρουμανία εξηγεί επίσης ότι το 2016 η CFR Infrastructură συνήψε συμφωνία αναδιάταξης πληρωμών με τη CFR Marfă (στο εξής: συμφωνία αναδιάταξης πληρωμών του 2016) όσον αφορά την καταβολή του ποσού των […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), το οποίο αντιπροσωπεύει το κεφάλαιο και τους τόκους που επιδικάστηκαν στη CFR Infrastructură στο πλαίσιο των διαδικασιών διαιτησίας το 2015 και το 2016. Η Ρουμανία εξηγεί ότι το ποσό των […] εκατ. RON ανακτήθηκε πλήρως μέσω διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης αφού η CFR Marfă δεν συμμορφώθηκε με τις διατάξεις της συμφωνίας αναδιάταξης πληρωμών του 2016 (81).

(98)

Σύμφωνα με τη Ρουμανία, έως τον Αύγουστο του 2018 η CFR Infrastructură κατόρθωσε να ανακτήσει από τη CFR Marfă —μέσω δικαστικών και εξωδικαστικών μέτρων— πάνω από […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), εκ των οποίων […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) την περίοδο Μάρτιος-Ιούλιος 2018. Επιπλέον, στις 6 Δεκεμβρίου 2018 η CFR Infrastructură συνήψε συμφωνία για την αναδιάταξη της καταβολής των τόκων και των προστίμων που όφειλε η CFR Marfă ποσού […] εκατ. RON […] (περίπου […] εκατ. EUR, στο εξής: συμφωνία αναδιάταξης πληρωμών του 2018). Στη συμφωνία αυτή προσδιορίζεται μεταξύ άλλων ότι στις 4 Δεκεμβρίου 2018 η CFR Marfă είχε ληξιπρόθεσμη οφειλή έναντι της CFR Infrastructură ύψους […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), εκ των οποίων […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) είναι το ποσό που επιδικάστηκε στη CFR Infrastructură από επτά αποφάσεις πολιτικών δικαστηρίων το 2017, οι οποίες εκτελούνται. Από αυτό το ποσό ύψους […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), ποσό […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) αντιστοιχεί σε τόκους και πρόστιμα. Οι διατάξεις της συμφωνίας αναδιάταξης πληρωμών του 2018 ορίζουν επίσης ότι η ανάκτηση του αρχικού ποσού των […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) συνεχίζεται μέσω της υλοποίησης των κατασχέσεων που επιβλήθηκαν σε κινητή και ακίνητη περιουσία της CFR Marfă.

(99)

Η Ρουμανία εξηγεί ότι η εκτέλεση μέσω κατασχέσεων περιουσιακών στοιχείων εφαρμόστηκε μόνο στο μέτρο που η CFR Marfă συμμορφωνόταν με τις υποχρεώσεις που ανέλαβε στο πλαίσιο των συμφωνιών αναδιάταξης, και υποστηρίζει ότι η συμφωνία αναδιάταξης πληρωμών του 2018 τηρείται από τη CFR Marfă (82).

(100)

Κατά την άποψη της Ρουμανίας, όλα τα παραπάνω επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι η CFR Infrastructură εφαρμόζει μέτρα ανάκτησης οφειλών και ότι η CFR Marfă δεν έχει τύχει απαλλαγής από την καταβολή τους (83).

(101)

Η Ρουμανία θεωρεί ότι η «CFR Marfă δεν τυγχάνει προτιμησιακής μεταχείρισης από τη CFR Infrastructură και δεν απαλλάσσεται, ούτε έχει απαλλαγεί, από οποιαδήποτε νομική υποχρέωση» (84). Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι «[γ]ια τη μη καταβολή των φόρων χρήσης υποδομής από οποιαδήποτε από τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, η CFR SA [CFR Infrastructură] εφάρμοσε και εφαρμόζει τις ίδιες οικονομικές ποινές» και υπενθυμίζει ότι «[ο]ι οικονομικές ποινές είναι πρόστιμα για καθυστέρηση πληρωμών τα οποία υπολογίζονται και εφαρμόζονται για τη μη καταβολή των τελών που οφείλονται κατά την προβλεπόμενη ημερομηνία βάσει του ίδιου ποσοστού και χωρίς διακρίσεις» (85). Η Ρουμανία υποστηρίζει επιπλέον ότι «η [CFR Infrastructură] εφαρμόζει τα ίδια δικαστικά και εξωδικαστικά μέτρα για την ανάκτηση των ποσών που οφείλονται από οποιαδήποτε από τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις» (86).

(102)

Η Ρουμανία προσθέτει επίσης ότι η μη είσπραξη εκ μέρους της CFR Infrastructură φόρου χρήσης υποδομής από τη CFR Marfă αποτελεί αντικειμενική περίσταση και συνέπεια του γεγονότος ότι άλλες κρατικές επιχειρήσεις ή επιχειρήσεις στις οποίες το κράτος είναι μέτοχος (πολλές εκ των οποίων δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας) δεν κατέβαλαν, με τη σειρά τους, τις οφειλές τους προς τη CFR Marfă. Η Ρουμανία εξηγεί ότι αυτές οι οφειλές προς τη CFR Marfă είναι της ίδιας τάξης μεγέθους με τα ποσά που οφείλει η CFR Marfă στη CFR Infrastructură και τυχόν διακοπή της παροχής υπηρεσιών μεταφορών από τη CFR Marfă θα διατάρασσε τις δραστηριότητες που εκτελούνται από τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις, σε βάρος του βιοτικού επιπέδου των πολιτών και των οικονομικών δραστηριοτήτων σε διάφορους τομείς. Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η CFR Marfă προέβη σε ενέργειες για την ανάκτηση αυτών των οφειλών σύμφωνα με τις σχετικές νομοθετικές διατάξεις (87).

(103)

Επιπλέον, η Ρουμανία προσθέτει ότι δεν είναι δυνατή η επιβολή αυστηρότερων μέτρων στη CFR Marfă (όπως η αίτηση αφερεγγυότητας), διότι η CFR Infrastructură και οι ρουμανικές αρχές πρέπει να λάβουν υπόψη τη σημασία της CFR Marfă και των πόρων της για το εθνικό σύστημα άμυνας, την εθνική ασφάλεια, τη δημόσια ασφάλεια και τάξη, τη μεταφορά στρατηγικού υλικού, την εθνική οικονομία και τον πληθυσμό (88) (βλέπε επίσης σημεία 3.2.1. και 3.2.2. ανωτέρω).

(104)

Για τον σκοπό αυτό, η Ρουμανία υπενθυμίζει ότι οι ρουμανικές αρχές και η CFR Infrastructură πρέπει να ενεργήσουν σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο που εφαρμόζεται στον τομέα της άμυνας (89) και «να λάβουν μέτρα που δεν δημιουργούν κίνδυνο διάθεσης ορισμένων πόρων που ανήκουν στη CFR Marfă (αρνητικός αντίκτυπος στους πόρους που θεωρούνται «κρατικοί πόροι») και δεν επηρεάζουν τις στρατιωτικές μεταφορές και τη μεταφορά στρατηγικού υλικού από αυτή τη στρατηγική εταιρεία ή την απόκριση της CFR Marfă σε καταστάσεις κρίσης (όπως ο χειμώνας 2016/2017)» (90).

(105)

Επίσης, στις παρατηρήσεις που υπέβαλε στις 14 Αυγούστου 2018 σε απάντηση στις παρατηρήσεις τρίτων, η Ρουμανία υποστηρίζει επιπλέον ότι η CFR Infrastructură υποχρεούται να μην προβαίνει σε μέτρα εκτέλεσης που θα μπορούσαν να εμποδίσουν τις στρατιωτικές μεταφορές και να μειώσουν τις αμυντικές ικανότητες της χώρας δυνάμει του άρθρου 34 του νόμου για την εθνική άμυνα (91). Η Ρουμανία παραθέτει δήλωση του υπουργού Μεταφορών της χώρας («δεν πρέπει να σκοτώσουμε την κότα που γεννά τα χρυσά αυγά») όταν αναφέρεται στον λόγο για τον οποίο το κράτος δεν θα πρέπει να προβεί σε αναγκαστική εκτέλεση για όλες τις οφειλές της Marfa έναντι της CFR Infrastructură.

(106)

Πρώτον, η Ρουμανία αμφισβητεί ότι το μέτρο 3 προέρχεται από κρατικούς πόρους. Συγκεκριμένα, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι «δεν πληρούνται οι τρεις σωρευτικές προϋποθέσεις [του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ] ώστε η μετοχοποίηση χρεών όσον αφορά τη CFR Marfă να μπορεί να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, δεδομένου ότι δεν πληρούται η προϋπόθεση του εδαφίου α) καθώς δεν έχουν δαπανηθεί κρατικοί πόροι ούτε έχουν διατεθεί πόροι από τον κρατικό προϋπολογισμό (το οποίο θα σήμαινε ότι το κράτος επιβαρύνθηκε με άμεσες δαπάνες του προϋπολογισμού). Πράγματι, τα ποσά αυτά δεν αντιπροσώπευαν πλέον έσοδα του προϋπολογισμού, κάτι που βαίνει πέραν της διατύπωσης του κειμένου της ΣΛΕΕ». Η Ρουμανία ισχυρίζεται ότι ενήργησε όπως θα ενεργούσε ένας απλός μέτοχος και ότι αποσκοπούσε στην εδραίωση των συμφερόντων της και όχι στη χορήγηση οικονομικού πλεονεκτήματος σε κάποιον οικονομικό φορέα (92).

(107)

Δεύτερον, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η μετοχοποίηση χρεών εγκρίθηκε από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην απόφαση της 22ας Οκτωβρίου 2013 για χορήγηση προληπτικής μεσοπρόθεσμης χρηματοδοτικής συνδρομής από την Ένωση στη Ρουμανία (93) (στο εξής: απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2013), η οποία επιβεβαιώθηκε με τις διατάξεις της προληπτικής συμφωνίας stand-by μεταξύ της Ρουμανίας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (στο εξής: ΔΝΤ) ποσού 1 751,34 εκατ. ΕΤΔ, όπως συμφωνήθηκε με την επιστολή προθέσεων που υπογράφηκε από τις ρουμανικές αρχές στο Βουκουρέστι στις 12 Σεπτεμβρίου 2013, η οποία εγκρίθηκε με την απόφαση του εκτελεστικού συμβουλίου του ΔΝΤ της 27ης Σεπτεμβρίου 2013 (94). Η Ρουμανία εκφράζει αυτή την άποψη βάσει του παραρτήματος I της συμφωνίας stand-by (95), το οποίο ορίζει τα εξής:

«Το προηγούμενο έτος προχωρήσαμε σε ορισμένες σημαντικές μεταρρυθμίσεις όσον αφορά τις κρατικές επιχειρήσεις και τους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών. Για παράδειγμα, […], μέσω εκούσιας υπαγωγής ορισμένων εταιρειών σε διαδικασία αφερεγγυότητας ή εκκαθάρισης, μέσω ανταλλαγών χρέους και μέσω μέτρων αναδιάρθρωσης». (η επισήμανση του συντάκτη) […] Στις βασικές μεταρρυθμίσεις στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών περιλαμβάνονται οι εξής: […] «Τομέας μεταφορών: προχωρήσαμε σε συμφωνία αγοραπωλησίας για την πώληση μεριδίου 51 % της κρατικής εταιρείας εμπορευματικών μεταφορών [CFR Marfă] έναντι ποσού 905 εκατ. RON και λάβαμε κυβερνητική απόφαση που εγκρίνει τη συμφωνία αγοραπωλησίας. Τον Ιούνιο εγκρίναμε επίσης ένα καθεστώς τακτοποίησης καθυστερούμενων οφειλών, στο πλαίσιο του οποίου οι καθυστερούμενες οφειλές της CFR Marfă θα μειωθούν κατά περισσότερο από 90 % με τη σύναψη της πώλησης […]»  (96).

« Σχεδιάζουμε επίσης να διευκολύνουμε τη βελτίωση της καταβολής των τελών υποδομής και ηλεκτρικής ενέργειας από την κρατική επιχείρηση σιδηροδρομικών επιβατικών μεταφορών και τη CFR Marfă μέσω μεταρρυθμίσεων αυτών των επιχειρήσεων, καθώς και να προβούμε σε ρύθμιση των εκκρεμών οφειλών μεταξύ των τριών κυριότερων σιδηροδρομικών επιχειρήσεων. Στα μέτρα για τη βελτίωση των λειτουργικών και οικονομικών επιδόσεων αυτών των επιχειρήσεων περιλαμβάνονται τα εξής: […] –CFR Marfă: Θα εκπληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας βάσει της συμφωνίας αγοραπωλησίας για την πώληση του πλειοψηφικού μεριδίου της και θα ολοκληρώσουμε την πράξη (καταβολή τιμήματος με αντάλλαγμα μετοχές) έως τα μέσα Οκτωβρίου του 2013. Στο πλαίσιο αυτό, θα επιδιωχθεί η λήψη έγκρισης ελέγχου συγκέντρωσης από την αρμόδια ρυθμιστική αρχή. Εάν κατά τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης προκύψουν ανυπέρβλητα εμπόδια, θα δρομολογήσουμε εκ νέου διαγωνισμό για την ιδιωτικοποίηση του πλειοψηφικού μεριδίου της Marfa σύμφωνα με μια διαδικασία που τηρεί τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές».

(108)

Η Ρουμανία εξηγεί ότι η προαναφερόμενη συμφωνία stand-by, συμπεριλαμβανομένου του παραρτήματος που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 107 ανωτέρω, εγκρίθηκε από το Συμβούλιο της ΕΕ βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 1 της απόφασής του της 22ας Οκτωβρίου 2013, η οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρει συγκεκριμένες προϋποθέσεις οικονομικής πολιτικής που προβλέπονται στο μνημόνιο συνεννόησης όπως «την αναδιάρθρωση των κρατικών επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένης της πώλησης συμμετοχών στο κεφάλαιό τους, και την ενίσχυση της εταιρικής διακυβέρνησης των κρατικών επιχειρήσεων».

(109)

Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι όχι μόνο εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο της ΕΕ η ιδιωτικοποίηση της CFR Marfă και το υπέρ αυτής μέτρο της μετοχοποίησης χρεών, αλλά επίσης ότι η διαδικασία ιδιωτικοποίησης CFR Marfă αποτελούσε αντικείμενο διαρκούς παρακολούθησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

(110)

Ειδικότερα, σε σχέση με την παρακολούθηση από την Επιτροπή, η Ρουμανία αναφέρει την έκθεση της Επιτροπής «The Balance of Payments Programme. Romania, 2013-2015» (Πρόγραμμα στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών. Ρουμανία, 2013-2015), όπου, μεταξύ άλλων, παρουσιάζεται η κατάσταση της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης της CFR Marfă, συμπεριλαμβανομένης της μετοχοποίησης χρεών. Ειδικότερα, σύμφωνα με την παρατιθέμενη έκθεση, «[η] ιδιωτικοποίηση θα διασκεδάσει μεταξύ άλλων τις ανησυχίες όσον αφορά τη μετοχοποίηση χρεών που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2013, πριν από την άκαρπη προσπάθεια ιδιωτικοποίησης του Οκτωβρίου του 2013» (97).

(111)

Τρίτον, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η μετοχοποίηση χρεών πληροί το τυποποιημένο κριτήριο του φορέα της οικονομίας της αγοράς και επαναλαμβάνει τα πορίσματα της μελέτης της Deloitte την οποία υπέβαλε στην Επιτροπή.

(112)

Η Ρουμανία επαναλαμβάνει ότι ανέθεσε στην ελεγκτική και συμβουλευτική εταιρεία Deloitte να εκπονήσει μελέτη για την εφαρμογή του κριτηρίου του φορέα της οικονομίας της αγοράς. Η μελέτη εκπονήθηκε με εφαρμογή μιας αναγνωρισμένης μεθόδου, πιο συγκεκριμένα με υπολογισμό της αγοραίας αξίας του μεριδίου του 51 % στις 31 Δεκεμβρίου 2012 με χρήση της μεθόδου των προεξοφλημένων ταμειακών ροών (στο εξής: μέθοδος DCF) και χωριστό υπολογισμό της αγοραίας αξίας του εναπομένοντος μετοχικού μεριδίου (49 %) βάσει της παραδοχής ότι το εν λόγω μετοχικό μερίδιο θα πωλείτο την περίοδο 2015-2018, με εφαρμογή της μεθόδου αποτίμησης συνολικού φόρου εισοδήματος εταιρειών και πολλαπλασίων ΚΠΤΦΑ.

(113)

Η Ρουμανία υπογραμμίζει τα πορίσματα της έκθεσης της Deloitte της 29ης Μαρτίου 2019, σύμφωνα με τα οποία η μετοχοποίηση χρεών, ακολουθούμενη από την ιδιωτικοποίηση της CFR Marfă, θα είχε επιτρέψει στο κράτος ως μέτοχο και πιστωτή να ανακτήσει μεγαλύτερο ποσό (κατά μέσο όρο 1 079,9 εκατ. RON ή περίπου 235 εκατ. EUR) απ’ ό,τι μια άμεση εκκαθάριση της εταιρείας (κατά μέσο όρο 916,97 εκατ. RON ή περίπου 199 εκατ. EUR).

(114)

Η Ρουμανία επισημαίνει ότι η μετοχοποίηση των χρεών επιτεύχθηκε μετά τη λήψη απόφασης σύμφωνα με τις συστάσεις της μελέτης της Deloitte, με την έκδοση του έκτακτου διατάγματος 61/2013 της 12ης Ιουνίου 2013, δηλαδή μετά την αξιολόγηση με βάση το κριτήριο του φορέα της οικονομίας της αγοράς.

(115)

Η Ρουμανία υπογραμμίζει επίσης ότι το προαναφερόμενο έκτακτο διάταγμα 61/2013 εκδόθηκε «λαμβανομένων δεόντως υπόψη των απόψεων και των συστάσεων του ΔΝΤ και της ΕΕ» (βλέπε επίσης αιτιολογικές σκέψεις 107 κ. επ. ανωτέρω), διότι «όλα τα μνημόνια συνεννόησης που συνήφθησαν με αυτούς τους διεθνείς οργανισμούς μετά το 2011 προβλέπουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις (συμπεριλαμβανομένων ιδιωτικοποιήσεων) για μεγάλο αριθμό κρατικών επιχειρήσεων σε διάφορους τομείς», μεταξύ των οποίων «οι μεταφορές (CFR Infrastructură, CFR Marfă, Tarom)» (98). Ειδικότερα, η Ρουμανία επισημαίνει την περιγραφή μίας μεταρρύθμισης που περιλαμβανόταν σε ένα τέτοιο μνημόνιο που εγκρίθηκε με την απόφαση του Συμβουλίου, σύμφωνα με την οποία η Ρουμανία «ενέκρινε επίσης καθεστώς τακτοποίησης καθυστερούμενων οφειλών τον Ιούνιο, στο πλαίσιο του οποίου οι καθυστερούμενες οφειλές της CFR Marfă θα μειώνονταν κατά περισσότερο από 90 τοις εκατό κατά τη σύναψη της πώλησης […]» (99).

(116)

Τέταρτον, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η μετοχοποίηση χρεών του 2013 υπέρ της CFR Marfă παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με άλλα μέτρα σχετικά με κατεστημένες επιχειρήσεις σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών σε άλλα κράτη μέλη, για τα οποία η Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε κρατική ενίσχυση ή η ενίσχυση κηρύχθηκε συμβατή με την εσωτερική αγορά. Ως παράδειγμα, η Ρουμανία αναφέρει τις ακόλουθες προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής: απόφαση της 16.6.2017 σχετικά με την κρατική ενίσχυση SA.32544 (2011/C) που χορήγησε η Ελλάδα υπέρ του ελληνικού ομίλου σιδηροδρόμων ΤΡΑΙΝΟΣΕ (100), απόφαση της 20.7.2018 για το δημόσιο δάνειο SA.29198 – (2010/C) (πρώην 2009/NN) που χορηγήθηκε από τη Σλοβακία στη Železničná Spoločnosť Cargo Slovakia, a.s. (ZSSK Cargo) (101), και απόφαση της 19.6.2017 σχετικά με την κρατική ενίσχυση SA.39877 (2017/NN) – Κροατία – Ενίσχυση προς την HŽ Cargo d. o. o. – Διαγραφή χρέους (102).

(117)

Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι «το κοινό σημείο είναι ότι οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις σε αυτά τα κράτη και η CFR Marfă αντιμετώπιζαν οικονομικές δυσκολίες και κατέγραφαν σημαντικές ζημίες, και ότι οι δημόσιες αρχές αποφάσισαν να παρέμβουν, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας τους για τις εθνικές οικονομίες». Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι «η Ρουμανία, η Κροατία, η Ελλάδα και η Σλοβακία ενήργησαν με το ίδιο πνεύμα όσον αφορά τις εθνικές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, οι οποίες αντιμετώπιζαν στο σύνολό τους οικονομικές δυσκολίες». Κατά την άποψη της Ρουμανίας, το αποτέλεσμα της αξιολόγησης της συγκεκριμένης μετοχοποίησης χρεών (καθώς και άλλων μέτρων) δεν θα έπρεπε να διαφέρει για τη CFR Marfă.

(118)

Ειδικότερα, η Ρουμανία υπενθυμίζει την απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση SA.32544 σχετικά με την ενίσχυση που χορήγησε η Ελλάδα υπέρ του ελληνικού ομίλου σιδηροδρόμων ΤΡΑΙΝΟΣΕ ΑΕ και, συγκεκριμένα, την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου κατά 60 εκατ. EUR που πραγματοποιήθηκε το 2009 με πόρους του κρατικού προϋπολογισμού.

(119)

Η Ρουμανία επισημαίνει ότι παρότι οι ελληνικές αρχές είχαν θεωρήσει ότι το σχετικό μέτρο δεν ήταν κρατική ενίσχυση, το μέτρο αυτό θεωρήθηκε ότι συνιστούσε ενίσχυση και κηρύχθηκε συμβατό με την εσωτερική αγορά από την Επιτροπή διότι (103):

(120)

Η Ρουμανία υποστηρίζει επίσης ότι «η ακύρωση της μετοχοποίησης χρεών μετά την άκαρπη ιδιωτικοποίηση του 2013 και η επιβολή στη CFR Marfă υποχρέωσης επιστροφής του σχετικού με τη μετοχοποίηση ποσού θα είχαν δημιουργήσει σημαντικές λειτουργικές δυσκολίες για τη CFR Marfă, οι οποίες θα είχαν οδηγήσει στον μη αποδεκτό κίνδυνο να μην μπορεί η εταιρεία να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της βάσει της νομοθεσίας, συμφωνιών και συμβάσεων στον τομέα της εθνικής ασφάλειας ή τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη συμμετοχή της Ρουμανίας στο NATO, δεδομένης της σύγκρουσης στην Ουκρανία, η οποία ξέσπασε το 2014, της μεγάλης κλίμακας ανταπόκρισης σε αυτό το πολιτικό και στρατιωτικό πλαίσιο και της αύξησης της ζήτησης για στρατιωτικές μεταφορές κατά 562,89 %. Η εξαίρεση του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ και του άρθρου 4 της ΣΕΕ είναι δικαιολογημένη σε αυτό το πλαίσιο» (104).

(121)

Ειδικότερα, η Ρουμανία υπογραμμίζει ότι «η πώληση περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο πιθανής εκκαθάρισης της εταιρείας σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία θα μπορούσε να είναι αρκετά χρονοβόρα, με αποτέλεσμα οι πόροι που απαιτούνται για το αμυντικό σύστημα της χώρας και την εκτέλεση στρατηγικών μεταφορών να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα και να παρακμάζουν λόγω της ακινησίας. Κατά τη διάρκεια των περιόδων αυτών όταν η CFR Marfă δεν θα μπορούσε να παρέχει υπηρεσίες μεταφορών και οι πόροι αυτοί δεν θα είχαν περιέλθει ακόμη στην ιδιοκτησία άλλης σιδηροδρομικής επιχείρησης, όπως συνέβη το 2008 και το 2014, μπορεί να ξεσπούσαν ή να αναζωπυρώνονταν συγκρούσεις, όπως αναφέρεται στην εθνική αμυντική στρατηγική (105) […]». Υπό αυτές τις συνθήκες, η Ρουμανία εκφράζει τον φόβο ότι «δεν θα διέθετε πλέον μεταφορική ικανότητα και δεν θα μπορούσε να ανταποκριθεί δεόντως σε πιθανές προκλήσεις, γεγονός απαράδεκτο».

(122)

Η Επιτροπή εξετάζει πρώτα αν τα μέτρα 1 έως 5 υπέρ της CFR Marfă συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ (βλέπε σημείο 4.1 κατωτέρω), αν η CFR Marfă ήταν προβληματική επιχείρηση (βλέπε σημείο 4.2 κατωτέρω), και αν η ενίσχυση είχε ήδη εφαρμοστεί (βλέπε σημείο 4.3 κατωτέρω). Τέλος, η Επιτροπή αξιολογεί αν η ενίσχυση αυτή θα μπορούσε να είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά (βλέπε σημείο 4.4 κατωτέρω).

(123)

Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, «[ε]νισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές».

(124)

Τα κριτήρια που καθορίζονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ είναι σωρευτικά. Κατά συνέπεια, ένα μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες σωρευτικές προϋποθέσεις:

(125)

Κατά πάγια νομολογία, η Επιτροπή πρέπει πρώτα να προσδιορίσει τον δικαιούχο των υπό εξέταση μέτρων. Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης αναφέρεται στην έννοια της επιχείρησης στο πλαίσιο του ορισμού του δικαιούχου της ενίσχυσης. Τα δικαστήρια της ΕΕ ορίζουν τις επιχειρήσεις ως οντότητες που ασκούν οικονομική δραστηριότητα ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς που τις διέπει και τον τρόπο χρηματοδότησής τους (106). Το μόνο σχετικό κριτήριο είναι αν ασκούν οικονομική δραστηριότητα, δηλαδή αν προσφέρουν αγαθά και/ή υπηρεσίες στην αγορά.

(126)

Η CFR Marfă είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης που ανήκει εξολοκλήρου στο κράτος. Συστάθηκε ως συμμετοχική εταιρεία την 1η Οκτωβρίου 1998, σε συνέχεια της αναδιοργάνωσης της κατεστημένης επιχείρησης σιδηροδρόμων της Ρουμανίας και παρέχει σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές και άλλες συναφείς υπηρεσίες στην αγορά.

(127)

Ως εκ τούτου, η CFR Marfă είναι επιχείρηση για τον σκοπό του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα εξετάσει αν η δραστηριότητα της παροχής σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών και άλλων συναφών υπηρεσιών στην αγορά από τη CFR Marfă αποτελεί οικονομική δραστηριότητα.

(128)

Καταρχάς, η Επιτροπή εξέτασε την εφαρμογή του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ υπό το πρίσμα των επιχειρημάτων της Ρουμανίας βάσει των οποίων η CFR Marfă ασκεί δημόσια εξουσία.

(129)

Η Ρουμανία υποστηρίζει (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 63 έως 76 ανωτέρω) ότι το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ δεν έχει εφαρμόζεται στη CFR Marfă δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 4 παράγραφος 2 της ΣΕΕ (107) και του σημείου 17 της ανακοίνωσης για την έννοια της κρατικής ενίσχυσης, το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση όπου το Δημόσιο ενεργεί «ασκώντας δημόσια εξουσία» ή όταν οι δημόσιες οντότητες ενεργούν «υπό την ιδιότητά τους ως δημόσιες αρχές». Η Ρουμανία ισχυρίζεται ότι ασκούσε δημόσια εξουσία κατά τη λήψη των μέτρων 1-3 και 5, τα οποία αποσκοπούσαν στη διασφάλιση της συνέχειας της εκτέλεσης των υποχρεώσεων της CFR Marfă στους τομείς της εθνικής ασφάλειας και άμυνας.

(130)

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι αυτό το επιχείρημα είναι εσφαλμένο για τους ακόλουθους λόγους.

(131)

Πρώτον, αυτό το επιχείρημα παρερμηνεύει τον τρόπο με τον οποίο προορίζονται να λειτουργούν οι διατάξεις του σημείου 17 της ανακοίνωσης για την έννοια της κρατικής ενίσχυσης. Οι διατάξεις αυτές αποτελούν μέρος της ενότητας 2 της εν λόγω ανακοίνωσης, η οποία περιλαμβάνει κανόνες που σχετίζονται με την έννοια της επιχείρησης και της οικονομικής δραστηριότητας. Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ εφαρμόζεται σε σχέση με οντότητες που μπορούν να χαρακτηριστούν ως επιχειρήσεις που ασκούν οικονομική δραστηριότητα βάσει των κανόνων που καθορίζονται στην ενότητα 2 της ανακοίνωσης για την έννοια της κρατικής ενίσχυσης. Ως εκ τούτου, ο έλεγχος της εφαρμογής του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ προϋποθέτει την αξιολόγηση του κατά πόσον η CFR Marfă είναι επιχείρηση που ασκεί οικονομική δραστηριότητα.

(132)

Αντιθέτως, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ δεν εφαρμόζεται στη CFR Marfă διότι η Ρουμανία ασκούσε δημόσια εξουσία κατά τη λήψη των μέτρων 1-3 και 5 υπέρ της CFR Marfă προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια των μεταφορών στρατηγικού και στρατιωτικού υλικού, καθώς και η εκπλήρωση άλλων υποχρεώσεων που συνδέονται με σκοπούς εθνικής ασφάλειας και άμυνας. Με άλλα λόγια, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ δεν εφαρμόζεται στη CFR Marfă απλώς και μόνο λόγω της ιδιότητας με την οποία το ρουμανικό κράτος έλαβε τα μέτρα 1-3 και 5 υπέρ της CFR Marfă.

(133)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το επιχείρημα αυτό σχετίζεται με το ερώτημα του κατά πόσον το κριτήριο του φορέα της οικονομίας της αγοράς έχει εφαρμογή στις ενέργειες της Ρουμανίας, οι οποίες συνίστανται στη λήψη των μέτρων 1-5 και, εφόσον έχει εφαρμογή, με την εφαρμογή αυτού του κριτηρίου (σημεία 76-77 της ανακοίνωσης για την έννοια της κρατικής ενίσχυσης) όπως εξετάζεται στις αιτιολογικές σκέψεις 179 έως 181 κατωτέρω. Ωστόσο, η δυνατότητα εφαρμογής και η εφαρμογή του κριτηρίου του φορέα της οικονομίας της αγοράς δεν περιλαμβάνει σε καμία περίπτωση την αξιολόγηση του κατά πόσον η CFR Marfă είναι επιχείρηση η οποία ασκεί οικονομική δραστηριότητα για τον σκοπό της εφαρμογής του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Ως εκ τούτου, το επιχείρημα της Ρουμανίας παρερμηνεύει τον στόχο της ενότητας 2 της ανακοίνωσης για την έννοια της κρατικής ενίσχυσης.

(134)

Δεύτερον, η Ρουμανία δεν υπέβαλε κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η δραστηριότητα της CFR Marfă δεν είναι οικονομική. Ειδικότερα, η Ρουμανία δεν υπέβαλε κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι έχει εξαιρέσει τις δραστηριότητες των στρατιωτικών μεταφορών και των μεταφορών στρατηγικών προϊόντων από τον οικονομικό τομέα στο πλαίσιο της άσκησης της δημόσιας εξουσίας της, γεγονός που θα μπορούσε να αποδείξει ότι πράγματι οι δραστηριότητες αυτές δεν είναι οικονομικού χαρακτήρα (108).

(135)

Ακριβώς το αντίθετο. Από τις παρατηρήσεις της Ρουμανίας προκύπτει σαφώς ότι οι στρατιωτικές μεταφορές είναι υπηρεσίες που παρέχονται από τη CFR Marfă βάσει ετήσιων συμβάσεων και αμείβονται (109). Η Ρουμανία παραδέχεται ότι οι αγορές στρατιωτικών μεταφορών και συναφών δραστηριοτήτων είναι ανοικτές σε όλες τις ιδιωτικές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που διαθέτουν έγκυρη άδεια, υπό τον όρο ωστόσο της εξασφάλισης ορισμένων διαπιστεύσεων ασφάλειας (βλέπε αιτιολογική σκέψη 75 ανωτέρω). Αυτό επιβεβαιώνεται περαιτέρω από τις διατάξεις πρωτοκόλλων, κοινών διαταγμάτων και συμφωνιών (110) που έχουν συναφθεί μεταξύ του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και του υπουργείου Μεταφορών, Κατασκευών και Τουρισμού, όπου αναφέρεται ότι υποχρεώσεις διασφάλισης της συνέχειας των στρατιωτικών μεταφορών σε περιόδους ειρήνης, πολέμου, φυσικών καταστροφών και κρίσης ή άλλες έκτακτες περιστάσεις βαρύνουν όχι μόνο τη CFR Marfă αλλά και άλλες αδειοδοτημένες επιχειρήσεις σιδηροδρομικών μεταφορών οι οποίες πρέπει να αμείβονται βάσει της εκάστοτε σύμβασης.

(136)

Από τα ανωτέρω προκύπτει σαφώς ότι αυτές οι υπηρεσίες στρατιωτικών μεταφορών δεν είχαν εξαιρεθεί από τον οικονομικό τομέα από το κράτος και ότι παρέχονται από τη CFR Marfă βάσει μηχανισμών της αγοράς. Για τον λόγο αυτό μπορούν να χαρακτηριστούν ως οικονομικές δραστηριότητες (111).

(137)

Το γεγονός ότι ιδιωτικές επιχειρήσεις σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών δεν επιθυμούν να επιδοθούν σε στρατιωτικές μεταφορές είτε λόγω της μειωμένης ζήτησης είτε λόγω της έλλειψης ικανότητας δεν επηρεάζει αυτό το συμπέρασμα — αυτό που έχει σημασία είναι απλώς και μόνο η δυνατότητα αυτών των επιχειρήσεων να ανταγωνίζονται για αυτές τις συμβάσεις με τη CFR Marfă, κάτι που διασφαλίζεται επίσης από το πνεύμα και το γράμμα της οδηγίας 2009/81/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (112), η οποία μεταφέρθηκε στο ρουμανικό δίκαιο με το έκτακτο κυβερνητικό διάταγμα 114/2011 της 21ης Δεκεμβρίου 2011 (113).

(138)

Επιπλέον, η υποχρέωση δημιουργίας, τήρησης και διαφύλαξης των αποθεμάτων σε διάφορα σημεία του σιδηροδρομικού δικτύου αποτελεί προϋπόθεση προκειμένου η CFR Marfă να μπορεί να παρέχει αμειβόμενες στρατιωτικές μεταφορές βάσει σύμβασης (114). Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί ότι αποτελεί μέρος της οικονομικής δραστηριότητας των στρατιωτικών μεταφορών. Το γεγονός ότι η CFR Marfă μπορεί να χρησιμοποιεί για τις οικείες συνήθεις εμπορικές δραστηριότητες σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών (συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών μεταφορών) πόρους που προορίζονται για αποθέματα κινητοποίησης επιβεβαιώνει περαιτέρω αυτό το συμπέρασμα. Το συμπέρασμα αυτό δεν αλλάζει ούτε από το γεγονός ότι η CFR Marfă ενδέχεται να μην λαμβάνει επαρκή αμοιβή για το κόστος δημιουργίας, τήρησης και διαφύλαξης αυτών των αποθεμάτων δεδομένου ότι, κατά πάγια νομολογία, κάθε δραστηριότητα που συνίσταται στην παροχή αγαθών και/ή υπηρεσιών σε μια δεδομένη αγορά αποτελεί οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το αν πραγματοποιείται χωρίς κίνητρο το κέρδος ή έναντι εύλογης αντιστάθμισης (115). Ως εκ τούτου, το γεγονός ότι η CFR Marfă ενδέχεται να μην λαμβάνει δέουσα αντιστάθμιση για την παροχή ορισμένων υπηρεσιών δεν θα πρέπει να επηρεάσει τον χαρακτηρισμό των υπηρεσιών ως οικονομική δραστηριότητα.

(139)

Η Επιτροπή δεν αποδέχεται το επιχείρημα της Ρουμανίας ότι μόνο η CFR Marfă, η οποία κατέχει περίπου το 93 % του εθνικού στόλου βαγονιών, είναι de facto η μόνη επιχείρηση που μπορεί να εκπληρώσει την υποχρέωση τήρησης των αποθεμάτων κινητοποίησης. Ακόμη και αν το επιχείρημα αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει το επιχείρημα της Επιτροπής στην αιτιολογική σκέψη 136 (κάτι που δεν ισχύει, καθώς καταρχήν το ρουμανικό κράτος δεν είχε εξαιρέσει τον τομέα των στρατιωτικών μεταφορών από τον οικονομικό τομέα), η Ρουμανία δεν προσκόμισε κανένα στοιχείο σχετικά με τον λόγο για τον οποίο άλλες ιδιωτικές επιχειρήσεις δεν θα μπορούσαν να ανταγωνιστούν για την εκτέλεση στρατιωτικών μεταφορών ή να εκπληρώσουν τις απαιτήσεις κινητοποίησης με το υπόλοιπο 7 % των βαγονιών ή με τα βαγόνια που αγοράστηκαν επιπροσθέτως από την αγορά για αυτό τον σκοπό (μεταξύ άλλων από τη CFR Marfă, είτε σε συνήθη εμπορική βάση είτε στο πλαίσιο της εκκαθάρισης της CFR Marfă). Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, παρότι η Ρουμανία ισχυρίζεται ότι τα αποθέματα που περιλαμβάνονται στα σχέδια κινητοποίησης δεν μπορούν να διατεθούν και πρέπει να διατηρούνται σε επιχειρησιακή ετοιμότητα με δαπάνες της CFR Marfă [αιτιολογική σκέψη 64 σημείο ii)], η Ρουμανία δεν παρείχε στην Επιτροπή τη ρητή νομοθετική διάταξη που επιβεβαιώνει τα ανωτέρω (116).

(140)

Ομοίως, η Επιτροπή δεν αποδέχεται το επιχείρημα της Ρουμανίας ότι καμία από τις άλλες επιχειρήσεις σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στη Ρουμανία δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να λάβει τα αναγκαία πιστοποιητικά βιομηχανικής ασφάλειας. Ακόμη και αν αυτό το επιχείρημα θα μπορούσε να αλλάξει το συμπέρασμα της Επιτροπής στην αιτιολογική σκέψη 136 (κάτι που δεν ισχύει, καθώς καταρχήν το ρουμανικό κράτος δεν είχε εξαιρέσει τον τομέα των στρατιωτικών μεταφορών από τον οικονομικό τομέα), η Επιτροπή επισημαίνει ότι απόκειται στις σχετικές ιδιωτικές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις να προβούν στις αναγκαίες αλλαγές ώστε να λάβουν τα αντίστοιχα πιστοποιητικά. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης το γεγονός ότι ένας πρώην υπουργός Μεταφορών (117) και ένα πρώην διευθύνων σύμβουλος της CFR Marfă έχουν καταδικαστεί από εθνικά δικαστήρια της Ρουμανίας για εγκληματικές δραστηριότητες που ισοδυναμούν με διαφθορά (βλέπε αιτιολογική σκέψη 41 ανωτέρω), γεγονός που επίσης θα απέκλειε τη CFR Marfă από την παροχή υπηρεσιών στρατιωτικών μεταφορών.

(141)

Όσον αφορά το επιχείρημα της Ρουμανίας ότι η δραστηριότητα εκμετάλλευσης πορθμείων της CFR Marfă δεν είναι οικονομικού χαρακτήρα, η Επιτροπή σημειώνει το επιχείρημα της Ρουμανίας ότι αυτά τα πορθμεία δεν χρησιμοποιούνταν για εμπορικούς σκοπούς διότι άλλες πορθμειακές γραμμές που εκτελούνταν μέσω του λιμένα της Constanta δεν ήταν οικονομικά βιώσιμες [αιτιολογική σκέψη 64 σημείο vi)]. Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό αποτελεί σαφή ένδειξη του ότι η σχετική με τα πορθμεία δραστηριότητα της CFR Marfă εμπίπτει στο οικονομικό πεδίο δεδομένου ότι, κατά πάγια νομολογία, κάθε δραστηριότητα που συνίσταται στην παροχή αγαθών και/ή υπηρεσιών σε μια δεδομένη αγορά αποτελεί οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το αν πραγματοποιείται χωρίς κίνητρο το κέρδος ή έναντι εύλογης αντιστάθμισης (118).

(142)

Όσον αφορά τις μεταφορές στρατηγικών αγαθών, η Επιτροπή επισημαίνει ότι αυτές οι μεταφορές πραγματοποιούνται από τη CFR Marfă βάσει συμβάσεων που συνάπτονται συνήθως κατόπιν διαγωνισμών στους οποίους άλλες ιδιωτικές επιχειρήσεις συμμετέχουν και ανταγωνίζονται με τη CFR Marfă (βλέπε αιτιολογική σκέψη 65 ανωτέρω). Οι υπηρεσίες που παρέχονται βάσει αυτών των συμβάσεων αμείβονται σύμφωνα με τους όρους της αντίστοιχης σύμβασης (αιτιολογική σκέψη 66). Ως εκ τούτου, οι συμβάσεις για τις μεταφορές στρατηγικών αγαθών ανατίθενται και είναι σαφές ότι οι σχετικές υπηρεσίες βάσει αυτών των συμβάσεων παρέχονται σύμφωνα με τους όρους της αγοράς· κατά συνέπεια, είναι οικονομικού χαρακτήρα.

(143)

Παρότι η Ρουμανία ισχυρίζεται ότι σε ορισμένες συνθήκες κρίσης αυτές οι υπηρεσίες μπορεί να απαιτούνται από τις δημόσιες αρχές εκτός του πλαισίου των υφιστάμενων συμβάσεων, η Ρουμανία παραδέχεται ότι αυτές οι μεταφορές αμείβονταν με τιμές που ορίζονταν στις συμβάσεις που ανατίθεντο μέσω διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων πριν από την εμφάνιση των σχετικών δυσχερών καιρικών συνθηκών (119).

(144)

Όσον αφορά τη μη αμειβόμενη συμμετοχή της CFR Marfă σε διάφορες δημόσιες ασκήσεις και την παροχή πόρων εμπορευματικών μεταφορών χωρίς καμία χρηματική αντιστάθμιση προς όφελος/για λογαριασμό ορισμένων δημόσιων αρχών ή δημόσιων οργανισμών (όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 67), η Επιτροπή δεν αντιλαμβάνεται πώς θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον ορισμό των δραστηριοτήτων της CFR Marfă, οι οποίες συνίσταντο στην εκτέλεση στρατηγικών μεταφορών βάσει ανατεθεισών συμβάσεων σύμφωνα με τους όρους της αγοράς, ως σαφώς οικονομικών. Επιπλέον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η Ρουμανία δεν υπέβαλε στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η παροχή πόρων της CFR Marfă χωρίς χρηματική αντιστάθμιση προς όφελος ορισμένων δημόσιων αρχών ή δημόσιων οργανισμών υπαγορευόταν από την ισχύουσα νομοθεσία και σε κάθε περίπτωση δεν υπέβαλε κανέναν ποσοτικό προσδιορισμό του κόστους αυτών των δραστηριοτήτων.

(145)

Ως εκ τούτου, η CFR Marfă είναι αδιαμφισβήτητα επιχείρηση η οποία ασκεί οικονομική δραστηριότητα όσον αφορά το σύνολο των εμπορευματικών δραστηριοτήτων της, επί της οποίας εφαρμόζεται το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

(146)

Τρίτον, και εναλλακτικά, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το γεγονός ότι μια οντότητα ασκεί, για τους σκοπούς μέρους των δραστηριοτήτων της, προνόμια δημόσιας εξουσίας δεν εμποδίζει, αφ’ εαυτού, τον χαρακτηρισμό της ως επιχείρησης κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 107 παράγραφος 11 της ΣΛΕΕ σχετικά με τους κανόνες περί ανταγωνισμού για τις υπόλοιπες οικονομικές δραστηριότητές της (120). Σύμφωνα με τη νομολογία, εάν η οικονομική δραστηριότητα του οικείου φορέα διαχωρίζεται από την άσκηση των προνομίων δημόσιας εξουσίας, αυτός ο φορέας πρέπει να χαρακτηριστεί ως επιχείρηση για το συγκεκριμένο μέρος των δραστηριοτήτων του (121).

(147)

Η Επιτροπή εκτιμά ότι, ακόμη και αν η παροχή υπηρεσιών στρατιωτικών μεταφορών και η διατήρηση αποθεμάτων κινητοποίησης από τη CFR Marfă θεωρούνταν μη οικονομικές δραστηριότητες, η Ρουμανία δεν προσκόμισε κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι οι οικονομικές δραστηριότητες των εμπορικών εμπορευματικών μεταφορών που ασκούνταν από τη CFR Marfă δεν μπορούσαν να διαχωριστούν από τα προνόμια δημόσιας εξουσίας στον στρατιωτικό τομέα. Απλώς και μόνο το γεγονός ότι μπορεί να υφίσταται οικονομικός δεσμός μεταξύ αυτών των δραστηριοτήτων, στο μέτρο που οι οικονομικές δραστηριότητες της CFR Marfă καθιστούν δυνατή τη χρηματοδότηση, εν όλω ή εν μέρει, των μη οικονομικών δραστηριοτήτων της CFR Marfă„ δεν αρκεί για να διαπιστωθεί ότι οι δραστηριότητες αυτές δεν μπορούν να διαχωριστούν, κατά την έννοια της νομολογίας (122).

(148)

Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί ότι παρότι το άρθρο 346 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, το οποίο εφαρμόζεται στην παραγωγή ή εμπορία όπλων, πυρομαχικών και πολεμικού υλικού, δεν εφαρμόζεται σε σχέση με υπηρεσίες μεταφορών (και η Ρουμανία δεν το επικαλείται), ορισμένες αρχές που απορρέουν στη νομολογία από την εφαρμογή του άρθρου 346 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ εφαρμόζονται κατ’ αναλογία στο ζήτημα του διαχωρισμού μεταξύ οικονομικών και μη οικονομικών δραστηριοτήτων για τον σκοπό της εφαρμογής του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Ειδικότερα, η Επιτροπή θεωρεί ότι επιχειρήσεις που ασκούν τόσο μη οικονομικές όσο και οικονομικές δραστηριότητες δεν μπορούν να επικαλεστούν τις διατάξεις του σημείου 18 της ανακοίνωσης για την έννοια της κρατικής ενίσχυσης, ισχυριζόμενες ότι οι οικονομικές δραστηριότητες είναι αναγκαίες για τη βιωσιμότητα της στρατιωτικής/αμυντικής δραστηριότητας, προκειμένου να υποστηρίξουν ότι είναι άρρηκτα συνδεδεμένες (123).

(149)

Επιπροσθέτως, είναι σαφές ότι η εμπορική δραστηριότητα της CFR Marfă στον τομέα των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών διαχωρίζεται από την άσκηση αυτών των μη οικονομικών δραστηριοτήτων, καταρχήν λόγω του γεγονότος ότι, όπως παραδέχθηκε η Ρουμανία (βλέπε αιτιολογική σκέψη 64 ανωτέρω), οι στρατιωτικές μεταφορές διέπονται από χωριστούς κανόνες και εκτελούνται βάσει χωριστών συμβάσεων που έχουν συναφθεί μεταξύ του υπουργείου Άμυνας και της CFR Marfă, μεταξύ άλλων.

(150)

Επίσης, παρότι αρχικά η Ρουμανία αρνήθηκε να παράσχει στοιχεία σχετικά με το ποσοστό των πόρων που δεσμεύονται για εθνικούς αμυντικούς σκοπούς (λόγω κρατικού απορρήτου) και ισχυρίστηκε ότι δεν ήταν δυνατό να αντικατοπτριστεί το κόστος για τη CFR Marfă από την εν λόγω δέσμευση πόρων διότι οι δημόσιες αρχές δεν είχαν καταρτίσει σχετικές μεθοδολογίες (βλέπε αιτιολογική σκέψη 64 ανωτέρω), επισήμανε ότι οι στρατιωτικές μεταφορές δεν διατάσσονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα και ότι αντιπροσωπεύουν «πολύ μικρότερο ποσοστό από άλλες δραστηριότητες μεταφορών», ενώ παράλληλα ανέφερε ότι κυμαίνονται περίπου στο 2 % του συνολικού κύκλου εργασιών της CFR Marfă (124). Επιπλέον, η Ρουμανία παρείχε επίσης εκτίμηση του κόστους για τη CFR Marfă λόγω της δημιουργίας και διατήρησης των αποθεμάτων κινητοποίησης (βλέπε αιτιολογική σκέψη 64 ανωτέρω).

(151)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό αποτελεί πρόσθετη ένδειξη ότι η δραστηριότητα στρατιωτικών μεταφορών της CFR Marfă και η συναφής υποχρέωση δημιουργίας και διατήρησης των αποθεμάτων κινητοποίησης, ακόμη και αν μπορούσαν να χαρακτηριστούν μη οικονομικές (κάτι που δεν ισχύει, βλέπε αιτιολογική σκέψη 145), θα διαχωρίζονταν πράγματι από τις οικονομικές δραστηριότητες της CFR Marfă.

(152)

Ωστόσο, και με την επιφύλαξη του συμπεράσματος που διατυπώνεται στην αιτιολογική σκέψη 151, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εκτίμηση του κόστους για τη CFR Marfă λόγω της δημιουργίας και διατήρησης των αποθεμάτων κινητοποίησης, όπως παρασχέθηκε από τη Ρουμανία, δεν είναι τεκμηριωμένη για τους ακόλουθους λόγους.

(153)

Πρώτον, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εκτίμηση του κόστους για τη CFR Marfă λόγω της δημιουργίας και διατήρησης των αποθεμάτων κινητοποίησης, όπως παρασχέθηκε από τη Ρουμανία, είναι σαφώς υπερβολική. Η Ρουμανία αναφέρει ως κόστος όλες τις ετήσιες δαπάνες για την απόσβεση του συνόλου των αδρανών σιδηροδρομικών μηχανών και βαγονιών της CFR Marfă, καθώς και τις ετήσιες δαπάνες για τη συντήρηση και επισκευή αυτών των βαγονιών. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ανάγκη για αποθέματα κινητοποίησης δεν καθορίζεται (και δεν θα πρέπει να) καθορίζεται από την ποσότητα και τη διαφοροποίηση του τροχαίου υλικού το οποίο κατέχει μια εταιρεία σιδηροδρομικών μεταφορών (διαφοροποίηση η οποία εξαρτάται από πληθώρα παραγόντων, όπως το ιστορικό και οι εμπορικές αποφάσεις της ίδια της κατεστημένης σιδηροδρομικής επιχείρησης), αλλά από την πραγματική ανάγκη για τα εν λόγω αποθέματα, η οποία θα πρέπει να καθορίζεται από το υπουργείο Άμυνας. Ωστόσο, η Ρουμανία δεν προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία προς στήριξη του ισχυρισμού ότι το σύνολο του αδρανούς τροχαίου υλικού της CFR Marfă χρησιμοποιείται ως απόθεμα κινητοποίησης.

(154)

Το ίδιο ισχύει σε σχέση με το κόστος συντήρησης των πορθμείων ιδιοκτησίας της CFR Marfă. Η Ρουμανία απλώς παρουσιάζει το σύνολο του κόστους συντήρησης και άλλες δαπάνες που σχετίζονται με αυτά τα πορθμεία ως κόστος με το οποίο βαρύνεται η CFR Marfă λόγω της υποχρέωσή της να τηρεί τα αποθέματα κινητοποίησης. Ωστόσο, η Ρουμανία δεν τεκμηριώνει ότι αυτά τα πορθμεία προορίζονται πράγματι για αποθέματα κινητοποίησης, ενώ παράλληλα δεν εξηγεί αν αυτό το κόστος έχει καταβληθεί από το υπουργείο Άμυνας, ιδίως για ορισμένες υπηρεσίες στρατιωτικών μεταφορών που παρέχονταν από τη CFR Marfă για αμυντικούς σκοπούς στο πλαίσιο της σύμβασης με το υπουργείο Άμυνας, οι οποίες περιλάμβαναν μεταφορές με πορθμεία και για τις οποίες η CFR Marfă εξέδιδε τιμολόγια σύμφωνα με την τιμολογιακή πολιτική της.

(155)

Δεύτερον, η Ρουμανία δεν παρείχε στην Επιτροπή έγγραφα που να της επιτρέψουν να ελέγξει την ακρίβεια των δαπανών απόσβεσης, συντήρησης και επισκευής αυτού του αδρανούς τροχαίου υλικού, οι οποίες υποβλήθηκαν από τη Ρουμανία, καθώς και άλλων δαπανών (προσωπικού, καυσίμων, πορθμείων, τελών που δεν αφορούν τον φόρο χρήσης υποδομής κ.λπ.).

(156)

Τρίτον, για την κατανομή των λοιπών δαπανών (συμπεριλαμβανομένων, για παράδειγμα, δαπανών προσωπικού, καθώς και δαπανών καυσίμων για ειδικές μετακινήσεις του τροχαίου υλικού που αντιστοιχεί στα αποθέματα κινητοποίησης και τελών για αυτές τις μετακινήσεις που δεν αφορούν τον φόρο χρήσης υποδομής) η Ρουμανία χρησιμοποίησε συντελεστή ίσο με 2 %, αλλά δεν εξήγησε σε ποια βάση επιλέχθηκε ο συγκεκριμένος συντελεστής κατανομής. Αυτό το ποσοστό φαίνεται να αντιστοιχεί στο ποσοστό των στρατιωτικών μεταφορών επί του συνολικού κύκλου εργασιών της CFR Marfă (βλέπε σημείο v) της αιτιολογικής σκέψης 64). Ωστόσο, η Ρουμανία δεν εξήγησε αν είναι πραγματικά αυτός ο λόγος για τον οποίο επέλεξε τον συντελεστή 2 % για την κατανομή των δαπανών. Σε κάθε περίπτωση, είναι άκρως απίθανο μια δραστηριότητα που αντιστοιχεί στο 2 % του κύκλου εργασιών της CFR Marfă να απαιτεί ακριβώς το ίδιο ποσοστό στοιχείων ενεργητικού ή προσωπικού για τη διατήρηση των αποθεμάτων κινητοποίησης.

(157)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η Ρουμανία δεν τεκμηρίωσε στον απαιτούμενο βαθμό τις εκτιμήσεις του κόστους που βάρυνε τη CFR Marfă λόγω της υποχρέωσής της να τηρεί και να συντηρεί τα αναγκαία αποθέματα και ικανότητες για την εκτέλεση των καθηκόντων κινητοποίησης.

(158)

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η CFR Marfă είναι επιχείρηση η οποία ασκεί οικονομική δραστηριότητα σε σχέση με το σύνολο των οικείων δραστηριοτήτων σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών· για τον λόγο αυτό, το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ εφαρμόζεται επί της συνολικής δραστηριότητας της CFR Marfă. Ακόμη και αν η δραστηριότητα των στρατιωτικών μεταφορών και της διατήρησης των αποθεμάτων κινητοποίησης αναγνωριζόταν ως μη οικονομική δραστηριότητα, είναι σαφές ότι η δραστηριότητα αυτή διαχωρίζεται από την κύρια οικονομική δραστηριότητα της CFR Marfă, δηλαδή τις εμπορικές σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές, οπότε το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ εφαρμόζεται στην οικονομική δραστηριότητα της CFR Marfă.

(159)

Όπως έχει αναφέρει το Δικαστήριο της ΕΕ (στο εξής: Δικαστήριο) (125), προκειμένου να χαρακτηριστούν ως κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, τα μέτρα πρέπει α) να προέρχονται από κρατικούς πόρους, είτε άμεσα είτε έμμεσα, από οποιονδήποτε ενδιάμεσο φορέα που ενεργεί βάσει των εξουσιών που του ανατίθενται και β) να μπορούν να καταλογιστούν στο κράτος. Η έννοια του κράτους μέλους περιλαμβάνει τις δημόσιες αρχές όλων των επιπέδων, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για εθνική, περιφερειακή ή τοπική αρχή (126).

(160)

Όπως επισημαίνεται στην αιτιολογική σκέψη 77, οι ANAF, CNPP, ANOFM και CNAS ανήκουν στη δημόσια διοίκηση που υπάγεται στην κυβέρνηση της Ρουμανίας. Ως εκ τούτου, η μη είσπραξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών (δηλαδή πληρωτέων φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, συν τόκων και προστίμων) από αυτούς τους φορείς και η περαιτέρω συσσώρευση οφειλών που θα έπρεπε κανονικά να έχουν καταβληθεί σε αυτούς επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό και εμπεριέχουν κρατικούς πόρους. Η Ρουμανία δεν αμφισβήτησε τη δυνατότητα καταλογισμού στην περίπτωση των προαναφερόμενων δημόσιων πιστωτών.

(161)

Βάσει των συλλογισμών στην αιτιολογική σκέψη 160 ανωτέρω, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα 1 και 4 μπορούν να καταλογιστούν στο κράτος και εμπεριέχουν μεταφορά κρατικών πόρων.

(162)

Σύμφωνα με τη νομολογία στην υπόθεση Stardust Marine (127), οι πόροι επιχείρησης συσταθείσας βάσει του ιδιωτικού δικαίου, στην οποία την πλειονότητα των μετοχών κατέχει το Δημόσιο —μια δημόσια επιχείρηση— αποτελούν κρατικούς πόρους.

(163)

Το άρθρο 2 στοιχείο β) της οδηγίας 2006/111/ΕΚ (128) ορίζει ως «δημόσια επιχείρηση» κάθε επιχείρηση στην οποία οι αρχές μπορούν να ασκούν άμεσα ή έμμεσα αποφασιστική επιρροή λόγω κυριότητας ή χρηματοοικονομικής συμμετοχής τους σε αυτήν ή δυνάμει των κανόνων που τη διέπουν. Η άσκηση αποφασιστικής επιρροής από τις δημόσιες αρχές στην επιχείρηση τεκμαίρεται όταν, άμεσα ή έμμεσα, οι αρχές αυτές:

(164)

Η CFR Infrastructură είναι διαχειριστής υποδομής που ανήκει εξολοκλήρου στο ρουμανικό κράτος. Το υπουργείο Μεταφορών κατέχει όλες τις ψήφους που συνδέονται με τις μετοχές που εκδίδονται από τη CFR Infrastructură. Επιπλέον, το υπουργείο Μεταφορών είναι ο μόνος φορέας που διορίζει το διοικητικό, διαχειριστικό και εποπτικό όργανο της CFR Infrastructură. Ως εκ τούτου, πληρούται τουλάχιστον μία από τις εναλλακτικές προϋποθέσεις και η CFR Infrastructură είναι σαφώς δημόσια επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο β) της οδηγίας 2006/111/ΕΚ. Επιπλέον, η οφειλή της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură θέτει τους κρατικούς πόρους σε κίνδυνο, καθώς η οφειλή αυτή επηρεάζει άμεσα τον κρατικό προϋπολογισμό. Συγκεκριμένα, η CFR Infrastructură λαμβάνει κεφάλαια για τη διαχείριση της υποδομής απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό και, επιπλέον, χρησιμοποιεί κεφάλαια που λαμβάνονται από τέλη χρήσης της υποδομής για τη συντήρησή της. Σε περίπτωση που δεν επαρκούν τα ίδια κεφάλαια της CFR Infrastructură, θα πρέπει να λάβει περισσότερα κεφάλαια από τον κρατικό προϋπολογισμό. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, η οφειλή της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură εμπεριέχει κρατικούς πόρους.

(165)

Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η μη είσπραξη των οφειλών της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură και η αύξηση των οφειλών προς αυτή την κρατική επιχείρηση λόγω της συνεχιζόμενης παροχής υπηρεσιών (βλέπε πίνακα 7 ανωτέρω) επιβαρύνουν τους κρατικούς πόρους.

(166)

Όσον αφορά τη δυνατότητα καταλογισμού, στην απόφασή του στην υπόθεση Stardust Marine το Δικαστήριο αποφάνθηκε επιπλέον ότι το γεγονός ότι το Δημόσιο ή οντότητα του Δημοσίου είναι ο μοναδικός μέτοχος ή ο μέτοχος πλειοψηφίας επιχείρησης δεν επαρκεί για να διαπιστωθεί ότι μεταφορά πόρων από την εν λόγω επιχείρηση μπορεί να καταλογιστεί στους δημόσιους μετόχους της (129). Σύμφωνα με το Δικαστήριο, ακόμη και αν το Δημόσιο είναι σε θέση να ελέγχει μια δημόσια επιχείρηση και να ασκεί αποφασιστική επιρροή επί των συναλλαγών της, η αποτελεσματική άσκηση τέτοιου ελέγχου δεν μπορεί να τεκμαίρεται αυτόματα σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, καθώς ο βαθμός ανεξαρτησίας της δημόσιας επιχείρησης αποτελεί συνάρτηση των περιθωρίων που της αφήνει το Δημόσιο.

(167)

Σύμφωνα με το Δικαστήριο, ενδείξεις (130) από τις οποίες μπορεί να συναχθεί δυνατότητα καταλογισμού είναι οι ακόλουθες (στο εξής: ενδείξεις Stardust):

(168)

Όσον αφορά τη CFR Infrastructură, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το κράτος, μέσω του υπουργείου Μεταφορών, ως μοναδικός μέτοχος, διορίζει τη διοίκηση της CFR Infrastructură [στοιχείο στ) των ενδείξεων Stardust που παρατίθενται ανωτέρω]. Επιπλέον, καθώς η CFR Infrastructură θεωρείται δημόσια επιχείρηση, ο ετήσιος προϋπολογισμός της εγκρίνεται εκ των προτέρων (131) από το υπουργείο Μεταφορών, με κοινοποίηση προς το υπουργείο Οικονομικών [στοιχείο γ) των ενδείξεων Stardust που παρατίθενται ανωτέρω]. Η ίδια προηγούμενη έγκριση απαιτείται για όλες τις αλλαγές στον ετήσιο προϋπολογισμό της CFR Infrastructură, ο οποίος απαρτίζεται μεταξύ άλλων από εμπορικές απαιτήσεις από πελάτες της CFR Infrastructură, μεταξύ των οποίων η CFR Marfă.

(169)

Επιπλέον, η Ρουμανία επιβεβαίωσε (132) ότι η CFR Infrastructură δεν μπορούσε να μην προβεί σε εκτέλεση των απαιτήσεών της έναντι της CFR Marfă χωρίς να λάβει υπόψη τις απαιτήσεις των δημόσιων αρχών [στοιχεία α), β) και ζ) των ενδείξεων Stardust που παρατίθενται ανωτέρω]. Ενδείξεις σχετικά με την ανάληψη τέτοιων ενεργειών εκτέλεσης κατόπιν οδηγιών της κυβέρνησης προκύπτουν επίσης από διάφορα δελτία Τύπου (133).

(170)

Επιπλέον, η Ρουμανία ισχυρίζεται ότι η CFR Infrastructură ενήργησε ως κρατική αρχή έναντι της CFR Marfă διότι υποχρεούται να επιτρέψει τη συνέχιση των εμπορικών δραστηριοτήτων της CFR Marfă και δεν μπορεί να λάβει μέτρα που ενδέχεται να παρεμποδίσουν αυτές τις δραστηριότητες, δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 34 του νόμου αριθ. 45/1994 για την εθνική άμυνα της Ρουμανίας, όπως τροποποιήθηκε (134) [στοιχεία α) και β) των ενδείξεων Stardust που παρατίθενται ανωτέρω].

(171)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή λαμβάνει τα ανωτέρω ως σαφή ένδειξη από τη Ρουμανία ότι η CFR Infrastructură έλαβε τα μέτρα 2 και 5 κατά τρόπο που μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος.

(172)

Βάσει αυτών των περιστάσεων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις για να διαπιστωθεί ότι η μη είσπραξη των οφειλών της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură τουλάχιστον από το 2010 και η αύξηση των οφειλών προς αυτή την κρατική επιχείρηση λόγω της συνεχιζόμενης παροχής υπηρεσιών CFR Marfă πριν και μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 μπορούν να καταλογιστούν στο κράτος.

(173)

Τα χρέη ύψους 1 669 εκατ. RON (περίπου 363 εκατ. RON) που μετατράπηκαν σε μετοχές της CFR Marfă προέρχονταν από κρατικούς πόρους δεδομένου ότι, όπως επισημαίνεται στην υποσημείωση 27 και στις αιτιολογικές σκέψεις 24, 77 και 86, τα μετατραπέντα χρέη είχαν συναφθεί με διοικητικούς φορείς της Ρουμανίας και τη CFR Infrastructură, η οποία είναι δημόσια επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο β) της οδηγίας 2006/111/ΕΚ.

(174)

Η απόφαση μετατροπής των χρεών ύψους 1 669 εκατ. RON (περίπου 363 εκατ. EUR) σε μετοχές αποτέλεσε αντικείμενο του έκτακτου διατάγματος 61/2013 που εκδόθηκε από τον πρωθυπουργό της Ρουμανίας και συνυπογράφηκε από τον υπουργό Μεταφορών και τον αναπληρωτή πρωθυπουργό και υπουργό Δημόσιων Οικονομικών.

(175)

Ο ισχυρισμός της Ρουμανίας ότι η μετοχοποίηση χρεών δεν προέρχεται από κρατικούς πόρους (βλέπε αιτιολογική σκέψη 106 ανωτέρω) δεν είναι πειστική. Το γεγονός και μόνο ότι τα ποσά του χρέους δεν αποτελούσαν άμεση δαπάνη του προϋπολογισμού δεν ασκεί επιρροή, διότι η μεταφορά κρατικών πόρων μπορεί να λάβει πολλές μορφές, όπως διαφυγόντα έσοδα. Στο πλαίσιο της μετοχοποίησης χρεών, στην πραγματικότητα το ρουμανικό κράτος παραιτήθηκε από την είσπραξη κεφαλαίων που θα έπρεπε να έχει λάβει από τη δικαιούχο επιχείρηση μέσω της εκτέλεσης απαιτήσεων των δημόσιων πιστωτών και της CFR Infrastructură. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι υπάρχει σημαντική αλληλεπικάλυψη μεταξύ των κρατικών πόρων τους οποίους αφορούσαν τα μέτρα 1 και 2 και των κρατικών πόρων τους οποίους αφορούσε το μέτρο 3, στο μέτρο που το πλήρες ποσό της μη εισπραχθείσας οφειλής που αντιστοιχούσε στο μέτρο 1, καθώς και το 85 % της μη εισπραχθείσας οφειλής που αντιστοιχούσε στο μέτρο 2 διαγράφηκαν μέσω της μετοχοποίησης χρεών που αντιστοιχούσε στο μέτρο 3 (βλέπε υποσημείωση 27). Με άλλα λόγια, οι κρατικοί πόροι τους οποίους αφορούσε το μέτρο 3 δεν διέφεραν από τους κρατικούς πόρους τους οποίους αφορούσε το μέτρο 1 και (σε μεγάλο μέρος) τους κρατικούς πόρους τους οποίους αφορούσε το μέτρο 2.

(176)

Βάσει των ανωτέρω, αντίθετα με την άποψη της Ρουμανίας, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μετοχοποίηση των χρεών προέρχεται από κρατικούς πόρους και μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος.

(177)

Τα υπό εξέταση μέτρα είναι σαφώς επιλεκτικά διότι παρέχονται αποκλειστικά στη CFR Marfă. Όπως έχει αποφανθεί το Δικαστήριο, σε περίπτωση ατομικής ενίσχυσης, βάσει της διαπίστωσης του οικονομικού πλεονεκτήματος μπορεί, καταρχήν, να τεκμαίρεται ο επιλεκτικός χαρακτήρας του μέτρου (135). Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το αν υπάρχουν φορείς εκμετάλλευσης στις συναφείς αγορές που βρίσκονται σε συγκρίσιμη κατάσταση. Σε κάθε περίπτωση, άλλες επιχειρήσεις σε συγκρίσιμη νομική και πραγματική κατάσταση, λαμβανομένου υπόψη του στόχου των μέτρων, με τη δραστηριότητα σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών ή άλλους τομείς μεταφορών δεν έλαβαν το ίδιο πλεονέκτημα.

(178)

Σύμφωνα με τις αιτιολογικές σκέψεις 77 έως 87, 95 έως 102 και 111 ανωτέρω, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι τα μέτρα, ιδίως η μετοχοποίηση των χρεών, δεν χορήγησαν οικονομικό πλεονέκτημα στη CFR Marfă, διότι τηρούσαν το κριτήριο του ΦΟΑ όπως παρουσιάστηκε στην έκθεση της Deloitte και ότι οι δημόσιες αρχές και η δημόσια επιχείρηση CFR Infrastructură ενήργησαν όπως θα ενεργούσε οποιοσδήποτε ιδιώτης πιστωτής ή επενδυτές, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι ζημίες τους και να μεγιστοποιηθούν τα κέρδη τους.

(179)

Πρώτον, η Επιτροπή θεωρεί ότι το κριτήριο του φορέα της οικονομίας της αγοράς (στο εξής: κριτήριο του ΦΟΑ) δεν μπορεί να εφαρμοστεί στα επίμαχα μέτρα. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η δυνατότητα εφαρμογής της «αρχής του επενδυτή σε οικονομία αγοράς» εξαρτάται, εντέλει, από το αν το κράτος χορηγεί οικονομικό πλεονέκτημα σε επιχείρηση που του ανήκει, με την ιδιότητά του ως μετόχου και όχι με την ιδιότητά του ως φορέα δημόσιας εξουσίας (136). Στο ίδιο πνεύμα, το κριτήριο του ΦΟΑ δεν θα μπορούσε να εφαρμοστεί για το κράτος με την ιδιότητα του πιστωτή της CFR Marfă μέσω της ANAF και άλλων δημόσιων πιστωτών, ή μέσω του διαχειριστή υποδομής CFR Infrastructură, διότι το «κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή» δεν εφαρμόζεται στα μέτρα τα οποία έλαβε το κράτος με την ιδιότητα της δημόσιας αρχής εάν ληφθεί υπόψη ότι η CFR Marfă ήταν στρατηγική επιχείρηση για την οποία δεν μπορούσε να προβλεφθεί εκκαθάριση για λόγους ασφάλειας και άλλους μη οικονομικούς λόγους (137).

(180)

Σε αυτήν την περίπτωση, η Ρουμανία ενήργησε με αντίθετο τρόπο απ’ ό,τι ένας επενδυτής σε οικονομία αγοράς. Αντί να λάβει αυστηρά μέτρα για την είσπραξη των συσσωρευόμενων οφειλών, το ρουμανικό κράτος ενήργησε σταθερά και ξεκάθαρα με την ιδιότητα της δημόσιας αρχής με σκοπό τη διάσωση της CFR Marfă από την πτώχευση. Δεν ενήργησε ως πιστωτής ούτε, όπως στην περίπτωση της μετοχοποίησης χρεών, ως μέτοχος που επενδύει σε μια εταιρεία. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο καθώς η Ρουμανία υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, ότι οι δημόσιοι πιστωτές δεν προέβαιναν σε εκτέλεση των οφειλών προκειμένου να αποφευχθεί η αφερεγγυότητα/η διακοπή των δραστηριοτήτων της CFR Marfă λόγω της στρατηγικής σημασίας της για τους σκοπούς εθνικής ασφάλειας και άμυνας της χώρας. Με αυτό τον ισχυρισμό, η Ρουμανία παραδέχεται ότι ο κύριος λόγος της μη θέσης της CFR Marfă υπό εκκαθάριση μέσω δικαστικής εκτέλεσης δεν ήταν οικονομικός. Τέλος, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η μη κίνηση διαδικασίας εκτέλεσης για τις οφειλές της CFR Marfă αποφασίστηκε ελλείψει προηγούμενων μελετών σχετικά με το αν η επιείκεια όσον αφορά την εκτέλεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε περισσότερα έσοδα σε σύγκριση με αυστηρά μέτρα εκτέλεσης, στοιχείο που επίσης καταδεικνύει ότι το κύριο κίνητρο του ρουμανικού κράτους δεν ήταν οικονομικό. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το κριτήριο του ΦΟΑ δεν εφαρμόζεται στην προκειμένη υπόθεση (138).

(181)

Δεδομένου ότι η δραστηριότητα της CFR Marfă είναι οικονομική (βλέπε αιτιολογική σκέψη 158) και δεδομένου ότι το κράτος ενήργησε έναντι της CFR Marfă διαφορετικά απ’ ό,τι θα είχε ενεργήσει έναντι οποιουδήποτε άλλου μη στρατηγικού μεταφορέα, όπως ήδη καταδείχθηκε ανωτέρω στις αιτιολογικές σκέψεις 179 και 180, τα μέτρα είναι επιλεκτικά και συνιστούν ενίσχυση.

(182)

Ωστόσο, για λόγους πληρότητας, η Επιτροπή έλεγξε επίσης ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα αν εφαρμοζόταν το κριτήριο του ΦΟΑ στην προκειμένη υπόθεση. Σύμφωνα με αυτό το υποθετικά εφαρμοζόμενο κριτήριο, τα κεφάλαια που τίθενται στη διάθεση μιας εταιρείας από το κράτος, άμεσα ή έμμεσα, υπό συνθήκες που ανταποκρίνονται στις κανονικές συνθήκες της αγοράς, δεν χαρακτηρίζονται κρατική ενίσχυση (139). Προκειμένου να διαπιστωθεί αν μια πράξη πραγματοποιείται υπό κανονικές συνθήκες της αγοράς, η συμπεριφορά του δημόσιου οργανισμού πρέπει να συγκριθεί με τη συμπεριφορά ενός υποθετικού ιδιωτικού οικονομικού φορέα που βρίσκεται σε παρόμοια κατάσταση (κριτήριο του ΦΟΑ). Τα δικαστήρια της Ένωσης έχουν αναπτύξει ειδικούς τύπους του κριτηρίου του ΦΟΑ για διάφορα είδη οικονομικών πράξεων, και συγκεκριμένα το «κριτήριο του ιδιώτη πιστωτή» για τον προσδιορισμό της ύπαρξης οικονομικού πλεονεκτήματος σε περιπτώσεις συναλλαγών που αφορούν οφειλές (140), και την «αρχή του επενδυτή σε οικονομία της αγοράς» σε περιπτώσεις δημόσιων επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου (141).

(183)

Ως εκ τούτου, η εκτίμηση της Επιτροπής επικεντρώνεται στην πράξη από τη σκοπιά του υποθετικού συνετού ιδιώτη πιστωτή/επενδυτή (142).

(184)

Στην προκειμένη υπόθεση, η Επιτροπή εφάρμοσε το κριτήριο του ΦΟΑ με τη μορφή της αρχής του πιστωτή σε οικονομία της αγοράς για καθένα από τα μέτρα 1, 2, 3 και 5, και με τη μορφή του κριτηρίου του δημόσιου επενδυτή για το μέτρο της μετοχοποίησης χρεών, ζητώντας από τις ρουμανικές αρχές πρόσθετες επίκαιρες πληροφορίες σχετικά με τους διάφορους εμπλεκόμενους φορείς και τις αποφάσεις τους, συλλέγοντας πληροφορίες από όλες τις διαθέσιμες δημόσιες πηγές και διενεργώντας τη δική της εκτίμηση βάσει των διαθέσιμων αποδεικτικών στοιχείων κατά τον χρόνο λήψης των υπό εξέταση μέτρων.

(185)

Καταρχάς, στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το αν η ANAF, η κρατική υπηρεσία που είναι αρμόδια για την εκτέλεση ανεξόφλητων οφειλών έναντι διαφόρων κρατικών υπηρεσιών, ενήργησε ως ΦΟΑ με το να μην προβεί σε εκτέλεση των οφειλών της CFR Marfă έναντι των σχετικών κρατικών υπηρεσιών και να επιτρέψει την αύξησή τους. Με τον τρόπο αυτό, χορήγησε στην προβληματική επιχείρηση (βλέπε σημείο 4.2 κατωτέρω) διευκόλυνση πληρωμών.

(186)

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η Ρουμανία υπέβαλε αναθεωρημένα στοιχεία σε σχέση με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό, συμπεριλαμβανομένου του αρχικού κεφαλαίου, των τιμολογηθέντων τόκων καθώς και των αντίστοιχων προστίμων. Αυτά τα επικαιροποιημένα στοιχεία παρουσιάστηκαν στον πίνακα 8 ανωτέρω.

(187)

Προκειμένου να διαπιστωθεί αν το μέτρο 1 χορηγεί αδικαιολόγητο πλεονέκτημα στη CFR Marfă, η Επιτροπή θα εξετάσει αν ο επίμαχος δημόσιος πιστωτής, εν προκειμένω η ANAF, ως η κρατική υπηρεσία που είναι αρμόδια για την είσπραξη οφειλών, επιδίωξε την ανάκτηση των απαιτήσεών της με την ίδια επιμέλεια όπως ένας ιδιώτης πιστωτής. Ένας ιδιώτης πιστωτής επιδιώκει συνήθως τη μέγιστη καταβολή των ποσών που του οφείλονται από οφειλέτη που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες (143).

(188)

Όπως αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 78-86 ανωτέρω, η Ρουμανία θεωρεί ότι η ANAF ενήργησε ως ΦΟΑ διότι προέβη στις αναγκαίες ενέργειες για την είσπραξη των οφειλών, συγκεκριμένα υπολογίζοντας τόκους και πρόστιμα, επιβάλλοντας κατασχέσεις επί κινητών και ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă και επιβάλλοντας κατασχέσεις εις χείρας τρίτου. Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται αυτή την άποψη.

(189)

Πρώτον, η Ρουμανία δεν υπέβαλε μελέτη σχετικά με τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο ή οποιοδήποτε εσωτερικό έγγραφο της ANAF που να εξηγεί τον λόγο για τον οποίο οι οφειλές που είχαν συσσωρευτεί από τη CFR Marfă έναντι του κρατικού προϋπολογισμού δεν είχαν ήδη αποτελέσει αντικείμενο εκτέλεσης μεταξύ των ετών 2010 και 2012.

(190)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η CFR Marfă αντιμετώπιζε οικονομικές δυσχέρειες για αρκετά έτη (βλέπε πίνακες 4 και 5 και αιτιολογικές σκέψεις 20 έως 22 ανωτέρω, καθώς και σημείο 4.2 κατωτέρω). Ήδη το 2010, οι συνολικές οφειλές της CFR Marfă αντιστοιχούσαν στο 126 % του συνόλου των περιουσιακών της στοιχείων (πίνακας 5). Οι συνολικές οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό ανέρχονταν σε 376,21 εκατ. RON (περίπου 81,78 εκατ. EUR, πίνακας 8) και αντιστοιχούσαν στο 22,5 % των συνολικών οφειλών της CFR Marfă. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οποιοσδήποτε ιδιώτης πιστωτής θα είχε αξιολογήσει τις αναμενόμενες διαθέσιμες επιλογές για τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης το αργότερο εκείνη τη χρονική στιγμή. Αντίθετα, η ANAF επέτρεψε στη CFR Marfă να αυξήσει τις οφειλές της προς τον κρατικό προϋπολογισμό κατά περισσότερο από 100 % μεταξύ των ετών 2010 και 2012 (πίνακας 8 ανωτέρω) και, με τον τρόπο αυτό, μείωσε ακόμη περισσότερο τις προοπτικές ανάκτησής τους.

(191)

Δεύτερον, η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η ANAF (και οι άλλοι δημόσιοι πιστωτές τους οποίους εκπροσωπούσε – CNPP, ANOFM και CNAS) έτυχαν διαφορετικής μεταχείρισης απ’ ό,τι ιδιώτες πιστωτές της CFR Marfă. Ειδικότερα, τα τραπεζικά δάνεια της CFR Marfă μειώθηκαν κατά 27 % και οι εμπορικοί πληρωτέοι λογαριασμοί προς ιδιωτικές επιχειρήσεις κατά 11 % μεταξύ των ετών 2010 και 2012, ενώ οι πληρωτέοι λογαριασμοί προς τον κρατικό προϋπολογισμό αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 100 % (144). Επιπλέον, στην έκθεση της Deloitte επισημαίνεται ότι οι εμπορικοί πληρωτέοι λογαριασμοί αυξήθηκαν «μεταξύ 31.12.2010 και 31.12.2012 […] η εταιρεία [CFR Marfă] ανέβαλε τις πληρωμές προς τους προμηθευτές της και προς τον κρατικό προϋπολογισμό προκειμένου να είναι σε θέση να αποπληρώσει τα τραπεζικά δάνεια» (145). Επιπλέον, η έκθεση της Deloitte αναφέρει ότι «προτεραιότητα της εταιρείας [CFR Marfă] ήταν η αποπληρωμή τραπεζικών δανείων, μισθών και υποχρεώσεων προς μη δημόσιους προμηθευτές» (146). Αυτό δείχνει σαφώς ότι η CFR Marfă δεν ενδιαφερόταν και/ή δεν ήταν σε θέση να καταβάλει τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και τους φόρους. Ως εκ τούτου, δεν υπήρχαν βάσιμοι λόγοι για να θεωρήσει η ANAF ότι η CFR Marfă θα άρχιζε να καταβάλλει τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και τους φόρους της σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν είναι αποδεκτό να επιτρέπουν οι δημόσιοι πιστωτές τη διατήρηση χρεών για μεγάλες χρονικές περιόδους χωρίς την παραμικρή προοπτική βελτίωσης (147). Εν προκειμένω, η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η μη είσπραξη οφειλών προς τον κρατικό προϋπολογισμό δεν είναι pari passu με τις οφειλές προς τους ιδιώτες πιστωτές, όπως οι τράπεζες και οι ιδιώτες προμηθευτές και άλλοι πιστωτές που αναφέρονται ανωτέρω.

(192)

Η απόφαση της ANAF να μην ζητήσει την αποπληρωμή των οφειλόμενων σε αυτήν ποσών μέσω εκκαθάρισης της CFR Marfă δεν μπορούσε να δικαιολογηθεί από τις προοπτικές ιδιωτικοποίησης. Παρότι η Ρουμανία είχε ως σκοπό την ιδιωτικοποίηση της CFR Marfă για αρκετά έτη (βλέπε αιτιολογική σκέψη 28 κ. επ. ανωτέρω), το 2010 δεν μπορούσε εύλογα να αναμένεται η πραγματοποίηση αυτής της ιδιωτικοποίησης —τουλάχιστον όχι για ολόκληρη τη CFR Marfă και όχι με τη μορφή πώλησης του πλειοψηφικού μεριδίου της εταιρείας· ούτως ή άλλως αυτή η ιδιωτικοποίηση δεν υλοποιήθηκε ποτέ.

(193)

Στην προκειμένη περίπτωση, το πιθανότερο είναι ότι η ANAF θα είχε εξασφαλίσει το 100 % των απαιτήσεων των δημόσιων πιστωτών (συμπεριλαμβανομένης της ίδιας της ANAF και των άλλων δημόσιων πιστωτών CNPP, ANOFM και CNAS) αν είχε επιδιώξει την ικανοποίηση των συλλογικών απαιτήσεων μέσω εκκαθάρισης της CFR Marfă. Και τούτου γιατί στη συγκεκριμένη περίπτωση οι απαιτήσεις της ANAF (γραμμή ΣΤ του πίνακα 10 κατωτέρω, που περιλαμβάνει τόσο ληξιπρόθεσμες όσο και μη ληξιπρόθεσμες οφειλές) θα είχαν προτεραιότητα έναντι των απαιτήσεων άλλων μη εξασφαλισμένων πιστωτών της CFR Marfă (γραμμές Η και Θ του πίνακα 10) (148).

Πίνακας 10

Κατά προσέγγιση εκτίμηση του ποσού ανάκτησης για τις ANAF, CNPP, ANOFM και CNAS το 2010

(194)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ANAF θα έπρεπε να έχει κινήσει διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης για τις οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό μέσω της κίνησης διαδικασίας εκκαθάρισης της CFR Marfă το αργότερο το 2010. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο δεδομένου του γεγονότος ότι η ANAF δεν χρειαζόταν καν να προσφύγει στα εθνικά δικαστήρια για την αναγκαστική εκτέλεση των απαιτήσεών της, καθώς ο συγκεκριμένος κρατικός φορέας έχει δικαίωμα να επιβάλλει κατασχέσεις βάσει δικών του διαταγών πληρωμής και στη συνέχεια μπορεί να απευθύνεται απευθείας σε δικαστικούς επιμελητές για την υλοποίηση των κατασχέσεων που επιβλήθηκαν (βλέπε αιτιολογική σκέψη 80).

(195)

Η Επιτροπή διαφωνεί με την άποψη της Ρουμανίας ότι η συμπεριφορά της ANAF ήταν σύμφωνη με το κριτήριο του ΦΟΑ επειδή η ANAF εξέδωσε διαταγές πληρωμές και επέβαλε κατασχέσεις σε κινητά και ακίνητα περιουσιακά στοιχεία της CFR Marfă. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι καμία από αυτές τις κατασχέσεις δεν κατέληξαν στη ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων που κατασχέθηκαν από την ANAF, ενώ οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό την περίοδο 2009-2011 υπερδιπλασιάστηκαν (πίνακας 8). Η Επιτροπή θεωρεί ότι υπό αυτές τις συνθήκες είναι σαφές ότι η επιβολή κατασχέσεων επί των περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă δεν αρκούσε και ότι ο πιστωτής σε οικονομία της αγοράς θα είχε κινήσει διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης για την είσπραξη των οφειλών της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό μέσω της κίνησης διαδικασίας εκκαθάρισης της CFR Marfă το αργότερο το 2010. Το επιχείρημα της Ρουμανίας ότι η εν λόγω αναγκαστική εκτέλεση για την είσπραξη των οφειλών της CFR Marfă δεν αποτελούσε βιώσιμη λύση λόγω της στρατηγικής σημασίας της CFR Marfă για τη χώρα (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 85 και 86) δεν είναι λόγος τον οποίο θα είχε λάβει υπόψη ένας ιδιώτης επενδυτής σε οικονομία της αγοράς, γεγονός που καταδεικνύει ότι η ANAF δεν ενήργησε ως πιστωτής σε οικονομία της αγοράς όσον αφορά τις οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό.

(196)

Επιπλέον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι έως το 2012 η ANAF επέβαλε μόνο 22 κατασχέσεις επί ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă με λογιστική αξία […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) (βλέπε αιτιολογική σκέψη (81), ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 14 % του συνολικού ύψους των ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό το 2009 (309,41 εκατ. RON, περίπου 67,26 εκατ. EUR), όταν και επιβλήθηκαν αυτές οι 22 κατασχέσεις (βλέπε πίνακα 8). Επιπλέον, παρά το γεγονός ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό υπερδιπλασιάστηκαν τα έτη 2010 και 2011 και ανήλθαν σε 627,4 εκατ. RON (136,4 εκατ. EUR, πίνακας 8), η ANAF δεν επέβαλε άλλες κατασχέσεις ή άλλα μέτρα επί των περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă προκειμένου να διασφαλίσει τις απαιτήσεις της. Η Ρουμανία εξηγεί ότι το 2010 και το 2011 δεν επιβλήθηκαν κατασχέσεις επί των οφειλετών της CFR Marfă (κυρίως κρατικές επιχειρήσεις) προκειμένου να αποφευχθεί ο σημαντικός κοινωνικός αντίκτυπος (αιτιολογική σκέψη 82). Η Επιτροπή επισημαίνει ότι ένας ιδιώτης πιστωτής σε οικονομία της αγοράς δεν θα λάμβανε υπόψη αυτές τις παραμέτρους κατά την εκτέλεση των απαιτήσεών του έναντι των οφειλετών του. Αυτό επίσης καταδεικνύει ότι η ANAF δεν ενεργούσε ως πιστωτής σε οικονομία της αγοράς όσον αφορά τις ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό.

(197)

Το επιχείρημα της Ρουμανίας (αιτιολογική σκέψη 82) ότι το 2012 η ANAF επέβαλε 200 κατασχέσεις επί κινητών και ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă με λογιστική αξία […] RON (περίπου […] εκατ. EUR) ομοίως δεν είναι πειστικό, καθώς καμία από αυτές τις κατασχέσεις δεν υλοποιήθηκε. Η Ρουμανία αναφέρει ότι η ANAF ζήτησε να πραγματοποιηθεί αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων που κατασχέθηκαν με σκοπό να ξεκινήσει η διαδικασία ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων, αλλά στη συνέχεια οι εκτελεστοί τίτλοι για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă κατέστησαν ανίσχυροι με την εφαρμογή της μετοχοποίησης χρεών του Ιουνίου του 2013 (αιτιολογική σκέψη 86). Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ρευστοποίηση των κατασχεθέντων περιουσιακών στοιχείων από την ANAF δεν ήταν πιθανή δεδομένου ότι η Ρουμανία παραδέχθηκε ότι ο λόγος της μη είσπραξης των οφειλών της CFR Marfă μέσω διαδικασίας εκκαθάρισης της CFR Marfă και πώλησης των περιουσιακών στοιχείων ήταν η ιδιότητα της CFR Marfă ως στρατηγικής εταιρείας (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 85 και 86).

(198)

Επιπλέον, η Επιτροπή δεν πείθεται από την εξήγηση της Ρουμανίας ότι 81 κατασχέσεις επί κινητών και ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă επιβλήθηκαν μόλις τον Νοέμβριο-Δεκέμβριο του 2012 διότι τα κατασχεθέντα περιουσιακά στοιχεία απαρτίζονταν κυρίως από βαγόνια και σιδηροδρομικές μηχανές, δηλαδή κινητά περιουσιακά στοιχεία που προορίζονται για την εκτέλεση δραστηριοτήτων που συνιστούν την πρωταρχική πηγή εισοδήματος της CFR Marfă (βλέπε αιτιολογική σκέψη 85). Η Επιτροπή δεν κατανοεί πώς αυτή η συγκεκριμένη πτυχή εμπόδισε την ANAF να επιβάλει νωρίτερα κατασχέσεις επί κινητών πραγμάτων της CFR Marfă, δεδομένου ιδίως ότι η περαιτέρω χρήση αυτών των κατασχεθέντων πραγμάτων στο πλαίσιο της δραστηριότητας της CFR Marfă θα ήταν δυνατή με τη συγκατάθεση της ANAF (βλέπε αιτιολογική σκέψη 81).

(199)

Τέλος, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă πριν από τη μετοχοποίηση χρεών ανήλθαν σε 1 001,2 εκατ. RON (περίπου 217,65 εκατ. EUR, πίνακας 8), ενώ η λογιστική αξία των περιουσιακών στοιχείων που αποτελούσαν αντικείμενο 200 κατασχέσεων ήταν […] RON (περίπου […] εκατ. EUR). Από τις 200 αυτές κατασχέσεις 10 επιβλήθηκαν επί των περιουσιακών στοιχείων της CFR Infrastructură με λογιστική αξία […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR, βλέπε αιτιολογική σκέψη 83). Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι αυτές οι κατασχέσεις θα έπρεπε να θεωρηθούν κατασχέσεις επί των περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă διότι η CFR Marfă ανέλαβε το υποκείμενο χρέος της CFR Infrastructură δυνάμει της μετοχοποίησης χρεών του Ιουνίου του 2013. Η Επιτροπή διαφωνεί και θεωρεί ότι είναι σαφές ότι αυτές οι 10 κατασχέσεις δεν συνδέονται με το μέτρο 1, καθώς το μέτρο 1 αφορά αυστηρά τη μη κίνηση διαδικασίας εκτέλεσης από την ANAF για την είσπραξη των συσσωρευθεισών οφειλών της CFR Marfă. Το γεγονός ότι ορισμένο ποσό των οφειλών της CFR Infrastructură προς τον κρατικό προϋπολογισμό ([…]εκατ. RON) μετατράπηκε σε οφειλή της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό το 2013 στο πλαίσιο της μετοχοποίησης χρεών δεν είναι συναφές για την εκτίμηση του αν η συμπεριφορά της ANAF προς τη CFR Marfă ήταν σύμφωνη με το κριτήριο του ΦΟΑ.

(200)

Το ίδιο ισχύει όσον αφορά τις κοινοποιήσεις κατάσχεσης εις χείρας τρίτου επί των περιουσιακών στοιχείων της CFR Infrastructură και των οφειλετών της για το συνολικό ποσό των […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR, αιτιολογική σκέψη 84) (150), καθώς αφορούν τις οφειλές της CFR Infrastructură που αναλήφθηκαν από τη CFR Marfă στο πλαίσιο της μετοχοποίησης χρεών, και όχι το μέτρο 1.

(201)

Κατά συνέπεια, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό, ύψους 1 001,2 εκατ. RON το 2013 (περίπου 217,65 εκατ. EUR, πίνακας 8) εξασφαλίστηκαν μόνο εν μέρει με μέτρα εκτέλεσης συνολικής λογιστικής αξίας […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), τα οποία περιλάμβαναν 190 κατασχέσεις επί των περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă για ποσό […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) (151), και κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών της CFR Ferryboat SA και της Wagon Repair and Maintenance SA (και των αντίστοιχων οφειλετών τους) για αξία […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR, βλέπε αιτιολογική σκέψη 84) (152). Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό αποτελεί πρόσθετη ένδειξη ότι η ANAF δεν συμπεριφέρθηκε ως πιστωτής σε οικονομία της αγοράς στο πλαίσιο της κίνησης διαδικασίας εκτέλεσης για την είσπραξη των οφειλών της CFR Marfă.

(202)

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο 1 συνιστά ενίσχυση. Ειδικότερα, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ANAF θα έπρεπε να έχει εισπράξει τις οφειλές της CFR Marfă μέσω εκκαθάρισης της CFR Marfă ήδη το 2010, και ότι με το να μην προβεί στην ενέργεια αυτή, η ANAF χορήγησε στη CFR Marfă (μια προβληματική επιχείρηση – βλέπε σημείο 4.2 κατωτέρω) πλεονέκτημα, το οποίο διήρκεσε έως τη μετοχοποίηση χρεών του Ιουνίου του 2013 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 292 και πίνακα 14).

(203)

Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι, λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής κατάστασης και του ιστορικού της εταιρείας, δεν ήταν δυνατή η εξασφάλιση μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης από την αγορά για την εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών κατά τα υπό εξέταση έτη για το μέτρο 1. Το πιο πρόσφατο μακροπρόθεσμο δάνειο που συνήψε η CFR Marfă χρονολογείται στις 28 Νοεμβρίου 2007, όταν η εταιρεία συνήψε 10ετές κοινοπρακτικό δάνειο ύψους […] εκατ. EUR με διάφορες τράπεζες (153). Το ετήσιο επιτόκιο του δανείου ήταν Euribor έξι μηνών + […] % ετησίως, το οποίο αργότερα αυξήθηκε σε […] % αρχής γενομένης από την 1η Ιουλίου 2009. Το δάνειο εξασφαλίστηκε αρχικά με την υποθήκευση 276 σιδηροδρομικών μηχανών και ορισμένων εισπρακτέων απαιτήσεων της CFR Marfă. Η εταιρεία δεν εξασφάλισε καμία άλλη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση στο εξής. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι το 2007, έτος σύναψης του κοινοπρακτικού δανείου, η CFR Marfă εξακολουθούσε να καταγράφει κέρδη (βλέπε υποσημείωση 15) και το μερίδιο αγοράς της ήταν αρκετά υψηλό ([70-80] % όσον αφορά τον όγκο των μεταφερόμενων αγαθών και [60-70] % από άποψη τονοχιλιομέτρων) (154).

(204)

Δεδομένων των οικονομικών δυσχερειών της CFR Marfă κατά τα υπό εξέταση έτη στο πλαίσιο του μέτρου 1 και του γεγονότος ότι η CFR Marfă δεν μπορούσε να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση από την αγορά για την κάλυψη των ληξιπρόθεσμων οφειλών της (155), η Επιτροπή θεωρεί ότι το ύψος του πλεονεκτήματος είναι ολόκληρο το συσσωρευμένο αρχικό ποσό ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă πριν από τη μετοχοποίηση χρεών του Ιουνίου του 2013 (437,68 εκατ. RON, περίπου 95,15 εκατ. EUR, πίνακας 8) συν οι αντίστοιχοι τόκοι βάσει του επιτοκίου της αγοράς.

(205)

Το επιτόκιο της αγοράς θα πρέπει να υπολογιστεί σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (στο εξής: ανακοίνωση του 2008) (156). Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ANAF είχε ήδη επιβάλει τόκους και πρόστιμα επί των ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă (αιτιολογική σκέψη 78), τα οποία πριν από τη μετοχοποίηση χρεών του Ιουνίου του 2013 ανέρχονταν σε […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) (157). Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι αν το επιτόκιο των τόκων και ο συντελεστής των προστίμων που εφαρμόστηκαν από την ANAF στο ληξιπρόθεσμο κεφάλαιο είναι ίσα ή υψηλότερα από το επιτόκιο της αγοράς που θα έπρεπε να έχει επιβληθεί επί των ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă βάσει της ανακοίνωσης του 2008, το ποσό των τόκων και των προστίμων που πράγματι επιβλήθηκε από την ANAF θα πρέπει να προστεθεί στο ποσό του κεφαλαίου.

(206)

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 78, η ANAF υπολόγισε τα ακόλουθα επιτόκια σε σχέση με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό: i) ημερήσιο επιτόκιο 0,1 % κατά την περίοδο 1.1.2006-30.6.2010· ii) ημερήσιο επιτόκιο 0,05 % κατά την περίοδο 1.7.2010-30.9.2010· iii) ημερήσιο επιτόκιο 0,04 % κατά την περίοδο 1.10.2010-28.2.2014. Επιπλέον των ανωτέρω, η ANAF υπολόγισε ποινή υπερημερίας ως εξής: i) εάν η καταβολή των ληξιπρόθεσμων φορολογικών υποχρεώσεων πραγματοποιηθεί αφού παρέλθουν 30 ημέρες από την ημερομηνία οφειλής, αλλά πριν παρέλθουν 90 ημέρες μετά την ημερομηνία οφειλής, προστίθεται πρόστιμο υπερημερίας 5 % επί του αρχικού ποσού· ii) μετά την παρέλευση 90 ημερών από την ημερομηνία οφειλής, προστίθεται πρόστιμο υπερημερίας 15 % επί του αρχικού ποσού.

(207)

Επομένως, το ετήσιο επιτόκιο που εφαρμόστηκε από την ANAF έως τις 30.6.2010 ήταν 36 % (0,1 % ημερήσιο επιτόκιο × 360), το επιτόκιο που εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου 1.7.2010-30.9.2010 ήταν 18 % (0,05 % × 360) και το επιτόκιο που εφαρμόστηκε από την 1.10.2010 έως τη μετοχοποίηση χρεών του Ιουνίου του 2013 ήταν 14,4 % (0,04 % × 360). Επίσης, όπως προκύπτει από τον πίνακα 8, την περίοδο 2011-2012 η ANAF επέβαλε πρόστιμα υπερημερίας επιπλέον των τόκων επί του ληξιπρόθεσμου αρχικού χρέους, το οποίο σημαίνει ότι το πραγματικό επιτόκιο που επιβλήθηκε κατά τα έτη αυτά ήταν ακόμη υψηλότερο.

(208)

Παράλληλα, δεδομένης της οικονομικής κατάστασης της CFR Marfă από το 2010, όπως απεικονίζεται στα οικονομικά στοιχεία της CFR Marfă στον πίνακα 4, η πιστοληπτική ικανότητα (βαθμολογία) της CFR Marfă πρέπει να θεωρηθεί ως η χαμηλότερη από τις πέντε πιθανές βαθμολογίες που προβλέπονται στην ανακοίνωση του 2008, και συγκεκριμένα «Κακή/Οικονομικές δυσχέρειες (CCC και κάτω)» (158). Επιπλέον, οι επίμαχες ληξιπρόθεσμες οφειλές εξασφαλίστηκαν μόλις στο τέλος του 2012 όταν η ANAF επέβαλε 81 κατασχέσεις επί των περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă με λογιστική αξία […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR, αιτιολογική σκέψη 84) και, ως εκ τούτου, πρέπει να χαρακτηριστούν ως «χαμηλής εξασφάλισης» στην κλίμακα τριών επιπέδων που προβλέπεται στην ανακοίνωση του 2008. Επομένως, το επιτόκιο της αγοράς πρέπει να υπολογιστεί για την αντίστοιχη συσσωρευμένη οφειλή ως το αποτέλεσμα του αθροίσματος του ετήσιου επιτοκίου ROBOR κατά τον χρόνο χορήγησης του δανείου (159) συν 1 000 μονάδες βάσης, όπως ορίζεται στην ανακοίνωση του 2008.

(209)

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Επιτροπής, το σχετικό επιτόκιο ROBOR + 1 000 μονάδες κατά τα έτη 2010-2012 δεν ήταν πάντα χαμηλότερο από τα επιτόκια που εφάρμοσε η ANAF. Ως εκ τούτου, το ύψος του πλεονεκτήματος είναι ολόκληρο το ποσό του ληξιπρόθεσμου κεφαλαίου ([…] εκατ. RON, περίπου […] εκατ. EUR, πίνακας 8] συν τόκοι και πρόστιμα που επιβλήθηκαν από την ANAF για τις χρονικές περιόδους κατά τις οποίες αυτοί οι τόκοι και τα πρόστιμα υπερέβησαν το επιτόκιο ROBOR + 1 000 μονάδες· για τα έτη κατά τα οποία το επιτόκιο που επέβαλε η ANAF ήταν χαμηλότερο από το επιτόκιο ROBOR + 1 000 μονάδες, το ύψος του πλεονεκτήματος είναι ολόκληρο το ποσό του ληξιπρόθεσμου κεφαλαίου ([…] εκατ. RON, περίπου […] εκατ. EUR, πίνακας 8) συν το επιτόκιο ROBOR + 1 000 μονάδες. Σε κάθε περίπτωση, το συνολικό ύψος της ενίσχυσης που αντιστοιχεί στο μέτρο 1 είναι τουλάχιστον 1 001,2 εκατ. RON (περίπου 217,65 εκατ. EUR), και συνίσταται στο αρχικό ποσό των οφειλών ύψους […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) συν τουλάχιστον οι τόκοι και τα πρόστιμα που επέβαλε η ANAF τον Ιούνιο του 2013 ύψους […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR). Η χορήγηση της ενίσχυσης αρχίζει το 2010 και οι ημερομηνίες χορήγησης της ενίσχυσης είναι οι ημερομηνίες κατά τις οποίες η CFR Marfă έπρεπε να εξοφλήσει τα τιμολόγια που εκδόθηκαν από την ANAF (και από τους άλλους δημόσιους πιστωτές τους οποίους εκπροσωπούσε η ANAF).

(210)

Όσον αφορά το μέτρο 4, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, πράγματι, η προθεσμία για την εξόφληση των οφειλών προς τον κρατικό προϋπολογισμό δεν συμπίπτει απαραιτήτως με το τέλος του οικονομικού έτους και, ως εκ τούτου, το αντίστοιχο ποσό των οφειλών προς τον κρατικό προϋπολογισμό που αποτυπώνεται στον ισολογισμό της CFR Marfă ενδέχεται να μην αντιπροσωπεύει με ακρίβεια τις πραγματικές συσσωρευθείσες οφειλές.

(211)

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα φορολογικά πιστοποιητικά της ANAF αποτελούν αξιόπιστη πηγή πληροφοριών και περιγράφουν με ακρίβεια την κατάσταση των οφειλών της CFR Marfă προς την ANAF (συμπεριλαμβανομένων των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τον προϋπολογισμό που αντιστοιχούν στους άλλους δημόσιους πιστωτές). Συγκεκριμένα, η υποχρέωση πληρωμής που αναφέρεται σε αυτά τα φορολογικά πιστοποιητικά της ANAF αφορά τη φορολογική οφειλή συμπεριλαμβανομένων τόσο i) των υποχρεώσεων πληρωμής που συνίστανται στο κεφάλαιο και στα παρεπόμενα οφειλόμενα ποσά (μεταξύ των οποίων πρόστιμα και άλλες οφειλές που βεβαιώθηκαν από άλλες αρμόδιες υπηρεσίες και μεταφέρθηκαν προς ανάκτηση στην ANAF)· όσο και ii) των ποσών προς επιστροφή στη CFR Marfă.

(212)

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι τα διάφορα έγγραφα που συντάχθηκαν από την ANAF και παρουσιάζουν εικόνα της κατάστασης των οφειλών της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό (βλέπε αιτιολογική σκέψη 88 και πίνακα 9) καταδεικνύουν ότι δεν υπήρχαν εκκρεμείς οφειλές προς την ANAF μέχρι και το 2015 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 88 και πίνακα 9) (160).

(213)

Όσο αφορά τις εκκρεμείς οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό για τα έτη 2016 και 2017, η Επιτροπή θεωρεί ότι η μη κίνηση διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης για αυτές τις οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό είναι εντός του πλαισίου των ενεργειών στις οποίες θα προέβαινε ένας ιδιώτης πιστωτής της αγοράς, καθώς οι οφειλές αυτές θα μπορούσαν δυνητικά να συμψηφιστούν με τις ανταπαιτήσεις της CFR Marfă έναντι της ANAF (ένα ζήτημα προς επίλυση από τα ρουμανικά δικαστήρια εκείνη την περίοδο, βλέπε αιτιολογική σκέψη 89).

(214)

Όσον αφορά τις εκκρεμείς οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό για το έτος 2018 και έως τις 28 Μαρτίου 2019 ([…] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) συνολικά, βλέπε αιτιολογική σκέψη 91), η Επιτροπή σημειώνει το γεγονός ότι η αξία των μέτρων διασφάλισης που έχει λάβει η ANAF μέχρι στιγμής (κατασχέσεις επί μη βεβαρημένης κινητής και ακίνητης περιουσίας της CFR Marfă με λογιστική αξία […] εκατ. RON, περίπου[…] εκατ. EUR, βλέπε αιτιολογική σκέψη 91) είναι σχεδόν υπερδιπλάσια του ύψους των ληξιπρόθεσμων οφειλών, στοιχείο που καταδεικνύει ότι η ANAF επιδιώκει την εκτέλεση των απαιτήσεών της με μεγαλύτερη επιμέλεια απ’ ό,τι πριν από τον Ιούνιο του 2013. Ως εκ τούτου, και λαμβανομένης δεόντως υπόψη της σχετικά μακράς περιόδου απουσίας ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό (από τον Ιούνιο του 2013), η Επιτροπή θεωρεί ότι η συμπεριφορά της ANAF όσον αφορά την κίνηση διαδικασίας εκτέλεσης για τις προαναφερόμενες ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă είναι σύμφωνη με την αγορά για την επίμαχη περίοδο.

(215)

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν αποδεικνύεται η περαιτέρω μη είσπραξη των οφειλών προς τον κρατικό προϋπολογισμό μετά τη μετοχοποίηση χρεών του Ιουνίου του 2013 έως το 2017, ενώ η συμπεριφορά της ANAF όσον αφορά την είσπραξη των οφειλών για το 2018 είναι σύμφωνη με το κριτήριο ΦΟΑ. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 4 δεν συνιστά ενίσχυση.

(216)

Πρώτον, όπως περιγράφηκε ήδη αναλυτικά στο σημείο 4.1.5.1., όσον αφορά επίσης τα μέτρα 2 και 5, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν έχει εφαρμογή το κριτήριο του ΦΟΑ.

(217)

Αυτό προκύπτει από τις παρατηρήσεις της Ρουμανίας, σύμφωνα με τις οποίες «δεν είναι δυνατή η επιβολή αυστηρότερων μέτρων (όπως αίτηση αφερεγγυότητας), όπως καταδεικνύεται στην προηγούμενη αλληλογραφία, διότι η CFR Infrastructură και οι ρουμανικές αρχές πρέπει να λάβουν υπόψη τη σημασία της CFR Marfă και των πόρων της για το εθνικό σύστημα άμυνας, την εθνική ασφάλεια, τη δημόσια ασφάλεια και τάξη, τη μεταφορά στρατηγικού υλικού, την εθνική οικονομία και τον πληθυσμό». (επισήμανση του συντάκτη)

(218)

Η αποφασιστικότητα των ρουμανικών αρχών να εξασφαλίσουν την επιβίωση της CFR Marfă και να αποφύγουν την κίνηση διαδικασίας πτώχευσης για την είσπραξη οφειλών προκύπτει σαφώς από διάφορες δημόσιες δηλώσεις, όπως η ομιλία την οποία παραχώρησε ο υπουργός Μεταφορών στο πλαίσιο της συνέντευξης Τύπου του υπουργείου Μεταφορών της 2ας Αυγούστου 2018:

«Ασφαλώς, η διαδικασία εκτέλεσης είναι δυνατή, αλλά επί περιουσιακών στοιχείων που δεν επηρεάζουν την τρέχουσα δραστηριότητα της CFR Marfă. Ας μην σκοτώσουμε την κότα με τα χρυσά αυγά, ας πραγματοποιηθούν αυτές οι ενέργειες εκτέλεσης υπό δίκαιους και συνεκτικούς όρους»·

«Η δραστηριότητα της CFR Marfă μπορεί και πρέπει να συνεχιστεί, ακόμη και υπό αυτές τις συνθήκες, διότι η εταιρεία αυτή είναι σημαντική για το ενεργειακό σύστημα»  (161).

(219)

Αυτό καθίσταται ακόμη πιο προφανές από τις εξής παρατηρήσεις του πρώην υπουργού Μεταφορών τις οποίες διατύπωσε στο πλαίσιο του συνεδρίου για τις μεταφορές και τις υποδομές του 2018:

«η CFR Marfă έχει συσσωρεύσει μεγάλες, υπερβολικά μεγάλες οφειλές έναντι της CFR Infrastructură. Πιστεύω ότι εάν επρόκειτο για ιδιωτική εταιρεία, δεν θα είχαμε βρεθεί σε αυτή την κατάσταση»  (162).

(220)

Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 103, η Ρουμανία υποστήριξε ότι δεν ήταν δυνατή η επιβολή αυστηρότερων μέτρων στη CFR Marfă (όπως αίτηση αφερεγγυότητας) διότι η CFR Infrastructură και οι ρουμανικές αρχές πρέπει να λάβουν υπόψη τη σημασία της CFR Marfă και των πόρων της για το εθνικό σύστημα άμυνας και την εθνική ασφάλεια. Εν προκειμένω, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι από διάφορες παρουσιάσεις/εκθέσεις του διοικητικού συμβουλίου προς τη γενική συνέλευση μετόχων (και την επακόλουθη έγκριση από το υπουργείο Μεταφορών, ως μοναδικού μετόχου της CFR Infrastructură, των διαφόρων προτάσεων που διατυπώνονται σε αυτές τις εκθέσεις) αποδεικνύεται σαφώς ότι η CFR Infrastructură έλαβε υπόψη μη εμπορικές παραμέτρους κατά τη λήψη απόφασης περί μη επιβολής περιορισμού στην πρόσβαση στις σιδηροτροχιές της για τη CFR Marfă, ως πιθανό μέτρο εκτέλεσης των οφειλών, παρά την ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών άνω των 60 ημερών. Οι εν λόγω αποφάσεις μη εκτέλεσης λήφθηκαν παρά το γεγονός ότι η επιβολή περιορισμών αναγνωρίστηκε από την ίδια τη CFR Infrastructură (σε ορισμένες από τις προαναφερόμενες εκθέσεις) ως αποτελεσματικότερος τρόπος για την ανάκτηση ληξιπρόθεσμων οφειλών από τους μεταφορείς (163).

(221)

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι, λαμβάνοντας υπόψη τον στρατηγικό ρόλο της CFR Marfă ως παρόχου, μεταξύ άλλων, υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών στους τομείς της άμυνας και της εθνικής ασφάλειας, η CFR Infrastructură ενήργησε ως δημόσια αρχή που ασκεί δημόσια εξουσία και όχι ως φορέας της αγοράς. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι η μη κίνηση διαδικασίας εκτέλεσης προς είσπραξη των οφειλών από τη CFR Infrastructură χορηγεί οικονομικό πλεονέκτημα στη CFR Marfă.

(222)

Ωστόσο, για λόγους πληρότητας, η Επιτροπή εφαρμόζει το κριτήριο του ΦΟΑ όπως εξηγείται κατωτέρω.

(223)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το αν η CFR Infrastructură ενήργησε ως ΦΟΑ με το να μην προβεί σε εκτέλεση των εμπορικών πληρωτέων λογαριασμών της CFR Marfă και να επιτρέψει την αύξηση των οφειλών μέσω της συνέχισης της παροχής υπηρεσιών στη CFR Marfă. Με τον τρόπο αυτό, η CFR Infrastructură χορήγησε στην προβληματική επιχείρηση (βλέπε σημείο 4.2) διευκόλυνση πληρωμών.

(224)

Όπως αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 92 έως 105 ανωτέρω, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η CFR Infrastructură δεν ευνόησε με κανέναν τρόπο τη CFR Marfă σε σύγκριση με άλλες επιχειρήσεις. Επιπλέον, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η CFR Infrastructură ενήργησε ως ΦΟΑ με το να επιδιώξει την εκτέλεση των οφειλών της CFR Marfă κινώντας διαδικασία διαιτησίας και δικαστική διαδικασία.

(225)

Προκειμένου να διαπιστωθεί αν το μέτρο 2 χορηγεί αδικαιολόγητο πλεονέκτημα στη CFR Marfă, η Επιτροπή θα εξετάσει αν η CFR Infrastructură επιδίωξε την ανάκτηση των απαιτήσεών της με την ίδια επιμέλεια όπως ένας ιδιώτης πιστωτής. Ένας ΦΟΑ επιδιώκει συνήθως τη μέγιστη καταβολή των ποσών που του οφείλονται από οφειλέτη που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες (164).

(226)

Κατά την εφαρμογή του κριτηρίου ΦΟΑ, η Επιτροπή πρέπει να λάβει υπόψη τα διαθέσιμα στοιχεία και πληροφορίες κατά τον χρόνο λήψης των επιμέρους αποφάσεων για μη κίνηση διαδικασίας άμεσης ανάκτησης των οφειλών και συνέχισης της παροχής υπηρεσιών στη CFR Marfă (165).

(227)

Όπως επισημαίνεται στις αιτιολογικές σκέψεις 20 έως 22 ανωτέρω, η CFR Marfă αντιμετώπιζε οικονομικές δυσχέρειες για αρκετά έτη. Ήδη το 2010, οι συνολικές οφειλές της CFR Marfă αντιστοιχούσαν στο 126 % του συνόλου των περιουσιακών της στοιχείων. Οι συνολικές οφειλές της CFR Marfă προς τη CFR Infrastructură ανέρχονταν σε 412,67 εκατ. RON (περίπου 90 εκατ. EUR) και αντιστοιχούσαν στο 25 % των συνολικών οφειλών της CFR Marfă. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οποιοσδήποτε ιδιώτης πιστωτής θα είχε αξιολογήσει τις αναμενόμενες διαθέσιμες επιλογές για τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης το αργότερο εκείνη τη χρονική στιγμή, δηλαδή το 2010. Αντιθέτως, η CFR Infrastructură συνέχισε να παρέχει υπηρεσίες στη CFR Marfă και της επέτρεψε να αυξήσει περαιτέρω τους εμπορικούς πληρωτέους λογαριασμούς της κατά 74 % μεταξύ των ετών 2010 και 2012, περιορίζοντας με τον τρόπο αυτό ακόμη περισσότερο τις προοπτικές ανάκτησης.

(228)

Πρώτον, η Ρουμανία δεν υπέβαλε καμία μελέτη ή επίκαιρες πληροφορίες βάσει των οποίων η CFR Infrastructură αποφάσισε να μην επιδιώξει την εκκαθάριση της CFR Marfă στο πλαίσιο δικαστικής διαδικασίας ήδη το 2010. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η CFR Infrastructură προέβη σε αξιολόγηση των επιλογών σχετικά με τα επόμενα βήματα ή των προοπτικών ιδιωτικοποίησης της CFR Marfă, κάτι που έπρεπε να έχει πράξει το αργότερο το 2010. Τα μόνα σχετικά έγγραφα που υπέβαλε η Ρουμανία περιέχουν μόνο τις αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου που αφορούν τη μη επιβολή εναλλακτικών κυρώσεων στη CFR Marfă από τη CFR Infrastructură, όπως ο περιορισμός ή η αναστολή της πρόσβασης της CFR Marfă στη σιδηροδρομική υποδομή για ορισμένες αμαξοστοιχίες (166), αλλά όχι τα διάφορα σενάρια ή την αξιολόγηση της εκκαθάρισης ως πιθανό βήμα για την αποτελεσματική είσπραξη των οφειλών της CFR Marfă.

(229)

Δεύτερον, η Επιτροπή διαπιστώνει επιπλέον ότι η CFR Infrastructură έτυχε διαφορετικής μεταχείρισης απ’ ό,τι οι ιδιώτες πιστωτές της CFR Marfă. Οι εμπορικοί πληρωτέοι λογαριασμοί της CFR Marfă προς ιδιωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκαν κατά 12 % μεταξύ 2010 και 2012, ενώ οι εμπορικοί πληρωτέοι λογαριασμοί προς τη CFR Infrastructură αυξήθηκαν κατά 74 % (βάσει των στοιχείων που παρουσιάζονται στον πίνακα 6). Επιπλέον, όπως αναγνωρίζεται στην έκθεση της Deloitte «μεταξύ 31.12.2010 και 31.12.2012 […] η εταιρεία [CFR Marfă] ανέβαλε τις πληρωμές προς τους προμηθευτές της και προς τον κρατικό προϋπολογισμό προκειμένου να είναι σε θέση να αποπληρώσει τα τραπεζικά δάνεια» (167). Η συγκεκριμένη έκθεση της Deloitte ανατέθηκε από τη Ρουμανία για την αξιολόγηση των προοπτικών ιδιωτικοποίησης της CFR Marfă το 2013, οπότε δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παρέχει «επίκαιρες» πληροφορίες για την αξιολόγηση του μέτρου 2. Ωστόσο, παρουσιάζει ενδιαφέρον εκ των υστέρων καθώς περιγράφει το ιστορικό και την κατάσταση της CFR Marfă κατά τη διάρκεια της περιόδου που αντιστοιχεί στο μέτρο 2. Ειδικότερα, όταν αναφέρεται στην περίοδο μεταξύ 2010 και 2012, στην έκθεση της Deloitte εξηγείται ότι «προτεραιότητα της εταιρείας [CFR Marfă] ήταν η αποπληρωμή τραπεζικών δανείων, μισθών και υποχρεώσεων προς μη δημόσιους προμηθευτές» (168). Αυτό δείχνει σαφώς ότι η CFR Marfă δεν ενδιαφερόταν και/ή δεν ήταν σε θέση να καταβάλει τις οφειλές προς τη CFR Infrastructură. Σε κάθε περίπτωση, δεν υπήρχαν βάσιμοι λόγοι για να θεωρήσει η CFR Infrastructură ότι η CFR Marfă θα άρχιζε να καταβάλλει τις οφειλές της σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν είναι αποδεκτό να επιτρέπουν οι δημόσιοι πιστωτές τη διατήρηση χρεών για μεγάλες χρονικές περιόδους χωρίς την παραμικρή προοπτική βελτίωσης (169).

(230)

Τρίτον, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ατομική απόφαση της CFR Infrastructură να μη ζητήσει την αποπληρωμή των οφειλόμενων σε αυτήν ποσών μέσω εκκαθάρισης της CFR Marfă δεν μπορούσε να δικαιολογηθεί από τις προοπτικές ιδιωτικοποίησης. Όπως επισημαίνεται στην αιτιολογική σκέψη 192, το 2010 δεν ήταν σαφές αν θα πραγματοποιείτο πράγματι ιδιωτικοποίηση της CFR Marfă σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί ότι ένας ΦΟΑ θα είχε διενεργήσει εκτίμηση των πιθανών επιλογών για τα επόμενα βήματα, συμπεριλαμβανομένης της προοπτικής εκκαθάρισης της CFR Marfă. Η Ρουμανία δεν υπέβαλε κανένα έγγραφο που να αποδεικνύει ότι η CFR Infrastructură διενήργησε τέτοια εκτίμηση το 2010.

(231)

Προκειμένου να διενεργήσει τέτοια εκτίμηση και να αποτιμήσει η ίδια την αξία ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă το 2010, η Επιτροπή ζήτησε ρητά από τη Ρουμανία να της παράσχει τους εκ του νόμου προβλεπόμενους συντελεστές ρευστοποίησης εκείνης της περιόδου. Η Ρουμανία επιβεβαίωσε ότι δεν υπάρχουν εκ του νόμου προβλεπόμενοι συντελεστές ρευστοποίησης (βλέπε αιτιολογική σκέψη 287). Ως εκ τούτου, η Επιτροπή βασίστηκε στις αξίες ρευστοποίησης που παρέχονται στην έκθεση της Deloitte (βλέπε αιτιολογική σκέψη 193 και εκεί παρατιθέμενο πίνακα 10).

(232)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η CFR Infrastructură έπρεπε να είχε ζητήσει άμεση εξόφληση των εμπορικών πληρωτέων λογαριασμών της το αργότερο το 2010. Στην προκειμένη περίπτωση, η CFR Infrastructură θα είχε εξασφαλίσει την ανάκτηση ποσοστού περίπου 44,4 % των απαιτήσεών της (βλέπε πίνακα 11 κατωτέρω), εάν είχε επιδιώξει την ικανοποίηση των απαιτήσεών της το 2010 μέσω εκκαθάρισης της CFR Marfă. Επιπλέον, με την εν λόγω εκκαθάριση θα είχε διασφαλιστεί η μη συσσώρευση περαιτέρω οφειλών.

Πίνακας 11

Επισκόπηση των κατά προσέγγιση ποσών ανάκτησης για τους εμπορικούς πληρωτέους λογαριασμούς της CFR Marfă το 2010  (170)

(233)

Τέταρτον, το επιχείρημα της Ρουμανίας ότι «τα […] μέτρα που έλαβε η CFR Infrastructură αποσκοπούσαν στην ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων στην εθνική ασφάλεια και στο αμυντικό σύστημα της χώρας […]. Οποιοδήποτε άλλο μέτρο (για παράδειγμα, εκκαθάριση ή αφερεγγυότητα) θα είχε προκαλέσει κίνδυνο απώλειας σημαντικών πόρων και ικανοτήτων» (172) συνιστά παραδοχή εκ μέρους της Ρουμανίας ότι το πραγματικό κίνητρο της CFR Infrastructură για τη μη κίνηση διαδικασίας εκτέλεσης για την είσπραξη των οφειλών δεν ήταν οικονομικό (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 179-181 ανωτέρω).

(234)

Τέλος, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν μπορούσε να θεωρηθεί ότι η CFR Infrastructură αποτελούσε δέσμιο προμηθευτή της CFR Marfă και, ως εκ τούτου, ότι εξαρτιόταν πλήρως από την ύπαρξη της CFR Marfă ως κύριας πηγής των εσόδων της. Όπως προκύπτει σαφώς από τον πίνακα 12 κατωτέρω, παρότι από άποψη σιδηροδρομικής εμπορευματικής κυκλοφορίας η CFR Marfă αντιπροσώπευε σχεδόν το ήμισυ της αγοράς κατά την υπό εξέταση περίοδο για το μέτρο 2, αντιστοιχούσε μόλις στο ένα πέμπτο περίπου των εσόδων της CFR Infrastructură. Επιπλέον, από άποψη δυναμικής, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αναλογία των εσόδων από τη CFR Marfă στη συνολική σιδηροδρομική εμπορευματική κυκλοφορία παρουσίασε σταθερή πτώση, όπως και το ποσοστό των εσόδων της CFR Infrastructură που προέρχονταν από τη CFR Marfă. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι υπήρχε σημαντική εξάρτηση της CFR Infrastructură από την παροχή αγαθών και υπηρεσιών στη CFR Marfă.

Πίνακας 12

Η σχετική σημασία της CFR Marfă ως ποσοστό των δραστηριοτήτων της CFR Marfă στη συνολική σιδηροδρομική κυκλοφορία και στα έσοδα της CFR Infrastructură από το 2009 έως το 2018 (βάσει τονοχιλιομέτρων)

(235)

Ακόμη και σε περίπτωση εκκαθάρισης της CFR Marfă κατόπιν κίνησης από τη CFR Infrastructură διαδικασίας εκτέλεσης προς είσπραξη των οφειλών το 2010, ήταν άκρως απίθανο να εξαφανιστεί εντελώς η κίνηση που αντιστοιχούσε στη CFR Marfă, καθώς οι συμβάσεις μεταφορών και τα περιουσιακά στοιχεία της CFR Marfă θα είχαν παραμείνει στην αγορά και κατά πάσα πιθανότητα θα εξυπηρετούνταν από τους ανταγωνιστές της, μεταφορείς οι οποίοι ήδη εξυπηρετούσαν πάνω από το ήμισυ της αγοράς ([60-70] % σε τονοχιλιόμετρα) και οι οποίοι, κατά μέσο όρο, αντιστοιχούσαν στο υπόλοιπο [80-90] % των εσόδων της CFR Infrastructură την περίοδο μετά το 2010 και μέχρι τη μετοχοποίηση χρεών του Ιουνίου του 2013.

(236)

Βάσει των ανωτέρω συλλογισμών, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 2 χορηγεί στη CFR Marfă επιλεκτικό πλεονέκτημα μέσω της μη εκτέλεσης και, αντίστοιχα, της παροχής διευκόλυνσης πληρωμών προς τη CFR Marfă, από το 2010 έως τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 υπό όρους τους οποίους, σε διαφορετική περίπτωση, δεν θα είχε βρει στην αγορά.

(237)

Όπως ήδη εξηγήθηκε εκτενώς στις αιτιολογικές σκέψεις 203 και 204 ανωτέρω, και όπως αναγνωρίστηκε εκ των υστέρων στην έκθεση της Deloitte, δεν ήταν δυνατό για τη CFR Marfă να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση κατά την υπό εξέταση περίοδο για το μέτρο 2. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το ύψος του πλεονεκτήματος που συνδέεται με τη χρηματοδότηση που χορηγήθηκε από την κρατική επιχείρηση CFR Infastructură με τη μορφή της μη κίνησης διαδικασίας εκτέλεσης και της συσσώρευσης οφειλών έναντι αυτής από τη CFR Marfă ισούται με το ποσό της ληξιπρόθεσμης αρχικής οφειλής ([…] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) τη στιγμή της μετοχοποίησης χρεών του 2013 (173), συν το ποσό της ληξιπρόθεσμης οφειλής που δεν διαγράφηκε με τη μετοχοποίηση χρεών του (βλέπε πίνακα 14), συν τους αντίστοιχους τόκους της αγοράς. Οι τόκοι της αγοράς θα πρέπει να καθοριστούν με εφαρμογή του επιτοκίου της αγοράς επί του ληξιπρόθεσμου αρχικού ποσού. Η χορήγηση της ενίσχυσης αρχίζει το 2010 και οι ημερομηνίες χορήγησης της ενίσχυσης είναι οι ημερομηνίες κατά τις οποίες η CFR Marfă έπρεπε να εξοφλήσει τα τιμολόγια που εκδόθηκαν από τη CFR Infrastructură.

(238)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η CFR είχε ήδη επιβάλει τόκους και πρόστιμα επί των ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă (βλέπε πίνακα 7 ανωτέρω), τα οποία τη χρονική στιγμή της μετοχοποίησης χρεών του 2013 ανέρχονταν σε […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR, βλέπε πίνακα 14 και υποσημείωση 179). Ως εκ τούτου, το επιτόκιο της αγοράς είναι το μέγιστο μεταξύ i) του επιτοκίου που υπολογίζεται σύμφωνα με την ανακοίνωση του 2008 για τη σχετική περίοδο του μέτρου 2 και ii) του επιτοκίου και των προστίμων που επιβλήθηκαν από τη CFR Infrastructură την ίδια περίοδο. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι αν το επιτόκιο των τόκων και ο συντελεστής των προστίμων που εφαρμόστηκαν από τη CFR Infrastructură στο ληξιπρόθεσμο κεφάλαιο είναι ίσα ή υψηλότερα από το επιτόκιο της αγοράς που θα έπρεπε να επιβληθεί επί των ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă βάσει της ανακοίνωσης του 2008, το ποσό των τόκων και των προστίμων που πράγματι επιβλήθηκε από τη CFR Infrastructură θα πρέπει να προστεθεί στο ποσό του κεφαλαίου. Εάν το επιτόκιο των τόκων και ο συντελεστής των προστίμων που εφαρμόστηκαν από τη CFR Infrastructură ήταν χαμηλότερα από το επιτόκιο της αγοράς βάσει της ανακοίνωσης του 2008, τότε πρέπει να εφαρμοστεί το επιτόκιο της αγοράς βάσει της ανακοίνωσης του 2008.

(239)

Σε κάθε περίπτωση, το ύψος της ενίσχυσης που αντιστοιχεί στο μέτρο 2 είναι τουλάχιστον 783,78 εκατ. RON (περίπου 170,39 εκατ. EUR) —αντιστοιχεί στην αρχική οφειλή που διαγράφηκε τον Ιούνιο του 2013 ([…] εκατ. RON, περίπου […] εκατ. EUR) συν η ληξιπρόθεσμη οφειλή που δεν διαγράφηκε τον Ιούνιο του 2013 (115,79 εκατ. RON, περίπου 25,17 εκατ. EUR), συν τουλάχιστον οι τόκοι που πράγματι επιβλήθηκαν από τη CFR Infrastructure ύψους […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR (βλέπε πίνακα 14 κατωτέρω).

(240)

Όπως και στην περίπτωση του μέτρου 2 (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 225 κ. επ.), προκειμένου να διαπιστωθεί αν το μέτρο 5 χορηγεί αδικαιολόγητο πλεονέκτημα στη CFR Marfă, η Επιτροπή εξετάζει αν η CFR Infrastructură επιδίωξε την ανάκτηση των απαιτήσεών της με την ίδια επιμέλεια όπως ένας ιδιώτης πιστωτής μετά τη μετοχοποίηση χρεών του Ιουνίου του 2013 έως και το 2018. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η μετοχοποίηση χρεών του 2013 περιλάμβανε ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις της CFR Infrastructură ύψους 667,99 εκατ. RON (περίπου 145,21 εκατ. EUR), εκ των οποίων κεφάλαιο […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) και τόκοι και πρόστιμα […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR). Αυτό το συνολικό ποσό αντιπροσώπευε το 85 % των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură. Ως εκ τούτου, το μέτρο 5 αφορά τη συνεχιζόμενη συσσώρευση ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013, αλλά δεν περιλαμβάνει το 15 % των οφειλών της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură ύψους 115,79 εκατ. RON (περίπου 25,17 εκατ. EUR, βλέπε αιτιολογική σκέψη 239), το οποίο δεν διαγράφηκε με τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 και περιλαμβάνεται ήδη στο ύψος της ενίσχυσης του μέτρου 2 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 239 ανωτέρω).

(241)

Ευθύς εξαρχής, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, παρά τη βελτίωση των λογαριασμών της εταιρείας όσον αφορά τα ίδια κεφάλαια χάρη στη μετοχοποίηση χρεών του Ιουνίου του 2013, η οικονομική κατάσταση της CFR Marfă εξακολούθησε να καταδεικνύει τις δυσκολίες τις οποίες αντιμετώπιζε: περαιτέρω συσσώρευση ζημιών, αύξηση των οφειλών και επιδείνωση της θέσης στην αγορά (βλέπε πίνακες 1 και 4 και σημείο 2.4). Μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013, οι εμπορικοί πληρωτέοι λογαριασμοί της CFR Marfă προς τη CFR Infrastructură συνέχισαν να συσσωρεύονται και σχεδόν τριπλασιάστηκαν από 213,47 εκατ. RON (περίπου 46 εκατ. EUR) στο τέλος του 2013 σε 622,03 εκατ. RON (περίπου 135 εκατ. EUR) το 2016 και σε 860,93 εκατ. RON (περίπου 187 εκατ. EUR) το 2018 (βλέπε πίνακα 7 ανωτέρω). Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις της CFR Marfă παρουσίασαν επίσης σταθερή αύξηση μετά τη μετοχοποίηση χρεών [κατά 72 % το 2014, κατά 46 % το 2015, κατά 21 % το 2016 και κατά 39 % το 2017 (βάσει των στοιχείων που παρουσιάζονται στον πίνακα 7)].

(242)

Δεδομένου ότι η έκθεση της Deloitte βασίστηκε στην ευόδωση της σχεδιαζόμενης ιδιωτικοποίησης, η Ρουμανία δεν μπορούσε να αιτιολογήσει την επακόλουθη παροχή συνεχούς στήριξης στη CFR Marfă με τη μορφή της συνεχιζόμενης παροχής υποδομής και άλλων παρεπόμενων υπηρεσιών από τη CFR Infrastructură μετά την άκαρπη ιδιωτικοποίηση του Οκτωβρίου του 2013.

(243)

Η Ρουμανία δεν υπέβαλε μελέτη ή εσωτερική έκθεση της CFR Infrastructură βάσει της οποίας η CFR Infrastructură αποφάσισε να μην ζητήσει την εκκαθάριση της CFR Marfă ενώπιον δικαστηρίου αμέσως μετά την άκαρπη ιδιωτικοποίηση του Οκτωβρίου του 2013 ή αποφάσισε να μην επιδιώξει την ανάκτηση των οφειλών μέσω εκκαθάρισης. Όπως και για το μέτρο 2, η Επιτροπή προέβη ως εκ τούτου σε αξιολόγηση των προοπτικών της εκκαθάρισης της CFR Marfă έναντι της συνέχισης της επιεικούς μεταχείρισης της CFR Marfă όσον αφορά την είσπραξη των οφειλών. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή ζήτησε ρητά από τη Ρουμανία να παράσχει τους εκ του νόμου προβλεπόμενους συντελεστές εκκαθάρισης εκείνης της περιόδου, προκειμένου να μπορέσει να εκτιμήσει η ίδια την αξία εκκαθάρισης των περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă το 2014. Η Ρουμανία επιβεβαίωσε ότι δεν υπάρχουν εκ του νόμου προβλεπόμενοι συντελεστές ρευστοποίησης (βλέπε αιτιολογική σκέψη 287). Ως εκ τούτου, η Επιτροπή βασίστηκε στις αξίες ρευστοποίησης που παρέχονται στην έκθεση της Deloitte (βλέπε αιτιολογική σκέψη 193 και πίνακας 10 της εν λόγω έκθεσης).

(244)

Πρώτον, η Επιτροπή θεωρεί ότι ένας συνετός φορέας της αγοράς στη θέση της CFR Infrastructură θα είχε επιδιώξει την εκτέλεση των οφειλόμενων σε αυτόν ποσών αμέσως μετά την άκαρπη ιδιωτικοποίηση, όταν κατέστη σαφές ότι ήταν άκρως απίθανο να πωληθεί σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα ολόκληρη η εταιρεία ή μέρος των μετοχικών μεριδίων της. Ακόμη περισσότερο, στο τέλος του 2013 η CFR Marfă δεν είχε άλλες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις προς τον κρατικό προϋπολογισμό, κυρίως λόγω της μετοχοποίησης χρεών. Επιπλέον, στο τέλος του 2013 το ποσό των εμπορικών πληρωτέων λογαριασμών που οφείλονταν στη CFR Infrastructură από τη CFR Marfă ήταν αρκετά μικρό ώστε να μπορεί να καλυφθεί από τα έσοδα μιας εκκαθάρισης (βλέπε πίνακα 13 κατωτέρω).

Πίνακας 13

Επισκόπηση των κατά προσέγγιση ποσών ανάκτησης για τους εμπορικούς πληρωτέους λογαριασμούς της CFR Marfă το 2014 (αρχές του έτους)

(245)

Όπως απεικονίζεται στον πίνακα 13 ανωτέρω, η CFR Infrastructură θα είχε ανακτήσει πλήρως τις υποχρεώσεις της CFR Marfă μέσω ρευστοποίησης υπό τη μορφή πώλησης των περιουσιακών στοιχείων (μεμονωμένα ή σε δέσμες, ώστε να διασφαλιστεί η μεγιστοποίηση των εσόδων από την πώληση). Αντιθέτως, τηρώντας στάση αναμονής, επέτρεψε την περαιτέρω συσσώρευση των οφειλών, με αποτέλεσμα τη μείωση των πιθανοτήτων επιτυχούς ανάκτησης. Το 2013 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură ανέρχονταν σε 155,99 εκατ. RON (περίπου 33,91 εκατ. EUR) και το 2014 σε 166,94 εκατ. RON (περίπου 36,3 εκατ. EUR). Αντίθετα, το 2015 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură υπερδιπλασιάστηκαν (αγγίζοντας τα 452,42 εκατ. RON, περίπου 98,35 εκατ. EUR).

(246)

Δεύτερον, η Ρουμανία εξηγεί ότι η CFR Infrastructură προέβη σε ορισμένες ενέργειες για την εκτέλεση των απαιτήσεών της έναντι της CFR Marfă την περίοδο 2013-2018, μεταξύ άλλων μέσω διαταγών πληρωμής και/ή διαδικασίας διαιτησίας και, μετά το 2016, μέσω δικαστής εκτέλεσης (175). Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτές οι ενέργειες αφορούσαν μόνο τμήματα των οφειλών και είναι σαφές ότι δεν επαρκούσαν για την πλήρη ανάκτηση των οφειλών.

(247)

Ειδικότερα, η CFR Infrastructură δεν προέβη σε τέτοιες ενέργειες εκτέλεσης το 2014, το έτος μετά τη μετοχοποίηση χρεών και την άκαρπη ιδιωτικοποίηση του 2013. Τα επόμενα έτη, τα ποσά για τα οποία η CFR Infrastructură κίνησε διαιτητική και δικαστική διαδικασία ως αποφασιστικό βήμα προς την κατεύθυνση της είσπραξης των οφειλών της CFR Marfă αποτελούσαν μικρό μόνο μέρος των συνολικών εμπορικών πληρωτέων λογαριασμών που όφειλε η CFR Marfă: το 2015 η διαιτητική διαδικασία για ποσό […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) αντιπροσώπευε μόνο το 4,74 % των εμπορικών πληρωτέων λογαριασμών· το 2016 η διαιτητική και δικαστική διαδικασία για ποσό […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) αντιπροσώπευαν μόνο το 15,5 % των συνολικών εμπορικών πληρωτέων λογαριασμών που όφειλε η CFR Marfă.

(248)

Μόνο αργότερα, στο δεύτερο εξάμηνο του 2017, ενέτεινε η CFR Marfă τις προσπάθειες είσπραξης μέσω της διαιτητικής και δικαστικής διαδικασίας. Το 2017 αυτές οι διαδικασίες κάλυψαν συνολικό ποσό […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) και αντιπροσώπευαν το 49,34 % των εμπορικών πληρωτέων λογαριασμών. Το 2018 η διαιτητική και δικαστική διαδικασία αφορούσαν ποσό […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), καλύπτοντας έτσι το 42,61 % εμπορικών πληρωτέων λογαριασμών που όφειλε η CFR Marfă στη CFR Infrastructură. Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι ολόκληρα ποσά που αντιστοιχούν σε αυτή τη διαιτητική και δικαστική διαδικασία εκδικάστηκαν υπέρ της CFR Infrastructură με τη σχετική οριστική δικαστική απόφαση και διαιτητική απόφαση.

(249)

Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι βάσει των πληροφοριών που παρείχε η Ρουμανία (βλέπε αιτιολογική σκέψη 98 κ. επ.), μέχρι τον Αύγουστο του 2018 η CFR Infrastructură κατόρθωσε να ανακτήσει από τη CFR Marfă μόνο ένα μέρος των οφειλών της μέσω δικαστικών και εξωδικαστικών μέτρων (περίπου […] εκατ. RON […] (περίπου […] εκατ. EUR), με αποτέλεσμα να εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ληξιπρόθεσμες οφειλές έναντι της CFR Infrastructură ύψους περίπου […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), όπως απεικονίζεται στον πίνακα 7 ανωτέρω. Από το ποσό αυτό, μόνο περίπου […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) καλύφθηκαν από δικαστικές αποφάσεις (βλέπε αιτιολογική σκέψη 98 ανωτέρω). Ως εκ τούτου, σημαντικό ποσό των ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă δεν καλύφθηκε από δικαστικά και εξωδικαστικά μέτρα τα οποία δρομολόγησε CFR Infrastructură, ενώ ακόμη χαμηλότερο ήταν το ποσό που πράγματι ανακτήθηκε (βλέπε αιτιολογική σκέψη 96).

(250)

Επιπλέον, όσον αφορά το μέρος των ληξιπρόθεσμων οφειλών που καλύφθηκαν από δικαστικές αποφάσεις, η συμφωνία αναδιάταξης πληρωμών του 2018 κάλυψε μόνο την αναδιάταξη της καταβολής τόκων και προστίμων επί της αρχικής οφειλής της CFR Marfă, ενώ η Ρουμανία δεν υπέβαλε αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τις ενέργειες που αναλήφθηκαν για την ανάκτηση της αρχικής οφειλής. Παρότι οι διατάξεις της συμφωνίας αναδιάταξης πληρωμών του 2018 ορίζουν ότι το αρχικό ποσό των […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) θα εξακολουθήσει να ανακτάται μέσω της υλοποίησης των κατασχέσεων που επιβλήθηκαν επί της κινητής και ακίνητης περιουσίας της CFR Marfă, η Ρουμανία δεν υπέβαλε αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τον αριθμό και το είδος αυτών των κατασχέσεων, την αξία τους καθώς και τον βαθμό υλοποίησής τους, παρά τα ρητά αιτήματα της Επιτροπής.

(251)

Τρίτον, η Ρουμανία δεν τεκμηρίωσε για ποιον λόγο οι προαναφερόμενες ενέργειες εκτέλεσης στις οποίες προέβη η CFR Infrastructură ξεκίνησαν πολύ μετά την άκαρπη ιδιωτικοποίηση του 2013. Η Ρουμανία δεν εξήγησε ούτε τεκμηρίωσε για ποιον λόγο η διαδικασία διαιτησίας και η διαδικασία δικαστικής εκτέλεσης που κινήθηκαν δεν κάλυψαν ολόκληρο το ποσό το οποίο η CFR Marfă εξακολουθούσε να οφείλει στη CFR Infrastructură.

(252)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτή η επιείκεια στην εκτέλεση των οφειλών της CFR Marfă καταδεικνύει ότι ακόμη και το 2017 και το 2018, πολύ μετά την άκαρπη ιδιωτικοποίηση της CFR Marfă το 2013, η CFR Infrastructură δεν ενήργησε ως ΦΟΑ όσον αφορά την εκτέλεση των οφειλών της CFR Marfă.

(253)

Τέταρτον, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι η CFR Infrastructură δεν μπορούσε να ζητήσει την πραγματοποίηση εκτέλεσης η οποία θα οδηγούσε σε εκκαθάριση της CFR Marfă λόγω του στρατηγικού χαρακτήρα της εταιρείας (βλέπε αιτιολογική σκέψη 233 ανωτέρω). Όπως και στην περίπτωση του μέτρου 2, αυτό το επιχείρημα αποτελεί, όσον αφορά το μέτρο 5, παραδοχή της Ρουμανίας ότι το πραγματικό κίνητρο της CFR SA για τη μη κίνηση διαδικασίας εκτέλεσης για την είσπραξη των οφειλών ήταν μη οικονομικό (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 179-181).

(254)

Επιπλέον των ανωτέρω επιχειρημάτων, η Επιτροπή θεωρεί επίσης για τους ακόλουθους λόγους ότι ένας συνετός ιδιώτης φορέας της αγοράς στη θέση της CFR Infrastructură δεν θα είχε συνεχίσει να παρέχει αγαθά και υπηρεσίες στη CFR Marfă επί σειρά ετών χωρίς να επιδιώκει την ανάκτηση των οφειλόμενων σε αυτόν ποσών, περιοριζόμενος αντ’ αυτού στον απλό υπολογισμό τόκων και προστίμων.

(255)

Πρώτον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η δυσχερής και σταθερά επιδεινούμενη οικονομική κατάσταση της CFR Marfă ήταν γνωστή στη CFR Infrastructură ήδη από το 2010. Ως εκ τούτου, η CFR Infrastructură είχε στη διάθεσή της επαρκή χρόνο για να προετοιμάσει, να αξιολογήσει εσωτερικά και να εφαρμόσει μέτρα για την είσπραξη των απαιτήσεών της σε περίπτωση μιας ακόμη αποτυχημένης ιδιωτικοποίησης το 2013. Αντί να προβεί σε άμεσες ενέργειες εκτέλεσης, μεταξύ άλλων επιδιώκοντας ενώπιον δικαστηρίου την ανάκτηση των ποσών που οφείλονταν σε αυτήν από τη CFR Marfă, η CFR Infrastructură κίνησε τέτοια διαδικασία μόλις το 2017 για σημαντικό ποσό οφειλών, δηλαδή σε στάδιο κατά οποίο επίκειτο κίνηση επίσημης διαδικασίας από την Επιτροπή. Συγκεκριμένα, τον Μάιο του 2017 η Επίτροπος Ανταγωνισμού επισκέφθηκε τη Ρουμανία και ενημέρωσε τις ρουμανικές αρχές ότι ήταν πιθανή η έκδοση απόφασης για την κίνηση διαδικασίας έρευνας στην περίπτωση της CFR Marfă. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι κανένας συνετός ιδιώτης φορέας της αγοράς δεν θα περίμενε τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα πριν ανακτήσει τα οφειλόμενα σε αυτόν ποσά.

(256)

Δεύτερον, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, η Ρουμανία υπέβαλε διάφορα εσωτερικά έγγραφα, όπως πρακτικά των σχετικών συνεδριάσεων των μετόχων της CFR Infrastructură και τις σχετικές παρουσιάσεις/εκθέσεις του διοικητικού συμβουλίου, όπου η CFR Infrastructură σημείωσε τη συσσώρευση οφειλών από τη CFR Marfă και αποφάσισε να μην λάβει μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης ούτε να περιορίσει την πρόσβαση της CFR Marfă στις σιδηροτροχιές της (176). Ωστόσο, η Ρουμανία δεν υπέβαλε καμία μελέτη (η οποία να εκπονήθηκε εσωτερικά ή να ανατέθηκε σε εξωτερικούς συμβούλους) βάσει της οποίας λήφθηκαν οι αποφάσεις σχετικά με την εκτέλεση ή, μάλλον, τη μη εκτέλεση των οφειλών της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură την περίοδο μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013, και η οποία να δικαιολογεί από οικονομική άποψη την υπερβολικά επιεική προσέγγιση της CFR Infrastructură όσον αφορά την ανάκτηση των ποσών που της όφειλε η CFR Marfă.

(257)

Τρίτον, όπως εξηγήθηκε ήδη σε σχέση με το μέτρο 2 ανωτέρω (βλέπε πίνακα 12 και αιτιολογικές σκέψεις 234 και 235), η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η CFR Infrastructură δεν μπορούσε να θεωρηθεί δέσμιος προμηθευτής της CFR Marfă και, ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να θεωρηθεί ότι εξαρτιόταν από την ύπαρξη της CFR Marfă ως κύριας πηγής των εσόδων της την περίοδο μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013. Παρότι από άποψη σιδηροδρομικής εμπορευματικής κυκλοφορίας η CFR Marfă αντιπροσώπευε σχεδόν το ήμισυ της αγοράς, αντιστοιχούσε σε λιγότερο από το ένα πέμπτο των εσόδων της CFR Infrastructură από τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 και μετά. Επίσης, από άποψη δυναμικής, η αναλογία των εσόδων από τη CFR Marfă στη συνολική σιδηροδρομική εμπορευματική κυκλοφορία συνέχισε να μειώνεται σταθερά από τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 και μετά. Τέλος, ακόμη και σε περίπτωση εκκαθάρισης της CFR Marfă κατόπιν κίνησης από τη CFR Infrastructură διαδικασίας εκτέλεσης προς είσπραξη των οφειλών την περίοδο μετά την άκαρπη ιδιωτικοποίηση του 2013, ήταν άκρως απίθανο να εξαφανιστεί εντελώς η κίνηση που αντιστοιχούσε στη CFR Marfă, καθώς οι συμβάσεις μεταφορών και τα περιουσιακά στοιχεία της CFR Marfă θα είχαν εισέλθει στην αγορά και κατά πάσα πιθανότητα θα εξυπηρετούνταν από τους ανταγωνιστές της.

(258)

Βάσει όλων των ανωτέρω συλλογισμών, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 5 χορηγεί στη CFR Marfă πλεονέκτημα μέσω της μη εκτέλεσης των οφειλών της και, αντίστοιχα, της παροχής στη CFR Marfă ενίσχυσης με τη μορφή διευκόλυνσης πληρωμών την οποία σε διαφορετική περίπτωση δεν θα είχε εξασφαλίσει από την αγορά κατά την περίοδο μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 και για το χρονικό διάστημα ισχύος του μέτρου ενίσχυσης.

(259)

Προκειμένου να αποδείξει την ύπαρξη πλεονεκτήματος που συνδέεται με τη χρηματοδότηση που χορηγήθηκε από την κρατική επιχείρηση CFR Infrastructură προς τη CFR Marfă με τη μορφή της μη κίνησης διαδικασίας εκτέλεσης και της συσσώρευσης οφειλών, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η δυσχερής κατάσταση στην οποία βρισκόταν η CFR Marfă ήταν γνωστή σε ιδιωτικές τράπεζες και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πολύ πριν τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 και μετά την επακόλουθη άκαρπη ιδιωτικοποίηση. Παρότι η οικονομική κατάσταση βελτιώθηκε αμέσως μετά τη σημαντική αυτή διαγραφή οφειλών, η CFR Marfă συνέχισε να συσσωρεύει περαιτέρω οφειλές κυρίως έναντι του κύριου προμηθευτή της —της CFR Infrastructură— και να καταγράφει ζημίες χωρίς εξαίρεση κατά τα επόμενα έτη (βλέπε αιτιολογική σκέψη 241 ανωτέρω). Επομένως, δεν υπήρχε κανένας λόγος να θεωρηθεί ότι μετά την άκαρπη ιδιωτικοποίηση θα άλλαζε η πιστοληπτική ικανότητα της CFR Marfă. Αντιθέτως, ήταν μάλλον βέβαιο ότι η εταιρεία δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση από την αγορά.

(260)

Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για τα μέτρα 1 και 2 (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 203-209 και 237-239 ανωτέρω), το ύψος του πλεονεκτήματος που συνδέεται με τη χρηματοδότηση που χορηγήθηκε από τη CFR Infrastructură με τη μορφή της μη εκτέλεσης και συσσώρευσης οφειλών έναντι αυτής από τη CFR Marfă μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 στο πλαίσιο του μέτρου 5 ισούται με το αρχικό ποσό των ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă προς τη CFR Infrastructură έως (και) το 2018, μειωμένο κατά το ποσό των 115,79 εκατ. RON (περίπου 25,17 εκατ. EUR), το οποίο αντιστοιχεί στο 15 % του μέτρου 2 που δεν διαγράφηκε από τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 240), και προσαυξημένο με τους αντίστοιχους τόκους της αγοράς έως (και) το 2018. Η χορήγηση της ενίσχυσης αρχίζει αμέσως μετά τη μετοχοποίηση χρεών του Ιουνίου του 2013 και οι ημερομηνίες χορήγησης της ενίσχυσης είναι οι ημερομηνίες κατά τις οποίες η CFR Marfă έπρεπε να εξοφλήσει τα τιμολόγια που εκδόθηκαν από τη CFR Infrastructură.

(261)

Οι τόκοι της αγοράς θα πρέπει να καθοριστούν με εφαρμογή του επιτοκίου της αγοράς επί του ληξιπρόθεσμου αρχικού ποσού.

(262)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η CFR είχε ήδη επιβάλει τόκους και πρόστιμα επί των ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă (βλέπε πίνακα 7 ανωτέρω), τα οποία ανέρχονταν σε […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) μόνο για το έτος 2018. Όσον αφορά τους τόκους, δεν μπορούν να είναι χαμηλότεροι από τους τόκους που υπολογίζονται σύμφωνα με την ανακοίνωση του 2008. Ως εκ τούτου, το επιτόκιο της αγοράς είναι το μέγιστο μεταξύ i) του επιτοκίου που υπολογίζεται σύμφωνα με την ανακοίνωση του 2008 για τη σχετική περίοδο του μέτρου 5 και ii) του επιτοκίου και των προστίμων που επιβλήθηκαν από τη CFR Infrastructură για τη σχετική περίοδο μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 και έως και το 2018. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι αν το επιτόκιο των τόκων και ο συντελεστής των προστίμων που εφαρμόστηκαν από τη CFR Infrastructură στο ληξιπρόθεσμο κεφάλαιο είναι ίσα ή υψηλότερα από το επιτόκιο της αγοράς που θα έπρεπε να επιβληθεί επί των ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă βάσει της ανακοίνωσης του 2008, το ποσό των τόκων και των προστίμων που πράγματι επιβλήθηκε από τη CFR Infrastructură θα πρέπει να προστεθεί στο ποσό του κεφαλαίου. Εάν το επιτόκιο των τόκων και ο συντελεστής των προστίμων που εφαρμόστηκαν από τη CFR Infrastructură ήταν χαμηλότερα από το επιτόκιο της αγοράς βάσει της ανακοίνωσης του 2008, τότε πρέπει να εφαρμοστεί το επιτόκιο της αγοράς βάσει της ανακοίνωσης του 2008.

(263)

Σε κάθε περίπτωση, το ύψος της ενίσχυσης για το μέτρο 5 είναι τουλάχιστον 834,29 εκατ. RON (περίπου 181,37 εκατ. EUR) (177), το οποίο συνίσταται στο ποσό των συνολικών ληξιπρόθεσμων οφειλών της CFR Marfă προς τη CFR Infrastructură στο τέλος του 2018, μειωμένο κατά 115,79 εκατ. RON (περίπου 25,17 εκατ. EUR), ποσό που αντιστοιχεί στο 15 % του μέτρου 2 που δεν διαγράφηκε από τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 240).

(264)

Η Ρουμανία θεωρεί (βλέπε αιτιολογική σκέψη 107 ανωτέρω) ότι η μετοχοποίηση χρεών εγκρίθηκε με την απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2013. Ωστόσο, όπως εξηγείται περαιτέρω στην αιτιολογική σκέψη 322 κ. επ. κατωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η προαναφερόμενη απόφαση του Συμβουλίου δεν υποκαθιστά τον έλεγχο κρατικών ενισχύσεων· αντίθετα, το μνημόνιο συνεννόησης που εγκρίθηκε με την απόφαση του Συμβουλίου απαιτεί ρητά την τήρηση των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις όσον αφορά τα μέτρα αναδιάρθρωσης που πρέπει να ληφθούν από τη Ρουμανία (178).

(265)

Εν προκειμένω, η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι, πράγματι, η διαδικασία ιδιωτικοποίησης για αρκετές κρατικές επιχειρήσεις που αναφέρονται στο μνημόνιο συνεννόησης με τη Ρουμανία παρακολουθείτο και αποτυπωνόταν σε διάφορες εκθέσεις της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της έκθεση με τίτλο «The Balance of Payments Programme. Romania, 2013-2015» (Πρόγραμμα στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών. Ρουμανία, 2013-2015). Ωστόσο, αντίθετα με την άποψη της Ρουμανίας (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 107 έως 110 ανωτέρω), η Επιτροπή θεωρεί ότι στην παρατιθέμενη έκθεση τονίστηκε στην πραγματικότητα η ύπαρξη ανησυχιών από πλευράς κρατικών ενισχύσεων όσον αφορά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013 υπέρ της CFR Marfă. Αυτό προκύπτει σαφώς από τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή εξηγεί στην έκθεση ότι η υποσχεθείσα και πολυαναμενόμενη ιδιωτικοποίηση «θα διασκέδαζε» τις ανησυχίες σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις. Σε κάθε περίπτωση, παρά τις υποσχέσεις της Ρουμανίας που περιέχονται σε διάφορα μνημόνια συνεννόησης με την ΕΕ, στην πραγματικότητα η διαδικασία ιδιωτικοποίησης της CFR Marfă δεν δρομολογήθηκε επίσημα ποτέ μετά την άκαρπη απόπειρα ιδιωτικοποίησης του 2013, ούτε, προφανώς, ολοκληρώθηκε επιτυχώς, ακόμη και 6 έτη μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013. Ειδικότερα, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οι αποφάσεις του Συμβουλίου με τις οποίες επιτρέπεται σε κράτος μέλος να θεσπίσει απαλλαγή (από φόρους) δεν έχουν ως αποτέλεσμα να εμποδίζεται η Επιτροπή να εξετάσει αν η συγκεκριμένη απαλλαγή συνιστά κρατική ενίσχυση (179). Στο ίδιο πνεύμα, η Ρουμανία δεν μπορεί να επικαλεστεί ότι η ύπαρξη της απόφασης του Συμβουλίου, την οποία αναφέρει η ίδια, δημιούργησε εύλογες προσδοκίες (βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 323 κατωτέρω).

(266)

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο ισχυρισμός της Ρουμανίας, σύμφωνα με τον οποίο η μετοχοποίηση χρεών εγκρίθηκε για σκοπούς κρατικής ενίσχυσης με την απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2013, είναι αβάσιμος.

(267)

Επιπλέον, όπως εξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις 179 έως 181 ανωτέρω, όσον αφορά επίσης το μέτρο 3, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν έχει εφαρμογή το κριτήριο του ΦΟΑ.

(268)

Ωστόσο, υπενθυμίζεται ότι η Επιτροπή εφάρμοσε το κριτήριο του ΦΟΑ στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή διερωτήθηκε αν, εγκρίνοντας τη μετοχοποίηση χρεών ύψους 363 εκατ. EUR, οι δημόσιοι πιστωτές της CFR Marfă (δηλαδή η ANAF και η CFR Infrastructură) ενήργησαν με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο θα είχε ενεργήσει ένας φορέας της οικονομίας της αγοράς και, επομένως, αν χορήγησαν πλεονέκτημα στη CFR Marfă. Ειδικότερα, η Επιτροπή είχε αμφιβολίες ως προς το αν το έκτακτο διάταγμα αριθ. 61/2013 (όπως περιγράφεται στην υποσημείωση 27 ανωτέρω) για τη μετατροπή οφειλών ύψους 1 669 εκατ. RON (περίπου 363 εκατ. EUR) της CFR Marfă σε μετοχές τον Ιούνιο του 2013 και, συνακόλουθα, τη σημαντική μείωση των οφειλών της CFR Marfă, πληρούσε το κριτήριο του ΦΟΑ.

(269)

Βάσει των ανωτέρω, παρότι θεωρεί ότι το κριτήριο του ΦΟΑ δεν έχει εφαρμογή, η Επιτροπή θα επαληθεύσει το αποτέλεσμα μιας υποθετικής εφαρμογής του κριτηρίου του ΦΟΑ και σε σχέση με το μέτρο 3.

(270)

Προκειμένου να προσδιοριστεί αν το μέτρο 3 χορηγεί αδικαιολόγητο πλεονέκτημα στη CFR Marfă, η Επιτροπή εξετάζει αν η ANAF, η οποία εκπροσωπεί επίσης τους άλλους δημόσιους πιστωτές CNPP, ANOFM, CNAS και CFR Infrastructură, επιδίωξε την ανάκτηση του δημόσιου χρέους με την ίδια επιμέλεια όπως ένας ιδιώτης πιστωτής που επιδιώκει τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης των οφειλόμενων σε αυτόν ποσών (180).

(271)

Εν προκειμένω, όταν μια επιχείρηση που αντιμετωπίζει σημαντική επιδείνωση της χρηματοοικονομικής καταστάσεώς της προτείνει στους δανειστές της συμφωνία ή σειρά συμφωνιών προς ρύθμιση του χρέους της, ώστε να βελτιώσει την κατάστασή της και να μην τεθεί υπό εκκαθάριση, κάθε δανειστής αναγκάζεται να επιλέξει μεταξύ, αφενός, του ποσού που του προσφέρεται στο πλαίσιο της προτεινόμενης συμφωνίας και, αφετέρου, του ποσού που εκτιμά ότι μπορεί να ανακτήσει κατά το πέρας της εκκαθαρίσεως της επιχειρήσεως. Η επιλογή του επηρεάζεται από σειρά παραγόντων, όπως η ιδιότητά του ως ενυπόθηκου, προνομιούχου ή εγχειρόγραφου δανειστή, η φύση και η έκταση των ενδεχομένων ασφαλειών που κατέχει, η αξιολόγηση των πιθανοτήτων εξυγιάνσεως της επιχειρήσεως, καθώς και το κέρδος που θα αποκόμιζε σε περίπτωση εκκαθαρίσεως (181). Επιπλέον, το κριτήριο του ΦΟΑ απαιτεί μια ρεαλιστική αξιολόγηση της εκκαθάρισης σε σχέση με την αναδιάρθρωση, το οποίο σημαίνει ότι «το κέρδος που θα απεκόμιζε σε περίπτωση εκκαθαρίσεως» πρέπει να συγκριθεί με «την αξιολόγηση των πιθανοτήτων εξυγιάνσεως της επιχειρήσεως» (182).

(272)

Όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 116 και 117, η Ρουμανία υποστήριξε ότι υπήρχαν μεγάλες ομοιότητες μεταξύ των μέτρων υπέρ της CFR Marfă και προηγούμενων υποθέσεων κρατικών σιδηροδρομικών επιχειρήσεων όπου η Επιτροπή εφάρμοσε το κριτήριο του ΦΟΑ και διαπίστωσε ότι τα μέτρα δεν συνιστούσαν ενίσχυση.

(273)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η απόφαση ZSSK Cargo στην οποία αναφέρεται η Ρουμανία (βλέπε αιτιολογική σκέψη 116 ανωτέρω) αφορά δάνειο 166 εκατ. EUR το οποίο χορηγήθηκε από τη Σλοβακία στη σλοβακική επιχείρηση σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών Železničná Spoločnosť Cargo Slovakiathe. Στη συγκεκριμένη υπόθεση η Επιτροπή διαπίστωσε τα εξής: 1) υπήρχαν παρόμοιες ενδεικτικές τραπεζικές προσφορές που υποβλήθηκαν ταυτόχρονα· 2) βάσει συγκριτικής αξιολόγησης, το επιτόκιο που επιβλήθηκε ήταν σε γενικές γραμμές σύμφωνο με τα επιτόκια τα οποία κατέβαλλαν εταιρείες σε συγκρίσιμη οικονομική κατάσταση· 3) το δάνειο χορηγήθηκε βάσει μελέτης που καταδείκνυε ότι η εταιρεία θα ήταν σε θέση να αποπληρώσει το δάνειο.

(274)

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το κριτήριο του ΦΟΑ εφαρμόζεται κατά περίπτωση, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των ιδιαιτεροτήτων της εκάστοτε κατάστασης. Η αξιολόγηση του δανείου και η διαπίστωση ότι ήταν σύμφωνο με την αγορά στη σλοβακική υπόθεση διαφέρει κατά πολύ από την υπόθεση της CFR Marfă όπου τα μέτρα λαμβάνουν τη μορφή μη εκτέλεσης των οφειλών επί σειρά ετών και σημαντικής διαγραφής χρεών για συνήθεις εμπορικές δραστηριότητες. Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση με χρήση του κριτηρίου του ΦΟΑ στην προκειμένη υπόθεση βασίζεται σε διαφορετικό πλαίσιο και δεν οδηγεί απαραιτήτως στο ίδιο συμπέρασμα.

(275)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η μετοχοποίηση χρεών βασίστηκε σε προηγουμένως συσσωρευθείσες υποχρεώσεις της CFR Marfă έναντι της ANAF (183) και της CFR Infrastructură (184), όπως παρουσιάζονται στον πίνακα κατωτέρω.

Πίνακας 14

Στοιχεία σχετικά με τα ποσά των οφειλών που διαγράφηκαν μέσω της μετοχοποίησης χρεών του 2013

(276)

Παρά τη ρητή έκκληση της Επιτροπής στην αιτιολογική σκέψη 132 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, στις παρατηρήσεις της κατά τη διάρκεια της έρευνας η Ρουμανία δεν υπέβαλε νέες σχετικές πληροφορίες —επιπλέον της έκθεσης της Deloitte— όσον αφορά την καταλληλότητα της μετοχοποίησης χρεών του 2013 και τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόστηκε. Αντιθέτως, η Ρουμανία επανέλαβε τα συμπεράσματα της έκθεσης της Deloitte, τα οποία είχαν αποτελέσει ήδη αντικείμενο κριτικής στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας.

(277)

Επιπλέον, η Ρουμανία δεν υπέβαλε διαθέσιμες επίκαιρες πληροφορίες οι οποίες την οδήγησαν να εγκρίνει τη μετοχοποίηση χρεών του 2013, μεταξύ άλλων πληροφορίες που ήταν διαθέσιμες κατά τη διαδικασία δέουσας επιμέλειας και εκθέσεις σχετικά με την αξία των περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă που επρόκειτο να αποτελέσουν αντικείμενο ιδιωτικοποίησης κατόπιν της άκαρπης ιδιωτικοποίησης του 2013, στοιχεία σχετικά με τις υποθέσεις και τους δείκτες αναφοράς που αποτέλεσαν τη βάση των επιτοκίων προεξόφλησης που χρησιμοποιήθηκαν στην έκθεση της Deloitte Report, την αξία και αιτιολόγηση των συντελεστών ρευστοποίησης που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό των μέγιστων δυνατών εσόδων από την πώληση των περιουσιακών στοιχείων της CFR Marfă στο πλαίσιο διαδικασίας πτώχευσης και κάθε άλλη πληροφορία που κατέστησε δυνατό τον συνυπολογισμό πρόσθετης απαξίωσης σε ένα σενάριο καθυστερημένης πτώχευσης.

(278)

Παρά το ρητό αίτημα που διατύπωσε η Επιτροπή στην αιτιολογική σκέψη 132 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Ρουμανία δεν υπέβαλε εκτίμηση της απόδοσης την οποία ανέμενε το ρουμανικό κράτος από την περαιτέρω επένδυση σε μια χρεωμένη επιχείρηση όπως η CFR Marfă κατά τον χρόνο της μετοχοποίησης χρεών του 2013, ούτε σχετική κατάλληλη αιτιολόγηση.

(279)

Καταρχάς, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σενάριο της μετοχοποίησης χρεών ήταν βιώσιμο μόνο σε περίπτωση άμεσης επακόλουθης ιδιωτικοποίησης CFR Marfă, κάτι που ωστόσο δεν συνέβη. Η δυσχερής οικονομική κατάσταση της CFR Marfă ήταν γνωστή στους δημόσιους πιστωτές και στη CFR Infrastructură για πολλά έτη, και οι προοπτικές ιδιωτικοποίησης της επιχείρησης ήταν επίφοβες, λαμβανομένων επίσης υπόψη των προηγούμενων άκαρπων προσπαθειών ιδιωτικοποίησης της επιχείρησης. Επιπλέον, την περίοδο αμέσως πριν από τη μετοχοποίηση χρεών ήταν σαφές ότι πολύ λίγοι δυνητικοί αγοραστές είχαν εκφράσει ενδιαφέρον για την επιχείρηση και ότι δεν υπήρχε εύλογη πιθανότητα επιτυχούς ιδιωτικοποίησης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι κανένας συνετός ΦΟΑ δεν θα είχε συμφωνήσει να διαγράψει τόσο σημαντικές οφειλές μιας προβληματικής επιχείρησης όπως ήταν η CFR Marfă την περίοδο εκείνη, χωρίς να διασφαλίσει την αναβίωση αυτών των οφειλών σε περίπτωση ανεπιτυχούς ιδιωτικοποίησης (π.χ. μέσω μηχανισμού ανάκτησης και με πρόσθετες εγγυήσεις για τα ποσά που του οφείλονταν από τη CFR Marfă σε περίπτωση εκκαθάρισης έπειτα από άκαρπη ιδιωτικοποίηση). Στην προκειμένη περίπτωση, οι ρουμανικές αρχές προέβησαν στη μετοχοποίηση χωρίς να λάβουν τέτοιες προφυλάξεις, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η μετοχοποίηση χρεών του 2013 δεν ήταν σύμφωνη με την αρχή του ΦΟΑ.

(280)

Δεύτερον, η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι στην απόφαση μετοχοποίησης των χρεών το κράτος έλαβε υπόψη παράγοντες οι οποίοι συνήθως δεν καθορίζουν τη συμπεριφορά ενός φορέα της αγοράς. Όπως αναγνωρίζει η Ρουμανία στις διάφορες παρατηρήσεις της κατά τη διάρκεια της περιόδου έρευνας, η εκκαθάριση της εταιρείας δεν αποτέλεσε ποτέ πραγματική επιλογή για τους διάφορους δημόσιους πιστωτές. Μάλιστα, τυχόν μέτρα εκτέλεσης τα οποία θα είχαν οδηγήσει σε παρεμπόδιση της δραστηριότητας της CFR Marfă θεωρήθηκε ότι θα υπονόμευαν την εθνική ασφάλεια και την εθνική οικονομία και ότι θα είχαν σημαντικές κοινωνικές επιπτώσεις (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 78, 82, 169 και 170 ανωτέρω).

(281)

Τρίτον, και επιπλέον της διαγραφής χωρίς καμία εξασφάλιση αυτών των οφειλών, η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι παρόλο που η έκθεση της Deloitte εκπονήθηκε τον Μάρτιο του 2013, λίγους μόνο μήνες πριν η Ρουμανία αποφασίσει να μετατρέψει τις οφειλές σε μετοχές της CFR Marfă (δηλαδή τον Ιούνιο του 2013), η έκθεση δεν αποτελούσε αφ’ εαυτής επαρκή βάση για την απόφαση της Ρουμανίας.

(282)

Συγκεκριμένα, η Επιτροπή επισημαίνει καταρχήν ότι τα βασικά στοιχεία για την εκτίμηση των εσόδων παρασχέθηκαν από την ίδια τη CFR Marfă και δεν επαληθεύτηκαν ανεξάρτητα από ανεξάρτητο σύμβουλο. Όπως εξηγείται σε πρόσφατη νομολογία, το βάρος της απόδειξης φέρει το κράτος μέλος που ισχυρίζεται ότι ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής, το οποίο πρέπει να παράσχει όλα τα στοιχεία που είναι αναγκαία ώστε να αποδείξει ότι ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής που επιδιώκει μακροπρόθεσμο κέρδος. Μελέτες που βασίζονται σε μη επαληθευμένες εκτιμήσεις της ίδιας της επιχείρησης δεν είναι αξιόπιστες εν προκειμένω (185). Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι παρότι γνώριζαν τις αδυναμίες τέτοιων προβλέψεων και εκτιμήσεων, οι ρουμανικές αρχές δεν ανέλαβαν τη διενέργεια αξιολόγησης ευαισθησίας των προβλέψεων και των υποκείμενων παραδοχών, ούτε αξιολόγησαν την πιθανότητα των αποτελεσμάτων και των γεγονότων. Για παράδειγμα, οι προβλέψεις στο σενάριο ιδιωτικοποίησης βασίστηκαν στην υπερβολικά αισιόδοξη παραδοχή ότι τα έσοδα εκμετάλλευσης της CFR Marfă θα αυξάνονταν κατά […] % από το 2013 έως το 2017 λόγω, πρωτίστως, της αύξησης κατά […] % των τονοχιλιομέτρων. Ωστόσο, από προηγούμενα στοιχεία προέκυπτε σαφώς ότι η CFR Marfă περιόριζε διαρκώς τη δραστηριότητά της κατά τη δεκαετία πριν από τη σχεδιαζόμενη ιδιωτικοποίηση (βλέπε την εξέλιξη των μεριδίων αγοράς της CFR Marfă στον πίνακα 1 και τη σταθερή, σημαντική μείωση των εσόδων της CFR Marfă στον πίνακα 4 ανωτέρω).

(283)

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή παρατηρεί επιπλέον ότι το θετικό αποτέλεσμα της έκθεσης της Deloitte στο οποίο βασίστηκε η μετοχοποίηση χρεών προϋπόθετε την επακόλουθη επιτυχή ιδιωτικοποίηση. Η έκθεση της Deloitte επιβεβαιώνει ότι «λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής κατάστασης της επιχείρησης [CFR Marfă] και της εξέλιξης των δημοσιονομικών οφειλών της CFR Marfă, προκύπτει ότι αυτές οι οφειλές θα συνεχίσουν να αυξάνονται ως αποτέλεσμα της συνέχισης της δραστηριότητας της CFR Marfă χωρίς εκκαθάριση ή ιδιωτικοποίηση, με ακόμη λιγότερες προοπτικές ανάκτησης σε σύγκριση με τις τρέχουσες προοπτικές [2013]».

(284)

Ωστόσο, η έκθεση της Deloitte δεν περιέχει αξιολόγηση των προοπτικών μιας ιδιωτικοποίησης της CFR Marfă σε δύο στάδια (δηλαδή 1ο στάδιο το 2013 με την ιδιωτικοποίηση του πλειοψηφικού μεριδίου του 51 %, 2ο στάδιο το 2017 με την ιδιωτικοποίηση του μειοψηφικού μεριδίου του 49 %). Τη χρονική στιγμή κατά την οποία αποφασίστηκε αμετάκλητα η μετοχοποίηση χρεών (δηλαδή στις 13 Ιουνίου 2013), δεν είχαν υποβληθεί δεσμευτικές προσφορές και δεν ήταν ακόμη σαφές αν η ιδιωτικοποίηση θα ήταν επιτυχής. Σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες, η πρώτη απόπειρα ιδιωτικοποίησης της CFR Marfă το 2013 ακυρώθηκε και δημοσιεύθηκε νέα προκήρυξη (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 31 έως 33 ανωτέρω). Παρότι υπήρχαν τρεις προεπιλεγμένοι προσφέροντες, οι προσφέροντες αυτοί υπέβαλαν απλώς μη δεσμευτική εκδήλωση ενδιαφέροντος, χωρίς να αναλάβουν κάποια ρητή δέσμευση. Επιπλέον, σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες, όλοι οι προεπιλεγμένοι προσφέροντες, με εξαίρεση τη GFR, αποσύρθηκαν από την πράξη τον Ιούνιο του 2013 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 37 ανωτέρω). Επιπλέον, παρότι η GFR υπέβαλε δεσμευτική προσφορά, η ιδιωτικοποίηση απέτυχε.

(285)

Η Επιτροπή επισημαίνει επιπλέον ότι με τη σχεδιαζόμενη ιδιωτικοποίηση του πλειοψηφικού μεριδίου (51 %) της CFR Marfă το 2013, το κράτος ανέμενε να αποκομίσει βάσει του μετριοπαθούς σεναρίου […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), και το υπόλοιπο ποσό των […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR) αναμενόταν να εξασφαλιστεί στο πλαίσιο δεύτερου σταδίου ιδιωτικοποίησης το 2017 (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 30 έως 34 ανωτέρω). Αυτό πρέπει να συγκριθεί με τα αποτελέσματα μιας μάλλον βέβαιης έκβασης βάσει του σεναρίου ρευστοποίησης, τα οποία (στην καλύτερη περίπτωση) ήταν κατά μόνο 88,22 εκατ. RON (περίπου 19 εκατ. EUR) χαμηλότερα από το πολύ αβέβαιο σενάριο της ιδιωτικοποίησης σε δύο στάδια (186).

(286)

Επιπλέον, στο σενάριο ρευστοποίησης εφαρμόστηκε έκπτωση επί της αγοραίας αξίας των περιουσιακών στοιχείων ([…] εκατ. RON) μεταξύ […] % και […] % κατά μέσο όρο (187). Εάν είχε εφαρμοστεί χαμηλότερη έκπτωση επί της αγοραίας αξίας των περιουσιακών στοιχείων, τα αποτελέσματα του σεναρίου ρευστοποίησης θα ήταν ακόμη υψηλότερα. Ωστόσο, όπως αναφέρεται ανωτέρω, η Ρουμανία δεν παρείχε καμία αιτιολόγηση όσον αφορά τους επιλεγέντες συντελεστές ρευστοποίησης ή οποιονδήποτε δείκτη αναφοράς τον οποίο οι ελεγκτικές εταιρείες πράγματι χρησιμοποιούσαν κατά τη σχετική περίοδο για παρόμοιες εκτιμήσεις.

(287)

Η Επιτροπή επανέλαβε το αίτημά της, ζητώντας από τη Ρουμανία να παράσχει τα επίπεδα των εκ του νόμου προβλεπόμενων συντελεστών ρευστοποίησης που ίσχυαν κατά την υπό εξέταση περίοδο. Σε απάντηση στο εν λόγω αίτημα, η Ρουμανία υποστήριξε τα εξής: «[ό]σον αφορά την αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη στο πλαίσιο είτε της διαδικασίας εκτέλεσης είτε της διαδικασίας αφερεγγυότητας, ανεξάρτητα από το αν τα περιουσιακά στοιχεία είναι κινητά και/ή ακίνητα, ο νόμος δεν προβλέπει ρητά μείωση στη ρευστοποίηση αλλά αυτό υπαγορεύεται από διάφορα στοιχεία, όπως τα εξής: η μέθοδος αποτίμησης που εγκρίνεται από τους πιστωτές, μεμονωμένα ή ενιαία· ο χαρακτήρας των περιουσιακών στοιχείων· η ελκυστικότητα στην αγορά· ο βαθμός φθοράς· το ενδιαφέρον δυνητικών προσφερόντων κ.λπ. Δεδομένου τούτου, στο πλαίσιο μιας τέτοιας υπόθεσης υπάρχει πληθώρα στοιχείων […] με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η εκτίμηση του αποτελέσματος της αποτίμησης». (188)

(288)

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα αποτελέσματα στο σενάριο της ρευστοποίησης φαίνονται μάλλον βέβαια, δεδομένου ότι η επιτυχία μιας διαδικασίας ρευστοποίησης δεν εξαρτάται από την ύπαρξη ενός μόνο αγοραστή και λαμβανομένων υπόψη των περιοριστικών παραδοχών όσον αφορά την τιμή πώλησης των μεμονωμένων περιουσιακών στοιχείων στο σενάριο της ιδιωτικοποίησης.

(289)

Όσον αφορά τις απαιτήσεις της ANAF (και άλλων δημόσιων πιστωτών – CNPP, ANOFM και CNAS) και της CFR Infrastructură έναντι της CFR Marfă, η Επιτροπή θεωρεί ότι η μετοχοποίηση χρεών του 2013 δεν ήταν η βέλτιστη διαθέσιμη επιλογή για την ανάκτηση των οφειλόμενων σε αυτές ποσών. Βάσει του σεναρίου της ρευστοποίησης στην έκθεση της Deloitte, η ANAF θα είχε μπορέσει να ανακτήσει το [90-100] % των απαιτήσεων των δημόσιων πιστωτών, ενώ το 2010 η ANAF θα μπορούσε να έχει ανακτήσει το 100 % των απαιτήσεων των δημόσιων πιστωτών βάσει σεναρίου ρευστοποίησης. Βάσει του σεναρίου ρευστοποίησης του 2012 που περιλαμβάνεται στην ίδια έκθεση της Deloitte, η CFR Infrastructură δεν θα είχε προοπτική ανάκτησης (βλέπε πίνακα 15 κατωτέρω), ενώ βάσει του σεναρίου ρευστοποίησης του 2010 η CFR Infrastructură θα μπορούσε να αναμένει ανάκτηση των απαιτήσεών της σε ποσοστό [40-50] % (βλέπε πίνακα 11 ανωτέρω). Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι μεταξύ των ετών 2010 και 2012 η ANAF (και άλλοι δημόσιοι πιστωτές) και η CFR Infrastructură επέτρεψαν στη CFR Marfă να αυξήσει τις οφειλές της προς αυτήν κατά [90-100] % (βάσει του πίνακα 7 ανωτέρω).

(290)

Κατά την άποψη της Επιτροπής, αυτή ακριβώς η αύξηση των οφειλών με την πάροδο του χρόνου κατέστησε θετική τη δοκιμή του κριτηρίου του ΦΟΑ του 2013 επί της μετοχοποίησης χρεών όπως περιγράφεται στην έκθεση της Deloitte (189), αν και βάσει της μη ρεαλιστικής παραδοχής περί υλοποίησης της ιδιωτικοποίησης σε σύντομο χρονικό διάστημα. Το υψηλότερο επίπεδο οφειλών της CFR Marfă προς τον ενοποιημένο κρατικό προϋπολογισμό (δηλαδή ANAF, CNPP, ANOFM και CNAS) και τη CFR Infrastructură έως το 2013 οδήγησε σε χαμηλότερο ποσοστό ανάκτησης βάσει του σεναρίου ρευστοποίησης του 2012 σε σύγκριση με το σενάριο μετοχοποίησης χρεών. Κατά συνέπεια, αυτές οι υψηλότερες οφειλές προς τον ενοποιημένο κρατικό προϋπολογισμό και τη CFR Infrastructură αύξησαν το ποσό προς ανάκτηση στο πλαίσιο της μετοχοποίησης χρεών ακολουθούμενης από ιδιωτικοποίηση βάσει του κριτηρίου του ΦΟΑ όπως εφαρμόστηκε στην έκθεση της Deloitte κατά […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR), καθώς βάσει αυτού του σεναρίου θεωρήθηκε ότι η CFR Marfă θα αποπλήρωνε όλες τις υπόλοιπες εκκρεμείς οφειλές της (δηλαδή οφειλές που δεν αποτέλεσαν αντικείμενο της μετοχοποίησης χρεών).

Πίνακας 15

Επισκόπηση των ποσών προς ανάκτηση βάσει του σεναρίου ρευστοποίησης στην έκθεση της Deloitte

(291)

Βάσει των ανωτέρω συλλογισμών, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 3 χορηγεί στη CFR Marfă πλεονέκτημα μέσω της μη εκτέλεσης και της διαγραφής των συσσωρευμένων οφειλών, το οποίο χορηγείται κατά τον χρόνο της μετοχοποίησης των χρεών. Η αξία αυτής της ενίσχυσης αντιστοιχεί σε ολόκληρο το ποσό των οφειλών που διαγράφηκαν μέσω της μετοχοποίησης χρεών ύψους 1 669 εκατ. RON (περίπου 363 εκατ. EUR). Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ενίσχυση του μέτρου 3 προέρχεται από τους ίδιους πόρους που αντιστοιχούν στο μέτρο 1 και από το 85 % των πόρων που αντιστοιχούν στο μέτρο 2, στοιχείο που συνεκτιμάται αναλόγως κατά τον καθορισμό του συνολικού ύψους της ενίσχυσης ώστε να αποφευχθεί η διπλή προσμέτρηση.

(292)

Αφού εξέτασε την ύπαρξη οικονομικού πλεονεκτήματος σε σχέση με κάθε μέτρο χωριστά, η Επιτροπή θα διενεργήσει επίσης μια γενικότερη εκτίμηση ως προς το αν τα μέτρα μπορούν να αντιμετωπιστούν ως μία συνεχιζόμενη κρατική παρέμβαση στη CFR Marfă.

(293)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η CFR Marfă δεν κατέγραψε κέρδη από το 2008 και ότι αποτέλεσε αντικείμενο πολλαπλών άκαρπων προσπαθειών ιδιωτικοποίησης, καμία εκ των οποίων δεν οδήγησε στην εκκαθάριση της CFR Marfă, παρά τη σταθερά επιδεινούμενη οικονομική της κατάσταση. Επιπλέον, τα μέτρα 1, 2, 3 και 5 που περιγράφονται ανωτέρω φαίνεται να είναι άρρηκτα συνδεδεμένα και εντάσσονται στον ίδιο κύριο στόχο της στήριξης και διατήρησης της CFR Marfă στην αγορά για πολλά έτη, καθώς και της διασφάλισης των θέσεων εργασίας για τους εργαζομένους της, μέσω της μη εκτέλεσης των οφειλών, της διαγραφής οφειλών και της συνεχούς παροχής υπηρεσιών υποδομής.

(294)

Αυτή η στρατηγική του κράτους για την επιβίωση της CFR Marfă με κάθε μέσο καθίσταται ακόμη σαφέστερη αν ληφθεί υπόψη i) η ίδια ταυτότητα των χορηγών των μέτρων, οι οποίοι είναι στο σύνολό τους κρατικοί οργανισμοί ή φορείς· ii) η χρονολογική σειρά των επίμαχων μέτρων (τα μέτρα 1 και 2 χορηγήθηκαν την περίοδο 2010-2013, ενώ το μέτρο 3 χορηγήθηκε τον Ιούνιο του 2013 ως απλή συνέπεια της απόφαση να επιτραπεί η μαζική συσσώρευση οφειλών την προηγούμενη περίοδο), iii) ο σκοπός τους, δηλαδή να συνεχίσει η CFR Marfă να δραστηριοποιείται στην αγορά με κάθε κόστος και να αποφευχθεί η εκκαθάριση· και iv) η κατάσταση της επιχείρησης (τόσο από οικονομική άποψη όσο και από άποψη κινδύνου) καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της χρονικής περιόδου άνω των 8 ετών.

(295)

Επιπλέον, το μέτρο 3 δεν θα είχε υπάρξει χωρίς τα μέτρα 1 και 2. Οι συσσωρευμένες οφειλές προς τον κρατικό προϋπολογισμό στο πλαίσιο του μέτρου 1 (άμεση παρέμβαση) και προς τη CFR Infrastructură ως αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης παροχής αγαθών και υπηρεσιών στο πλαίσιο του μέτρου 2 (έμμεση παρέμβαση) μετατράπηκαν αργότερα στο μέτρο 3. Το μέτρο 3 οδηγεί σε ενισχυμένο πλεονέκτημα υπέρ της CFR Marfă επιπλέον των μέτρων 1 και 2 σε συνδυασμό, το οποίο δεν μπορεί να διαχωριστεί από το πλεονέκτημα στο πλαίσιο των μέτρων 1 και 2.

(296)

Καθώς το μέτρο 3 απορρέει από τα μέτρα 1 και 2 και καθώς το μέτρο 5 αποτελεί απλώς συνέχεια του μέτρου 2, όλα αυτά τα μέτρα αποτελούν μια σειρά ανεξάρτητων παρεμβάσεων (191) που συνδέονται με τον κοινό στόχο του κράτους να εξασφαλιστεί η επιβίωση της CFR Marfă· συνεπώς, μπορούν να καταλογιστούν στο κράτος. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι μετά το 2013 παρατηρήθηκε αλλαγή στο πλαίσιο της οποίας η CFR Marfă δεν κατέγραφε πλέον οφειλές προς τον κρατικό προϋπολογισμό και αντ’ αυτού κατέγραφε σημαντικά υψηλή αύξηση των οφειλών προς τη CFR Infrastructură. Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι προκειμένου να συμμετάσχουν σε προσκλήσεις υποβολής προσφορών για την παροχή υπηρεσιών μεταφορών σε ορισμένες κρατικές επιχειρήσεις, προϋπόθεση για όλους τους προσφέροντες ήταν η μη ύπαρξη εκκρεμών οφειλών προς την ANAF.

(297)

Γενικά, λαμβανομένων επίσης υπόψη των προηγούμενων άκαρπων προσπαθειών ιδιωτικοποίησης, ένας ΦΟΑ σε όσο το δυνατόν πλησιέστερη κατάσταση με αυτή στην οποία βρισκόταν το κράτος θα είχε πρώτα προσπαθήσει να μεγιστοποιήσει την ανάκτηση των οφειλών από τη CFR Marfă εξαντλώντας όλα τα πιθανά μέσα που θα είχε στη διάθεσή του, μεταξύ άλλων ζητώντας από δικαστήριο την εκτέλεση των διαφόρων απαιτήσεών του σε εύθετο χρόνο και, ακολούθως, κινώντας διαδικασίας εκκαθάρισης της CFR Marfă.

(298)

Η συνολική ενίσχυση που χορηγήθηκε από το κράτος στη CFR Marfă ισούται επομένως με το συνολικό ποσό των οφειλών της CFR Marfă (συμπεριλαμβανομένου του κεφαλαίου, των τόκων και των προστίμων) στο πλαίσιο των μέτρων 1, 2 και 5 συν τη διαφορά μεταξύ των τόκων και των προστίμων που επέβαλαν η ANAF και η CFR Infrastructură και του επιτοκίου της αγοράς υπολογισμένου σύμφωνα με την ανακοίνωση του 2008. Η ενίσχυση που χορηγήθηκε στη CFR Marfă στο πλαίσιο του μέτρου 3 με τη μορφή μετοχοποίησης χρεών ύψους περίπου 363 εκατ. EUR το 2013 περιέχεται ήδη στο ποσό της ενίσχυσης στο πλαίσιο των μέτρων 1 και 2 και, επομένως, δεν θα προστεθεί στο ποσό προς ανάκτηση προκειμένου να αποφευχθεί η διπλή προσμέτρηση.

(299)

Η δημόσια στήριξη είναι ικανή να νοθεύσει τον ανταγωνισμό ακόμη και αν δεν βοηθά τη δικαιούχο επιχείρηση να επεκταθεί και να αποκτήσει μερίδιο αγοράς. Αρκεί το γεγονός ότι η ενίσχυση της επιτρέπει να διατηρεί μια ισχυρότερη ανταγωνιστική θέση από αυτή που θα κατείχε εάν δεν της είχε χορηγηθεί η ενίσχυση. Στο πλαίσιο αυτό, για να θεωρηθεί ότι η ενίσχυση νοθεύει τον ανταγωνισμό, αρκεί συνήθως να διαπιστωθεί ότι η ενίσχυση παρέχει πλεονέκτημα στον δικαιούχο με την ελάφρυνσή του από δαπάνες που διαφορετικά θα έπρεπε να επωμιστεί στο πλαίσιο των συνήθων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του (192).

(300)

Η δημόσια στήριξη σε επιχειρήσεις συνιστά κρατική ενίσχυση βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, μόνον κατά το μέτρο που «επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές». Στο πλαίσιο αυτό, δεν είναι απαραίτητο να αποδειχθεί ότι η ενίσχυση έχει πραγματικές επιπτώσεις στις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών, αλλά μόνο αν η ενίσχυση δύναται να επηρεάσει τις εν λόγω συναλλαγές. Ειδικότερα, τα δικαστήρια της Ένωσης έχουν αποφανθεί ότι «όταν μια κρατική ενίσχυση οικονομικού χαρακτήρα ενισχύει τη θέση μιας επιχειρήσεως σε σχέση με άλλες ανταγωνίστριες επιχειρήσεις στις ενδο[ενωσιακές] συναλλαγές, πρέπει να θεωρείται ότι η εν λόγω ενίσχυση επηρεάζει τις συναλλαγές αυτές» (193).

(301)

Η δημόσια στήριξη μπορεί να θεωρηθεί ικανή να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών ακόμη και εάν ο δικαιούχος δεν συμμετέχει άμεσα σε διασυνοριακές συναλλαγές. Για παράδειγμα, η επιδότηση μπορεί να καταστήσει πιο δύσκολη την είσοδο φορέων από άλλα κράτη μέλη στην αγορά, μέσω της διατήρησης ή της αύξησης της τοπικής προσφοράς (194).

(302)

Η CFR Marfă δραστηριοποιείται στον τομέα των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών, δηλαδή σε ανταγωνιστικές αγορές στην Ευρώπη (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 13-16 ανωτέρω). Η Επιτροπή θεωρεί ότι παρέχοντας στη CFR Marfă τη δυνατότητα να συνεχίσει τις δραστηριότητές της και να διαγράψει οφειλές μέσω μετοχοποίησης χρεών, τα μέτρα 1, 2, 3 και 5 μπορούν να βελτιώσουν την ανταγωνιστική θέση της CFR Marfă σε σύγκριση με τους εθνικούς και διεθνείς ανταγωνιστές της στην εσωτερική αγορά.

(303)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα 1, 2, 3 και 5 είναι ικανά να νοθεύσουν ή να απειλήσουν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.

(304)

Δεδομένου ότι για τα τέσσερα από τα πέντε μέτρα πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ (βλέπε σημεία 4.1.2 έως 4.1.6 ανωτέρω), η Επιτροπή καταλήγει στο εξής συμπέρασμα:

(305)

Στις κατευθυντήριες γραμμές περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2004 και του 2014 (195) παρέχεται ορισμός των προβληματικών επιχειρήσεων για τους σκοπούς της αξιολόγησης του συμβιβάσιμου της ενίσχυσης διάσωσης και αναδιάρθρωσης σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης.

(306)

Σύμφωνα με το σημείο 137 των κατευθυντήριων γραμμών του 2014 περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης «[η] Επιτροπή θα εξετάσει κατά πόσον συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά κάθε ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης η οποία χορηγήθηκε χωρίς την άδεια της και, επομένως, κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης βάσει των παρουσών κατευθυντηρίων γραμμών, εάν μέρος ή το σύνολο της ενίσχυσης χορηγήθηκαν μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (επισήμανση του συντάκτη).

(307)

Επιπλέον, σύμφωνα με το σημείο 138 των κατευθυντήριων γραμμών του 2014 περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης, «[σ]ε όλες τις άλλες περιπτώσεις, θα διενεργεί την εξέταση με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές που εφαρμόζονταν κατά τη χρονική στιγμή χορήγησης της ενίσχυσης».

(308)

Όπως εξηγείται στην υποσημείωση 27 και στις αιτιολογικές σκέψεις 24, 77 και 86, τα μέτρα 1 και 2 (οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό και τη CFR Infrastructură) μετατράπηκαν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους σε μετοχές με το μέτρο 3 τον Ιούνιο του 2013. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα 1, 2 και 3 χορηγήθηκαν πριν από τη δημοσίευση των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2014. Όσον αφορά το μέτρο 5, εφαρμόστηκε μετά την εφαρμογή του μέτρου 3 το 2013 και συνέχισε να εφαρμόζεται μετά τη δημοσίευση των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2014 (31 Ιουλίου 2014). Δεδομένου ότι τα μέτρα 1, 2, 3 και 5 συνιστούν κρατική ενίσχυση, η ενίσχυση δεν υποβλήθηκε στην Επιτροπή προς έγκριση. Ως εκ τούτου, συνιστούν παράνομη ενίσχυση (βλέπε σημείο 4.3, αιτιολογικές σκέψεις 319-320).

(309)

Βάσει των ανωτέρω συλλογισμών, η Επιτροπή επαναλαμβάνει το συμπέρασμα που διατύπωσε στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας και θεωρεί ότι οι κατευθυντήριες γραμμές περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2004 έχουν εφαρμογή για την αξιολόγηση των μέτρων 1, 2 και 3 και ότι οι κατευθυντήριες γραμμές περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2014 έχουν εφαρμογή για την αξιολόγηση του μέτρου 5.

(310)

Σε κάθε περίπτωση, το συμπέρασμα σχετικά με το ότι η CFR Marfă είναι προβληματική επιχείρηση θα ήταν το ίδιο βάσει αμφότερων των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2004 και του 2014.

(311)

Όπως προαναφέρθηκε, οι κατευθυντήριες γραμμές περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2004 έχουν εφαρμογή στα μέτρα 1, 2 και 3. Σύμφωνα με το σημείο 10 στοιχείο α) των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2004, μια επιχείρηση είναι προβληματική «εάν πρόκειται για εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, εφόσον έχει απολεσθεί πάνω από το μισό του εγγεγραμμένου της κεφαλαίου και άνω του ενός τετάρτου του κεφαλαίου αυτού έχει απολεσθεί κατά τη διάρκεια των δώδεκα τελευταίων μηνών».

(312)

Η CFR Marfă είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης (196) (βλέπε αιτιολογική σκέψη 11 ανωτέρω). Όπως παρουσιάζεται συνοπτικά στον πίνακα 4, από το 2009 τα αποθεματικά της CFR Marfă δεν επαρκούσαν για να απορροφήσουν τις ζημίες της. Το 2009 η CFR Marfă απόλεσε το 62 % του εγγεγραμμένου μετοχικού κεφαλαίου της λόγω συσσωρευμένων ζημιών ύψους 141,84 εκατ. RON (περίπου 31 εκατ. EUR) και ετήσιων ζημιών ύψους 341,98 εκατ. RON (περίπου 74 εκατ. EUR). Το 2012 και το 2013 η CFR Marfă απόλεσε το 443 % και το 71 % του εγγεγραμμένου μετοχικού κεφαλαίου της λόγω συσσωρευμένων ζημιών ύψους 1 149,12 εκατ. RON (περίπου 250 εκατ. EUR) και 1 565,68 εκατ. RON (περίπου 340 εκατ. EUR) αντίστοιχα και ετήσιων ζημιών ύψους 405,09 εκατ. RON (περίπου 88 εκατ. EUR) και 262,92 εκατ. RON (περίπου 57 εκατ. EUR) αντίστοιχα.

(313)

Επιπλέον, η CFR Marfă φαίνεται να είναι προβληματική και βάσει των διατάξεων του σημείου 11 των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2004. Συγκεκριμένα, όπως φαίνεται στον πίνακα 4 ανωτέρω, η CFR Marfă κατέγραφε i) σταθερά μεγάλες ζημίες τουλάχιστον από το 2009 (ζημίες ύψους 141,84 εκατ. RON (περίπου 30,83 εκατ. EUR) το 2009, 535,27 εκατ. RON (περίπου 116,36 εκατ. EUR) το 2010, 405 εκατ. RON (περίπου 88,04 εκατ. EUR) το 2012, και 263 εκατ. RON (περίπου 57,17 εκατ. EUR) το 2013), με αποτέλεσμα αρνητικά ίδια κεφάλαια (-343,5 εκατ. RON (περίπου -74,67 εκατ. EUR) το 2010 και -904,6 εκατ. RON (περίπου -196,65 εκατ. EUR το 2012), ii) αυξανόμενο χρέος (με σταθερή αύξηση από 1 261,6 εκατ. RON (περίπου 274,26 εκατ. EUR) το 2009 σε 2 186,6 εκατ. RON (περίπου 475,35 εκατ. EUR) το 2012) και iii) φθίνοντα έσοδα (σταθερή μείωση του κύκλου εργασιών από 1 097,3 εκατ. RON (περίπου 238,54 εκατ. EUR) το 2009 σε 1 020,6 εκατ. RON (περίπου 221,87 εκατ. EUR) το 2012). Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το σημείο 10 στοιχείο α) και το σημείο 11 των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2004, η CFR Marfă είναι προβληματική επιχείρηση από το 2009.

(314)

Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω (βλέπε αιτιολογική σκέψη 309), οι κατευθυντήριες γραμμές περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2014 έχουν εφαρμογή στο μέτρο 5. Σύμφωνα με το σημείο 20 στοιχείο α) των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2014, μια επιχείρηση είναι προβληματική «[ε]άν πρόκειται για εταιρεία περιορισμένης ευθύνης (25), όταν έχει απολεσθεί πάνω από το ήμισυ του εγγεγραμμένου της κεφαλαίου λόγω συσσωρευμένων ζημιών. Αυτό ισχύει όταν από την αφαίρεση των συσσωρευμένων ζημιών από τα αποθεματικά (και όλα τα άλλα στοιχεία που θεωρούνται εν γένει ως μέρος των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας) προκύπτει αρνητικό σωρευτικό ποσό που υπερβαίνει το ήμισυ του εγγεγραμμένου κεφαλαίου». Επιπλέον, σύμφωνα με το σημείο 20 στοιχείο γ) των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2014, «μια επιχείρηση θεωρείται προβληματική όταν, εάν δεν υπάρξει παρέμβαση από το κράτος, οδηγείται προς σχεδόν βέβαιη οικονομική εξαφάνιση βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα».

(315)

Η Ρουμανία υποστήριξε ότι η CFR Marfă δεν ήταν και δεν είναι προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης (ανακοίνωση 2014/C 249/01) μετά το 2014 (197).

(316)

Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το 2014, το έτος μετά τη μετοχοποίηση χρεών του 2013, η οικονομική κατάσταση της CFR Marfă συνέχισε να επιδεινώνεται. Η CFR Marfă απόλεσε το 73 % του εγγεγραμμένου μετοχικού κεφαλαίου της λόγω συσσωρευμένων ζημιών ύψους 1 828,88 εκατ. RON (περίπου 398 εκατ. EUR) και ετήσιων ζημιών ύψους 27,16 εκατ. RON (περίπου 5,9 εκατ. EUR). Σε κάθε περίπτωση, το 2014 και τα επόμενα έτη η κατάσταση της CFR Marfă θα ήταν σημαντικά χειρότερη χωρίς τη μετοχοποίηση χρεών του 2013, στο πλαίσιο της οποία διαγράφηκαν τα περισσότερα χρέη της CFR Marfă και «βελτιώθηκε» τεχνητά η οικονομική της κατάσταση.

(317)

Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι, σύμφωνα με τη Ρουμανία, η CFR Marfă πληροί τα κριτήρια βάσει του εθνικού δικαίου για να υπαχθεί σε συλλογική πτωχευτική διαδικασία κατόπιν αιτήματος των πιστωτών της (δηλαδή ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις άνω των 40 000 εκατ. RON και των 60 ημερών) (198). Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η CFR Marfă πράγματι πληρούσε τα κριτήρια βάσει του εθνικού δικαίου για να υπαχθεί σε συλλογική πτωχευτική διαδικασία όχι μόνο τουλάχιστον από το 2009 (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 22 έως 25), αλλά και από το 2014 και μετά. Αντίθετα με την άποψη της Ρουμανίας, δεν είναι αναγκαίο μια επιχείρηση να βρίσκεται σε κατάσταση αφερεγγυότητας προκειμένου να θεωρηθεί προβληματική. Αρκεί η επιχείρηση αυτή να πληροί τις προϋποθέσεις κίνησης της διαδικασίας αφερεγγυότητας βάσει του εθνικού δικαίου. Αυτό σίγουρα ίσχυε στην περίπτωση της CFR Marfă ακόμη και μετά τη μετοχοποίηση χρεών. Το σημαντικό ποσό ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων της CFR Marfă έναντι της CFR Infrastructură (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 23 και 24 και σχετικό πίνακα 7 ανωτέρω) καταδεικνύει ότι καλυπτόταν σε μεγάλο βαθμό το κατώτατο όριο των 40 000 RON (περίπου 8 695,7 EUR) για περισσότερες από 60 ημέρες. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το σημείο 20 στοιχεία α) και γ) των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2014, η CFR Marfă είναι προβληματική επιχείρηση από το 2014 όσον αφορά το μέτρο 5.

(318)

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, σύμφωνα με το σημείο 10 στοιχείο α) και το σημείο 11 των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2004 και σύμφωνα με το σημείο 20 στοιχεία α) και γ) των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2014, η CFR Marfă είναι προβληματική επιχείρηση. Συγκεκριμένα, η CFR Marfa αποτελεί προβληματική επιχείρηση τουλάχιστον από το 2009, συμπεριλαμβανομένης επίσης της περιόδου μεταξύ του 2010 και του Ιουνίου του 2013, για την περίοδο κατά την οποία χορηγήθηκαν τα μέτρα 1, 2 και 3, καθώς και μετά τη μετοχοποίηση χρεών του Ιουνίου του 2013 όταν χορηγήθηκε το μέτρο 5. Όπως αναφέρεται ανωτέρω, η ρουμανική αγορά σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών ελευθερώθηκε μόλις το 2008 (199)· συνεπώς, οι επιπτώσεις της αμφισβήτησης από νέες επιχειρήσεις της θέσης της CFR Marfă στην εθνική αγορά ήταν ορατές μόλις από το 2009.

(319)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα μέτρα 1 και 2 χορηγήθηκαν τουλάχιστον από το 2010, το μέτρο 3 χορηγήθηκε τον Ιούνιο του 2013 και το μέτρο 5 χορηγήθηκε τουλάχιστον από το 2014, καθώς και ότι συνιστούν στο σύνολό τους ενίσχυση. Η ενίσχυση αυτή δεν υποβλήθηκε στην Επιτροπή προς έγκριση και, συνεπώς, η Ρουμανία δεν τήρησε την υποχρέωση διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης.

(320)

Η κρατική ενίσχυση χορηγήθηκε και εκταμιεύθηκε, χωρίς κοινοποίηση, από το 2010, ενώ σημαντικό ποσό της συνολικής ενίσχυσης χορηγήθηκε κατά τη διάρκεια της μετοχοποίησης χρεών του Ιουνίου του 2013 και είναι, συνεπώς, παράνομο.

(321)

Όπως εξηγείται ανωτέρω στην αιτιολογική σκέψη 107, η Ρουμανία ισχυρίζεται ότι η μετοχοποίηση χρεών εγκρίθηκε από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την απόφασή του της 22ας Οκτωβρίου 2013.

(322)

Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2013 δεν αποφαίνεται επί του συμβιβάσιμου βάσει των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις των μέτρων που προτείνονταν από τη Ρουμανία στο παράρτημα I του μνημονίου συνεννόησης· ως εκ τούτου, δεν αποφαίνεται ούτε επί της μετοχοποίησης χρεών του 2013 υπέρ της CFR Marfă. Όπως εξηγήθηκε ήδη στις αιτιολογικές σκέψεις 265-266 ανωτέρω, η νομολογία του Δικαστηρίου στην υπόθεση Eurallumina κατέστησε σαφές ότι η απόφαση του Συμβουλίου επί φοροαπαλλαγής δεν συνιστά έγκριση κρατικής ενίσχυσης και, κατ’ αναλογία, η Ρουμανία δεν μπορεί να επικαλεστεί ότι η απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2013 δημιούργησε εύλογες προσδοκίες όσον αφορά τη μετοχοποίηση χρεών (200).

(323)

Ακόμη περισσότερο, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ της ΕΕ και της Ρουμανίας βάσει του οποίου λήφθηκε ρητά η απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2013 απαιτεί την τήρηση των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις όσον αφορά τα μέτρα αναδιάρθρωσης που θα λαμβάνονταν από τη Ρουμανία. Συγκεκριμένα, στο παράρτημα I (τμήμα Β σημείο 9) του μνημονίου συνεννόησης παρατίθενται, μεταξύ άλλων συγκεκριμένων μέτρων οικονομικής πολιτικής, τα εξής: «μείωση των καθυστερούμενων πληρωμών για τις κρατικές επιχειρήσεις μέσω αναδιάρθρωσης που πρέπει να πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις και πρόληψη μελλοντικών ζημιών […]» (η επισήμανση του συντάκτη). Κατά την άποψη της Επιτροπής, αυτή η διάταξη αναφέρεται συγκεκριμένα σε περιπτώσεις όπως η αναδιάρθρωση της CFR Marfă.

(324)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο ισχυρισμός της Ρουμανίας, σύμφωνα με το οποίο η απόφαση του Συμβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2013 ενέκρινε τη μετοχοποίηση χρεών, είναι αβάσιμος.

(325)

Όπως καταδείχθηκε στο σημείο 4.2.1. ανωτέρω, η CFR Marfă ήταν πέραν κάθε αμφιβολίας μια προβληματική επιχείρηση και, επομένως, το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης που εντοπίστηκε από την Επιτροπή στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης πρέπει να αξιολογηθεί σύμφωνα με τις προϋποθέσεις των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση.

(326)

Κατά πάγια νομολογία, το κράτος μέλος που ζητεί να του επιτραπεί να χορηγήσει ενισχύσεις κατά παρέκκλιση από τους κανόνες της Συνθήκης υπέχει έναντι της Επιτροπής καθήκον συνεργασίας. Στο πλαίσιο αυτού του καθήκοντος οφείλει μεταξύ άλλων να παρέχει όλα τα στοιχεία που θα δώσουν τη δυνατότητα στο όργανο αυτό να ελέγξει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις της ζητουμένης παρεκκλίσεως (201).

(327)

Στην προκειμένη περίπτωση, οι ρουμανικές αρχές δεν επικαλέστηκαν ρητά καμία νομική βάση για την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου διότι, κατά την άποψή τους, τα υπό εξέταση μέτρα δεν συνιστούν ενίσχυση. Ωστόσο, η Ρουμανία ισχυρίστηκε ότι υπάρχουν ομοιότητες με προηγούμενες υποθέσεις της Επιτροπής στις οποίες η ενίσχυση κρίθηκε συμβατή, ειδικότερα η ενίσχυση αναδιάρθρωσης με τη μορφή μετοχοποίησης χρεών υπέρ της ελληνικής επιχείρησης σιδηροδρόμων ΤΡΑΙΝΟΣΕ, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 116-121). Η δυνατότητα εφαρμογής αυτής της νομικής βάσης εξετάζεται στην αιτιολογική σκέψη 332 κατωτέρω.

(328)

Δεδομένου ότι η CFR Marfă μπορεί να χαρακτηριστεί προβληματική επιχείρηση (βλέπε αιτιολογική σκέψη 318 ανωτέρω), ο μόνος λόγος συμβιβάσιμου που προσδιορίστηκε από την Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας (202) ήταν ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης βάσει των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2004 για τα μέτρα 1, 2 και 3 και βάσει των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2014 για το μέτρο 5. Σύμφωνα με το σημείο 137 των κατευθυντήριων γραμμών του 2014 περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης «[η] Επιτροπή θα εξετάσει κατά πόσον συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά κάθε ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης η οποία χορηγήθηκε χωρίς την άδεια της και, επομένως, κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης βάσει των παρουσών κατευθυντηρίων γραμμών, εάν μέρος ή το σύνολο της ενίσχυσης χορηγήθηκαν μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Επιπλέον, σύμφωνα με το σημείο 138 των κατευθυντήριων γραμμών του 2014 περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης, «[σ]ε όλες τις άλλες περιπτώσεις, θα διενεργεί την εξέταση με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές που εφαρμόζονταν κατά τη χρονική στιγμή χορήγησης της ενίσχυσης».

(329)

Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 275 και στην υποσημείωση 27, τα μέτρα 1 και 2 (οφειλές της CFR Marfă προς τον κρατικό προϋπολογισμό και τη CFR Infrastructură) μετατράπηκαν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους σε μετοχές με το μέτρο 3 τον Ιούνιο του 2013. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα 1, 2 και 3 χορηγήθηκαν πριν από τη δημοσίευση των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2014. Όσον αφορά το μέτρο 5, εφαρμόστηκε μετά την εφαρμογή του μέτρου 3 το 2013 και συνέχισε να εφαρμόζεται μετά τη δημοσίευση των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2014 (31 Ιουλίου 2014). Τέλος, δεδομένου ότι για το μέτρο 4 διαπιστώθηκε ότι δεν συνιστά κρατική ενίσχυση (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 215 και 304 ανωτέρω), το συμβιβάσιμο του συγκεκριμένου μέτρου 4 δεν εξετάζεται.

(330)

Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι υπάρχουν μεγάλες ομοιότητες μεταξύ των μέτρων υπέρ της CFR Marfă και άλλων υποθέσεων που αφορούσαν την αναδιάρθρωση σιδηροδρομικών μεταφορέων στην ΕΕ, για τις οποίες η Επιτροπή έκρινε ότι η ενίσχυση ήταν συμβατή (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 117 και επ. ανωτέρω).

(331)

Ωστόσο, εν προκειμένω, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχουν διάφορες σημαντικές διαφορές μεταξύ της κατάστασης της CFR Marfă και της κατάστασης της ελληνικής και της σλοβακικής σιδηροδρομικής επιχείρησης, με αποτέλεσμα να μην είναι εγγυημένο το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης που χορηγήθηκε στη CFR Marfă όπως στην περίπτωση της ελληνικής και της σλοβακικής κατεστημένης σιδηροδρομικής επιχείρησης. Οι ιδιαιτερότητες των συγκεκριμένων υποθέσεων παρουσιάζονται συνοπτικά κατωτέρω.

(332)

Στις 16 Ιουνίου 2017 η Επιτροπή εξέδωσε θετικές αποφάσεις για την έγκριση των ενισχύσεων αναδιάρθρωσης βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ που χορηγήθηκαν στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ και στον ΟΣΕ και υπερέβαιναν τα 15 δισεκατ. EUR. Και οι δύο αποφάσεις δεδικασμένου πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο του εν εξελίξει προγράμματος μακροοικονομικής ανάκαμψης της Ελλάδας, στο οποίο προσδιορίστηκε ότι ο ΟΣΕ (διαχειριστής της σιδηροδρομικής υποδομής) και η ΤΡΑΙΝΟΣΕ (σιδηροδρομική επιχείρηση) έχρηζαν αναδιάρθρωσης. Στο πλαίσιο της ελληνικού προγράμματος οικονομικής προσαρμογής, η Ελλάδα έπρεπε να αναδιαρθρώσει τον ΟΣΕ, τον δημόσιο διαχειριστή της σιδηροδρομικής υποδομής. Τον Φεβρουάριο του 2011 η Ελλάδα κοινοποίησε τρία μέτρα υπέρ του ΟΣΕ. Όσον αφορά την ΤΡΑΙΝΟΣΕ, το μνημόνιο συνεννόησης που συνήφθη με την τρόικα απαιτούσε την ιδιωτικοποίηση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ από το 2010. Η Ελλάδα αναδιάρθρωσε και αναδιοργάνωσε την ΤΡΑΙΝΟΣΕ προκειμένου να αυξηθεί η αποδοτικότητά της. Δεδομένου ότι, σε αντίθεση με τη CFR Marfă, η ΤΡΑΙΝΟΣΕ είναι η μοναδική σιδηροδρομική επιχείρηση και ο ΟΣΕ είναι ο μοναδικός διαχειριστής της σιδηροδρομικής υποδομής, η διακοπή που θα μπορούσε να προκύψει από την αδυναμία της ΤΡΑΙΝΟΣΕ να συνεχίσει να παρέχει υπηρεσίες σιδηροδρομικών μεταφορών θα έθετε με τη σειρά της σε κίνδυνο τη συνέχεια της παροχής υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών για επιβάτες και εμπορεύματα στην Ελλάδα και, παράλληλα, την ικανότητα του ΟΣΕ να συντηρήσει τη σιδηροδρομική υποδομή.

(333)

Με την ιδιωτικοποίηση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, μέσω της πώλησής της στην TRENITALIA, είναι βέβαιο ότι η Ελλάδα έσπασε τους δεσμούς μεταξύ του διαχειριστή σιδηροδρομικής υποδομής και του φορέα εκμετάλλευσης σιδηροδρόμων. Επιπλέον, η Επιτροπή θεώρησε ότι υπό το πρίσμα των έκτακτων και ειδικών συνθηκών στον ελληνικό σιδηροδρομικό τομέα, η ενίσχυση υπέρ της ΤΡΑΙΝΟΣΕ ήταν κατάλληλη για την άρση σοβαρής διαταραχής της ελληνικής οικονομίας. Συγκεκριμένα, η ΤΡΑΙΝΟΣΕ ήταν πολύ σημαντικός άμεσος και έμμεσος εργοδότης στην Ελλάδα, όπου πάνω από το 99 % των επιχειρήσεων είναι ΜΜΕ. Τα ποσοστά ανεργίας βρίσκονταν σε ιστορικό υψηλό και αποτελούσαν την πλέον δύσκολη μεταβλητή που έπρεπε να αντιμετωπιστεί (κυμαίνονταν από 17,9 % το 2011 έως 27,5 % το 2013 και ήταν σταθερά πάνω από 20 % μεταξύ των ετών 2010 και 2017) (203). Στην Ελλάδα οι ΜΜΕ αντιμετωπίζουν ασυνήθιστα υψηλούς κινδύνους οικονομικής ρευστότητας λόγω του ασταθούς οικονομικού περιβάλλοντος της χώρας και, ειδικότερα, του αντίκτυπου που έχει στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση, η οποία είναι καίριας σημασίας για τις ΜΜΕ.

(334)

Η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και ο ρόλος της κατεστημένης επιχείρησης σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στην Ελλάδα όπως περιγράφονται στην υπόθεση ΤΡΑΙΝΟΣΕ είναι εντελώς διαφορετικά από την οικονομική κατάσταση της Ρουμανίας και τον ρόλο της CFR Marfă στην οικονομία της χώρας στην παρούσα υπόθεση για διάφορους λόγους. Όπως επισήμανε η Επιτροπή όταν εφάρμοσε το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ σε μέτρα που αποσκοπούσαν στην αντιμετώπιση της κατάστασης στην Ελλάδα, η έκταση και η διάρκεια της οικονομικής ύφεσης στην Ελλάδα υπερβαίνει κατά πολύ τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι οικονομίες των κρατών μελών εντός του συνήθους οικονομικού κύκλου, στο πλαίσιο του οποίου οι επιβραδύνσεις της οικονομικής δραστηριότητας που παρατηρούνται πρέπει να γίνουν δεκτές ως μέρος του κανονικού κύκλου μεγέθυνσης και ανάπτυξης. Η Επιτροπή αναγνώρισε επίσης τις εξαιρετικές επιπτώσεις της κρίσης σε διάφορους τομείς της οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θεώρησε ότι ήταν απαραίτητη η παράταση, έως τις 30 Ιουνίου 2017, της στήριξης που παρασχέθηκε μέσω κρατικών ενισχύσεων στον ελληνικό χρηματοπιστωτικό τομέα για την άρση σοβαρής διαταραχής της ελληνικής οικονομίας, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ. Αυτά τα συμπεράσματα σχετικά με την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας από τον Δεκέμβριο του 2011 εξακολουθούσαν να ισχύουν για τους σκοπούς της εφαρμογής των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις. Η κατάσταση αυτή είχε αντίκτυπο στον ελληνικό σιδηροδρομικό τομέα, προκαλώντας διάφορες διαταραχές, όπως μείωση της ζήτησης για υπηρεσίες σιδηροδρομικών μεταφορών τόσο επιβατών όσο και εμπορευμάτων λόγω της παύσης λειτουργίας ορισμένων επιχειρήσεων και της μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας (πΓΔΜ ή ΕΒΖ), καθώς και της μη δυνατότητας ορισμένων επιχειρήσεων να πληρώνουν τους λογαριασμούς τους, με επακόλουθα προβλήματα ρευστότητας για την ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Η Επιτροπή παρατήρησε ότι μεταξύ των ετών 2008 και 2012 τα διανυθέντα επιβατοχιλιόμετρα μειώθηκαν κατά 49 %, ενώ τα εμπορευματικά τονοχιλιόμετρα σημείωσαν πτώση της τάξης του 64 %.

(335)

Αντίθετα, πάνω από το ήμισυ (περίπου το 64 % σε τονοχιλιόμετρα) της αγοράς σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στη Ρουμανία εξυπηρετείται ήδη από ανταγωνιστές. Η κατάσταση που επικρατεί στη Ρουμανία όσον αφορά την ανεργία διαφέρει κατά πολύ από εκείνη που επικρατεί στην Ελλάδα, καθώς τα ποσοστά ανεργίας είναι χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ χωρίς εξαίρεση την τελευταία δεκαετία (το υψηλότερο ετήσιο ποσοστό ανεργίας στη Ρουμανία από το 2009 ήταν 7,2 % το 2011 και σημείωσε σταθερή πτώση ανερχόμενο σε 4,9 % το 2017 και 4,2 % το 2018) (204). Στο πλαίσιο αυτό, η θέση της CFR Marfă δεν μπορεί να θεωρηθεί πρωταρχικής σημασίας όσον αφορά την άμεση ή έμμεση απασχόληση στη Ρουμανία. Επιπλέον, είναι επίσης άκρως απίθανο ότι οι ΜΜΕ ως κατηγορία οικονομικών παραγόντων θα πλήττονταν ιδιαίτερα από τυχόν έξοδο της CFR Marfă από την αγορά, δεδομένου ότι πάνω από το 50 % της αγοράς εξυπηρετείται ήδη από ανταγωνιστές της CFR Marfă και ότι σημαντικό μέρος των πελατών της CFR Marfă είναι μεγάλες κρατικές επιχειρήσεις.

(336)

Μια ακόμη υπόθεση την οποία αναφέρει η Ρουμανία (βλέπε αιτιολογική σκέψη 116) αφορά ενίσχυση που χορηγήθηκε στη HŽ Cargo d. o. o. με τη μορφή διαγραφής χρέους 975 εκατ. HRK του εθνικού φορέα εκμετάλλευσης σιδηροδρόμων HZ Cargo και αντίστοιχης μετοχοποίησης το 2015, η οποία περιλάμβανε επίσης την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της HZ Cargo. Η Ρουμανία υπενθυμίζει ότι στην υπόθεση HZ Cargo η κρατική ενίσχυση θεωρήθηκε παράνομη μεν αλλά συμβατή με την εσωτερική αγορά βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ και, συνεπώς, η HZ Cargo δεν υποχρεούτο να επιστρέψει το ποσό της ενίσχυσης. Ωστόσο, η κατάσταση της HZ Cargo είναι επίσης πολύ διαφορετική από εκείνη της CFR Marfă. Ειδικότερα, το μέτρο που χορηγήθηκε στη HZ Cargo είχε εξυπηρετήσει στην αντιστάθμιση των σαφώς καθορισμένων και εξατομικευμένων χρεών που είχαν συναφθεί πριν από την ημερομηνία προσχώρησης της Κροατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (1η Ιουλίου 2013), κάτι που σαφώς δεν ισχύει στην περίπτωση της CFR Marfă, καθώς η Ρουμανία προσχώρησε στην ΕΕ το 2007, τρία έτη πριν από την υπό εξέταση περίοδο στην παρούσα υπόθεση.

(337)

Για λόγους πληρότητας, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι υπήρχε ακόμη μία υπόθεση στο πλαίσιο της οποίας εγκρίθηκε ενίσχυση που χορηγήθηκε σε κατεστημένη επιχείρηση σιδηροδρόμων. Η εν λόγω υπόθεση αφορούσε επιχορήγηση ύψους 96,5 εκατ. EUR στον σλοβακικό κατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης σιδηροδρόμων, ο οποίος ανήκει εξολοκλήρου στο κράτος, για την κατασκευή νέων χώρων ελαφριάς συντήρησης για επιβατικές αμαξοστοιχίες (π.χ. καθαρισμός των αμαξοστοιχιών, ανεφοδιασμός της παροχής νερού ή άλλες μικροεπισκευές). Στη συγκεκριμένη υπόθεση η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η επιχορήγηση συνιστούσε ενίσχυση αλλά κήρυξε την ενίσχυση συμβατή με την αιτιολογία ότι το μέτρο θα συνέβαλλε στην επίτευξη στόχων κοινού ενδιαφέροντος της Ένωσης, ειδικότερα στη στροφή από τις οδικές στις σιδηροδρομικές μεταφορές, στην προώθηση της προστασίας του περιβάλλοντος και στην αποσυμφόρηση των οδών. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οι δεσμεύσεις τις οποίες ανέλαβε η Σλοβακία (ειδικότερα η ανοικτή και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση), σε συνδυασμό με τη συμβολή της ενίσχυσης στην επίτευξη στόχων κοινού ενδιαφέροντος της Ένωσης, ήταν αποφασιστικοί παράγοντες που την οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι το συγκεκριμένο μέτρο δεν θα προκαλούσε αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και, επομένως, το ενέκρινε βάσει του άρθρου 93 της ΣΛΕΕ.

(338)

Είναι σαφές ότι οι προαναφερόμενες υποθέσεις διαφέρουν σημαντικά από την παρούσα υπόθεση που αφορά τη CFR Marfă.

(339)

Η Ρουμανία δεν κοινοποίησε κανένα ουσιαστικό σχέδιο αναδιάρθρωσης που να ανταποκρίνεται στα πρότυπα των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης.

(340)

Η Ρουμανία απλώς ανέφερε εκ των υστέρων, τον Μάιο του 2017, διάφορα «μέτρα αναδιάρθρωσης» για τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης της CFR Marfă, συμπεριλαμβανομένου καταλόγου μέτρων για την περίοδο 2017-2020. Επιπλέον, στο πλαίσιο των παρατηρήσεών της σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Ρουμανία υπέβαλε έγγραφο με τίτλο «Σχέδιο αναδιάρθρωσης και αναδιοργάνωσης» για τη CFR Marfă όπως εγκρίθηκε από τη συνέλευση των μετόχων της εταιρείας τον Ιούνιο του 2014 (205), και έναν συνοδευτικό ετήσιο κατάλογο μέτρων για τη βελτίωση των εσόδων και τη μείωση των δαπανών για την περίοδο 2014-2017 (206). Ωστόσο, τα έγγραφα αυτά δεν πληρούν τα πρότυπα των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης ώστε να θεωρηθούν ένα «εφικτό, συγκροτημένο και μακρόπνοο σχέδιο αναδιάρθρωσης». Πράγματι, δεν υπάρχουν δείκτες μελλοντικής κερδοφορίας και απόδοσης, πρόβλεψη για τα επόμενα 3-5 έτη, εκτιμήσεις της μελλοντικής ζήτησης, σύγκριση διαφόρων σεναρίων αναδιάρθρωσης (βασικό, απαισιόδοξο), ανάλυση SWOT, λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με την κρατική ενίσχυση, την ιδία συμμετοχή κ.λπ. Τέλος, τα διάφορα μέτρα αναδιάρθρωσης που προβλέπονται στο έγγραφο του 2014 (είτε εφαρμόστηκαν είτε όχι) δεν φαίνεται να οδήγησαν την εταιρεία σε σταθερότητα ή κερδοφορία ακόμη και το 2018, έτος κατά το οποίο η εταιρεία συνέχισε να συσσωρεύει οφειλές προς τη CFR Infrastructură και κατέγραψε ζημίες.

(341)

Πιο συγκεκριμένα, το 2018 η CFR Marfă κατέγραψε ζημίες ύψους 158,05 εκατ. RON (περίπου 34 εκατ. EUR), καθώς και σημαντικές συνολικές (βραχυπρόθεσμες) οφειλές περίπου […] εκατ. RON (περίπου […] εκατ. EUR). Από αυτές, πάνω από το 70 % ήταν οφειλές προς τη CFR Infrastructură (συνολικές οφειλές στο τέλος του έτους ύψους 884,3 εκατ. RON (περίπου 192 εκατ. EUR), εκ των οποίων εκκρεμείς οφειλές ύψους 792,33 εκατ. RON (περίπου 172 εκατ. EUR) (207).

(342)

Ως εκ τούτου, η Ρουμανία δεν παρείχε σημαντικές και πειστικές πληροφορίες που να αποδεικνύουν ότι εφαρμόστηκαν μέτρα αναδιάρθρωσης προκειμένου να διασφαλιστεί η αποκατάσταση της βιωσιμότητας της εταιρείας. Σε πολύ προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας (στο πλαίσιο συνεδρίασης με τις υπηρεσίες της Επιτροπής στις 24 Ιουλίου 2019), οι ρουμανικές αρχές ανέφεραν ότι η εταιρεία εκπονούσε έκθεση σχετικά με την αναπτυξιακή στρατηγική της CFR Marfă. Σε κάθε περίπτωση, οποιοσδήποτε υποθετικός επικαιροποιημένος κατάλογος μέτρων που θα μπορούσαν να έχουν σχεδιαστεί μετά την απόφαση κίνησης της διαδικασίας θα ήταν εξ ορισμού μελλοντοστραφής, ενώ στην απόφαση εξετάζονται τα μέτρα που έλαβε το κράτος στο παρελθόν, τουλάχιστον από το 2010.

(343)

Στο συγκεκριμένο πλαίσιο όπου η CFR Marfă καταγράφει ζημίες από το 2009, οι προϋποθέσεις συμβιβάσιμου των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης δεν πληρούνται. Ειδικότερα, δεδομένου του σημαντικού ποσού της ενίσχυσης ύψους τουλάχιστον 2 619,27 εκατ. RON (περίπου 569,41 εκατ. EUR) και της τρέχουσας οικονομικής κατάστασης της εταιρείας, με εκκρεμείς οφειλές τουλάχιστον 792 εκατ. RON (περίπου 172 εκατ. EUR) (208) προς τη CFR Infrastructură, δεν υπάρχει προοπτική πραγματικής και γνήσιας ιδίας συμμετοχής της CFR Marfă· στο ίδιο πνεύμα, δεν υπάρχει προοπτική βιωσιμότητας χωρίς πρόσθετη κρατική ενίσχυση.

(344)

Τέλος, δεδομένης της ηγετικής θέσης την οποία κατέχει η CFR Marfă στον τομέα των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στη Ρουμανία και τα σημαντικά μερίδια αγοράς της στις διάφορες αγορές προϊόντων στις οποίες δραστηριοποιείται, και δυνάμει του σημείου 3.6.2 των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης, η CFR Marfă έπρεπε να έχει εφαρμόσει μέτρα προκειμένου να περιορίσει τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που προκλήθηκαν από την ενίσχυση. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Ρουμανία δεν πρότεινε διαρθρωτικά ή συμπεριφορικά αντισταθμιστικά μέτρα.

(345)

Ως εκ τούτου, βάσει των ανωτέρω, μετά το στάδιο της έρευνας, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι κανένα από τα μέτρα δεν πληροί τα κριτήρια της συμβατής ενίσχυσης διάσωσης ή αναδιάρθρωσης που καθορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης.

(346)

Όσον αφορά το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή δεν διαπιστώνει την ύπαρξη οποιουδήποτε πλαισίου ή κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 107 παράγραφος 3 που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στα υπό εξέταση μέτρα όπως εξηγείται κατωτέρω.

(347)

Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης ορίζει ότι «ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον» μπορούν να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά. Εν προκειμένω, το τμήμα 4 των κατευθυντήριων γραμμών για τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις (209) παρέχει πλαίσιο αξιολόγησης του κατά πόσον ενισχύσεις που χορηγούνται σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις για τη διαγραφή χρεών μπορούν να κηρυχθούν συμβιβάσιμες σύμφωνα με τους κανόνες της Συνθήκης σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις. Το σημείο 53 των κατευθυντήριων γραμμών για τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις ορίζει ότι σε ειδικές περιπτώσεις (κατά τις οποίες τα χρέη που έχουν διαγραφεί αφορούν αποκλειστικά τον συντονισμό των μεταφορών, τις αντισταθμίσεις των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας ή τη λογιστική τυποποίηση), το συμβιβάσιμο των ενισχύσεων πρέπει να εξετάζεται βάσει του άρθρου 93 της Συνθήκης.

(348)

Σύμφωνα με το σημείο 54 των κατευθυντήριων γραμμών για τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, «[β]άσει του άρθρου 9 της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ, η Επιτροπή θεωρεί εξάλλου ότι, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τέτοιου είδους [κρατικές] ενισχύσεις είναι δυνατόν να χορηγούνται ακόμα και εκτός πλαισίου οικονομικής αναδιάρθρωσης, εφόσον η διαγραφή αφορά παλαιά χρέη τα οποία είχαν συναφθεί πριν από την έναρξη ισχύος της οδηγίας 2001/12/ΕΚ, η οποία καθορίζει τους όρους για το άνοιγμα του τομέα στον ανταγωνισμό».

(349)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι σύμφωνα με το σημείο 56 των κατευθυντήριων γραμμών για τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, στην περίπτωση των κρατών μελών που προσχώρησαν στην Ένωση μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας 2001/12/ΕΚ στις 15 Μαρτίου 2001, ως σχετική ημερομηνία θα πρέπει να θεωρείται η ημερομηνία προσχώρησης. Εν προκειμένω, η σχετική ημερομηνία στην παρούσα απόφαση είναι η ημερομηνία προσχώρησης της Ρουμανίας στην ΕΕ, δηλαδή η 1η Ιανουαρίου 2007.

(350)

Η Επιτροπή επισημαίνει επιπλέον ότι δεν είναι αναγκαίο να αξιολογηθεί κατά πόσον πληρούνται οι σωρευτικές προϋποθέσεις των σημείων 55 έως 60 των κατευθυντήριων γραμμών για τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις προκειμένου η ενίσχυση υπέρ της CFR Marfă να θεωρηθεί συμβιβάσιμη βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης, διότι όλα τα υπό εξέταση μέτρα στην παρούσα απόφαση εφαρμόστηκαν μετά την ημερομηνία προσχώρησης.

(351)

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης που χορηγήθηκαν στη CFR Marfă δεν είναι συμβατά με την εσωτερική αγορά.

(352)

Σύμφωνα με τη ΣΛΕΕ και την πάγια νομολογία των δικαστηρίων της Ένωσης, η Επιτροπή είναι αρμόδια να αποφασίσει κατά πόσον το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος πρέπει να τροποποιήσει ή να καταργήσει ενίσχυση εφόσον διαπιστωθεί ότι είναι ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά (210). Από την πάγια νομολογία των δικαστηρίων της Ένωσης προκύπτει επίσης ότι η υποχρέωση ενός κράτους μέλους να καταργήσει ενίσχυση την οποία η Επιτροπή θεωρεί ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά αποσκοπεί στην επαναφορά στην κατάσταση πριν από τη χορήγηση της ενίσχυσης (211).

(353)

Σε αυτό το πλαίσιο, τα δικαστήρια της Ένωσης έχουν αποφανθεί ότι ο εν λόγω στόχος επιτυγχάνεται όταν ο δικαιούχος αποδώσει τα ποσά που χορηγήθηκαν υπό μορφή παράνομων ενισχύσεων, χάνοντας έτσι το πλεονέκτημα που απολάμβανε στην αγορά σε σχέση με τους ανταγωνιστές του (212).

(354)

Σύμφωνα με τη νομολογία, το άρθρο 16 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2015/1589 (213) του Συμβουλίου ορίζει ότι «[σ]ε περίπτωση αρνητικής απόφασης για υπόθεση παράνομων ενισχύσεων, η Επιτροπή αποφασίζει την εκ μέρους του οικείου κράτους μέλους λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την ανάκτηση της ενίσχυσης από τον δικαιούχο».

(355)

Επομένως, δεδομένου ότι τα μέτρα 1, 2, 3 και 5 εφαρμόστηκαν κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης και θεωρούνται, συνεπώς, παράνομη και ασυμβίβαστη ενίσχυση, θα πρέπει να ανακτηθούν προκειμένου να αποκατασταθεί η κατάσταση που υπήρχε στην εσωτερική αγορά πριν από τη χορήγησή τους. Η ανάκτηση καλύπτει την περίοδο από την ημερομηνία κατά την οποία η ενίσχυση τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου μέχρι την πραγματική ανάκτησή της. Το προς ανάκτηση ποσό είναι τοκοφόρο μέχρι την πραγματική ανάκτησή του.

(356)

Όπως καταδείχθηκε στις αιτιολογικές σκέψεις 326 έως 351, η ενίσχυση που χορηγήθηκε στη CFR Marfă στο πλαίσιο και των τεσσάρων μέτρων (1, 2, 3 και 5), η οποία ανήλθε σε τουλάχιστον 2 619,27 εκατ. RON (περίπου 569,41 εκατ. EUR), δηλαδή το ποσό της ενίσχυσης στο πλαίσιο του μέτρου 1 ύψους τουλάχιστον 1 001,2 εκατ. RON (περίπου 217,65 εκατ. EUR), συν το ποσό της ενίσχυσης στο πλαίσιο του μέτρου 2 ύψους τουλάχιστον 783,78 εκατ. RON (περίπου 170,39 εκατ. EUR), συν το ποσό της ενίσχυσης που αντιστοιχεί στο μέτρο 5 ύψους τουλάχιστον 834,29 εκατ. RON (περίπου 181,37 εκατ. EUR), συν η αντίστοιχη διαφορά στους τόκους —έως το επίπεδο των τόκων της αγοράς— για όλες τις ληξιπρόθεσμες οφειλές (υπολογισμένη σύμφωνα με τη μεθοδολογία που περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 204-209, 237-238 και 260-262 ανωτέρω), εφαρμόστηκε κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ και πρέπει να θεωρηθεί παράνομη και ασυμβίβαστη ενίσχυση και να ανακτηθεί προκειμένου να αποκατασταθεί η κατάσταση που υπήρχε στην εσωτερική αγορά πριν από τη χορήγησή της.

(357)

Κατά πάγια νομολογία, η αφερεγγυότητα του δικαιούχου και η αδυναμία του να επιστρέψει την ενίσχυση δεν συνιστούν βάσιμο λόγο για να απαλλαγεί από την υποχρέωσή του να επιστρέψει την ενίσχυση (214). Στην περίπτωση αυτή, η επαναφορά των πραγμάτων στην κατάσταση που επικρατούσε πριν από τη χορήγηση της ενίσχυσης και η εξάλειψη της νόθευσης του ανταγωνισμού μπορούν καταρχήν να επιτευχθούν με την εγγραφή της απαίτησης επιστροφής της ενίσχυσης στο μητρώο των απαιτήσεων στο πλαίσιο της διαδικασίας δικαστικής εκκαθάρισης. Σε περίπτωση που το οικείο κράτος μέλος δεν μπορεί να ανακτήσει τις ενισχύσεις στο σύνολό τους, η εγγραφή της σχετικής απαίτησης συνεπάγεται εκπλήρωση της υποχρέωσης ανάκτησης εφόσον η πτωχευτική διαδικασία καταλήγει στη λύση της επιχείρησης η οποία υπήρξε αποδέκτης των παράνομων ενισχύσεων, δηλαδή στην οριστική παύση της δραστηριότητάς της (215).

(358)

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι τα μέτρα 1, 2, 3 και 5, τόσο από κοινού όσο και χωριστά, συνιστούν κρατική ενίσχυση προς τη CFR Marfă κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

(359)

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το μέτρο 4 δεν συνιστά κρατική ενίσχυση προς τη CFR Marfă.

(360)

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Ρουμανία εφάρμοσε παράνομα τα μέτρα 1, 2, 3 και 5 κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(361)

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα στοιχεία της ενίσχυσης στο πλαίσιο των μέτρων 1, 2, 3 και 5 δεν συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά διότι δεν πληρούνταν οι σχετικές προϋποθέσεις των κατευθυντήριων γραμμών περί διάσωσης και αναδιάρθρωσης του 2004 και του 2014, και δεν εντοπίστηκαν άλλοι λόγοι συμβιβάσιμου. Ως εκ τούτου, η παράνομη και ασυμβίβαστη ενίσχυση πρέπει να ανακτηθεί από τον δικαιούχο, μαζί με τους τόκους ανάκτησης,