ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

σχετικά με το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2015 και τη χρηματοδοτική συνδρομή για τα εργαστήρια αναφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Εργαστήρια αναφοράς της ΕΕ — πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2015

1.1.   Εισαγωγή

Με βάση τους στόχους που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 652/2014, το παρόν πρόγραμμα εργασίας περιέχει τις προς χρηματοδότηση δράσεις και την κατανομή του προϋπολογισμού για το έτος 2015 για επιχορηγήσεις που εκτελούνται στο πλαίσιο άμεσης διαχείρισης και χορηγούνται στα ευρωπαϊκά εργαστήρια αναφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΑ-ΕΕ) ως χρηματοδοτική συνδρομή για την εκτέλεση λειτουργιών και καθηκόντων στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων και των ζωοτροφών, της υγείας των ζώων, της καλής διαβίωσης των ζώων και της υγείας των φυτών, όπως προβλέπεται στο άρθρο 32 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004.

Η ΕΕ συγχρηματοδοτεί τα ΕΑ-ΕΕ με σκοπό την εξασφάλιση ομοιόμορφων δοκιμών υψηλής ποιότητας στο εσωτερικό της ΕΕ για την υποστήριξη των δραστηριοτήτων της Επιτροπής σε σχέση με τη διαχείριση των κινδύνων (και τις εκτιμήσεις επικινδυνότητας). Τα ΕΑ-ΕΕ είναι κατά κανόνα ενταγμένα σε (εθνικά) δημόσια ιδρύματα με μακροχρόνια εμπειρογνωμοσύνη υψηλού επιπέδου, όπως τα εθνικά εργαστήρια αναφοράς (ΕΕΑ) ή τα περιφερειακά εργαστήρια αναφοράς του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων. Ορίζονται από την Επιτροπή με βάση την τομεακή νομοθεσία. Το παράρτημα VII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 περιλαμβάνει κατάλογο των 44 ΕΑ-ΕΕ.

Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα ΕΑ-ΕΕ, τα οποία, από κοινού με τα ΕΕΑ, διαδραματίζουν ουσιώδη ρόλο στην παροχή επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης για την παγίωση ομοιόμορφων πρακτικών για τους επίσημους ελέγχους των ζωοτροφών και των τροφίμων, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004.

Η υλοποίηση του παρόντος προγράμματος εργασίας εξαρτάται από την προηγούμενη έγκριση από την Επιτροπή των προγραμμάτων εργασίας των ΕΑ-ΕΕ, τα οποία πρέπει να συνάδουν με τους στόχους και τις προτεραιότητες που ορίζονται στο παρόν πρόγραμμα εργασίας. Τα ΕΑ-ΕΕ θα θέσουν σε εφαρμογή τα προγράμματα εργασίας τους αμέσως μόλις εγκριθούν και θα υποβάλουν στην Επιτροπή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή τους.

1.2.   Νομική βάση

—

Άρθρο 32 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τη διενέργεια επίσημων ελέγχων της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων και προς τους κανόνες για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων (ΕΕ L 165 της 30.4.2004, σ. 1),

—

Το άρθρο 36 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 652/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τη θέσπιση διατάξεων σχετικά με τη διαχείριση των δαπανών που αφορούν, αφενός, τη διατροφική αλυσίδα, την υγεία των ζώων και την καλή μεταχείριση των ζώων και, αφετέρου, την υγεία των φυτών και το φυτικό αναπαραγωγικό υλικό (ΕΕ L 189 της 27.6.2014, σ. 1).

1.3.   Γραμμή προϋπολογισμού

—

17.0403

1.4.   Στόχοι — αναμενόμενα αποτελέσματα — μέτρα

α)   Γενικός στόχος

—	να συμβάλει στην επίτευξη υψηλού επιπέδου υγείας των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών, διασφαλίζοντας υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και του περιβάλλοντος και προάγοντας ταυτόχρονα την ανταγωνιστικότητα και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

β)   Ειδικοί στόχοι

—	να συμβάλει στην επίτευξη υψηλού επιπέδου ασφάλειας των τροφίμων/ζωοτροφών και της παραγωγής τροφίμων/ζωοτροφών και στη βελτίωση της κατάστασης της υγείας των ζώων·

—	να συμβάλει στην έγκαιρη ανίχνευση και εξάλειψη των επιβλαβών οργανισμών·

—	να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και την αξιοπιστία των επίσημων ελέγχων.

γ)   Επιχειρησιακοί στόχοι, δείκτες και αναμενόμενα αποτελέσματα

Επιχειρησιακοί στόχοι		Δείκτης	Αναμενόμενο αποτέλεσμα
1	Να διασφαλιστεί η ανάπτυξη και η χρήση αναλυτικών μεθόδων υψηλής ποιότητας σε ολόκληρο το δίκτυο των ΕΑ-ΕΕ	Ποιότητα των αναλυτικών μεθόδων	Κατάσταση της τεχνολογίας των διαθέσιμων μεθόδων ανάλυσης
2	Διατήρηση κατάλληλου επιπέδου στις δοκιμές επάρκειας ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μεθόδων ανάλυσης	Επίπεδο ολοκλήρωσης των συγκριτικών δοκιμών σε σχέση με τα ετήσια αποτελέσματα της έρευνας	Επιτυχής ολοκλήρωση των δοκιμών από όλα τα εθνικά εργαστήρια αναφοράς (ΕΕΑ)
3	Διασφάλιση της διαθεσιμότητας της επιστημονικής και της τεχνικής συνδρομής που παρέχεται από τα ΕΑ-ΕΕ	Βαθμός ικανοποίησης για τη στήριξη που παρέχεται από τα ΕΑ-ΕΕ	Έγκαιρη και κατάλληλη απάντηση σε όλα τα αιτήματα συνδρομής
4	Διασφάλιση χρηστής και αποτελεσματικής διαχείρισης του κύκλου χρηματοδότησης των ΕΑ-ΕΕ	Χρονοδιαγράμματα και επίπεδο ολοκλήρωσης των απαραίτητων φάσεων του κύκλου χρηματοδότησης των προγραμμάτων των ΕΑ-ΕΕ	Έγκαιρος και ολοκληρωμένος κύκλος χρηματοδότησης

δ)   Μέτρα και δραστηριότητες για την υλοποίηση των επιχειρησιακών στόχων

Επιχειρησιακός στόχος 1: Διασφάλιση της ανάπτυξης και της χρήσης μεθόδων ανάλυσης υψηλής ποιότητας σε όλο το δίκτυο των ΕΑ-ΕΕ

—	διασφάλιση της διάδοσης των αναλυτικών μεθόδων και των μεθόδων αναφοράς από τα ΕΑ-ΕΕ στα ΕΕΑ·

—	παρακολούθηση της δημοσίευσης από τα ΕΑ-ΕΕ των νέων μεθόδων και των αντίστοιχων μελετών επικύρωσης·

—	συντονισμός των δραστηριοτήτων των ΕΑ-ΕΕ σχετικά με πρακτικές ρυθμίσεις για την εφαρμογή νέων μεθόδων ανάλυσης·

—	συντονισμός των ΕΑ-ΕΕ, των ΕΕΑ και των κρατών μελών για την προετοιμασία των προγραμμάτων εργασίας του 2016 σχετικά με τις νέες ή βελτιωμένες μεθόδους ή/και τα μέσα διάδοσης των πληροφοριών σχετικά με τις μεθόδους και τα υλικά αναφοράς·

—	σχεδιασμός επιμορφώσεων, συνεδριάσεων και εργαστηρίων που διοργανώνονται από τα ΕΑ-ΕΕ για την εναρμόνιση των διαγνωστικών τεχνικών και μεθόδων ανάλυσης·

—	έναρξη συνεργασίας των ΕΑ-ΕΕ με εργαστήρια σε τρίτες χώρες.

Επιχειρησιακός στόχος 2: Διατήρηση κατάλληλου επιπέδου στις δοκιμές επάρκειας ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μεθόδων ανάλυσης

—	διασφάλιση του προγραμματισμού και της έναρξης συγκριτικών δοκιμών από τα ΕΑ-ΕΕ σύμφωνα με διεθνώς αποδεκτά πρωτόκολλα·

—	αντιμετώπιση ζητημάτων ελλιπούς απόδοσης του δικτύου ΕΑ-ΕΕ·

—	Συντονισμός των ΕΑ-ΕΕ, των ΕΕΑ και των κρατών μελών για τον προγραμματισμό των δοκιμών επιδόσεων στα προγράμματα εργασίας.

Επιχειρησιακός στόχος 3: Διασφάλιση της διαθεσιμότητας επιστημονικής και τεχνικής συνδρομής από τα ΕΑ-ΕΕ

—	διαβίβαση ερωτήσεων στα ΕΑ-ΕΕ για τη χάραξη πολιτικής και την επιβολή της εφαρμογής της νομοθεσίας·

—	έναρξη συνεργασίας των ΕΑ-ΕΕ με τις χώρες ΕΖΕΣ και με διεθνείς οργανώσεις·

—	διοργάνωση συνεδριάσεων για την παροχή επιστημονικής και τεχνικής συνδρομής από τα ΕΑ-ΕΕ·

—	κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις μεθόδους ανάλυσης·

—	δραστηριότητες δικτύωσης για τν παροχή κατάλληλης συνδρομής από τα ΕΑ-ΕΕ.

Επιχειρησιακός στόχος 4: Διασφάλιση χρηστής και αποτελεσματικής διαχείρισης του κύκλου χρηματοδότησης των ΕΑ-ΕΕ

—	συλλογή, επαλήθευση και επικύρωση των προγραμμάτων εργασίας των ΕΑ-ΕΕ·

—	έλεγχος και επαλήθευση των δημοσιονομικών δαπανών·

—	επικοινωνία με τα ΕΑ-ΕΕ για την εκτέλεση των προγραμμάτων εργασίας τους·

—	αξιολόγηση της ετήσιας τεχνικής και οικονομικής έκθεσης των ΕΑ-ΕΕ·

—	στήριξη των ΕΑ-ΕΕ για την προετοιμασία των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας τους·

—	αξιολόγηση του δείκτη επιδόσεων των ΕΑ-ΕΕ εκ των προτέρων και εκ των υστέρων.

1.5.   Προτεραιότητες

Οι ανάγκες όσον αφορά τον περιορισμό των κινδύνων και την επιβολή της νομοθεσίας στους τομείς που καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004 αυξάνονται διαρκώς. Στο διάστημα των τελευταίων ετών προέκυψαν νέες προκλήσεις που προέρχονται, αφενός, από την αύξηση των εμπορικών συναλλαγών ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών καθώς και των ζωικών ουσιών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τους και, αφετέρου, από την πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας και, κατ' επέκταση, των διαγνωστικών τεχνικών.

Απαιτείται μια συντονισμένη προσέγγιση που θα διασφαλίζει:

—	την προστασία από την επανεμφάνιση νέων/μεγαλύτερων κινδύνων·

—	την πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση ασθενειών και απειλών που προκαλούνται μέσω των τροφίμων και των ζωοτροφών·

—	την αποτελεσματική εφαρμογή της επιβολής και τη διενέργεια επίσημων ελέγχων.

Τα ΕΑ-ΕΕ, τα ΕΕΑ και οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών συνθέτουν ένα δίκτυο που διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο τόσο σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης όσο και υπό συνήθεις συνθήκες. Η διατήρηση της αξιοπιστίας του δικτύου και του ρόλου του θα πρέπει να αποτελούν πάγια προτεραιότητα για τα προγράμματα εργασίας της Επιτροπής, όχι μόνο για το έτος 2015 αλλά και μελλοντικά.

Το 2015 θα είναι το πρώτο έτος κατά το οποίο θα εφαρμοστούν οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 652/2014, όσον αφορά τη διαχείριση των δαπανών των ΕΑ-ΕΕ και, ως εκ τούτου, θα είναι μεταβατικό έτος. Οι προτεραιότητες θα ακολουθήσουν μια κοινή λογική στη βάση των επιχειρησιακών στόχων που εκτέθηκαν ανωτέρω, και θα αναπτυχθούν αναλυτικά σε συνεργασία με τα ΕΑ-ΕΕ στα προγράμματα εργασίας τους. Σε γενικές γραμμές, οι προσπάθειες θα επικεντρωθούν στην:

—

ανάπτυξη πιστοποιημένων υλικών αναφοράς και τυποποιημένων και επικυρωμένων μεθόδων για τη μέτρηση και την ταυτοποίηση των κινδύνων (χημικές ουσίες, προσμείξεις, φυτοφάρμακα, παθογόνοι παράγοντες) για την παρουσία μη εγκεκριμένων ΓΤΟ σε τρόφιμα και ζωοτροφές, και την ανίχνευση απαγορευμένων ουσιών ή τη μη εγκεκριμένη χρήση εγκεκριμένων ουσιών·

—	ανάλυση των ουσιών και των εγκεκριμένων ΓΤΟ, ώστε να είναι δυνατή η εξακρίβωση της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία για τις ζωοτροφές και τα τρόφιμα και τη νομοθεσία για την υγεία των ζώων·

—	χρήση και κοινοποίηση πληροφοριών σχετικά με τις κατάλληλες μεθόδους ανάλυσης·

—	ανάπτυξη αποτελεσματικής ικανότητας ανάλυσης για τον εντοπισμό δόλιων πρακτικών (δοκιμή DNA, φυτοφάρμακα, πρόσθετα).

Ενώ οι κύριες δραστηριότητες και προτεραιότητες που ορίζονται στο παρόν πρόγραμμα εργασίας θα καλυφθούν σε συνεργασία με τα ΕΑ-ΕΕ κατά την κατάρτιση των προγραμμάτων τους, θα πρέπει να προβλεφθεί ένα περιθώριο ελιγμών για δραστηριότητες που απορρέουν από μη προβλέψιμους παράγοντες (π.χ. παράγοντες που σχετίζονται με την επανεμφάνιση νόσων προτεραιότητας, την πιθανότητα εισαγωγής νέων ασθενειών, την αυξανόμενη πολυπλοκότητα των αλυσίδων εφοδιασμού).

1.6.   Περιγραφή των δραστηριοτήτων που θα χρηματοδοτηθούν

Παρασιτοκτόνα	— ανάπτυξη και επικύρωση νέων και βελτιωμένων μεθόδων για την ανάλυση καταλοίπων φυτοφαρμάκων σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης, δημητριακά και φρούτα και λαχανικά· — παροχή επιστημονικής και τεχνικής συνδρομής στην Επιτροπή σχετικά με τα όρια ποσοτικού προσδιορισμού και τους ορισμούς των καταλοίπων στο πλαίσιο της επανεξέτασης όλων των υφιστάμενων ΑΟΚ που προβλέπονται στο άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 396/2005.
Ξένες προσμείξεις	— αξιοπιστία της ανάλυσης των διοξινών και των παρόμοιων με τις διοξίνες πολυχλωριωμένων διφαινυλίων (PCB) στις ζωοτροφές σε επίπεδα χαμηλότερα από το μέγιστο επίπεδο με Gas Chromatograph-Mass Spectrometer (χρωματογράφος αερίου - φασματόμετρο μάζας)· — εντοπισμός μετάλλων σε τρόφιμα και ζωοτροφές μέσω πολλαπλών μεθόδων ανάλυσης· — μέθοδοι ελέγχου για την παρουσία πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (ΠΑΥ) στα τρόφιμα· — διασφάλιση της αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων των αναλύσεων για τον έλεγχο των μυκοτοξινών, ειδικότερα υπό το πρίσμα των νέων νομικών απαιτήσεων (όπως π.χ. τη χρήση μεθόδων ελέγχου ασφαλείας, ελέγχου της κιτρινίνης).
Κατάλοιπα	— ανάπτυξη και διάδοση μεθόδων για την ανάλυση των καταλοίπων κτηνιατρικών φαρμάκων (συμπεριλαμβανομένων των απαγορευμένων ουσιών και των απαγορευμένων χρήσεων) σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης· — τεχνική συνδρομή σχετικά με αναλυτικές πτυχές της παρακολούθησης των καταλοίπων· — διατήρηση του κατάλληλου επιπέδου επάρκειας των ΕΕΑ.
Βιολογικοί κίνδυνοι	— αξιολόγηση των νέων μεθόδων ανάλυσης υψηλής ποιότητας για τους βιολογικούς κινδύνους· — βελτίωση των υφιστάμενων μεθόδων· — διατήρηση του κατάλληλου επιπέδου επάρκειας των ΕΕΑ, ώστε να εξασφαλίζεται η αξιοπιστία και η αποτελεσματικότητα των επίσημων ελεγκτικών μεθόδων ανάλυσης· — τεχνική συνδρομή στην Επιτροπή σχετικά με θέματα ανάλυσης.
Υλικά που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα, ΓΤΟ, πρόσθετα ζωοτροφών	— ανάπτυξη και επικύρωση νέων και βελτιωμένων μεθόδων για τη δοκιμή της μετανάστευσης μετάλλων από κεραμικά υλικά στο πλαίσιο της αναθεώρησης της οδηγίας 84/500/ΕΟΚ του Συμβουλίου· (1) — προετοιμασία για την ταχεία συλλογή νέων μεθόδων για τις οποίες θα χρειαστεί περιγραφή των μεθόδων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 10/2011 της Επιτροπής (2), συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης μιας διαδικτυακής βάσης δεδομένων για σκοπούς διάδοσης· — ανάπτυξη μεθόδων ανάλυσης υψηλής απόδοσης για την ανίχνευση ΓΤΟ και διάδοσή τους στα ΕΕΑ· — παράδοση μαθημάτων, πληροφορίες και ενημέρωση των ΕΕΑ και τρίτων χωρών· — ανάλυση και δοκιμή λιποδιαλυτών βιταμινών, καροτινοειδών και κοβαλτίου στις ζωοτροφές· — διασφάλιση της εφαρμογής μεθόδων ανάλυσης υψηλής ποιότητας καθώς και της αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων των αναλύσεων.
Υγεία των ζώων	— ανάπτυξη και υλοποίηση αναλυτικών μεθόδων υψηλής ποιότητας για τις νόσους των ζώων· — διατήρηση κατάλληλου επιπέδου στις δοκιμές επάρκειας, με ταυτόχρονη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των ελεγκτικών μεθόδων ανάλυσης.

1.7.   Βασικά κριτήρια

1.   Κριτήρια επιλεξιμότητας

—	Καθεστώς εργαστηρίου αναφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004, εκτός από τα ΕΑ-ΕΕ που λειτουργούν στο πλαίσιο του Κοινού Κέντρου Ερευνών.

2.   Κριτήρια αποκλεισμού

Οι υποψήφιοι δεν εμπίπτουν σε καμία από τις περιπτώσεις αποκλεισμού που απαριθμούνται στα άρθρα 106 και 107 του δημοσιονομικού κανονισμού.

3.   Κριτήρια ανάθεσης

—	Συμμόρφωση με τους στόχους και τις προτεραιότητες του παρόντος προγράμματος εργασίας της Επιτροπής για το έτος 2015.

1.8.   Υλοποίηση

Το πρόγραμμα εργασίας θα υλοποιηθεί απευθείας από την Επιτροπή.

1.9.   Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα και ενδεικτικό ποσό των επιχορηγήσεων που χορηγούνται χωρίς πρόσκληση υποβολής προτάσεων

Ιανουάριος 2015.

1.10.   Μέγιστο δυνατό ποσοστό συγχρηματοδότησης των συνολικών δαπανών

100 %

---

(1)  Οδηγία 84/500/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1984, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών όσον αφορά τα υλικά και τα αντικείμενα που προορίζονται να έλθουν σε επαφή με τρόφιμα (ΕΕ L 277 της 20.10.1984, σ. 12).

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 10/2011 της Επιτροπής, της 14ης Ιανουαρίου 2011, για τα πλαστικά υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα (ΕΕ L 12 της 15.1.2011, σ. 1).