(1)

Στις 16 Μαρτίου 2020 η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση (1) με την οποία συνιστούσε τον προσωρινό περιορισμό των μη αναγκαίων ταξιδιών από τρίτες χώρες στον χώρο ΕΕ+ (2) για ένα μήνα. Στις 17 Μαρτίου 2020 οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων της ΕΕ συμφώνησαν να εφαρμοστεί ο προσωρινός περιορισμός στα μη αναγκαία ταξίδια, ο οποίος εφαρμόστηκε επίσης από τα τέσσερα συνδεδεμένα κράτη Σένγκεν.

(2)

Στις 26 Μαρτίου 2020 οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν να εφαρμοστεί συντονισμένος προσωρινός περιορισμός στα μη αναγκαία ταξίδια προς την ΕΕ λόγω της πανδημίας COVID-19.

(3)

Στις 8 Απριλίου 2020 (3) και στις 8 Μαΐου 2020 (4) η Επιτροπή εξέδωσε δύο επακόλουθες ανακοινώσεις, σε καθεμιά από τις οποίες συνιστάται η παράταση των περιορισμών των μη αναγκαίων ταξιδιών κατά ένα μήνα. Όλα τα κράτη μέλη Σένγκεν, καθώς και τα τέσσερα συνδεδεμένα κράτη Σένγκεν (εφεξής «κράτη μέλη»), αποφάσισαν να εφαρμόσουν αυτές τις παρατάσεις, η τελευταία από τις οποίες έληξε στις 15 Ιουνίου 2020.

(4)

Στις 15 Απριλίου 2020 η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θέσπισαν «κοινό ευρωπαϊκό χάρτη πορείας για την άρση των μέτρων ανάσχεσης της πανδημίας COVID-19» (5). Στον εν λόγω χάρτη πορείας καθορίζεται προσέγγιση δύο σταδίων σύμφωνα με την οποία οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα θα πρέπει να αρθούν με συντονισμένο τρόπο. Στη συνέχεια, αναμένεται να χαλαρώσουν οι προσωρινοί περιορισμοί στα εξωτερικά σύνορα και να επιτραπούν στους μη μόνιμους κατοίκους της ΕΕ τα μη αναγκαία ταξίδια προς την ΕΕ. Η άρση του ταξιδιωτικού περιορισμού στα εξωτερικά σύνορα θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μετά την άρση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα από τα κράτη μέλη ή παράλληλα με αυτήν.

(5)

Κατά τις διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη επιβεβαιώθηκαν η ανάγκη για περαιτέρω σύντομη παράταση των υφιστάμενων περιορισμών στα εξωτερικά σύνορα και η σημασία μιας συντονισμένης προσέγγισης σε ό,τι αφορά τη σταδιακή άρση τους.

(6)

Στις 11 Ιουνίου 2020 η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση (6) στην οποία συνιστάται να παραταθεί ο περιορισμός των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ έως τις 30 Ιουνίου 2020 και καθορίζεται προσέγγιση για τη σταδιακή άρση του περιορισμού των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ από την 1η Ιουλίου 2020. Όλα τα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει την περαιτέρω παράταση έως τις 30 Ιουνίου.

(7)

Εν τω μεταξύ πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τα εφαρμοστέα κριτήρια και την ακολουθητέα μεθοδολογία.

(8)

Η παρούσα σύσταση εφαρμόζεται με την επιφύλαξη της ευθύνης των κρατών μελών να εξακολουθήσουν να εφαρμόζουν το άρθρο 6 του κώδικα συνόρων του Σένγκεν (7), στο οποίο καθορίζονται οι προϋποθέσεις εισόδου για τους υπηκόους τρίτων χωρών. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη εξακολουθούν να φέρουν την ευθύνη για την αξιολόγηση, κατά περίπτωση, του κατά πόσον ένας υπήκοος τρίτης χώρας θεωρείται απειλή για τη δημόσια υγεία. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν τη στενή συνεργασία μεταξύ των αρχών συνοριοφυλακής και των παρόχων υπηρεσιών μεταφοράς.

(9)

Οι συνοριακοί έλεγχοι εξυπηρετούν τα συμφέροντα όχι μόνον του κράτους μέλους στα εξωτερικά σύνορα του οποίου διεξάγονται, αλλά όλων των κρατών μελών που έχουν καταργήσει τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνήσουν για τον συντονισμό των μέτρων που λαμβάνονται στα εξωτερικά σύνορα προκειμένου να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία του χώρου Σένγκεν. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ξεκινήσουν την άρση του προσωρινού περιορισμού των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ με συντονισμένο τρόπο. Σε πρώτο στάδιο, η εν λόγω άρση θα πρέπει να εφαρμοστεί στους κατοίκους των τρίτων χωρών που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι της παρούσας σύστασης. Ο κατάλογος αυτός θα πρέπει να ενημερώνεται τακτικά.

(10)

Οι αποφάσεις για την πιθανή άρση του περιορισμού των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την επιδημιολογική κατάσταση εντός της ΕΕ, δηλαδή τον μέσο αριθμό κρουσμάτων της νόσου COVID-19 κατά τις τελευταίες 14 ημέρες και ανά 100 000 κατοίκους.

(11)

Ο Διεθνής Υγειονομικός Κανονισμός (2005) («ΔΥΚ»), που εγκρίθηκε από την πεντηκοστή όγδοη Παγκόσμια Συνέλευση για την Υγεία στις 23 Μαΐου 2005, ενίσχυσε τον συντονισμό της ετοιμότητας και της αντίδρασης σε έκτακτη κατάσταση διεθνούς βεληνεκούς στον τομέα της δημόσιας υγείας μεταξύ των κρατών μερών της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ), στα οποία περιλαμβάνονται όλα τα κράτη μέλη της Ένωσης. Στο πλαίσιο παρακολούθησης του ΔΥΚ προσδιορίζονται βασικές ικανότητες για τη δημόσια υγεία που πρέπει να διατηρούν τα κράτη που συμμετέχουν στην ΠΟΥ. Τα δεδομένα που υποβάλλουν περιοδικά οι χώρες βάσει του εν λόγω πλαισίου μπορούν να αξιοποιηθούν για την κατάρτιση συνολικής βαθμολογίας που θα χρησιμεύει ως ένδειξη για τη συνολική ικανότητα απόκρισης.

(12)

Η αποτελεσματικότητα των αποφάσεων για την άρση του περιορισμού των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ εξαρτάται από τη συντονισμένη εφαρμογή τους από τα κράτη μέλη, για όλα τα εξωτερικά σύνορα. Ένα κράτος μέλος δεν θα πρέπει να αποφασίζει μονομερώς την άρση του περιορισμού των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ για συγκεκριμένη τρίτη χώρα προτού η άρση του περιορισμού για τη συγκεκριμένη χώρα αποφασιστεί με συντονισμένο τρόπο και από τα άλλα κράτη μέλη. Ωστόσο, τα κράτη μέλη δύνανται, με πλήρη διαφάνεια, να προβούν σε σταδιακή μόνον άρση των ταξιδιωτικών περιορισμών για τις χώρες που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι.

(13)

Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση της παρούσας σύστασης και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της. Δεδομένου ότι η παρούσα σύσταση αναπτύσσει περαιτέρω το κεκτημένο του Σένγκεν, η Δανία πρέπει να αποφασίσει, σύμφωνα με το άρθρο 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, εντός έξι μηνών αφότου το Συμβούλιο αποφασίσει επί της παρούσας σύστασης, σχετικά με την εφαρμογή της.

(14)

Η παρούσα σύσταση συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στις οποίες δεν συμμετέχει η Ιρλανδία, σύμφωνα με την απόφαση 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου (8)· ως εκ τούτου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στην έκδοσή της και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της.

(15)

Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, η παρούσα σύσταση αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας η οποία συνήφθη από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας σχετικά με τη σύνδεση των εν λόγω χωρών προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την περαιτέρω ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 σημείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου (9).

(16)

Όσον αφορά την Ελβετία, η παρούσα σύσταση αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 σημείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ (10), σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/146/ΕΚ του Συμβουλίου (11).

(17)

Όσον αφορά το Λιχτενστάιν, η παρούσα σύσταση αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, κατά την έννοια του πρωτοκόλλου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν για την προσχώρηση του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν στη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 σημείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ (12) σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2011/350/ΕE (13).

(18)

Το νομικό καθεστώς της παρούσας σύστασης, όπως αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 13 έως 17, δεν θίγει το γεγονός ότι είναι αναγκαίο όλα τα κράτη μέλη, προς όφελος της ορθής λειτουργίας του χώρου Σένγκεν, να αποφασίσουν σχετικά με την άρση του περιορισμού των μη αναγκαίων ταξιδιών προς την ΕΕ με συντονισμένο τρόπο,