29.7.2014   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 247/127

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, Ευρώπη 2020, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, η οποία εστιάζει στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο, με βάση τις προτάσεις της Επιτροπής, εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών (3), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικείες οικονομικές πολιτικές και στις πολιτικές για την απασχόληση.

(3)

Στις 29 Ιουνίου 2012, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των κρατών μελών ενέκριναν «Σύμφωνο για την ανάπτυξη και την απασχόληση», το οποίο παρέχει ένα συνεκτικό πλαίσιο δράσης σε επίπεδο κρατών μελών, ΕΕ και ζώνης του ευρώ, με την κινητοποίηση όλων των δυνατών μηχανισμών, μέσων και πολιτικών. Έλαβαν απόφαση σχετικά με τη δράση που πρέπει να αναληφθεί στο επίπεδο των κρατών μελών, ιδίως εκφράζοντας την απόλυτη προσήλωσή τους στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και στην εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων.

(4)

Στις 9 Ιουλίου 2013, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (4) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Φινλανδίας για το 2013 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Φινλανδίας για την περίοδο 2012-2017. Στις 15 Νοεμβρίου 2013, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 473/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), η Επιτροπή υπέβαλε τη γνώμη της σχετικά με το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Φινλανδίας για το 2014.

(5)

Στις 13 Νοεμβρίου 2013, η Επιτροπή εξέδωσε την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, δίνοντας το εναρκτήριο λάκτισμα για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2014 σχετικά με τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών. Επίσης στις 13 Νοεμβρίου 2013, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (EΕ) αριθ. 1176/2011, εξέδωσε την έκθεση για τον Μηχανισμό Επαγρύπνησης, στην οποία προσδιόρισε τη Φινλανδία ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(6)

Στις 20 Δεκεμβρίου 2013, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη, φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανειοδότησης στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(7)

Στις 5 Μαρτίου 2014, η Επιτροπή δημοσίευσε τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης που διεξήγαγε για τη Φινλανδία, με βάση το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011. Η ανάλυση της Επιτροπής οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η Φινλανδία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες, οι οποίες απαιτούν παρακολούθηση και δράση σε επίπεδο πολιτικής. Ειδικότερα, οι χαμηλές εξαγωγικές επιδόσεις της τα τελευταία χρόνια, ωθούμενες από τη βιομηχανική αναδιάρθρωση, καθώς και από παράγοντες ανταγωνιστικότητας σχετικούς ή μη με το κόστος, χρήζουν συνεχούς προσοχής.

(8)

Στις 17 Απριλίου 2014, η Φινλανδία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2014 και το πρόγραμμα σταθερότητας του 2014. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα προγράμματα αυτά αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

(9)

Στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2014 είναι η επιστροφή στον μεσοπρόθεσμο στόχο το 2015, καθώς και η διατήρηση του διαρθρωτικού ισοζυγίου πάνω από αυτόν τον στόχο κατά την υπόλοιπη διάρκεια του προγράμματος σταθερότητας και η εξισορρόπηση του προϋπολογισμού της γενικής κυβέρνησης από το 2017 και μετά. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος της Φινλανδίας για διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ αντικατοπτρίζει τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η Φινλανδία επέτυχε τον μεσοπρόθεσμο στόχο της το 2013 και προβλέπει να παραμείνει προσηλωμένη σε αυτόν το 2014, συμμορφούμενη επίσης με το όριο των δαπανών. Η Φινλανδία σκοπεύει να υπερβεί τον μεσοπρόθεσμο στόχο της το 2015 και συνεχίζει να συμμορφώνεται με τον δείκτη αναφοράς για τις δαπάνες. Συνολικά, τούτο συνάδει ευρέως με τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Παράλληλα, ο δείκτης του ακαθάριστου χρέους βρίσκεται σε ανοδική πορεία και αναμένεται να υπερβεί προσωρινά το 60 % του κατώτατου ορίου του ΑΕΠ το 2015, κυρίως λόγω των ισχνών μακροοικονομικών προοπτικών. Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας, το οποίο δεν εκπονήθηκε ανεξάρτητα, είναι εύλογο, παρόλο που είναι κάπως πιο αισιόδοξο από ό,τι οι εαρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής για την οικονομική ανάπτυξη του 2014 και 2015. Οι εαρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2014 προβλέπουν επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 0,3 % του ΑΕΠ το 2014, γεγονός που προκαλέσει απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο στόχο, και βελτίωση κατά 0,6 % του ΑΕΠ το 2015, ενώ ο δείκτης αναφοράς για τις δαπάνες προβλέπεται ότι θα τηρηθεί και τα δύο έτη. Με βάση την αξιολόγησή του για το πρόγραμμα σταθερότητας και τις προβλέψεις της Επιτροπής, δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, το Συμβούλιο θεωρεί ότι η Φινλανδία αναμένεται να επιτύχει τους στόχους του προγράμματος σταθερότητάς της, οι οποίοι συνάδουν ευρέως με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

(10)

Η Φινλανδία βρίσκεται σε υψηλό κίνδυνο διατηρησιμότητας μακροπρόθεσμα, λόγω του δημοσιονομικού αντικτύπου που θα έχει το κόστος της δημογραφικής γήρανσης. Η Φινλανδία αναγνώρισε το κενό διατηρησιμότητας και εκπόνησε ένα πρόγραμμα διαρθρωτικής πολιτικής το 2013 που αποσκοπεί στη μείωση του κενού και στην αναθέρμανση της ανάπτυξης. Ένα άλλο σημαντικό βήμα είναι ο καθορισμός ορίων για τις δαπάνες της κεντρικής κυβέρνησης και το δημοσιονομικό σχέδιο της γενικής κυβέρνησης για την περίοδο 2015–2018 του Μαρτίου 2014 το οποίο προβλέπει μέτρα προσαρμογής, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και αναπτυξιακές επενδύσεις. Τα μέτρα προσαρμογής από πλευράς εσόδων αφορούν κυρίως αυξήσεις του φόρου εισοδήματος και προϊόντων.

(11)

Η αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών δεν κατόρθωσε να συντονιστεί με την εξέλιξη της παραγωγικότητας στον ιδιωτικό τομέα. Η Φινλανδία προετοιμάζει διοικητικές μεταρρυθμίσεις της διάρθρωσης της τοπικής αυτοδιοίκησης και της υγειονομικής περίθαλψης και των κοινωνικών υπηρεσιών. Η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης στηρίζεται στην εθελοντική συγχώνευση δήμων, με την παροχή οικονομικών κινήτρων από το κράτος. Το αποτέλεσμα αυτών των εθελοντικών συγχωνεύσεων είναι ακόμη αβέβαιο. Οι υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας και οι υγειονομικές υπηρεσίες θα παρέχονται από πέντε περιφερειακούς παρόχους υπηρεσιών, ενώ οι δήμοι θα συνεχίσουν να συμμετέχουν στην παροχή των υπηρεσιών. Οι λεπτομέρειες δεν είναι ακόμη γνωστές και προγραμματίζεται να υποβληθεί νομοθετική πρόταση το φθινόπωρο του 2014. Νέες υποδομές θα πρέπει να είναι λειτουργικές στις αρχές του 2017. Ο νόμος του Ιουλίου 2013 για τη στήριξη της λειτουργικής ικανότητας ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας, ο οποίος δίνει έμφαση στην πρόληψη, την αποκατάσταση και την αυτόνομη διαβίωση, θα συμβάλει στη μείωση των αναγκών μέριμνας σε ιδρύματα και θα περιορίσει το μελλοντικό κόστος της μακροχρόνιας φροντίδας.

(12)

Η βασική πρόκληση της αγοράς εργασίας για τη Φινλανδία συνεχίζει να είναι η μακροπρόθεσμη προσφορά εργασίας, στον βαθμό που ο αριθμός των ατόμων που εξέρχονται από την αγορά εργασίας είναι τώρα υψηλότερος από τον αριθμό εκείνων που εισέρχονται. Η επιμήκυνση της επαγγελματικής σταδιοδρομίας και η βελτίωση της προσφοράς εργασίας είναι αναγκαίες για την κάλυψη της ζήτησης εργασίας στο μέλλον. Το κυβερνητικό πρόγραμμα διαρθρωτικής πολιτικής του 2013 περιλαμβάνει μέτρα για την παράταση της επαγγελματικής σταδιοδρομίας και τη βελτίωση της προσφοράς εργασίας, αυξάνοντας επίσης τα κίνητρα για την αποδοχή θέσεων εργασίας. Η Φινλανδία περιορίζει την πρόωρη συνταξιοδότηση, αλλά υπάρχουν ακόμη ορισμένες δυνατότητες όπως το καλούμενο «τούνελ της ανεργίας», όπου οι άνεργοι μεγαλύτερης ηλικίας μπορούν, υπό ορισμένες συνθήκες, να συνεχίσουν να λαμβάνουν επίδομα ανεργίας μέχρι τη συνταξιοδότησή τους. Ο νεοεισαχθείς συντελεστής του προσδόκιμου ζωής και ο τριπλασιασμός του ποσοστού συσσώρευσης του δικαιώματος φαίνεται να έχουν περιορισμένες επιπτώσεις στις πρακτικές συνταξιοδότησης. Επιπλέον, στον βαθμό που αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής ταχύτερα από το προβλεπόμενο και δεν παρατείνεται ο εργασιακός βίος, υπάρχει ο κίνδυνος να μειωθεί η επάρκεια των συντάξεων. Η Φινλανδία καθόρισε τον στόχο αύξησης της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης στα 62,4 χρόνια τουλάχιστον μέχρι το 2025. Είναι αμφίβολο κατά πόσον μπορεί να επιτευχθεί ο στόχος χωρίς να ληφθούν νέα μέτρα όπως η αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης και η ενίσχυση των προσπαθειών για την προώθηση της απασχολησιμότητας εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας. Οι κοινωνικοί εταίροι εργάζονται ώστε η πρότασή τους για τη μεταρρύθμιση των συντάξεων να εφαρμοστεί από τη νέα κυβέρνηση μετά τις γενικές εκλογές την άνοιξη του 2015 και να τεθεί σε ισχύ στις αρχές του 2017. Η Φινλανδία θέσπισε σχετικά και φιλόδοξα μέτρα για να αντιμετωπίσει την ανεργία των νέων και τη μακροχρόνια ανεργία. Η μόνιμη βελτίωση δεξιοτήτων σχετικών με την απασχόληση των στοχοθετημένων ομάδων και των προοπτικών τους στην αγορά εργασίας θα απαιτήσει χρόνο.

(13)

Η Φινλανδία έλαβε μέτρα για τη βελτίωση του συνολικού ανταγωνιστικού κλίματος και σημειώθηκε κάποια πρόοδος στην εφαρμογή του προγράμματος υγιούς ανταγωνισμού. Οι αρχές ανταγωνισμού και καταναλωτών συγχωνεύθηκαν και η νέα δομή βρίσκεται στα αρχικά στάδια εφαρμογής. Ο νόμος περί ανταγωνισμού επιβάλλει τώρα ένα όριο δεσπόζουσας θέσης για τον τομέα του λιανικού εμπορίου καταναλωτικών αγαθών, και δόθηκαν ειδικές εξουσίες στη φινλανδική αρχή ανταγωνισμού και καταναλωτών ώστε να παρεμβαίνει, υπό ορισμένες συνθήκες, κατά των οικονομικών δραστηριοτήτων δημόσιων οργανισμών οι οποίες στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό στην αγορά. Η αγορά λιανικής πώλησης στη Φινλανδία είναι ιδιαίτερα συγκεντρωτική και υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες στους σχετικούς κανόνες που καθιστούν ενδεχομένως τον ανταγωνισμό λιγότερο αποτελεσματικό και ενισχύουν τη θέση των δύο επιχειρήσεων που κατέχουν δεσπόζουσα θέση στην αγορά λιανικής πώλησης. Στα παραδείγματα συγκαταλέγονται οι απαιτήσεις πολεοδομικού σχεδιασμού που είναι αυστηρές ιδίως για τις μεγάλες εμπορικές εγκαταστάσεις. Ο κανονισμός χρήσης γης και σχεδιασμού βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο εξέτασης, γεγονός που προσφέρει την ευκαιρία να καταστεί περισσότερο υποστηρικτικός του «υγιούς ανταγωνισμού». Ο τομέας λιανικής πώλησης συνεχίζει να είναι ένας από τους περισσότερο ρυθμισμένους στα κράτη μέλη, περιλαμβάνοντας εμπόδια στον ανταγωνισμό που δημιουργούνται από τη ρύθμιση μεγάλων καταστημάτων λιανικής.

(14)

Η αποκατάσταση της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας αποτελεί βασική πρόκληση για τη φινλανδική οικονομία. Η Φινλανδία βρίσκεται σε πολύ ισχυρή θέση στις κατατάξεις της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας, αλλά έχασε ωστόσο μερίδια των εξαγωγικών αγορών με τον ταχύτερο ρυθμό στην Ένωση κατά την περίοδο 2007-2012. Η ένταση της επιχειρηματικής Ε&Α βρίσκεται σε καθοδική πορεία και ο εθνικός στόχος για δαπάνες σε Ε&Α φαίνεται ακόμη πιο ανέφικτος. Η αποτελεσματικότητα του φινλανδικού συστήματος έρευνας και καινοτομίας στο να μετατρέπει τις επενδύσεις σε Ε&Α σε νέα καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες αποτελεί κρίσιμο ζήτημα. Επί του παρόντος δεν υπάρχουν επαρκείς επενδύσεις που να μπορούν να μετατρέπουν το δυναμικό σε σχέση με την Ε&Α σε νέα προϊόντα. Ο περιορισμένος αριθμός μεγάλων εξαγωγικών εταιρειών που πωλούν μικρό φάσμα προϊόντων, καθώς και η μικρότερη τάση για εξαγωγές των μικρών φινλανδικών εταιρειών, επιβαρύνουν τις εμπορικές επιδόσεις και τις δυνατότητες ανάπτυξης. Το εξαγωγικό δυναμικό θα μπορούσε να τονωθεί με την παροχή περισσότερο προσαρμοσμένης στήριξης για τη διεθνοποίηση μικρότερων εταιρειών. Η Φινλανδία άρχισε να εφαρμόζει μεταρρυθμίσεις για να βελτιώσει την ικανότητα παραγωγής καινοτόμων προϊόντων και να στηρίξει την διαφοροποίηση του κλάδου, συμπεριλαμβανομένης μιας συνολικής μεταρρύθμισης των ερευνητικών ιδρυμάτων και της χρηματοδότησης της έρευνας. Το πρόγραμμα διαρθρωτικής πολιτικής του 2013, καθώς και τα όρια δαπανών και το δημοσιονομικό σχέδιο της κυβέρνησης για το 2015-2018, του Μαρτίου 2014, δεν προβλέπουν μόνο μέτρα προσαρμογής και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις αλλά περιλαμβάνουν επίσης πρωτοβουλίες για την προώθηση της ανάπτυξης και της καινοτομίας. Η Φινλανδία θα μπορούσε επίσης να επωφεληθεί από τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού της, κυρίως επειδή στηρίζεται σε μια μόνο πηγή φυσικού αερίου.

(15)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Φινλανδίας. Αξιολόγησε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Φινλανδία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις που διατυπώνει στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 5 κατωτέρω.

(16)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και η γνώμη (6) του αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

(17)

Βάσει της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Οι συστάσεις που απηύθυνε σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 2, 4 και 5 κατωτέρω.

(18)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξάμηνου η Επιτροπή διενήργησε επίσης ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της ζώνης του ευρώ στο σύνολό της. Με βάση την ανάλυση αυτή το Συμβούλιο εξέδωσε συγκεκριμένες συστάσεις οι οποίες απευθύνονται στα κράτη μέλη που έχουν υιοθετήσει το ευρώ ως νόμισμα (7). Ως χώρα που έχει ως εθνικό νόμισμα το ευρώ, η Φινλανδία θα πρέπει επίσης να εξασφαλίσει την πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή των εν λόγω συστάσεων,

1.

Να περιορίσει τη διαφαινόμενη απόκλιση από τον μεσοπρόθεσμο στόχο, να διασφαλίσει την επιστροφή της σε αυτόν εντός του 2015 και να τηρήσει τον μεσοπρόθεσμο στόχο όπως έχει προγραμματιστεί. Να διασφαλίσει ότι πληρούται το κριτήριο του χρέους, και παράλληλα να επιδιώξει μια δημοσιονομική πολιτική που ευνοεί την ανάπτυξη. Να εφαρμόσει ταχέως τις μεταρρυθμίσεις που καθορίζονται στο πρόγραμμα διαρθρωτικής πολιτικής και στα όρια των δαπανών και το δημοσιονομικό σχέδιο της κυβέρνησης για το 2015-2018 προκειμένου να μειώσει το κενό δημοσιονομικής διατηρησιμότητας και να βελτιώσει τις συνθήκες για ανάπτυξη.

2.

Να εξασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή των τρεχουσών διοικητικών μεταρρυθμίσεων που αφορούν την τοπική αυτοδιοίκηση και την υγειονομική περίθαλψη και τις κοινωνικές υπηρεσίες, ώστε να αυξήσει την αποδοτικότητα από άποψη κόστους στην παροχή δημόσιων υπηρεσιών.

3.

Να βελτιώσει τη χρήση όλων των δυνατοτήτων του εργατικού δυναμικού στην αγορά εργασίας, μεταξύ άλλων, με τη βελτίωση του ποσοστού απασχόλησης και της απασχολησιμότητας εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας, και με την αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης μέσω του περιορισμού των δυνατοτήτων πρόωρης συνταξιοδότησης και της εναρμόνισης της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης ή των συνταξιοδοτικών παροχών με τις αλλαγές του προσδόκιμου ζωής. Να βελτιώσει τις προοπτικές της αγοράς εργασίας για τους νέους και τους μακροχρόνια ανέργους, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην επαγγελματική εκπαίδευση και σε στοχευμένα μέτρα ενεργοποίησης.

4.

Να συνεχίσει τις προσπάθειες για την τόνωση του ανταγωνισμού στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, ειδικότερα στον τομέα λιανικής πώλησης, με την εφαρμογή του προγράμματος για την προώθηση του υγιούς ανταγωνισμού, συμπεριλαμβανομένων τροποποιήσεων του νόμου περί χρήσης γης και οικοδομικής ώστε να τον καταστήσει περισσότερο υποστηρικτικό του υγιούς ανταγωνισμού.

5.

Να συνεχίσει να ενισχύει την ικανότητα της Φινλανδίας να δημιουργεί καινοτόμα προϊόντα, υπηρεσίες και εταιρείες υψηλής ανάπτυξης σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον, και να συνεχίσει τη διαφοροποίηση της βιομηχανίας, ιδίως με τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την ενίσχυση των επενδύσεων στη Φινλανδία και με την περαιτέρω διευκόλυνση μικρότερων εταιρειών να εισέρχονται στις εξαγωγικές αγορές. Να επιταχύνει την ανάπτυξη της διασυνοριακής σύνδεσης φυσικού αερίου με την Εσθονία.