ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Εργα προσ υποστηριξη τησ ενισχυσησ τησ βιολογικησ ασφαλειασ και προστασιασ στη λατινικη αμερικη στο πλαισιο τησ εφαρμογησ τησ αποφασησ 1540 (2004) του συμβουλιου ασφαλειασ των ηνωμενων εθνων για τη μη διαδοση οπλων μαζικησ καταστροφησ και των φορεων τουσ

1.   Εισαγωγή και στόχοι

1.1.   Εισαγωγή

Η σύμβαση για τα βιολογικά όπλα (BWC) τέθηκε σε ισχύ το 1975 και έχει κυρωθεί από όλες τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής εκτός από μία (Αϊτή). Ωστόσο, αν κι έχουν περάσει πάνω από σαράντα χρόνια, πολλές από τις χώρες αυτές δεν διαθέτουν το εσωτερικό νομικό και κανονιστικό πλαίσιο που απαιτείται για την πλήρη εφαρμογή της BWC. Η σύμβαση αυτή καθορίζει, μεταξύ άλλων, ορισμένα πρότυπα βιοασφάλειας για τον περιορισμό των βακτηριολογικών και άλλων βιολογικών απειλών οι οποίες ενδέχεται να βλάψουν τη ζωή πάνω στη γη.

Επιδιώκοντας να συμβάλει στις προσπάθειες για την αντιμετώπιση αυτών των απειλών, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών εξέδωσε την απόφαση 1540 το 2004(«ΕΣΑΗΕ 1540 (2004)»). Η απόφαση αυτή απαιτεί από όλα τα κράτη να λάβουν και να επιβάλουν αποτελεσματικά μέτρα για την καθιέρωση εσωτερικών ελέγχων με στόχο την αποτροπή της διάδοσης πυρηνικών, χημικών και βιολογικών όπλων και των φορέων τους. Σύμφωνα με την παράγραφο 3α του διατακτικού της απόφασης ΕΣΑΗΕ 1540 (2004), τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν την καθιέρωση κατάλληλων ελέγχων επί σχετικών υλικών και, προς τον σκοπό αυτό, την ανάπτυξη και διατήρηση ενδεδειγμένων και αποτελεσματικών μέτρων για την καταγραφή και την ασφάλεια αυτών των ειδών κατά την παραγωγή, τη χρήση, την αποθήκευση ή τη μεταφορά τους.

Κάθε πέντε χρόνια η επιτροπή της απόφασης 1540 διεξάγει διεξοδική εξέταση των προσπαθειών που καταβάλλουν τα κράτη μέλη για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους βάσει της ΕΣΑΗΕ 1540 (2004). Στο τελικό έγγραφο της διεξοδικής εξέτασης του 2016 καταγράφονται ορισμένα σημαντικά συμπεράσματα. Πρώτον, το έγγραφο σημειώνει ότι, ενώ τα κράτη έχουν σημειώσει κάποια πρόοδο στην ασφάλεια και την προστασία των ευαίσθητων υλικών, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά σε αυτούς τους τομείς. Δεύτερον, η επιτροπή επισήμανε ότι οι προσπάθειες για την καταγραφή και την ασφάλεια των υλικών που σχετίζονται με τα βιολογικά όπλα υστερούν σε σχέση με τις προσπάθειες για τη διασφάλιση των υλικών που σχετίζονται με τα πυρηνικά και τα χημικά όπλα. Τρίτον, η επιτροπή διαπίστωσε ότι από το 2011 δεν υπήρξε αύξηση στην εφαρμογή από τα κράτη των μέτρων που ζητήθηκαν με την ΕΣΑΗΕ 1540 (2004). Ως εκ τούτου, η επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κράτη θα πρέπει να αναλάβουν επείγουσα δράση για την έγκριση μέτρων με στόχο την καταγραφή και την ασφάλεια των υλικών που σχετίζονται με τα βιολογικά όπλα.

Ένα συμβάν που περιλαμβάνει την εισαγωγή και την πιθανή διασπορά παθογόνου βιολογικού παράγοντα, είτε από φορέα που σκοπεύει να βλάψει έναν πληθυσμό-στόχο είτε προκύψει με φυσικό τρόπο, θα μπορούσε να βλάψει σοβαρά τους κατοίκους, την οικονομία και την πολιτική ζωή στην περιοχή του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ). Λόγω αυτής της δυνητικής απειλής, ο ΟΑΚ επιδίωξε να αυξήσει την ευαισθητοποίηση και την ικανότητα βιοασφάλειας και βιοπροστασίας στην αμερικανική ήπειρο. Για παράδειγμα, από το 2009 η Διαμερικανική Επιτροπή κατά της Τρομοκρατίας («OAS/CICTE»), μέσω της Γραμματείας της («Γραμματεία»), έχει ηγηθεί πολλών εθνικών ασκήσεων διαχείρισης κρίσεων βιολογικών συμβάντων με στόχο την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τις απειλές για τη βιοασφάλεια και τη συνάντηση υπαλλήλων και εκπροσώπων από υπηρεσίες και οργανισμούς για να μάθουν πώς να αντιδράσουν συντονισμένα σε ένα βιολογικό συμβάν. Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη του ΟΑΚ ζήτησαν συγκεκριμένα τη συνδρομή της Γραμματείας για τη κατάρτιση ή την επικαιροποίηση των εθνικών τους σχεδίων αντιμετώπισης βιολογικών έκτακτων αναγκών.

Παρά το γεγονός ότι αυτές και άλλες προσπάθειες για την ενίσχυση της ετοιμότητας και των ικανοτήτων αντίδρασης σε βιολογικά συμβάντα έχουν αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα, εξακολουθεί να παρατηρείται σε πολλά κράτη μέλη του ΟΑΚ έλλειψη δέσμευσης και επενδύσεων στη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία. Αυτό αποτυπώνεται στην έλλειψη απαιτούμενης υποδομής, ικανότητας και νομικών πλαισίων για την αποτελεσματική ανίχνευση και αντίδραση σε βιολογικό συμβάν. Ο μεγάλος και δυσανάλογος αριθμός θανάτων στην αμερικανική ήπειρο από την παγκόσμια επιδημία του ιού H1N1 το 2009 τονίζει τα παραπάνω τρωτά σημεία και υπογραμμίζει την ανάγκη για μεγαλύτερη έμφαση στη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία. Πιστεύεται, για παράδειγμα, ότι το 2009 έχασαν τη ζωή τους περισσότεροι άνθρωποι από τον ιό Η1Ν1 της γρίπης των χοίρων στην αμερικανική ήπειρο από ό,τι στον υπόλοιπο κόσμο.

Η έλλειψη δέσμευσης εκ μέρους των κυβερνήσεων στην περιοχή σε ό,τι αφορά τη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων, μεταξύ άλλων την ανεπαρκή ευαισθητοποίηση των αρμόδιων για τη χάραξη πολιτικής όσον αφορά την απειλή και το δυνητικό κόστος ενός βιολογικού συμβάντος μεγάλης κλίμακας, τον ανταγωνισμό ανάμεσα στις προτεραιότητες στον τομέα της ασφάλειας για περιορισμένους διαθέσιμους πόρους σε εθνικό επίπεδο και τις εγγενείς προκλήσεις της ανάπτυξης ολοκληρωμένης εθνικής ικανότητας ετοιμότητας και αντίδρασης σε βιολογικά συμβάντα. Οι προκλήσεις αυτές υπογραμμίζουν την ανάγκη για συντονισμένη αντίδραση σε βιολογικό συμβάν εντός της περιοχής του ΟΑΚ. Η αντίδραση αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει πολλαπλούς φορείς σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων των υπουργείων (υγείας, γεωργίας, ασφάλειας, δικαιοσύνης, άμυνας, συλλογής πληροφοριών, μεταφορών, εξωτερικών, διεθνούς εμπορίου, οικονομίας, επιστήμης και τεχνολογίας και άλλων), της κοινότητας επιβολής του νόμου και άλλων φορέων άμεσης επέμβασης, οντοτήτων του ιδιωτικού τομέα (ιδίως της βιομηχανίας και της ακαδημαϊκής κοινότητας) και της κοινωνίας των πολιτών.

1.2.   Στόχοι

Μέσω αυτού του τριετούς έργου, η CICTE αποσκοπεί στη βελτίωση της βιοασφάλειας και της βιοπροστασίας στις δικαιούχους χώρες, σύμφωνα με την ΕΣΑΗΕ 1540 (2004), ιδίως μέσω της θέσπισης και της εφαρμογής αποτελεσματικών μέτρων για την αποτροπή της διάδοσης βιολογικών όπλων και των φορέων τους.

Η τεχνική συνδρομή και η συνεργασία με τα κράτη μέλη που υποστηρίζουν τον γενικό στόχο του έργου θα βασίζεται στους ακόλουθους κύριους στόχους:

—	ενίσχυση των προτύπων βιοασφάλειας και βιοπροστασίας στις δικαιούχους χώρες·

—	ενίσχυση του νομικού και κανονιστικού πλαισίου για τη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία και εναρμόνισή τους με τα ισχύοντα διεθνή πρότυπα·

—	ενίσχυση της συνεργασίας ιδίως με ασκήσεις αξιολόγησης από ομοτίμους της απόφασης 1540·

—	διευκόλυνση της συνεχούς κατάρτισης για τη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία.

2.   Επιλογή εκτελεστικού φορέα και συντονισμός με άλλες συναφείς χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες

2.1.   Εκτελεστικός φορέας — ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ)

Ο ΟΑΚ υποστηρίζει ενεργά τις προσπάθειες των κρατών μελών για τη μη διάδοση στην αμερικανική ήπειρο από το 2005. Το 2010, η γραμματεία της CICTE έλαβε ειδική εντολή να αναπτύξει πρόγραμμα συνδρομής στην εφαρμογή της ΕΣΑΗΕ 1540 (2004). Ως εκ τούτου, συνήφθη στρατηγική εταιρική σχέση μεταξύ του Γραφείου Αφοπλισμού των Ηνωμένων Εθνών (UNODA), της ομάδας εμπειρογνωμόνων της επιτροπής 1540 και της Γραμματείας της OAS/CICTE για την υλοποίηση πιλοτικού έργου τεχνικής συνδρομής και ανάπτυξης ικανοτήτων στην αμερικανική ήπειρο, με σκοπό τη διευκόλυνση των προσπαθειών των κρατών μελών να εφαρμόσουν τους διάφορους τομείς που καλύπτει η ΕΣΑΗΕ 1540 (2004).

Ένας από τους κύριους στόχους της OAS/CICTE ήταν η συνεργασία με χώρες των οποίων οι κυβερνήσεις είναι πλήρως προσηλωμένες στη φυσική προστασία και την καταγραφή των χημικών, βιολογικών, ραδιολογικών και πυρηνικών υλικών (ΧΒΡΠ) στο πλαίσιο των προσπαθειών των εν λόγω κρατών για τη μη διάδοση. Ένας άλλος στόχος ήταν να βοηθηθούν τα δικαιούχα κράτη να εφαρμόσουν την ΕΣΑΗΕ 1540 (2004) με τον προσδιορισμό συγκεκριμένων αναγκών και προκλήσεων, ώστε να προσαρμοστούν η νομοθετική συνδρομή και οι εξειδικευμένες δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων με στόχο την ενίσχυση του αποτρεπτικού πλαισίου των κρατών μελών κατά της χρήσης ΧΒΡΠ υλικών από μη κρατικούς φορείς.

Το περιφερειακό πλαίσιο που παρέχει ο ΟΑΚ δημιουργεί συγκριτικό πλεονέκτημα λόγω του διεθνικού χαρακτήρα των απειλών, οι οποίες συνεπάγονται αναγκαστικά συνεργασία μεταξύ γειτονικών χωρών για την αντιμετώπιση των εν λόγω προκλήσεων. Η περιφερειακή προσέγγιση της CICTE σε αυτά τα ζητήματα θα εξασφαλίσει τη συνοχή, ώστε να μην αλληλεπικαλύπτονται οι προσπάθειες, και μπορεί να μεγιστοποιήσει την αποτελεσματικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ΟΑΚ, ως μείζων περιφερειακός οργανισμός στην αμερικανική ήπειρο, κατέχει μοναδική θέση στο ημισφαίριο που του δίνει τη δυνατότητα να φανεί αποτελεσματικός λόγω του δικτύου εθνικών σημείων επαφής που διατηρεί, της εκτεταμένης παρουσίας του σε ολόκληρη την περιοχή και της ικανότητάς του να εργάζεται στον τομέα αυτό με τις προτεινόμενες δικαιούχους χώρες.

Γενικότερα, η OAS/CICTE έχει συνεργαστεί στενά με τις κυβερνήσεις πολλών κρατών μελών του ΟΑΚ και έχει επιτύχει σημαντικά αποτελέσματα στον τομέα της βιοασφάλειας και της βιοπροστασίας. Για παράδειγμα, η OAS/CICTE έχει συνδράμει τα κράτη μέλη με διάφορους τρόπους, όπως:

—	κατάρτιση εθνικών σχεδίων δράσης με βάση την 1540 και ενίσχυση του νομικού και του κανονιστικού πλαισίου·

—	ανάπτυξη ικανοτήτων για την αποτροπή και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και του λαθρεμπορίου πυρηνικών, ραδιολογικών, χημικών και βιολογικών υλικών·

—	προαγωγή της ανταλλαγής αποτελεσματικών πρακτικών μέσω της χρήσης της μεθοδολογίας αξιολόγησης από ομοτίμους· και

—	διευκόλυνση του συντονισμού σε πολιτικό επίπεδο για τον προσδιορισμό τομέων περιφερειακής και υποπεριφερειακής συνεργασίας.

2.2.   Συντονισμός με άλλες συναφείς χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες

Ως γενική πρακτική, η OAS/CICTE συντονίζει τις δραστηριότητές της με άλλες υπηρεσίες και οργανισμούς που λαμβάνουν πόρους τόσο από τις ίδιες όσο και από διαφορετικές κυβερνήσεις και διεθνείς φορείς-χορηγούς. Στην περίπτωση οργανισμών που λαμβάνουν στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση για εργασίες σχετικές με τις δραστηριότητες που προτείνονται στο πλαίσιο του παρόντος έργου, το Γραφείο Αφοπλισμού των Ηνωμένων Εθνών (UNODA), η επιτροπή 1540 και η ομάδα εμπειρογνωμόνων της και η μονάδα υποστήριξης της εφαρμογής της σύμβασης για τα βιολογικά όπλα (BWC-ISU) συνδέονται άμεσα με το έργο και αξίζει να σημειωθεί ότι η OAS/CICTE συνεργάζεται ήδη στενά μαζί τους. Τον συντονισμό με τους φορείς αυτούς θα αναλάβει η ομάδα διαχείρισης που εδρεύει στα κεντρικά γραφεία του ΟΑΚ, ώστε να εξασφαλίζεται ότι όλες οι προσπάθειες είναι συμπληρωματικές και να αποφεύγεται η επικάλυψη, ενώ οι δραστηριότητες του έργου θα ευθυγραμμίζονται με τις υποχρεώσεις βάσει της απόφασης 1540 και της BWC.

Εν προκειμένω, η OAS/CICTE πιστεύει ότι το έργο συνάδει σαφώς με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 2019 για τη στήριξη της εφαρμογής της σύμβασης για τα βιολογικά όπλα εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης («απόφαση»). Το προτεινόμενο έργο θα προωθήσει περαιτέρω την απόφαση βοηθώντας στη μείωση της απειλής της διάδοσης βιολογικών και τοξινικών όπλων στην περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, το έργο θα λαμβάνει υπόψη τις ταχείες εξελίξεις στις βιοεπιστήμες, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο των κυβερνήσεων για την αντιμετώπιση αυτών των απειλών πληρούν τα ισχύοντα διεθνή πρότυπα. Ως αποτέλεσμα, το έργο θα βοηθήσει να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη του ΟΑΚ είναι καλά προετοιμασμένα για την ταχεία αντίδραση σε οποιαδήποτε απειλή μπορεί να προκύψει.

Όσον αφορά την ανάπτυξη πολιτικής, η OAS/CICTE θα συνεχίσει να εργάζεται σε αυτόν τον τομέα μέσω των τακτικών συνεδριάσεών της και της επιτροπής για την ασφάλεια του ημισφαιρίου του Μόνιμου Συμβουλίου του ΟΑΚ.

Κύριος στόχος της παρούσας πρότασης είναι η βελτίωση της βιοασφάλειας και της βιοπροστασίας στις δικαιούχους χώρες μέσω της ευαισθητοποίησης και της ανάπτυξης ικανοτήτων στους σχετικούς τομείς, σύμφωνα με την ΕΣΑΗΕ 1540 (2004), συμπεριλαμβανομένης της επιβολής αποτελεσματικών εσωτερικών μέτρων για την αποτροπή της διάδοσης βιολογικών όπλων και των φορέων τους. Οι προσπάθειες αυτές θα έχουν ως αποδέκτες τους βιοεπιστήμονες σε θέματα βιοασφάλειας και βιοπροστασίας στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, καθώς και τους υπεύθυνους για τη χάραξη πολιτικής και τους νομοθέτες. Στις δραστηριότητες περιλαμβάνονται μαθήματα κατάρτισης για τους βιοεπιστήμονες στις δικαιούχους χώρες, καθώς και η ανάπτυξη ενός κύκλου μαθημάτων μέσω διαδικτύου για την προσέγγιση ακόμη περισσότερων δικαιούχων στην περιοχή. Η OAS/CICTE θα πραγματοποιήσει τις δραστηριότητες αυτές σε συντονισμό με τους στρατηγικούς εταίρους μας και, όπως επισημαίνεται στην ενότητα για τη μεθοδολογία, για άκρως εξειδικευμένη κατάρτιση και καθήκοντα, ο ΟΑΚ μπορεί επίσης να συνάπτει συμβάσεις βραχυπρόθεσμης στήριξης (εμπειρογνώμονες, εκπαιδευτές και ερευνητές) και θα συνεργάζεται με τους εταίρους του σε αυτούς τους τομείς (συμπεριλαμβανομένης της BWC-ISU, του UNODA, του OIE και της Ευρωπαϊκής Ένωσης) και την ακαδημαϊκή κοινότητα, ώστε να διασφαλίζεται ότι το προσωπικό πληροί όλες τις τεχνικές απαιτήσεις, μεταξύ άλλων, χρησιμοποιώντας ει δυνατόν τα μητρώα που διατηρούν οι εν λόγω οργανισμοί.

3.   Περιγραφή του έργου

3.1.   Περιγραφή

Η πρότασή μας αποσκοπεί στη βελτίωση της βιοασφάλειας και της βιοπροστασίας στις δικαιούχους χώρες, σύμφωνα με την ΕΣΑΗΕ 1540 (2004), και στην περαιτέρω αύξηση της ικανότητας των δικαιούχων κρατών να προβλέπουν και να αντιδρούν αποτελεσματικά σε συμβάντα μεγάλης κλίμακας, είτε ανθρωπογενή είτε φυσικά, στα οποία εμπλέκονται βιολογικοί παράγοντες. Το έργο θα συμβάλει επίσης στη βελτίωση της διϋπηρεσιακής και διεθνούς συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών του ΟΑΚ για την προετοιμασία και την αντίδραση σε βιολογικά συμβάντα. Επιπλέον, το έργο επιδιώκει να καλύψει νομοθετικά κενά που υπάρχουν σήμερα σε ορισμένες από τις χώρες-στόχους και να συμπληρώσει τις προσπάθειες για την εφαρμογή της BWC.

Στο έργο θα συμμετάσχουν έως οκτώ αρμόδιες εθνικές αρχές των κρατών μελών του ΟΑΚ, κατάλληλοι εκπρόσωποι του ιδιωτικού τομέα και της κοινωνίας των πολιτών και ειδικευμένοι διεθνείς εμπειρογνώμονες, με σκοπό να διερευνήσουν μέτρα που μπορούν να ληφθούν για να εξασφαλιστεί η βελτίωση των ικανοτήτων βιοασφάλειας και βιοπροστασίας στα κράτη αυτά και, ευρύτερα, στην περιοχή του ΟΑΚ. Το έργο θα υιοθετήσει διττή προσέγγιση που θα ενσωματώνει τόσο εθνικές όσο και υποπεριφερειακές δραστηριότητες. Το έργο θα επιδιώξει να αξιοποιήσει την προηγούμενη εμπειρία της Γραμματείας όσον αφορά τα θέματα αυτά στην αμερικανική ήπειρο, καθώς και το εδραιωμένο δίκτυο επαφών και εταίρων της (ιδίως στον δημόσιο τομέα). Οι προσπάθειες σε εθνικό επίπεδο θα επικεντρωθούν στη συνεργασία με τα επιμέρους κράτη μέλη του ΟΑΚ ώστε να ενισχυθούν οι εθνικές ικανότητες, να εκπονηθούν νομοθετικές και κανονιστικές ρυθμίσεις και να αναπτυχθούν σχέδια δράσης ανά χώρα για την ενίσχυση των επιχειρησιακών ικανοτήτων.

Σε περιφερειακό επίπεδο, οι δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων θα εστιάσουν στην προώθηση της ανταλλαγής πληροφοριών και ορθών πρακτικών, καθώς και στον καθορισμό των διαρθρωτικών, ουσιαστικών και λειτουργικών παραμέτρων από περιφερειακή προσέγγιση.

Επιπλέον, το έργο θα επιδιώξει να αξιοποιήσει μια διαδικασία «αξιολόγησης από ομοτίμους», που αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με την οποία τα κράτη συμφωνούν οικειοθελώς να συνεργαστούν για την αξιολόγηση των αμοιβαίων ισχυρών και αδύναμων σημείων τους στην εφαρμογή των υποχρεώσεων της απόφασης 1540, και να προσδιορίσουν αποτελεσματικές πρακτικές και τομείς για τη συνέχιση της διμερούς συνεργασίας. Μετά τις πρόσφατες επιτυχείς ασκήσεις αξιολόγησης από ομοτίμους της απόφασης 1540 μεταξύ της Χιλής και της Κολομβίας (2017), της Δομινικανής Δημοκρατίας και του Παναμά (2019) και πιο πρόσφατα της Παραγουάης και της Ουρουγουάης (2019), προτείνουμε την παροχή ειδικών συμπληρωματικών δραστηριοτήτων συνδρομής και συνεργασίας για τις τρεις αυτές ομάδες χωρών. Με τον τρόπο αυτό, θα επιδιώξουμε την παρακολούθηση των στενών διμερών δεσμών που σφυρηλατήθηκαν ανάμεσα σε αυτά τα κράτη στη διάρκεια της διαδικασίας αξιολόγησης από ομοτίμους και θα επιδιώξουμε την περαιτέρω προώθηση της αποδεδειγμένης προσήλωσης των χωρών αυτών στη συνέχιση της συνεργασίας δυνάμει της απόφασης 1540 πέραν από τις αρχικές ασκήσεις αξιολόγησης από ομοτίμους. Προτείνουμε επίσης να προωθηθούν πρόσθετες ασκήσεις αξιολόγησης από ομοτίμους στην περιοχή, με ιδιαίτερη έμφαση στη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία για τις χώρες που δεν έχουν πραγματοποιήσει ακόμη τέτοιες ασκήσεις, όπως το Μεξικό και ενδεχομένως άλλοι εταίροι στην περιοχή. Τέλος, θα επιδιώξουμε την επανεξέταση των υφιστάμενων διαδικασιών αξιολόγησης από ομοτίμους και θα βελτιώσουμε τη συνεχή συνεργασία μεταξύ των χωρών, θα προωθήσουμε τις βέλτιστες πρακτικές καθώς και την πρακτική της δημοσίευσης τεχνικών εγγράφων (επιπλέον των τελικών εκθέσεων που υποβάλλουν τα κράτη) για την αποτύπωση της προόδου που σημειώνεται σε αυτά τα φόρουμ.

3.2.   Μεθοδολογία

3.2.1.   Οργανωτική δομή

Το έργο θα υλοποιηθεί από την OAS/CICTE σε συντονισμό και με την υποστήριξη των κρατών μελών του ΟΑΚ. Η ομάδα διαχείρισης της OAS/CICTE για το έργο θα αποτελείται από τρία μέλη του προσωπικού και έναν βοηθό διοικητικής/οικονομικής υποστήριξης με βάση την έδρα του ΟΑΚ στην Ουάσιγκτον, σε συντονισμό με εξωτερικό προσωπικό επί συμβάσει, ανάλογα με τις συγκεκριμένες δραστηριότητες προς εκτέλεση, υπό τη γενική εποπτεία και καθοδήγηση του εκτελεστικού γραμματέα της CICTE.

Το εξωτερικό προσωπικό που προσλαμβάνεται επί συμβάσει θα περιλαμβάνει νομικό εμπειρογνώμονα ο οποίος θα εκτελέσει το μέρος του έργου που αφορά τη νομοθετική συνδρομή. Για άκρως εξειδικευμένη κατάρτιση και καθήκοντα, ο ΟΑΚ μπορεί επίσης να συνάπτει συμβάσεις βραχυπρόθεσμης στήριξης (εμπειρογνώμονες, εκπαιδευτές και ερευνητές) από τα μητρώα άλλων τεχνικών οργανισμών-εταίρων, συμπεριλαμβανομένης της BWC-ISU, του UNODA, του OIE και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αρχικά, η ομάδα διαχείρισης έργου της OAS/CICTE θα συντονίζεται απευθείας με τις εθνικές αρχές των κρατών μελών που έχουν προηγουμένως ζητήσει στήριξη σχετικά με την ΕΣΑΗΕ 1540 (2004). Σε αρκετές περιπτώσεις, ο ΟΑΚ έχει ήδη συνάψει συμφωνίες συνεργασίας για να βοηθήσει τα κράτη μέλη στους τομείς της εφαρμογής της απόφασης 1540, οι οποίες θα αποτελέσουν τη βάση για την τεχνική συνδρομή.

3.2.2.   Τεχνική προσέγγιση

Οι αιτήσεις νομοθετικής και τεχνικής συνδρομής για την ενίσχυση των κανονισμών για τη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία θα απαιτήσουν μια αρχική αξιολόγηση και ανάλυση των υφιστάμενων νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων από νομικό εμπειρογνώμονα, σε συντονισμό με την ομάδα διαχείρισης έργου και τις αρμόδιες αρχές στις δικαιούχους χώρες μέσω αποστολών νομοθετικής και τεχνικής συνδρομής, προκειμένου να εντοπιστούν συγκεκριμένα κενά και προτεραιότητες ανά χώρα. Με βάση την αξιολόγηση αυτή, τα ειδικά μέτρα που αφορούν νομοθετικές και κανονιστικές βελτιώσεις στον τομέα της βιοασφάλειας και της βιοπροστασίας, τα οποία πρέπει να εφαρμοστούν κατά προτεραιότητα και θα υποστηριχθούν άμεσα από το έργο περιλαμβάνουν:

—	ανάλυση των υφιστάμενων νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων στις δικαιούχους χώρες για τον εντοπισμό συγκεκριμένων κενών·

—	κατάρτιση και έγκριση καταλόγου ελέγχου των εξαγωγών·

—	ανάπτυξη και έγκριση εθνικού σχεδίου δράσης για την αντίδραση σε βιολογικές απειλές·

—	ανάπτυξη εθνικών κατευθυντήριων γραμμών για την προστασία βιολογικών παραγόντων από τυχαία ή σκόπιμη διάδοση και για την ορθή και ασφαλή αποθήκευση και μεταφορά τους, συμπεριλαμβανομένης της εσωτερικής τους ασφάλειας.

Οι δραστηριότητες για την προώθηση και την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας θα περιλαμβάνουν:

—	ανάπτυξη της παρακολούθησης των δραστηριοτήτων ανάπτυξης ικανοτήτων και συνεργασίας για τις χώρες της περιοχής που έχουν πραγματοποιήσει ασκήσεις αξιολόγησης από ομοτίμους σε σχέση με την εφαρμογή της απόφασης 1540·

—	πρόσθετες ασκήσεις αξιολόγησης από ομοτίμους με ιδιαίτερη έμφαση στη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία·

—	σύνταξη και δημοσίευση τεχνικών εγγράφων για τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την αξιολόγηση από ομοτίμους.

Για την ευαισθητοποίηση, την εκπαίδευση και την κατάρτιση σχετικά με τη συνιστώσα βιοασφάλειας και βιοπροστασίας της παρούσας πρότασης, η οποία θα πραγματοποιηθεί παράλληλα με την τεχνική και νομοθετική συνδρομή και τη συνιστώσα περιφερειακής συνεργασίας, θα οργανωθεί κύκλος μαθημάτων σε κάθε δικαιούχο χώρα. Αυτοί οι κύκλοι μαθημάτων θα συντονίζονται από την ομάδα διαχείρισης της OAS/CICTE και θα πραγματοποιούνται από διεθνείς εμπειρογνώμονες. Τα μαθήματα αυτά θα χρησιμεύσουν για την ανάπτυξη ικανοτήτων και τη συγκρότηση ομάδας εκπαιδευτών από τα διάφορα επιστημονικά ιδρύματα των δικαιούχων χωρών, οι οποίοι θα είναι σε θέση να διαδώσουν τις γνώσεις σχετικά με τις αρχές βιοασφάλειας και βιοπροστασίας, τις βέλτιστες εργαστηριακές πρακτικές, τεχνικές και μεθόδους για τη διαχείριση του βιολογικού κινδύνου σε εργαστήρια και ερευνητικά ιδρύματα.

Η OAS/CICTE θα συνεργάζεται με ακαδημαϊκούς και ερευνητές με σκοπό την ανάπτυξη κύκλου διαδικτυακών μαθημάτων, συμβάλλοντας στη βελτίωση των υφιστάμενων πόρων για την περαιτέρω διάδοση των γνώσεων και την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη βιοασφάλεια, τη βιοπροστασία και τη βιοηθική μεταξύ ακαδημαϊκών, καθηγητών, σπουδαστών και ερευνητών στις βιοεπιστήμες και άλλους σχετικούς ενδιαφερόμενους.

Επιπλέον, δράσεις προβολής και ευαισθητοποίησης σχετικά με τη βιοασφάλεια, τη βιοπροστασία, την ΕΣΑΗΕ 1540 (2004) και την εφαρμογή της BWC θα διεξαχθούν μεταξύ αρμοδίων για τη χάραξη πολιτικής, βουλευτών και στη βιομηχανία κατά τη διάρκεια των αποστολών τεχνικής και νομοθετικής συνδρομής και των περιφερειακών και υποπεριφερειακών δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται στην πρόταση.

3.2.3.   Διάσταση του φύλου

Η OAS/CICTE, μέσω του προγράμματός του για την απόφαση 1540, παίζει σημαντικό ρόλο στη στήριξη των κρατών μελών για την ανάπτυξη ικανοτήτων με σκοπό την εφαρμογή της ΕΣΑΗΕ 1540 (2004) και την καταπολέμηση της διάδοσης, καθώς και την προώθηση της ισότητας των φύλων. Όλα αυτά τα αποτελέσματα συμβάλλουν στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ και συμπληρώνουν τις προσπάθειες των κρατών μελών του ΟΑΚ για την εφαρμογή σχετικών μέσων στους τομείς του παγκόσμιου καθεστώτος αφοπλισμού και μη διάδοσης.

Η OAS/CICTE θα εξασφαλίσει την ισότητα των φύλων στη διαδικασία προσλήψεων για να βοηθήσει τις δικαιούχους χώρες του έργου, θα ενθαρρύνει δε τις δικαιούχους χώρες να εξασφαλίσουν την ουσιαστική συμμετοχή γυναικών σε όλα τα στάδια του έργου. Ιδιαίτερη προσπάθεια καταβάλλεται πάντοτε για να ενσωματωθεί η διάσταση του φύλου και να τεθούν οι γυναίκες στο επίκεντρο των υπό συζήτηση θεμάτων.

3.2.4.   Εξωτερικός συντονισμός

Εκτός από τον συντονισμό και τη συνεργασία με τις εθνικές αρχές σε ολόκληρη την περιοχή, ο ΟΑΚ θα συντονιστεί και θα συνεργαστεί με άλλα ιδρύματα και οργανισμούς κατά την εκτέλεση του έργου. Οι οντότητες που απαριθμούνται παρακάτω είναι ίσως σε θέση να παράσχουν υποστήριξη για συγκεκριμένα ζητήματα και να συμβάλουν στην προώθηση της πρωτοβουλίας στην περιοχή:

—	Γραφείο Αφοπλισμού των Ηνωμένων Εθνών (UNODA), συμπεριλαμβανομένης της μονάδας υποστήριξης της εφαρμογής της σύμβασης για τα βιολογικά όπλα·

—	Επιτροπή του Συμβουλίου Ασφαλείας που συστάθηκε δυνάμει της ΕΣΑΗΕ 1540 (2004) και ομάδα εμπειρογνωμόνων της·

—	Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων (OIE)·

—	Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), συμπεριλαμβανομένης της Παναμερικανικής Οργάνωσης Υγείας (PHOMA)·

—

οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ακαδημαϊκός κόσμος και οργανώσεις του ιδιωτικού τομέα, των οποίων οι στόχοι συνάδουν με τους στόχους της παρούσας πρότασης, συμπεριλαμβανομένων των Sandia National Laboratories· Subcomisión de Bioseguridad y Bioscustodia de la Asociación Argentina de Microbiología· James Martin Center CNS· Asociación Latinoamericana de Biocontención y Biocustodia.

3.3.   Στόχοι και δραστηριότητες του έργου

Στόχος 1: Ενίσχυση των προτύπων βιοασφάλειας και βιοπροστασίας στις δικαιούχους χώρες.

Υποστηρικτικές δραστηριότητες

—	Δραστηριότητα 1.1: Εκτέλεση αποστολής τεχνικής συνδρομής ανά χώρα με υπηρεσίες που δραστηριοποιούνται στη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία, ώστε να αξιολογηθούν οι ανάγκες και να εκπονηθεί έκθεση αξιολόγησης.

—	Δραστηριότητα 1.2: Με βάση τις ανάγκες και τους πόρους, διευκόλυνση της κατάρτισης σε έναν ή και στους δύο ακόλουθους τομείς: έγκριση καταλόγου ελέγχου των εξαγωγών ή έγκριση εθνικού σχεδίου δράσης για την αντίδραση σε βιολογικές απειλές. Παροχή έκθεσης αξιολόγησης.

—	Δραστηριότητα 1.3: Ανάπτυξη εθνικών κατευθυντήριων γραμμών για την προστασία των βιολογικών παραγόντων από τυχαία ή σκόπιμη διάδοση, καθώς και εθνικών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την ορθή και ασφαλή αποθήκευση και μεταφορά τους, συμπεριλαμβανομένης της εσωτερικής τους ασφάλειας.

Αναμενόμενα αποτελέσματα

—	Σύνταξη έκθεσης αξιολόγησης με σύσταση ανά χώρα και ανά υπηρεσία.

—	Δημιουργία καταλόγου ελέγχου των εξαγωγών ανάλογα με τις ανάγκες των χωρών.

—	Παροχή έκθεσης αξιολόγησης ανά χώρα με θέμα το εθνικό σχέδιο δράσης και/ή κατευθυντήριες γραμμές για την αντίδραση σε βιολογικές απειλές, τυχαία γεγονότα, την ασφαλή αποθήκευση και μεταφορά.

Στόχος 2: Ενίσχυση του νομικού και κανονιστικού πλαισίου για τη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία και εναρμόνισή τους με τα ισχύοντα διεθνή πρότυπα.

Υποστηρικτικές δραστηριότητες

—	Δραστηριότητα 2.1: Επανεξέταση του υφιστάμενου νομικού και κανονιστικού πλαισίου σε κάθε δικαιούχο χώρα, ώστε να εντοπιστούν κενά και τομείς προτεραιότητας, όπου υπάρχουν ανάγκες.

—	Δραστηριότητα 2.2: Παροχή νομοθετικής συνδρομής όπου χρειάζεται, συμπεριλαμβανομένης της εκπόνησης νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων για την εφαρμογή των καταλόγων ελέγχου των εξαγωγών και/ή των εθνικών σχεδίων δράσης.

—

Δραστηριότητα 2.3: Κατάρτιση και δημοσίευση εγγράφου με κατευθυντήριες γραμμές για τις βέλτιστες εργαστηριακές πρακτικές, τεχνικές και μεθόδους για τη διαχείριση του βιολογικού κινδύνου σε εργαστήρια και ερευνητικά ιδρύματα και διάδοσή του για την προώθηση της ευαισθητοποίησης των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών όσον αφορά τις ορθές πρακτικές.

Αναμενόμενα αποτελέσματα

—	Τουλάχιστον μία αποστολή νομοθετικής συνδρομής ανά χώρα για την παροχή στήριξης όσον αφορά τον κατάλογο ελέγχου των εξαγωγών και/ή τα εθνικά σχέδια δράσης και/ή την εκπόνηση νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων.

—	Δημοσίευση των βέλτιστων εργαστηριακών πρακτικών με διάφορες συνιστώσες: ακαδημαϊκή, τεχνικές και διάφορες μέθοδοι.

Στόχος 3: Ενίσχυση της συνεργασίας ιδίως με ασκήσεις αξιολόγησης από ομοτίμους της απόφασης 1540.

Υποστηρικτικές δραστηριότητες

—	Δραστηριότητα 3.1: Διευκόλυνση έως και τριών νέων ασκήσεων αξιολόγησης από ομοτίμους με ιδιαίτερη έμφαση στη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία.

—	Δραστηριότητα 3.2: Διεξαγωγή τριών διμερών εργαστηρίων για να δοθεί συνέχεια στις ασκήσεις αξιολόγησης από ομοτίμους που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στην περιοχή και συνδέονται με την εφαρμογή της απόφασης 1540.

—	Δραστηριότητα 3.3: Σύνταξη και δημοσίευση τεχνικών εγγράφων για τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την αξιολόγηση από ομοτίμους.

—	Δραστηριότητα 3.4: Διοργάνωση περιφερειακού συνεδρίου για τη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία με στόχο, μεταξύ άλλων, να ενισχυθεί ο συντονισμός και να προωθηθεί η ανταλλαγή πληροφοριών.

—	Δραστηριότητα 3.5: Διοργάνωση περιφερειακού συνεδρίου για την κατάσταση της εφαρμογής της ΕΣΑΗΕ 1540 (2004) στην αμερικανική ήπειρο.

Αναμενόμενα αποτελέσματα

—	Διευκόλυνση των ασκήσεων αξιολόγησης από ομοτίμους για έξι δικαιούχους χώρες.

—	Σύνταξη και δημοσίευση έκθεσης παρακολούθησης της αξιολόγησης από ομοτίμους για τη Χιλή / την Κολομβία, τη Δομινικανή Δημοκρατία / τον Παναμά και την Παραγουάη / την Ουρουγουάη.

—	Αύξηση του συντονισμού μεταξύ των υπηρεσιών των δικαιούχων χωρών που δραστηριοποιούνται στη βιοασφάλεια για τη βιοπροστασία.

Στόχος 4: Διευκόλυνση της συνεχούς κατάρτισης για τη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία.

Υποστηρικτικές δραστηριότητες

—	Δραστηριότητα 4.1: Δημιουργία δικτύου εκπαιδευτών βιοασφάλειας και βιοπροστασίας σε κάθε δικαιούχο χώρα.

—	Δραστηριότητα 4.2: Σχεδιασμός και ανάπτυξη μιας εκπαιδευτικής ενότητας για τους επιστήμονες, με σκοπό τη μείωση του κινδύνου από την ενδεχόμενη κακή χρήση υλικών και εξοπλισμού στη διάρκεια της έρευνάς τους.

—	Δραστηριότητα 4.3: Συντονισμός με τα σχετικά εθνικά ινστιτούτα κατάρτισης με σκοπό την ενθάρρυνση της ένταξης στα ακαδημαϊκά προγράμματα ενοτήτων και/ή υλικών που σχετίζονται με τη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής της ΕΣΑΗΕ 1540 (2004) και της BWC.

—	Δραστηριότητα 4.4: Διοργάνωση και διεξαγωγή έως και οκτώ συνεδριών κατάρτισης για τη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία (μία ανά δικαιούχο χώρα).

Αναμενόμενα αποτελέσματα

—	Συγκρότηση δικτύου εκπαιδευτών και ειδικών στη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία σε κάθε χώρα.

—	Δημιουργία κύκλου ανοικτών διαδικτυακών μαθημάτων και διεξαγωγή έξι κύκλων μαθημάτων.

—	Κατάρτιση επιστημόνων από υπηρεσίες που δραστηριοποιούνται στη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία στις δικαιούχους χώρες.

4.   Δικαιούχοι

Οι άμεσοι δικαιούχοι των στόχων 1 έως 4 είναι τα εθνικά ιδρύματα και οι αρχές που είναι αρμόδιες για τη βιοασφάλεια και τη βιοπροστασία σε κάθε δικαιούχο χώρα (έως και οκτώ κράτη ανάλογα με τους πόρους που έλαβαν: Αργεντινή, Χιλή, Κολομβία, Δομινικανή Δημοκρατία, Μεξικό, Παναμάς, Παραγουάη και Ουρουγουάη). Με τη δημιουργία του κύκλου διαδικτυακών μαθημάτων και την ένταξη αυτών των θεμάτων στα πανεπιστημιακά προγράμματα σπουδών, θα εξασφαλιστούν ακόμη περισσότεροι δικαιούχοι.

5.   Προβολή της συμβολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η OAS/CICTE θα διασφαλίσει ότι όλες οι δραστηριότητες του έργου αναγνωρίζουν τη χρηματοδοτική υποστήριξη του έργου από την Ένωση με πολλαπλά μέσα. Δελτία Τύπου, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συνεντεύξεις σε ειδησεογραφικά μέσα ενημέρωσης για τις εκδηλώσεις υψηλής προβολής θα υπογραμμίζουν τη στήριξη της Ένωσης. Όλος ο εξοπλισμός, το έντυπο υλικό ή το λογισμικό που χορηγείται ως δωρεά σε δικαιούχους χώρες θα φέρει την ένδειξη ότι χρηματοδοτείται από την Ένωση. Το προσωπικό που εργάζεται για το έργο θα φέρει το λογότυπο και/ή τη σημαία της ΕΕ σε όλα τα καπέλα, τις ολόσωμες φόρμες ή στολές εργασίας ως σαφή μέθοδο προβολής. Η στήριξη της Ένωσης θα δημοσιοποιείται και θα προβάλλεται εκτενώς σε ιστότοπους και δημοσιεύσεις του ΟΑΚ σχετικά με το έργο και τα προγράμματα που υποστηρίζονται.

6.   Διάρκεια

Το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα για την εκτέλεση του έργου είναι 36 μήνες.

7.   Γενική οργάνωση

Η τεχνική υλοποίηση του έργου θα πραγματοποιηθεί από την OAS/CICTE μέσω του υφιστάμενου προγράμματος 1540.

8.   Εταίροι

Η OAS/CICTE θα υλοποιήσει το έργο σε εταιρική σχέση με τις εθνικές αρχές των δικαιούχων χωρών, σε συνεργασία με στρατηγικούς εταίρους.

9.   Υποβολή εκθέσεων

Σε τριμηνιαία βάση θα παρουσιάζονται περιγραφικές εκθέσεις προόδου και η οικονομική κατάσταση, ώστε να είναι δυνατή η ενδεδειγμένη και έγκαιρη παρακολούθηση και αξιολόγηση και η OAS/CICTE θα διατηρεί στενή επικοινωνία με τον χορηγό.