(1)

Η οδηγία 2003/87/ΕΚ προβλέπει ότι ο πλειστηριασμός θα πρέπει να αποτελεί τη βασική αρχή της κατανομής δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου σε φορείς εκμετάλλευσης εγκαταστάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής της Ένωσης («ETS της ΕΕ») από το 2013 και μετά. Ωστόσο, οι επιλέξιμοι φορείς εκμετάλλευσης θα εξακολουθούν να αποκτούν δωρεάν δικαιώματα μεταξύ του 2013 και του 2020 σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται στην οδηγία 2003/87/ΕΚ και στην απόφαση 2011/278/ΕΕ της Επιτροπής (2).

(2)

Η απουσία μιας φιλόδοξης διεθνούς συμφωνίας για την αλλαγή του κλίματος με σκοπό να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη στους 2 °C θα μπορούσε να υπονομεύσει τα οφέλη των ενεργειών που εκτελούνται από την Ένωση. Η απουσία δεσμευτικής δράσης σε διεθνές επίπεδο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των εκπομπών των αερίων θερμοκηπίου σε τρίτες χώρες όπου η βιομηχανία δεν υπόκειται σε παρόμοιους περιορισμούς εκπομπών άνθρακα («διαρροή άνθρακα»). Για την αντιμετώπιση του κινδύνου διαρροής άνθρακα, στην οδηγία 2003/87/ΕΚ προβλέπεται ότι, με την επιφύλαξη του αποτελέσματος των διεθνών διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή προσδιορίζει τον κατάλογο των τομέων και κλάδων που θεωρείται ότι εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα («κατάλογος τομέων και κλάδων»). Οι εν λόγω τομείς και κλάδοι θα πρέπει να αποκτούν δωρεάν δικαιώματα σε ποσοστό 100 % της ποσότητας που προσδιορίζεται βάσει της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και της απόφασης 2011/278/ΕΕ, με την επιφύλαξη του διατομεακού διορθωτικού συντελεστή που αναφέρεται στο άρθρο 10α παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και προσδιορίζεται στο παράρτημα II της απόφασης 2013/448/ΕΕ της Επιτροπής (3).

(3)

Σχετικά με το θέμα αυτό, η Επιτροπή ανέλυσε τον βαθμό στον οποίο οι τρίτες χώρες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν αποφασιστικό μερίδιο στην παγκόσμια αγορά προϊόντων στους τομείς και κλάδους που εμφαίνονται στον κατάλογο διαρροής άνθρακα, δεσμεύονται αυστηρά να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σ' αυτούς τους σχετικούς τομείς και τον βαθμό στον οποίο οι εν λόγω δεσμεύσεις είναι συγκρίσιμες με εκείνες της Ένωσης και ισχύουν εντός του ίδιου χρονικού διαστήματος. Επιπλέον, εξετάστηκε επίσης ο βαθμός στον οποίο η αποδοτικότητα των εγκαταστάσεων που ευρίσκονται στις εν λόγω χώρες είναι συγκρίσιμη με εκείνη των εγκαταστάσεων που ευρίσκονται στην Ένωση. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν μπορεί να καθιερωθεί επαρκής συγκρισιμότητα όσον αφορά τη δέσμευση για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και, ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατόν να συγκριθούν οι επιδόσεις όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών άνθρακα.

(4)

Ο πρώτος κατάλογος τομέων και κλάδων που θεωρείται ότι εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα για τα έτη 2013 και 2014 θεσπίστηκε με την απόφαση 2010/2/ΕΕ της Επιτροπής (4) το 2009.

(5)

Η αξιολόγηση πρέπει να βασίζεται σε σειρά ποσοτικών και ποιοτικών κριτηρίων, με βάση τα δεδομένα των τριών τελευταίων ετών. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή χρησιμοποίησε δεδομένα των ετών 2009, 2010 και 2011, λόγω του ότι τα δεδομένα του 2012 ήταν διαθέσιμα μόνο για ορισμένες παραμέτρους.

(6)

Για να καταρτιστεί ο κατάλογος τομέων και κλάδων, η Επιτροπή εκτίμησε τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα των τομέων και κλάδων σε επίπεδο NACE-4 της στατιστικής ονοματολογίας των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ένωση σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1893/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5). Το επίπεδο NACE-4 είναι το επίπεδο βέλτιστης διαθεσιμότητας δεδομένων που καθορίζει ακριβώς τους τομείς. Ένας τομέας χαρακτηρίζεται από τετραψήφιο κωδικό στην ταξινόμηση NACE και ένας κλάδος από εξαψήφιο κωδικό CPA ή από οκταψήφιο κωδικό Prodcom, οι οποίοι αντιστοιχούν στην ταξινόμηση των εμπορευμάτων η οποία χρησιμοποιείται για τις στατιστικές σχετικά με την παραγωγή των βιομηχανιών της Ένωσης και προκύπτει απευθείας από την ταξινόμηση NACE.

(7)

Οι τομείς αξιολογήθηκαν αρχικά βάσει των ποσοτικών κριτηρίων που καθορίζονται στο άρθρο 10α παράγραφοι 15 και 16 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Για να εφαρμόσει τα εν λόγω ποσοτικά κριτήρια, η Επιτροπή χρειάστηκε να καθορίσει το άθροισμα του άμεσου και του έμμεσου πρόσθετου κόστους λόγω της εφαρμογής της οδηγίας 2003/87/ΕΚ.

(8)

Το άμεσο πρόσθετο κόστος, που προκαλείται από την ποσότητα των δικαιωμάτων τα οποία θα έπρεπε να αγοράσει ο τομέας, εάν δεν είχε θεωρηθεί ότι εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, υπολογίστηκαν με βάση τα δεδομένα σχετικά με τις άμεσες εκπομπές CO2 σε τομεακό επίπεδο. Τα δεδομένα που περιλαμβάνονται στο ημερολόγιο συναλλαγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής «EUTL») θεωρούνται ότι είναι η πιο ακριβής και η πιο διαφανής πηγή δεδομένων σχετικά με τις εκπομπές CO2 σε επίπεδο εγκατάστασης και, ως εκ τούτου, χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του άμεσου κόστους που βαρύνει τους τομείς. Για τομείς και αέρια θερμοκηπίου που καλύπτονται από το ETS της ΕΕ μόνον από την 1η Ιανουαρίου 2013, δεν υπάρχουν στο EUTL διαθέσιμα δεδομένα όσον αφορά τις εκπομπές. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή χρησιμοποίησε τα δεδομένα για άμεσες εκπομπές CO2 που χορηγούνται από τα κράτη μέλη στα εθνικά μέτρα εφαρμογής (NIM) σύμφωνα με την απόφαση 2011/278/ΕΕ στις περιπτώσεις αυτές.

(9)

Για να καθορίσει τις έμμεσες πρόσθετες δαπάνες, η Επιτροπή συγκέντρωσε δεδομένα σχετικά με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε τομεακό επίπεδο από τα κράτη μέλη, διασφαλίζοντας ότι δεν υπάρχει διπλή μέτρηση της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται από τομείς ή κλάδους που αντιστοιχούν σε διαφορετικούς κωδικούς NACE. Για τον προσδιορισμό των εκπομπών που σχετίζονται με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται από τους διάφορους τομείς που εμφαίνονται στον κατάλογο τομέων και κλάδων που θεσπίστηκε με την απόφαση 2010/2/ΕΕ, η Επιτροπή χρησιμοποίησε τον μέσο συντελεστή εκπομπών που προέρχονται από το συνολικό μείγμα καυσίμων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς θεωρήθηκε ότι ο συντελεστής αυτός προκύπτει από τα πλέον ακριβή δεδομένα. Ο ίδιος μέσος συντελεστής εκπομπών χρησιμοποιήθηκε για τις αξιολογήσεις στις οποίες βασίζεται η παρούσα απόφαση.

(10)

Επιπλέον, για τον προσδιορισμό του άμεσου και του έμμεσου πρόσθετου κόστους, η Επιτροπή χρειάστηκε να αξιολογήσει τη μέση τιμή άνθρακα. Για να καταρτιστεί ο πρώτος κατάλογος τομέων και κλάδων, χρησιμοποιήθηκε για τις αξιολογήσεις μια υποτιθέμενη τιμή διοξειδίου του άνθρακα ύψους 30 ευρώ ανά τόνο ισοδυνάμου CO2. Κατά την περίοδο εφαρμογής της απόφασης 2010/2/ΕΕ, παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά μεταξύ της τιμής του άνθρακα που λαμβάνεται ως βάση για τις αξιολογήσεις και της πραγματικής τιμής του άνθρακα, η οποία ήταν σημαντικά χαμηλότερη. Ωστόσο, η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Ένα πλαίσιο πολιτικής για το κλίμα και την ενέργεια κατά την περίοδο από 2020 έως 2030» (6) πρότεινε στόχο μείωσης άνευ όρων των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 40 % έως το 2030 σε σύγκριση με το 1990, καθώς και έναν αντίστοιχο στόχο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η Επιτροπή πρότεινε επίσης τη δημιουργία ενός αποθεματικού για τη σταθερότητα της αγοράς στο ETS της ΕΕ. Υπό τις συνθήκες αυτές, αναμένεται ότι η τιμή του διοξειδίου του άνθρακα θα εξαρτάται στο μέλλον περισσότερο από τις μεσοπρόθεσμες και τις μακροπρόθεσμες μειώσεις των εκπομπών. Συνεπώς, θεωρείται δικαιολογημένο να εξακολουθήσει να χρησιμοποιείται μια υποθετική τιμή διοξειδίου του άνθρακα ύψους 30 ευρώ ανά τόνο ισοδυνάμου CO2 για τις αξιολογήσεις στις οποίες βασίζεται η παρούσα απόφαση.

(11)

Το άμεσο και έμμεσο πρόσθετο κόστος θα πρέπει να υπολογιστεί ως ποσοστό της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας. Όσον αφορά την εκτίμηση της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας σε τομεακό επίπεδο, χρησιμοποιήθηκαν τα δεδομένα της Eurostat σχετικά με τις στατιστικές διάρθρωσης των επιχειρήσεων.

(12)

Επιπλέον, η Επιτροπή αξιολόγησε την ένταση των συναλλαγών σε κάθε τομέα και κλάδο, σύμφωνα με δεδομένα που προέρχονται από τη βάση δεδομένων Comext της Eurostat.

(13)

Συνολικά, η Επιτροπή αξιολόγησε 245 τομείς και 24 κλάδους που κατατάσσονται στα τμήματα της ταξινόμησης NACE «Ορυχεία και λατομεία» και «Μεταποίηση». Οι τομείς και κλάδοι που απαριθμούνται στο σημείο 1 του παραρτήματος της παρούσας απόφασης πληρούν τα κριτήρια που καθορίζονται στο άρθρο 10α παράγραφοι 15 και 16 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και πρέπει να θεωρηθεί ότι εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα.

(14)

Αξιολογήσεις βάσει των ποιοτικών κριτηρίων που καθορίζονται στο άρθρο 10α παράγραφος 17 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ πραγματοποιήθηκαν σε μια σειρά κλάδων που θεωρήθηκε ότι δεν εκτίθενται σε κίνδυνο διαρροής άνθρακα με βάση τα ποσοτικά κριτήρια που καθορίζονται στο άρθρο 10α παράγραφοι 15 και 16. Η ποιοτική αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε σε περιπτώσεις κατά τις οποίες πληρούνταν τα ποιοτικά κριτήρια στο πλαίσιο του προσδιορισμού του προηγούμενου καταλόγου, σε περιπτώσεις τομέων οι οποίες θεωρήθηκαν οριακές και μετά από αίτημα εκπροσώπων του κλάδου.

(15)

Στην περίπτωση των τομέων «Τελειοποίηση (φινίρισμα) υφαντουργικών προϊόντων» (κωδικός NACE 1330),«Κατασκευή τούβλων, πλακιδίων και λοιπών δομικών προϊόντων από οπτή γη» (κωδικός NACE 2332), «Κατασκευή δομικών προϊόντων από γύψο» (κωδικός NACE 2362), «Χύτευση σιδήρου» (κωδικός NACE 2451) και «Χύτευση ελαφρών μετάλλων» (2453), επικαιροποιήθηκαν οι ποιοτικές αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο του προσδιορισμού του προηγούμενου καταλόγου τομέων και κλάδων που ισχύει για το 2013 και το 2014. Συνήχθη το συμπέρασμα ότι οι περιστάσεις που δικαιολογούν την προσθήκη των εν λόγω τομέων στον κατάλογο τομέων και κλάδων εξακολουθούν να ισχύουν. Ως εκ τούτου, οι εν λόγω τομείς θα πρέπει να θεωρηθεί ότι εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα επίσης για την περίοδο 2015 έως 2019.

(16)

Διενεργήθηκε ποιοτική αξιολόγηση του τομέα «Παραγωγή βύνης» (κωδικός NACE 1106), διότι ο εν λόγω τομέας αποτελούσε οριακή περίπτωση σε σχέση το άρθρο 10α παράγραφος 16 στοιχείο β) της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Λαμβάνοντας υπόψη το αυξημένο κόστος που προκύπτει από την εφαρμογή της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η αξιολόγηση κατέδειξε υψηλή ένταση των εμπορικών συναλλαγών και σημαντική πτώση της κερδοφορίας του τομέα στην Ένωση. Τα χαμηλά περιθώρια κέρδους περιορίζουν την ικανότητα των εγκαταστάσεων να επενδύουν και να μειώνουν τις εκπομπές. Με βάση τον συνδυασμό των επιπτώσεων αυτών των παραγόντων, πρέπει να θεωρηθεί ότι ο τομέας εκτίθεται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα.

(17)

Οι τομείς που απαριθμούνται στο σημείο 2 του παραρτήματος θα πρέπει να θεωρηθεί ότι εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα βάσει των ποιοτικών κριτηρίων.

(18)

Εφόσον ο κατάλογος τομέων και κλάδων που θεωρούνται ότι εκτίθενται σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα, ο οποίος πρόκειται να προσδιοριστεί στο παράρτημα, θα πρέπει να ισχύει για την περίοδο από το 2015 έως το 2019, η παρούσα απόφαση θα πρέπει να εφαρμοσθεί από την 1η Ιανουαρίου 2015.

(19)

Για λόγους ασφάλειας δικαίου και σαφήνειας, η απόφαση 2010/2/ΕΚ θα πρέπει να καταργηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2015.

(20)

Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής για την αλλαγή του κλίματος,