26.8.2020   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 282/22


ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 20ής Ιουλίου 2020

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Δανίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Δανίας του 2020

(2020/C 282/04)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Στις 17 Δεκεμβρίου 2019 η Επιτροπή υιοθέτησε την ετήσια στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020 για το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Στην εν λόγω στρατηγική ελήφθη δεόντως υπόψη ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 17 Δεκεμβρίου 2019, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), η Επιτροπή θέσπισε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Δανία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(2)

Η έκθεση χώρας του 2020 για τη Δανία δημοσιεύτηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2020. Στην έκθεση αξιολογήθηκε η πρόοδος της Δανίας όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο στις 9 Ιουλίου 2019 (3) («ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019»), η συνέχεια που δόθηκε στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις οι οποίες είχαν εκδοθεί κατά τα προηγούμενα έτη και η πρόοδος της Δανίας ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

(3)

Στις 11 Μαρτίου 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε επισήμως παγκόσμια πανδημία την έξαρση της νόσου COVID-19. Η πανδημία συνιστά σοβαρή κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας για τους πολίτες, τις κοινωνίες και τις οικονομίες. Ασκεί έντονη πίεση στα εθνικά συστήματα υγείας, διαταράσσει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, προκαλεί αστάθεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές, σοκ στην καταναλωτική ζήτηση και αρνητικές επιπτώσεις σε διάφορους τομείς. Απειλεί τις θέσεις εργασίας και τα εισοδήματα των πολιτών καθώς και τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων. Η πανδημία προκάλεσε μεγάλο οικονομικό σοκ, το οποίο έχει ήδη επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις στην Ένωση. Στις 13 Μαρτίου 2020 η Επιτροπή υιοθέτησε ανακοίνωση με την οποία ζητούσε συντονισμένη οικονομική αντίδραση στην κρίση, με τη συμμετοχή όλων των φορέων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο.

(4)

Αρκετά κράτη μέλη έχουν κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή έχουν λάβει μέτρα έκτακτης ανάγκης. Τυχόν μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να είναι αυστηρά αναλογικά, αναγκαία, περιορισμένα χρονικά και σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα. Θα πρέπει να υπόκεινται σε δημοκρατικό έλεγχο και σε έλεγχο από ανεξάρτητη δικαστική αρχή.

(5)

Στις 20 Μαρτίου 2020 η Επιτροπή υιοθέτησε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η γενική ρήτρα διαφυγής, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου (4), διευκολύνει το συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής οικονομικής κάμψης. Στην ανακοίνωσή της τής 20ής Μαρτίου 2020, η Επιτροπή θεώρησε ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής οικονομικής κάμψης λόγω της πανδημίας COVID-19, οι συνθήκες επέτρεπαν την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής και ζήτησε από το Συμβούλιο να επικυρώσει το εν λόγω συμπέρασμα. Στις 23 Μαρτίου 2020 οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συντάχθηκαν με την εκτίμηση της Επιτροπής και συμφώνησαν ότι η σοβαρή κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας απαιτεί αποφασιστική, φιλόδοξη και συντονισμένη αντίδραση. Η ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα. Σε ό,τι αφορά το διορθωτικό σκέλος, το Συμβούλιο μπορεί επίσης να αποφασίσει, μετά από σύσταση της Επιτροπής, να υιοθετήσει αναθεωρημένη δημοσιονομική πορεία. Η γενική ρήτρα διαφυγής δεν αναστέλλει τις διαδικασίες του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αποκλίνουν από τις δημοσιονομικές υποχρεώσεις που θα ίσχυαν κανονικά, ενώ δίνει παράλληλα στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για το συντονισμό των πολιτικών στο πλαίσιο του συμφώνου.

(6)

Απαιτείται συνεχής δράση για τον περιορισμό και τον έλεγχο της εξάπλωσης της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εθνικών συστημάτων υγείας, το μετριασμό των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας μέσω μέτρων στήριξης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών και τη διασφάλιση κατάλληλων συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας στο χώρο εργασίας με σκοπό την επανέναρξη της οικονομικής δραστηριότητας. Η Ένωση θα πρέπει να αξιοποιήσει πλήρως τα διάφορα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της για να στηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών σε αυτούς τους τομείς. Παράλληλα, τα κράτη μέλη και η Ένωση θα πρέπει να συνεργαστούν για να προετοιμάσουν τα αναγκαία μέτρα για την επάνοδο των κοινωνιών και των οικονομιών μας στην ομαλότητα και στη βιώσιμη ανάπτυξη, με την ενσωμάτωση, μεταξύ άλλων, της πράσινης μετάβασης και του ψηφιακού μετασχηματισμού, καθώς και για να αντλήσουν διδάγματα από την κρίση.

(7)

Η κρίση λόγω της νόσου COVID-19 ανέδειξε την ευελιξία που παρέχει η εσωτερική αγορά για την προσαρμογή σε έκτακτες καταστάσεις. Ωστόσο, για να εξασφαλιστεί η ταχεία και ομαλή μετάβαση στη φάση ανάκαμψης και η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και εργαζομένων, τα έκτακτα μέτρα που εμποδίζουν την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς θα πρέπει να καταργηθούν μόλις παύσουν να είναι πλέον απαραίτητα. Η τρέχουσα κρίση κατέδειξε την ανάγκη για σχέδια ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων στον τομέα της υγείας. Βελτιωμένες στρατηγικές προμηθειών, διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού και στρατηγικά αποθέματα βασικών προμηθειών συγκαταλέγονται στα κύρια στοιχεία για την ανάπτυξη ευρύτερων σχεδίων ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων.

(8)

Ο ενωσιακός νομοθέτης έχει ήδη τροποποιήσει τα σχετικά νομοθετικά πλαίσια μέσω των κανονισμών (ΕΕ) 2020/460 (5) και (ΕΕ) 2020/558 (6) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για να δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να κινητοποιήσουν όλους τους αχρησιμοποίητους πόρους από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις έκτακτες επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19. Οι τροποποιήσεις αυτές θα παράσχουν πρόσθετη ευελιξία καθώς και απλουστευμένες και εξορθολογισμένες διαδικασίες. Για να αμβλυνθούν οι πιέσεις στις ταμειακές ροές, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να επωφεληθούν από ποσοστό συγχρηματοδότησης 100 % από τον προϋπολογισμό της Ένωσης για τη λογιστική χρήση 2020-2021. Η Δανία παροτρύνεται να αξιοποιήσει πλήρως αυτές τις δυνατότητες για να βοηθήσει τα άτομα και τους τομείς που πλήττονται περισσότερο.

(9)

Η Δανία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020 στις 7 Μαΐου 2020 και το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης του 2020 στις 5 Μαΐου 2020. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους.

(10)

Η Δανία υπάγεται επί του παρόντος στο προληπτικό σκέλος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

(11)

Με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό ισοζύγιο θα επιδεινωθεί από πλεόνασμα 3,7 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) το 2019 σε έλλειμμα 8,0 % του ΑΕΠ το 2020. Το έλλειμμα προβλέπεται να μειωθεί σε 2,4 % του ΑΕΠ το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, μετά τη μείωσή του στο 33,2 % του ΑΕΠ το 2019, αναμένεται να αυξηθεί στο 40,7 % το 2020 σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020. Οι μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προοπτικές επηρεάζονται από τη μεγάλη αβεβαιότητα που οφείλεται στην πανδημία COVID-19.

(12)

Ως απάντηση στην πανδημία COVID-19 και στο πλαίσιο συντονισμένης ενωσιακής προσέγγισης, η Δανία έλαβε εγκαίρως δημοσιονομικά μέτρα για την αύξηση της ικανότητας του συστήματος υγείας της, την αναχαίτιση της πανδημίας και την ανακούφιση των ατόμων και των τομέων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020, τα εν λόγω δημοσιονομικά μέτρα ανήλθαν στο 4,9 % του ΑΕΠ. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται η ενίσχυση των υπηρεσιών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, η προσωρινή αντιστάθμιση για τα πάγια έξοδα των επιχειρήσεων, το προσωρινό καθεστώς μισθολογικής αντιστάθμισης και η βοήθεια έκτακτης ανάγκης για τους τομείς που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Επιπλέον, η Δανία ανακοίνωσε μέτρα τα οποία, χωρίς να έχουν άμεση δημοσιονομική επίπτωση, θα συμβάλουν στην παροχή στήριξης της ρευστότητας για τις επιχειρήσεις, και τα οποία εκτιμώνται από το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020 σε περίπου 15 % του ΑΕΠ. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν αναβολές καταβολής φόρων όσον αφορά τους φόρους εισοδήματος φυσικών προσώπων και εταιρειών, καθώς και δανειακές εγγυήσεις (3,7 % του ΑΕΠ). Σε σύγκριση με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020, η κύρια διαφορά είναι ότι το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020 περιλαμβάνει τις αναμενόμενες μελλοντικές ζημίες από τις κρατικές εγγυήσεις που σχετίζονται με τη νόσο COVID-19 (0,5 % του ΑΕΠ). Συνολικά, τα μέτρα που έλαβε η Δανία συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές που προσδιορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 13ης Μαρτίου 2020. Η πλήρης εφαρμογή των μέτρων έκτακτης ανάγκης και των υποστηρικτικών δημοσιονομικών μέτρων, και στη συνέχεια η επανεστίαση των δημοσιονομικών πολιτικών στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, θα συμβάλουν στη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα.

(13)

Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020 και εάν οι πολιτικές παραμείνουν αμετάβλητες, προβλέπεται ότι το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης της Δανίας θα είναι -7,2 % του ΑΕΠ το 2020 και -2,3 % του ΑΕΠ το 2021. Ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει κάτω του 60 % του ΑΕΠ το 2020 και το 2021.

(14)

Στις 20 Μαΐου 2020 η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση που συντάχθηκε σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης λόγω της αναμενόμενης από τη Δανία υπέρβασης του ορίου του 3 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα το 2020. Συνολικά, από την ανάλυση της Επιτροπής προκύπτει ότι το κριτήριο του ελλείμματος, όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97, δεν έχει πληρωθεί.

(15)

Η πανδημία COVID-19 έπληξε σε μεγάλο βαθμό τη Δανία το πρώτο εξάμηνο του 2020, θέτοντας το σύστημα υγείας υπό πίεση και μειώνοντας σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα σε ορισμένους τομείς. Η Δανία εφάρμοσε εγκαίρως μέτρα για την ανάσχεση της πανδημίας και την ενίσχυση του συστήματος υγείας, συμπεριλαμβανομένων πρωτοβουλιών μεγάλης εμβέλειας για τον μετριασμό των οικονομικών της συνεπειών. Η προκύπτουσα κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας αντιμετωπίστηκε με σειρά στιβαρών οικονομικών και χρηματοοικονομικών μέτρων από την κυβέρνηση και την κεντρική τράπεζα, στα οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η άμεση στήριξη για τη μερική κάλυψη των πάγιων και των μισθολογικών δαπανών των επιχειρήσεων, οι αναβολές καταβολής φόρων και η παροχή ρευστότητας για τράπεζες και επιχειρήσεις, τα καθεστώτα πιστώσεων και άλλα μέτρα νομισματικής πολιτικής. Κατά τη διαδικασία σχεδιασμού και εφαρμογής των μέτρων αυτών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ανθεκτικότητα του τραπεζικού τομέα. Τα μέτρα αυτά μείωσαν αποτελεσματικά το οικονομικό σοκ που προκάλεσε η πανδημία COVID-19, αλλά δεν απέτρεψαν τη σημαντική απώλεια παραγωγής, τον μεγάλο αριθμό πτωχεύσεων και περιπτώσεων αφερεγγυότητας, καθώς και την έντονη αύξηση της ανεργίας και του αριθμού των ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση (π.χ. άτομα με αναπηρία). Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2020, η ανεργία αναμένεται να σημειώσει μέτρια αύξηση περίπου στο 6,5 % το 2020 προτού υποχωρήσει σε ποσοστό κάτω του 6 % το 2021.

(16)

Η συνεχιζόμενη κρίση λόγω COVID-19 αναδεικνύει την ανάγκη η Δανία να καταβάλλει συνεχείς προσπάθειες για να ενισχύσει την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας της. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η έλλειψη εργαζομένων στον τομέα της υγείας και η έλλειψη ειδικευμένων ιατρών και νοσηλευτών σε τομείς όπως η εντατική θεραπεία (ιδίως νοσηλευτών αναισθησίας). Οι συνεχείς προσπάθειες για την αντιμετώπιση αυτών των ελλείψεων εργατικού δυναμικού είναι καίριας σημασίας. Βραχυπρόθεσμα, η Δανία θα πρέπει να καταβάλει προσπάθειες για να εξασφαλίσει τη διαθεσιμότητα ιατρικών προϊόντων κρίσιμης σημασίας, συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού ατομικής προστασίας για τους εργαζομένους στον τομέα της υγείας. Βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα όχι μόνο για αντιιική αγωγή και εμβόλιο, αλλά και για καλύτερες και ταχύτερες δοκιμές.

(17)

Για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης, θα είναι σημαντικό να επισπευστούν ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθηθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων μέσω σχετικών μεταρρυθμίσεων. Η Δανία έχει καλές επιδόσεις στον τομέα της ψηφιοποίησης, όπως αποδεικνύεται από τον ψηφιακό πίνακα αποτελεσμάτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ωστόσο, η Δανία, για να διατηρήσει αυτήν την ισχυρή θέση μακροπρόθεσμα, για να διασφαλίσει την ανταγωνιστικότητά της και να ωφεληθεί από τον ψηφιακό μετασχηματισμό, θα χρειαστεί επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές, καθώς και στην εκπαίδευση, την κατάρτιση και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων. Το εθνικό σχέδιο της Δανίας για την ενέργεια και το κλίμα αναφέρει ότι υπάρχουν σημαντικές επενδυτικές ανάγκες για την επίτευξη της κλιματικής και ενεργειακής μετάβασης. Οι μεγαλύτερες επενδύσεις απαιτούνται για την εγκατάσταση νέας δυναμικότητας παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ενώ σημαντικές επενδυτικές ανάγκες εντοπίζονται επίσης στα νοικοκυριά (ενεργειακή απόδοση και μετατροπή της παροχής θερμότητας), στις βιώσιμες μεταφορές, στη βιομηχανία, στο βιοαέριο και στην τηλεθέρμανση. Οι στόχοι της δανικής πολιτικής για το κλίμα αποσκοπούν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 70 % έως το 2030, σε σύγκριση με το 1990, και στην επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 το αργότερο. Για να επιτευχθεί αυτό, η κατανάλωση ενέργειας θα πρέπει να ακολουθήσει πτωτική τάση, κάτι που προϋποθέτει επενδύσεις που ακολουθούν ολοκληρωμένη προσέγγιση και εστιάζονται σε τομείς στους οποίους η εξοικονόμηση ενέργειας είναι ιδιαίτερα ελπιδοφόρα. Η οικονομική ανάκαμψη από την κρίση λόγω COVID-19 θα μπορούσε να στηριχθεί με την επίσπευση των προγραμματισμένων πράσινων επενδύσεων και την προώθηση φιλόδοξων επενδυτικών έργων για το περιβάλλον, το κλίμα, την ενέργεια και τις υποδομές, σε τομείς όπως η στέγαση, η υπεράκτια αιολική ενέργεια, η ενεργειακή συνδεσιμότητα και η ηλεκτροδότηση των σιδηροδρόμων. Οι μεταφορές αποτελούν τη μεγαλύτερη πηγή εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στη Δανία, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη λήψη περαιτέρω μέτρων πολιτικής στον συγκεκριμένο τομέα. Ο προγραμματισμός του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, που αποτελεί αντικείμενο πρότασης της Επιτροπής, για την περίοδο 2021-2027, θα μπορούσε να βοηθήσει τη Δανία να αντιμετωπίσει ορισμένες από τις προκλήσεις που δημιουργεί η μετάβαση σε κλιματικά ουδέτερη οικονομία, ιδίως στις περιοχές που καλύπτονται από το παράρτημα Δ της έκθεσης χώρας του 2020. Με τον τρόπο αυτό, η Δανία θα μπορέσει να αξιοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο το εν λόγω Ταμείο.

(18)

Οι συνολικές δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης (Ε & Α) δεν έχουν οδηγήσει σε μεγαλύτερη αύξηση της παραγωγικότητας στη Δανία. Δεν υπάρχει ολοκληρωμένη στρατηγική για την καινοτομία, η οποία να προσδιορίζει με σαφήνεια τι επιθυμεί να επιτύχει η Δανία στο παγκόσμιο τοπίο της καινοτομίας. Η δραστηριότητα έρευνας και καινοτομίας παραμένει συγκεντρωμένη σε μικρό αριθμό μεγάλων επιχειρήσεων και ιδρυμάτων και κυρίως στους τομείς της φαρμακευτικής και της βιοτεχνολογίας. Οι οκτώ μεγαλύτερες εταιρείες αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 40 % των συνολικών ιδιωτικών δαπανών Ε & Α (έναντι 19 % κατά μέσο όρο παγκοσμίως). Οι συνολικές δαπάνες Ε & Α εξακολουθούν να είναι υψηλές, αλλά ο απόλυτος αριθμός εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην Ε & Α έχει μειωθεί από το 2009, κυρίως διότι οι μικρότερες επιχειρήσεις δεν ασχολούνται με Ε & Α. Μόλις το 33 % των ΜΜΕ εισήγαγε καινοτομίες προϊόντων ή διεργασιών. Ως εκ τούτου, θα μπορούσαν να απαιτηθούν περαιτέρω προσπάθειες πολιτικής για τη διεύρυνση της βάσης καινοτομίας με στόχο να συμπεριληφθούν περισσότερες εταιρείες. Η ανταπόκριση στις μεταβαλλόμενες ανάγκες δεξιοτήτων μετά την πανδημία COVID-19, υπό το πρίσμα και των μελλοντικών τεχνολογικών αλλαγών, απαιτεί συνεχείς επενδύσεις σε καθεστώτα αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης, μεταξύ άλλων και μέσω της εκπαίδευσης ενηλίκων.

(19)

Η Δανία έχει λάβει μέτρα για να ενισχύσει το οικείο πλαίσιο για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Το 2019 εγκρίθηκε νέα νομοθεσία, και οι εθνικές και ρυθμιστικές αρχές άρχισαν να εφαρμόζουν σειρά μέτρων για να ενισχύσουν το προληπτικό πλαίσιο της Δανίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η Αρχή Χρηματοπιστωτικής Εποπτείας έλαβε εξουσίες επιβολής κυρώσεων και μεγαλύτερο προϋπολογισμό για να ενισχύσει την εποπτική της ικανότητα στην καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών έλαβε επίσης πρόσθετο προσωπικό και χρηματοδότηση. Έχει ζωτική σημασία το ενισχυμένο πλαίσιο για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες να μετουσιωθεί σε αποτελεσματική εποπτεία και επιβολή. Ειδικότερα, η εποπτική αρχή για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες θα πρέπει να εφαρμόσει πλήρως την προσέγγιση βάσει κινδύνου. Η ενισχυμένη ικανότητα της μονάδας χρηματοοικονομικών πληροφοριών θα πρέπει να αποδείξει ότι οι αδυναμίες που επισημαίνονται στην έκθεση του δανικού Ελεγκτικού Συνεδρίου έχουν αντιμετωπιστεί επαρκώς.

(20)

Ενώ οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις που καθορίζονται στην παρούσα σύσταση («ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2020») επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 και στη διευκόλυνση της οικονομικής ανάκαμψης, οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 κάλυπταν επίσης μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων διαρθρωτικών προκλήσεων. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 εξακολουθούν να ισχύουν και θα συνεχιστεί η παρακολούθησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του επόμενου έτους. Αυτό περιλαμβάνει τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 σχετικά με τις οικονομικές πολιτικές που σχετίζονται με τις επενδύσεις. Όλες οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για το στρατηγικό προγραμματισμό της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής μετά το 2020, μεταξύ άλλων για μέτρα μετριασμού και στρατηγικές εξόδου από την παρούσα κρίση.

(21)

Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο παρέχει το πλαίσιο για συνεχή συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και της πολιτικής για την απασχόληση στην Ένωση, ο οποίος μπορεί να συμβάλει σε μια βιώσιμη οικονομία. Στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων για το 2020, τα κράτη μέλη έχουν συνεκτιμήσει την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την εφαρμογή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών. Με τη διασφάλιση της πλήρους εφαρμογής των ειδικών ανά χώρα συστάσεων του 2020, η Δανία θα συμβάλει στην πρόοδο ως προς την επίτευξη των ΣΒΑ και στην κοινή προσπάθεια να διασφαλιστεί η ανταγωνιστική βιωσιμότητα στην Ένωση.

(22)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2020, η Επιτροπή προέβη σε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Δανίας και τη δημοσίευσε στην έκθεση του 2020 για τη χώρα. Επίσης, αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2020 και τη συνέχεια που δόθηκε στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις προς τη Δανία κατά τα προηγούμενα έτη. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνο τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Δανία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε ενωσιακό επίπεδο κατά τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων.

(23)

Υπό το πρίσμα της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020 και η γνώμη του (7) αποτυπώνεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Δανία να μεριμνήσει το 2020 και το 2021 προκειμένου:

1.

Να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Να ενισχύσει την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας, μεταξύ άλλων διασφαλίζοντας την επάρκεια των ιατρικών προϊόντων κρίσιμης σημασίας και αντιμετωπίζοντας την έλλειψη εργαζομένων στον τομέα της υγείας.

2.

Να επισπεύσει ώριμα έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθήσει τις ιδιωτικές επενδύσεις για τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης. Να επικεντρώσει τις επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση και την ψηφιακή μετάβαση, ιδίως στην καθαρή και αποδοτική παραγωγή και χρήση ενέργειας, στις βιώσιμες μεταφορές, καθώς και στην έρευνα και την καινοτομία. Να στηρίξει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την καινοτομία με ευρύτερη επενδυτική βάση.

3.

Να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της εποπτείας της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και να εφαρμόσει αποτελεσματικά το πλαίσιο για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Βρυξέλλες, 20 Ιουλίου 2020.

Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος

J. KLOECKNER


(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

(3)  ΕΕ C 301 της 5.9.2019, σ. 20.

(4)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 6).

(5)  Κανονισμός (ΕΕ) 2020/460 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαρτίου 2020 για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 και (ΕΕ) αριθ. 508/2014 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την κινητοποίηση επενδύσεων στα συστήματα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης των κρατών μελών και σε άλλους τομείς των οικονομιών τους για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 (Πρωτοβουλία επενδύσεων για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού) (ΕΕ L 99 της 31.3.2020, σ. 5).

(6)  Κανονισμός (ΕΕ) 2020/558 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2020, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 όσον αφορά ειδικά μέτρα για την παροχή έκτακτης ευελιξίας στη χρήση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την αντιμετώπιση της επιδημικής έκρηξης της COVID-19 (ΕΕ L 130 της 24.4.2020, σ. 1).

(7)  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.