(1)

Σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2015/478, όταν η εξέλιξη των εισαγωγών ενός προϊόντος υπάρχει κίνδυνος να επιφέρει ζημία στον ενωσιακό κλάδο παραγωγής και όταν τα συμφέροντα της Ένωσης το απαιτούν, μπορεί να επιβληθεί εκ των προτέρων ενωσιακή επιτήρηση. Το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2015/755 προβλέπει επίσης τη δυνατότητα επιβολής εκ των προτέρων επιτήρησης όταν τα συμφέροντα της Ένωσης το απαιτούν.

(2)

Στις 16 Μαρτίου 2016 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε ανακοίνωση που περιγράφει τους πιθανούς τρόπους αντιμετώπισης των πρόσφατων προκλήσεων τις οποίες αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές χαλυβουργίες (3).

(3)

Κατά την περίοδο από το 2012 έως το 2015 οι εισαγωγές προϊόντων σιδήρου και χάλυβα στην Ένωση αυξήθηκαν γενικά κατά 32 %, από 41,8 εκατ. τόνους σε 55,0 εκατ. τόνους. Κατά την ίδια περίοδο, οι τιμές των συνολικών εισαγωγών χάλυβα μειώθηκαν κατά 17 %. Εξάλλου, οι ενωσιακές εξαγωγές προϊόντων χάλυβα μειώθηκαν κατά σχεδόν 20 % κατά μέσο όρο, από 62,3 εκατ. τόνους το 2012 σε 50,7 εκατ. τόνους το 2015 (4).

(4)

Οι τάσεις είναι ακόμη πιο έντονες για τα προϊόντα χάλυβα τα οποία έως το 2012 υπέκειντο σε εκ των προτέρων ενωσιακή επιτήρηση (5). Για τα προϊόντα αυτά οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 53 % κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, από 13,3 εκατ. τόνους το 2012 σε 20,2 εκατ. τόνους το 2015, και οι αντίστοιχες τιμές εισαγωγής μειώθηκαν κατά 22 % κατά μέσο όρο (6).

(5)

Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 η ικανότητα παραγωγής χάλυβα σε παγκόσμιο επίπεδο αυξήθηκε γρήγορα, ιδίως στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας («Κίνα»). Η ονομαστική ικανότητα παραγωγής χάλυβα παγκοσμίως υπολογίστηκε ότι ανήλθε σε 2 243 εκατ. τόνους το 2014, σύμφωνα με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης («ΟΟΣΑ»), δηλαδή επίπεδο υπερδιπλάσιο της παραγωγικής ικανότητας το 2000, η οποία ήταν 1 060 εκατ. τόνοι.

(6)

Παράλληλα, οι συνολικές εξαγωγές, κυρίως από την Κίνα, αυξήθηκαν σημαντικά, λόγω της συνολικής οικονομικής ύφεσης και της μείωσης της εγχώριας ζήτησης. Αυτή η κατάσταση οδήγησε σε μείωση των τιμών του χάλυβα σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Κίνα είναι σήμερα ο πρώτος παγκόσμιος παραγωγός χάλυβα, με παραγωγή 822,7 εκατ. τόνους ακατέργαστου χάλυβα το 2014 (7), δηλαδή σχεδόν το μισό της παγκόσμιας παραγωγής χάλυβα. Η κινεζική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα εκτιμάται ότι είναι περίπου 350 εκατ. τόνοι (8). Η ποσότητα αυτή αντιπροσωπεύει περίπου το 40 % της κινεζικής παραγωγής και είναι σχεδόν διπλάσια από τη συνολική ετήσια παραγωγή χάλυβα της Ένωσης.

(7)

Ήδη το 2015 το 10 % των κινεζικών εξαγωγών προορίζονταν για την Ένωση και αντιπροσώπευαν πάνω από το 30 % των συνολικών εισαγωγών της Ένωσης. Ως εκ τούτου, η μέτρια αύξηση της εγχώριας ζήτησης στην Ένωση καλύφθηκε πλήρως από τις εισαγωγές. Επειδή η ΕΕ είναι σημαντική αγορά για τον χάλυβα τόσο από άποψη μεγέθους όσο και τιμών, κατά πάσα πιθανότητα κάθε πλεόνασμα παραγωγικής ικανότητας χάλυβα θα συνεχίσει να διοχετεύεται στην Ένωση.

(8)

Ταυτόχρονα, η πρόσβαση σε αγορές τρίτων χωρών μειώθηκε πρόσφατα σε σημαντικό βαθμό. Οι κυβερνήσεις χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο μέτρα εμπορικής πολιτικής για την επίλυση της κρίσης που αντιμετωπίζει η χαλυβουργία σε παγκόσμιο επίπεδο, και πολλές οικονομίες οι οποίες δεν χρησιμοποιούσαν προηγουμένως τα εν λόγω μέτρα τώρα τα λαμβάνουν. Τα μέτρα αυτά έχουν τη μορφή διάφορων εμπορικών φραγμών, μεταξύ άλλων, δασμολογικών αυξήσεων, μέτρων αντιντάμπινγκ και μέτρων κατά των επιδοτήσεων, και αφορούν αγορές με σημαντικό μερίδιο της παγκόσμιας κατανάλωσης (9). Αυτό αυξάνει περαιτέρω τους κινδύνους εκτροπής του εμπορίου χάλυβα στην Ένωση.

(9)

Η ενωσιακή χαλυβουργία παραμένει κορυφαία παγκοσμίως στο τμήμα της αγοράς ιδιαίτερα τεχνολογικά εξειδικευμένων προϊόντων. Ωστόσο, η ανταγωνιστική θέση των ενωσιακών παραγωγών χάλυβα στην παγκόσμια αγορά χάλυβα έχει επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια. Πράγματι, οι οικονομικές επιδόσεις της ενωσιακής χαλυβουργίας παρουσίασαν ταχεία επιδείνωση κατά τα τελευταία έτη. Η μέση λειτουργική αποδοτικότητα είναι χαμηλότερη από τα βιώσιμα επίπεδα, οι επενδύσεις επιβραδύνθηκαν, τα επίπεδα απασχόλησης μειώθηκαν και δεν υπάρχει σχεδόν κανένα περιθώριο για επέκταση. Ο κλάδος παραγωγής της Ένωσης πρέπει να αντιμετωπίσει το υψηλό κόστος της ενέργειας και την εξάρτηση από τις εισαγόμενες πρώτες ύλες.

(10)

Επιπλέον, ακόμη και αν η παραγωγή ακατέργαστου χάλυβα στην Ένωση παρέμεινε σχετικά σταθερή κατά την περίοδο 2013-2015 με περίπου 166 έως 169 εκατ. τόνους ετησίως, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2015 σημειώθηκε σημαντική συρρίκνωση της τάξης του 10 % σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο.

(11)

Με βάση τις πρόσφατες τάσεις που υπάρχουν στις εισαγωγές προϊόντων χάλυβα, τη σημερινή ευάλωτη κατάσταση του ενωσιακού κλάδου παραγωγής, τη συνεχιζόμενη χαμηλή ζήτηση στην ενωσιακή αγορά και την πιθανότητα η σημερινή και η μελλοντική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα να διοχετευτούν στην Ένωση σε περίπτωση που ανακάμψει η ζήτηση, εκτιμάται ότι υφίσταται κίνδυνος ζημίας για τους παραγωγούς της Ένωσης.

(12)

Επομένως, το συμφέρον της Ένωσης απαιτεί να υπόκεινται οι εισαγωγές ορισμένων προϊόντων χάλυβα στο σύστημα εκ των προτέρων ενωσιακής επιτήρησης, ώστε να παρασχεθούν διεξοδικές στατιστικές πληροφορίες που επιτρέπουν ταχεία ανάλυση των τάσεων των εισαγωγών από όλες τις χώρες εκτός της ΕΕ. Πρέπει να υπάρχει γρήγορη διάθεση στοιχείων, και για εμπορικές προβλέψεις, ώστε να προστατευτεί η ευάλωτη ενωσιακή αγορά χάλυβα από ξαφνικές αλλαγές στις παγκόσμιες αγορές χάλυβα. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην παρούσα κρίση που χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητες για το κατά πόσον η ζήτηση θα παρουσιάσει διαρθρωτική αύξηση και αν η βιομηχανία της ΕΕ θα μπορέσει να επωφεληθεί από αυτήν.

(13)

Λόγω των εξελίξεων στην αγορά ορισμένων προϊόντων χάλυβα, είναι σκόπιμο η εκ των προτέρων επιτήρηση να περιλαμβάνει και τα προϊόντα που απαριθμούνται στο παράρτημα I του παρόντος κανονισμού.

(14)

Η υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς υπαγορεύει την ενοποίηση των διατυπώσεων που θα πρέπει να τηρεί κάθε ενωσιακός εισαγωγέας ανεξάρτητα από τον τόπο εκτελωνισμού των εμπορευμάτων.

(15)

Για να διευκολυνθεί η συγκέντρωση στοιχείων, η θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να προϋποθέτει την προσκόμιση εγγράφου επιτήρησης που πληροί ενιαία κριτήρια. Η απαίτηση αυτή θα αρχίσει να ισχύει 21 εργάσιμες ημέρες από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, έτσι ώστε να μην εμποδιστεί η θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων κατά τη μεταφορά τους προς την Ένωση και να δοθεί επαρκής χρόνος στους εισαγωγείς να ζητήσουν τα απαραίτητα έγγραφα.

(16)

Το έγγραφο αυτό πρέπει, μετά από απλή αίτηση του εισαγωγέα, να επικυρώνεται από τις αρχές των κρατών μελών εντός ορισμένης προθεσμίας, χωρίς ωστόσο να αποκτά ο εισαγωγέας δικαίωμα εισαγωγής. Κατά συνέπεια, το συγκεκριμένο έγγραφο μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο για όσο διάστημα δεν μεταβάλλεται το καθεστώς εισαγωγής.

(17)

Τα έγγραφα επιτήρησης που εκδίδονται στο πλαίσιο των μέτρων εκ των προτέρων ενωσιακής επιτήρησης θα πρέπει να ισχύουν σε όλη την Ένωση, ανεξάρτητα από το κράτος μέλος έκδοσής τους.

(18)

Είναι σκόπιμο να εξασφαλίζεται η μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής πληρέστερη δυνατή ανταλλαγή των πληροφοριών που συγκεντρώνονται στο πλαίσιο της εκ των προτέρων ενωσιακής επιτήρησης.

(19)

Η έκδοση εγγράφων επιτήρησης, αν και υπόκειται σε ενιαίους όρους σε ενωσιακό επίπεδο, ανήκει στην αρμοδιότητα των εθνικών αρχών.

(20)

Με σκοπό να ελαχιστοποιηθούν οι άσκοποι περιορισμοί και να μη διαταραχθούν υπερβολικά οι δραστηριότητες εταιρειών κοντά στα σύνορα, οι εισαγωγές των οποίων το καθαρό βάρος δεν υπερβαίνει τα 2 500 Kg θα πρέπει να εξαιρεθούν από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.

(21)

Η Ένωση βρίσκεται σε στενή σχέση οικονομικής ολοκλήρωσης με τη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Λιχτενστάιν, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου («ΕΟΧ»). Επίσης, σύμφωνα με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ, τα μέλη του ΕΟΧ, καταρχήν, δεν εφαρμόζουν μέτρα εμπορικής άμυνας στις μεταξύ τους σχέσεις. Κατά συνέπεια, τα προϊόντα καταγωγής Νορβηγίας, Ισλανδίας και Λιχτενστάιν θα πρέπει να εξαιρεθούν από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.