(1)

Στις 11 Μαρτίου 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε ότι η επιδημική έκρηξη της COVID-19 εξελίχθηκε σε παγκόσμια πανδημία. Τα κράτη μέλη πλήττονται με δραματικό και πρωτόγνωρο τρόπο από τις συνέπειες της εν λόγω πανδημίας. Έχουν λάβει σειρά περιοριστικών μέτρων με στόχο την ανάσχεση ή την επιβράδυνση της μετάδοσης της COVID-19, όπως μεταξύ άλλων μέτρα αναστολής των δραστηριοτήτων με σκοπό τον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών τους, απαγόρευση δημόσιων εκδηλώσεων και κλείσιμο καταστημάτων, εστιατορίων και σχολείων. Τα εν λόγω μέτρα έχουν παραλύσει τον δημόσιο βίο στο σύνολο σχεδόν των κρατών μελών.

(2)

Τα μέτρα που ελήφθησαν από τα κράτη μέλη έχουν αναπόφευκτα επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών. Για να είναι έγκυρες οι Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες Πολιτών («πρωτοβουλίες»), βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) οι διοργανωτές οφείλουν να συγκεντρώσουν τουλάχιστον ένα εκατομμύριο δηλώσεις υποστήριξης σε τουλάχιστον το ένα τέταρτο των κρατών μελών εντός διαστήματος 12 μηνών. Η συγκέντρωση δηλώσεων υποστήριξης σε έντυπη μορφή, η πραγματοποίηση ενημερωτικών εκστρατειών σε τοπικό επίπεδο και η διοργάνωση δημόσιων εκδηλώσεων, που είναι μείζονος σημασίας για μια επιτυχή πρωτοβουλία, έχουν καταστεί πολύ πιο δυσχερείς λόγω των μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας της COVID-19.

(3)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/788 προβλέπει επίσης ορισμένες νομικές υποχρεώσεις για τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της Ένωσης. Οι εν λόγω υποχρεώσεις υπόκεινται σε αυστηρές προθεσμίες από τις οποίες ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/788 δεν επιτρέπει καμία παρέκκλιση.

(4)

Η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει στους πολίτες της Ένωσης τη δυνατότητα να προσεγγίζουν απευθείας με αίτημά τους την Επιτροπή, καλώντας τη να υποβάλει πρόταση για να εκδοθεί νομική πράξη της Ένωσης για την εφαρμογή των Συνθηκών. Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών είναι ένα από τα βασικά μέσα με τα οποία οι πολίτες της Ένωσης μπορούν να συμμετέχουν με εύκολο και προσβάσιμο τρόπο στον δημοκρατικό και πολιτικό διάλογο σχετικά με την Ένωση και να θέτουν ζητήματα που τους ενδιαφέρουν στην ατζέντα της Ένωσης.

(5)

Υπό τις παρούσες εξαιρετικές περιστάσεις και ιδίως λόγω των μέτρων που έχουν λάβει τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας της COVID-19, είναι αναγκαία η λήψη προσωρινών μέτρων για τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών ως μέσου, και για την παροχή ασφάλειας δικαίου όσον αφορά την ενδεχόμενη παράταση των εφαρμοστέων προθεσμιών.

(6)

Τα κράτη μέλη έχουν επισημάνει ότι, για να είναι σε θέση να συνεχίσουν να παρακολουθούν και να ελέγχουν την κατάσταση της δημόσιας υγείας, θα προβούν σε σταδιακή μόνο άρση των περιορισμών που επέβαλαν στο πλαίσιο των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας της COVID-19. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο η περίοδος συγκέντρωσης των δηλώσεων υποστήριξης να παραταθεί κατά έξι μήνες, καλύπτοντας την περίοδο από την 11η Μαρτίου 2020, όταν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε ότι η επιδημική έκρηξη της COVID-19 εξελίχθηκε σε πανδημία. Η εν λόγω παράταση βασίζεται στην παραδοχή ότι, τουλάχιστον κατά τους πρώτους έξι μήνες από την 11η Μαρτίου 2020, τουλάχιστον το ένα τέταρτο των κρατών μελών ή αριθμός κρατών μελών που αντιπροσωπεύει ποσοστό άνω του 35 % του πληθυσμού της Ένωσης θα εφαρμόζουν μέτρα που περιορίζουν σε σημαντικό βαθμό την ικανότητα των διοργανωτών να συγκεντρώνουν δηλώσεις υποστήριξης σε έντυπη μορφή και να πραγματοποιούν ενημερωτικές εκστρατείες σε τοπικό επίπεδο. Συνεπώς, για πρωτοβουλίες των οποίων η περίοδος συγκέντρωσης βρισκόταν σε εξέλιξη την 11η Μαρτίου 2020, η μέγιστη περίοδος συγκέντρωσης δηλώσεων υποστήριξης θα πρέπει να παραταθεί κατά έξι μήνες. Επιπροσθέτως, για πρωτοβουλίες για τις οποίες η περίοδος συγκέντρωσης ξεκίνησε μεταξύ της 11ης Μαρτίου και της 11ης Σεπτεμβρίου 2020, η περίοδος συγκέντρωσης θα πρέπει να παραταθεί έως την 11η Σεπτεμβρίου 2021.

(7)

Για να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού και δεδομένου ότι δύσκολα μπορεί να προβλεφθεί το τέλος της πανδημίας στην Ένωση, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή για την περαιτέρω παράταση της περιόδου συγκέντρωσης όσον αφορά πρωτοβουλίες η περίοδος συγκέντρωσης των οποίων εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη στις 11 Σεπτεμβρίου 2020, όταν τα μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας της COVID-19, τα οποία θέτουν ουσιαστικά εμπόδια στη δυνατότητα των διοργανωτών να συγκεντρώσουν δηλώσεις υποστήριξης σε έντυπη μορφή και να ενημερώσουν το κοινό για τις τρέχουσες πρωτοβουλίες, εξακολουθούν να ισχύουν μετά την εν λόγω ημερομηνία σε τουλάχιστον το ένα τέταρτο των κρατών μελών ή σε αριθμό κρατών μελών που αντιπροσωπεύει ποσοστό άνω του 35 % του πληθυσμού της Ένωσης. Η εξάμηνη παράταση της περιόδου συγκέντρωσης που προβλέπει ο παρών κανονισμός θα πρέπει να παρέχει επαρκή χρόνο στην Επιτροπή προκειμένου να αποφασίζει κατά πόσον η περαιτέρω παράταση της περιόδου συγκέντρωσης είναι αιτιολογημένη. Οι εν λόγω εκτελεστικές αρμοδιότητες θα πρέπει επίσης να παρέχουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για παράταση της περιόδου συγκέντρωσης σε περίπτωση νέας κρίσης στον τομέα της δημόσιας υγείας συνδεόμενης με νέα επιδημική έκρηξη της COVID-19, εφόσον τουλάχιστον το ένα τέταρτο των κρατών μελών ή αριθμός κρατών μελών που αντιπροσωπεύει ποσοστό άνω του 35 % του πληθυσμού της Ένωσης έχουν λάβει μέτρα που είναι πιθανόν να έχουν τις ίδιες επιπτώσεις. Κατά την έκδοση αυτών των εκτελεστικών πράξεων, η Επιτροπή θα πρέπει να προσδιορίζει τις σχετικές πρωτοβουλίες, με τη νέα καταληκτική ημερομηνία των περιόδων συγκέντρωσής τους κατόπιν τυχόν χορηγηθεισών παρατάσεων, καθώς και τις πραγματικές συνθήκες που δικαιολογούν τη χορήγηση τέτοιων παρατάσεων. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3).

(8)

Κατά την αξιολόγησή της πριν την έκδοση εκτελεστικών πράξεων που παρατείνουν την περίοδο συγκέντρωσης, η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη εάν τα μέτρα που ελήφθησαν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας της COVID-19 ή της αντιμετώπισης νέας επιδημικής έκρηξης της COVID-1 περιορίζουν σε σημαντικό βαθμό την ικανότητα των διοργανωτών να συγκεντρώνουν δηλώσεις υποστήριξης σε έντυπη μορφή και να πραγματοποιούν ενημερωτικές εκστρατείες σε τοπικό επίπεδο.

(9)

Η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνει τους διοργανωτές των πρωτοβουλιών και τα κράτη μέλη σχετικά με κάθε παράταση της περιόδου συγκέντρωσης μαζί με τη νέα καταληκτική ημερομηνία της περιόδου συγκέντρωσης για κάθε σχετική πρωτοβουλία. Σύμφωνα με την υποχρέωση πληροφόρησης της Επιτροπής βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788, οι εν λόγω νέες καταληκτικές ημερομηνίες θα πρέπει επίσης να υποδεικνύονται στο επιγραμμικό μητρώο και στο δημόσιο ιστότοπο για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών.

(10)

Τα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας της COVID-19 μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ικανότητα των αρμόδιων αρχών να ολοκληρώσουν την επαλήθευση των δηλώσεων υποστήριξης για συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντός της τρίμηνης προθεσμίας που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/788. Επί παραδείγματι, μπορεί να υπάρχει λιγότερο διαθέσιμο προσωπικό ή οι αρμόδιες αρχές να είναι επιφορτισμένες με επιπρόσθετα καθήκοντα και αρμοδιότητες ως συνέπεια της πανδημίας.

(11)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι, παρά τα μέτρα που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας της COVID-19, οι διοικήσεις τους λειτουργούν κανονικά στον βαθμό που είναι εφικτό. Εντούτοις, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, θα πρέπει να δίνεται σε κράτος μέλος η δυνατότητα να υποβάλει στην Επιτροπή αιτιολογημένο αίτημα για παράταση της περιόδου επαλήθευσης. Το αίτημα θα πρέπει να τεκμηριώνεται και να λαμβάνει υπόψη τις επιπτώσεις των σχετικών με την πανδημία μέτρων στη λειτουργία των αρμόδιων αρχών του εν λόγω κράτους μέλους. Για να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες για τη χορήγηση της αιτούμενης παράτασης. Η παράταση δεν θα πρέπει να υπερβαίνει την αρχική περίοδο επαλήθευσης.

(12)

Λόγω των μέτρων που έχουν λάβει τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας της COVID-19, ενδέχεται να είναι δύσκολο για τα θεσμικά όργανα της Ένωσης να διοργανώσουν συναντήσεις με διοργανωτές ή δημόσιες ακροάσεις στο πλαίσιο της εξέτασης έγκυρων πρωτοβουλιών στο κράτος μέλος στο οποίο προτίθενται να διοργανώσουν τις εν λόγω συναντήσεις ή ακροάσεις. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα θεσμικά όργανα θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αναβάλουν τις εν λόγω συναντήσεις ή ακροάσεις έως μία ημερομηνία κατά την οποία αυτές θα είναι δυνατές εν όψει της κατάστασης της δημόσιας υγείας στο εν λόγω κράτος μέλος. Εάν η δημόσια ακρόαση αναβληθεί, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να μεταθέτει την έκδοση της ανακοίνωσής της στην οποία εκθέτει τα νομικά και πολιτικά της συμπεράσματα σχετικά με την πρωτοβουλία έως τρεις μήνες από την πραγματοποίηση της δημόσιας ακρόασης, ώστε η Επιτροπή να είναι σε θέση να λάβει δεόντως υπόψη τα συμπεράσματα που θα προκύψουν κατά την ακρόαση.

(13)

Εάν η περίοδος συγκέντρωσης, επαλήθευσης ή εξέτασης παραταθεί λόγω των μέτρων που έχουν λάβει τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας της COVID-19, οι περίοδοι διατήρησης των δηλώσεων υποστήριξης που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/788 θα πρέπει να παρατείνονται αντίστοιχα.

(14)

Λόγω της απρόβλεπτης και αιφνίδιας φύσης της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 και των επακόλουθων μέτρων που έλαβαν τα κράτη μέλη, τα οποία παρατάθηκαν κατ’ επανάληψη, καθώς και του χρονικού διαστήματος που απαιτούν οι νομοθετικές διαδικασίες για τη θέσπιση των σχετικών μέτρων δεν ήταν εφικτό να θεσπιστούν εγκαίρως τα προσωρινά μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό σχετικά με ορισμένες μεμονωμένες πρωτοβουλίες. Για τον λόγο αυτό, τα προσωρινά μέτρα θα πρέπει να καλύπτουν επίσης την περίοδο πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού.

(15)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει επίσης να εφαρμόζεται σε πρωτοβουλίες που καταχωρίστηκαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 2020 βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 211/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), στις οποίες οι διατάξεις του εν λόγω κανονισμού σχετικά με τη συγκέντρωση δηλώσεων υποστήριξης και με την επαλήθευση και την πιστοποίηση εκ μέρους των κρατών μελών εξακολουθούν να εφαρμόζονται σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788.

(16)

Δεδομένου του προσωρινού χαρακτήρα των μέτρων των κρατών μελών στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας της COVID-19, η περίοδος ισχύος του παρόντος κανονισμού θα πρέπει επίσης να είναι περιορισμένη.

(17)

Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, είναι αναγκαίο και κατάλληλο για την επίτευξη του βασικού στόχου της διατήρησης της αποτελεσματικότητας του μέσου της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών κατά τη διάρκεια της πανδημίας της COVID, να καθοριστούν προσωρινά μέτρα σχετικά με τις προθεσμίες των σταδίων συγκέντρωσης, επαλήθευσης και εξέτασης που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/788. Ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 4 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωσης.

(18)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να θεσπιστεί επειγόντως, ώστε να περιοριστούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι καταστάσεις νομικής αβεβαιότητας που επηρεάζουν πολίτες, διοργανωτές, εθνικές διοικήσεις και τα θεσμικά όργανα της Ένωσης, ιδίως στις περιπτώσεις που οι προθεσμίες για τη συγκέντρωση δηλώσεων υποστήριξης, την επαλήθευση και την εξέταση σε σχέση με σειρά πρωτοβουλιών έχουν ήδη παρέλθει ή κοντεύουν να παρέλθουν.

(19)

Εν όψει του επείγοντος χαρακτήρα λόγω των εξαιρετικών περιστάσεων που έχουν προκληθεί από την επιδημική έκρηξη της COVID-19, θεωρήθηκε σκόπιμο να εφαρμοστεί παρέκκλιση από την περίοδο των οκτώ εβδομάδων που αναφέρεται στο άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 1 σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας.

(20)

Για να καταστεί δυνατή η ταχεία εφαρμογή των μέτρων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει επειγόντως την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,