ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 25ης Απριλίου 2013

που απευθύνεται στην Κυπριακή Δημοκρατία σχετικά με ειδικά μέτρα για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης

(2013/236/ΕΕ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 136 παράγραφος 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 126 παράγραφος 6,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)	Το άρθρο 136 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει τη δυνατότητα θέσπισης ειδικών μέτρων για τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο οποίο διαπιστώνεται ότι η Κύπρος παρουσίαζε υπερβολικό έλλειμμα (1) και απηύθυνε σύσταση στην Κύπρο, δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ, με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στην οποία αναφέρεται ότι: «Οι κυπριακές αρχές οφείλουν να θέσουν τέλος στην παρούσα κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος το ταχύτερο δυνατόν, και το αργότερο έως το 2012».

(3)

Στη σύσταση του Συμβουλίου της 10ης Ιουλίου 2012 σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Κύπρου για το 2012 και την έκδοση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Κύπρου για την περίοδο 2012-2015 (2), το Συμβούλιο συνέστησε, μεταξύ άλλων, να αναλάβει η Κύπρος δράση για την επίτευξη μόνιμης διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος το 2012, την εξασφάλιση επαρκούς προόδου όσον αφορά την τήρηση του κριτηρίου αναφοράς για τη μείωση του χρέους, την ενίσχυση των κανονιστικών διατάξεων για την αποτελεσματική ανακεφαλαιοποίηση των χρηματοπιστωτικών οργανισμών και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.

(4)

Η Κύπρος πρόσφατα αντιμετώπισε αυξημένες πιέσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, λόγω των εντεινόμενων ανησυχιών όσον αφορά τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών της, ιδίως όσον αφορά τα απαιτούμενα σημαντικά μέτρα κρατικής στήριξης του εξασθενημένου χρηματοπιστωτικού τομέα. Ορισμένες από τις ανισορροπίες έχουν προκύψει ως αποτέλεσμα αρνητικών δευτερογενών αποτελεσμάτων από την κρίση της ζώνης του ευρώ, περιλαμβανομένων των γεγονότων στην Ελλάδα. Άλλες, όπως αναφέρεται στη διεξοδική εξέταση της Κύπρου από την Επιτροπή το 2012 και στη σύσταση του Συμβουλίου της 10ης Ιουλίου 2012, είναι εγχώριες και πιο μακροχρόνιες. Εν μέσω διαδοχικών υποβαθμίσεων των κυπριακών κρατικών ομολόγων από τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης, η χώρα κατέστη αδύνατον να αναχρηματοδοτηθεί με επιτόκια συμβατά με τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Παράλληλα, ο τραπεζικός τομέας ήταν όλο και περισσότερο αποκομμένος από χρηματοδότηση στις διεθνείς αγορές και σημαντικά ιδρύματα κατέγραφαν σημαντικές ελλείψεις κεφαλαίων.

(5)

Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις σοβαρές και αρνητικές οικονομικές και χρηματοπιστωτικές διαταραχές, οι κυπριακές αρχές ζήτησαν επισήμως χρηματοδοτική συνδρομή με τη μορφή δανείου από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας στις 25 Ιουνίου 2012, καθώς και από το ΔΝΤ, με σκοπό τη στήριξη της επανόδου της κυπριακής οικονομίας σε βιώσιμη ανάπτυξη, την εξασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος και τη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στη ζώνη του ευρώ. Στις 27 Ιουνίου 2012, η Ευρωομάδα κάλεσε την Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ, τις κυπριακές αρχές και το ΔΝΤ να συμφωνήσουν επί ενός προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής, συμπεριλαμβανομένων των αναγκών χρηματοδότησης, και να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στο τρέχον εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον με κίνδυνο δευτερογενών επιπτώσεων των διαταράξεων στην αγορά κρατικών χρεογράφων. Στις 25 Μαρτίου 2013, η Ευρωομάδα κατέληξε σε πολιτική συμφωνία με τις κυπριακές αρχές σχετικά με τους ακρογωνιαίους λίθους του προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής. Ο τραπεζικός τομέας πρόκειται να αναδιαρθρωθεί και να μειώσει το μέγεθός του και θα επιταχυνθούν οι προσπάθειες για δημοσιονομική εξυγίανση, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και ιδιωτικοποιήσεις. Η ανακεφαλαιοποίηση των δύο μεγαλύτερων τραπεζών θα προερχόταν αποκλειστικά από το εσωτερικό των τραπεζών αυτών (δηλαδή από τους μετόχους, τους ομολογιούχους και τους καταθέτες).

(6)	Υπό τις παρούσες συνθήκες η Κύπρος θα πρέπει να θεσπίσει μια συνολική δέσμη μέτρων πολιτικής που θα εφαρμοστούν σε ένα τριετές πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής που θα μπορούσε να καλύψει την περίοδο από το δεύτερο τρίμηνο του 2013 έως το πρώτο τρίμηνο του 2016.

(7)

Η συνολική δέσμη μέτρων πολιτικής θα πρέπει να αποσκοπεί στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των χρηματοπιστωτικών αγορών και την αποκατάσταση υγιών μακροοικονομικών μεγεθών ούτως ώστε να μπορέσει η οικονομία να επανέλθει σε φάση βιώσιμης ανάπτυξης. Πρέπει να διαρθρώνεται σε τρεις κύριους πυλώνες. Ο πρώτος πυλώνας θα πρέπει να είναι μια στρατηγική για τον χρηματοπιστωτικό τομέα βασισμένη στην αναδιάρθρωση και τη μείωση του μεγέθους των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και την ενίσχυση της εποπτείας του τομέα, με προσπάθειες για την αντιμετώπιση των ελλείψεων κεφαλαίου και ρευστότητας. Ο δεύτερος πυλώνας πρέπει να είναι μια φιλόδοξη εμπροσθοβαρής στρατηγική δημοσιονομικής εξυγίανσης, ιδίως μέσω μέτρων για τη μείωση των τρεχουσών πρωτογενών δαπανών, την ενίσχυση των εσόδων της κυβέρνησης, τη βελτίωση της λειτουργίας του δημόσιου τομέα και τη διατήρηση της δημοσιονομικής εξυγίανσης μεσοπρόθεσμα, ελαχιστοποιώντας τις αρνητικές επιπτώσεις στα μειονεκτούντα άτομα και διατηρώντας την ορθή εφαρμογή των μέτρων των διαρθρωτικών και άλλων ταμείων της ΕΕ. Ο τρίτος πυλώνας θα πρέπει να αποτελείται από ένα φιλόδοξο θεματολόγιο διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, με σκοπό τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης που επιτρέπει την αποκατάσταση των μακροοικονομικών ανισορροπιών, ιδίως μέσω της μεταρρύθμισης του συστήματος τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, καθώς και μέσω της εξάλειψης των εμποδίων για την ομαλή λειτουργία των αγορών. Υπενθυμίζοντας την πολιτική συμφωνία της 28ης Φεβρουαρίου 2013 σχετικά με σύσταση του Συμβουλίου για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία, θα πρέπει να διατηρηθούν οι ευκαιρίες για τους νέους και οι προοπτικές απασχολησιμότητάς τους.

(8)

Στο πλαίσιο των αναθεωρημένων προβλέψεων του χειμώνα 2012 για την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ (– 0,5 % το 2012, – 8,2 % το 2013, – 2,9 % το 2014, 2,6 % το 2015 και 3,7 % το 2016), ο δείκτης χρέους προς το ΑΕΠ θα ανέλθει σε 87 % το 2012, 109 % το 2013, 123 % το 2014, 126 % το 2015 και 122 % το 2016. Συνεπώς, ο δείκτης χρέους προς το ΑΕΠ θα αυξηθεί ταχέως μέχρι το 2015 και θα κινηθεί σε πτωτική τροχιά στη συνέχεια, φθάνοντας το 105 % κατ’ εκτίμηση το 2020. Η δυναμική του χρέους επηρεάζεται από διάφορες εκτός προϋπολογισμού πράξεις. Στο πλαίσιο των αναθεωρημένων προβλέψεων του χειμώνα 2013 για την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, το πρωτογενές ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να εμφανίσει έλλειμμα ύψους 395 εκατ. ευρώ (2,4 % του ΑΕΠ) το 2013, έλλειμμα ύψους 678 εκατ. ευρώ (4,3 % του ΑΕΠ) το 2014, έλλειμμα ύψους 344 εκατ. ευρώ (2,1 % του ΑΕΠ) το 2015 και πλεόνασμα ύψους 204 εκατ. ευρώ (1,2 % του ΑΕΠ) το 2016.

(9)

Η ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας του κυπριακού τραπεζικού τομέα έχει κρίσιμη σημασία για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Κύπρο και —δεδομένης της ισχυρής αλληλεξάρτησής τους— για τη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στο σύνολο της ζώνης του ευρώ. Είναι σε εξέλιξη η ουσιαστική μείωση του μεγέθους και αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα της Κύπρου. Η κυπριακή Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε νομοθεσία για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των πιστωτικών ιδρυμάτων. Χρησιμοποιώντας το εν λόγω νέο πλαίσιο, το μέγεθος του κυπριακού τραπεζικού τομέα μειώθηκε αμέσως και σημαντικά. Προκειμένου να διατηρηθεί η ρευστότητα του κυπριακού τραπεζικού τομέα, επιβλήθηκαν προσωρινά διοικητικά μέτρα, περιλαμβανομένου του ελέγχου κεφαλαίων.

(10)	Η εφαρμογή ολοκληρωμένων και φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων σε χρηματοπιστωτικούς, δημοσιονομικούς και διαρθρωτικούς τομείς αναμένεται ότι θα διασφαλίσει τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του κυπριακού δημοσίου χρέους.

(11)

Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, κατά περίπτωση, με το ΔΝΤ, θα πρέπει να επαληθεύει ανά τακτά χρονικά διαστήματα την αυστηρή εφαρμογή του κυπριακού προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής μέσω της πραγματοποίησης αποστολών και της τακτικής υποβολής εκθέσεων από τις κυπριακές αρχές, σε τριμηνιαία βάση.

(12)	Καθ’ όλη τη διάρκεια της εφαρμογής της συνολικής δέσμης μέτρων για την Κύπρο, η Επιτροπή θα παρέχει περαιτέρω συμβουλές πολιτικής και τεχνική συνδρομή σε συγκεκριμένους τομείς.

(13)

Οι κυπριακές αρχές θα πρέπει να μεριμνούν, σύμφωνα με τους ισχύοντες εθνικούς κανόνες και πρακτικές, για τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στην προετοιμασία, την υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής.

(14)

Κάθε μορφή χρηματοδοτικής συνδρομής που λαμβάνει η Κύπρος με στόχο να βοηθήσει στην εφαρμογή των πολιτικών στο πλαίσιο του προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής πρέπει να είναι σύμφωνη με τις νομικές απαιτήσεις και πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως με το πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης. Οι τυχόν παρεμβάσεις υπέρ χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων πρέπει να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τους κανόνες ανταγωνισμού της Ένωσης. Η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οποιαδήποτε μέτρα ορίζονται σε μνημόνιο συμφωνίας στο πλαίσιο αιτούμενης χρηματοδοτικής συνδρομής του ΕΜΣ είναι πλήρως σύμφωνα με την παρούσα απόφαση,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Προκειμένου να διευκολυνθεί η επάνοδος της κυπριακής οικονομίας σε μια πορεία βιώσιμης ανάπτυξης και δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, η Κύπρος πρέπει να εφαρμόσει αυστηρά ένα πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής (εφεξής «πρόγραμμα»), τα κυριότερα στοιχεία του οποίου αναφέρονται στο άρθρο 2 της παρούσας απόφασης. Το πρόγραμμα μακροοικονομικής προσαρμογής θα καλύπτει τους συγκεκριμένους κινδύνους που προέρχονται από την Κύπρο για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ζώνης του ευρώ και αποσκοπεί στην ταχεία αποκατάσταση υγιών και βιώσιμων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών συνθηκών στην Κύπρο και την αποκατάσταση της ικανότητάς της να αυτοχρηματοδοτείται πλήρως στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. Το πρόγραμμα λαμβάνει δεόντως υπόψη τις συστάσεις του Συμβουλίου που απευθύνθηκαν προς την Κύπρο βάσει των άρθρων 121, 126, 136 και 148 της ΣΛΕΕ, καθώς και τις ενέργειές της Κύπρου προκειμένου να συμμορφωθεί προς τις συστάσεις αυτές, στοχεύοντας παράλληλα στη διεύρυνση, ενίσχυση και εμβάθυνση των απαιτούμενων μέτρων πολιτικής.

2. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, κατά περίπτωση, με το ΔΝΤ, παρακολουθεί την πρόοδο που επιτυγχάνεται στην Κύπρο όσον αφορά την εφαρμογή του προγράμματος. Η Κύπρος συνεργάζεται πλήρως με την Επιτροπή και την ΕΚΤ, παρέχοντας ιδίως στην Επιτροπή και στην ΕΚΤ όλες τις πληροφορίες τις οποίες αυτές θεωρούν αναγκαίες για την παρακολούθηση του προγράμματος.

3. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, με το ΔΝΤ, εξετάζει με τις κυπριακές αρχές οποιεσδήποτε τροποποιήσεις και επικαιροποιήσεις του προγράμματος που ενδέχεται να χρειαστούν προκειμένου να λαμβάνονται δεόντως υπόψη, μεταξύ άλλων, οι σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων και των πραγματικών στοιχείων (συμπεριλαμβανομένης της απασχόλησης), αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις, καθώς και μακροοικονομικοί και χρηματοπιστωτικοί κραδασμοί.

Προκειμένου να διασφαλισθεί η ομαλή εφαρμογή του προγράμματος και η διόρθωση των ανισορροπιών με βιώσιμο τρόπο, η Επιτροπή παρέχει συνεχείς συμβουλές και καθοδήγηση όσον αφορά τις δημοσιονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις καθώς και τις μεταρρυθμίσεις της χρηματαγοράς.

Η Επιτροπή προβαίνει σε τακτική αξιολόγηση του οικονομικού αντικτύπου του προγράμματος και διατυπώνει συστάσεις για τις αναγκαίες διορθώσεις με στόχο την ενίσχυση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας, την εξασφάλιση της αναγκαίας δημοσιονομικής εξυγίανσης και την ελαχιστοποίηση των αρνητικών κοινωνικών επιπτώσεων.

Άρθρο 2

1. Βασικοί στόχοι του προγράμματος είναι οι εξής: η αποκατάσταση της ευρωστίας του κυπριακού τραπεζικού τομέα· η συνέχιση της διεξαγόμενης διαδικασίας δημοσιονομικής εξυγίανσης· και η εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης.

2. Η Κύπρος εφαρμόζει τη διαδικασία δημοσιονομικής εξυγίανσης που συνάδει με τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος, με υψηλής ποιότητας μόνιμα μέτρα, μεριμνώντας παράλληλα για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων για τα μειονεκτούντα άτομα.

3. Η Κύπρος θεσπίζει τα μέτρα που αναφέρονται στις παραγράφους 4 έως 15.

4. Προκειμένου να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από το 3 % του ΑΕΠ το συντομότερο δυνατόν, η Κύπρος οφείλει να είναι σε ετοιμότητα να λάβει επιπρόσθετα μέτρα εξυγίανσης. Ειδικότερα, σε περίπτωση ανεπαρκούς απόδοσης των εσόδων ή υψηλότερων αναγκών για κοινωνικές δαπάνες λόγω δυσμενών μακροοικονομικών επιπτώσεων, η κυπριακή κυβέρνηση οφείλει να είναι σε ετοιμότητα να λάβει πρόσθετα μέτρα για να διατηρήσει τους στόχους του προγράμματος, μεταξύ άλλων με μείωση των δαπανών κατά διακριτική ευχέρεια, ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα τις επιπτώσεις για τα μειονεκτούντα άτομα. Κατά την περίοδο του προγράμματος, τα ταμειακά έσοδα που υπερβαίνουν τις προβλέψεις του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένων τυχόν εκτάκτων κερδών, αποταμιεύονται ή χρησιμοποιούνται για τη μείωση του χρέους. Εάν, αντίθετα, επιτυγχάνονται επιδόσεις υψηλότερες από τις αναμενόμενες, στον βαθμό που αυτό θεωρείται μόνιμο, μπορεί να μειωθεί η ανάγκη για πρόσθετα μέτρα κατά τα τελευταία έτη του προγράμματος.

5. Η Κύπρος διατηρεί την ορθή εφαρμογή των μέτρων των διαρθρωτικών και άλλων ταμείων της ΕΕ.

6. Με στόχο την αποκατάσταση της ευρωστίας του χρηματοπιστωτικού της τομέα, η Κύπρος συνεχίζει την εις βάθος μεταρρύθμιση και την αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα και την ενίσχυση των βιώσιμων τραπεζών, αποκαθιστώντας το κεφάλαιό τους, αντιμετωπίζοντας την κατάσταση της ρευστότητάς τους και ενισχύοντας την εποπτεία τους. Το πρόγραμμα προβλέπει τα ακόλουθα μέτρα και αποτελέσματα:

α)

εξασφάλιση στενής παρακολούθησης της κατάστασης ρευστότητας του τραπεζικού τομέα. Οι πρόσφατα επιβληθέντες προσωρινοί περιορισμοί της ελεύθερης κίνησης κεφαλαίων (μεταξύ άλλων, όρια για τις αναλήψεις μετρητών, τις ηλεκτρονικές πληρωμές και τα εμβάσματα στο εξωτερικό) θα παρακολουθούνται στενά. Ο στόχος είναι να παραμείνουν οι έλεγχοι σε ισχύ μόνον επί όσο διάστημα είναι απολύτως απαραίτητο για την αποφυγή σοβαρού και άμεσου κινδύνου για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Τα μεσοπρόθεσμα σχέδια χρηματοδότησης και κεφαλαιοποίησης των εθνικών τραπεζών που εξαρτώνται από τη χρηματοδότηση της κεντρικής τράπεζας ή λαμβάνουν κρατικές ενισχύσεις πρέπει να αντικατοπτρίζουν ρεαλιστικά την αναμενόμενη απομόχλευση του τραπεζικού τομέα, και να μειώνουν την εξάρτηση από τη δανειοληψία από τις κεντρικές τράπεζες, αποφεύγοντας παράλληλα την πρακτική έκτακτης εκποίησης περιουσιακών στοιχείων και την πιστωτική ασφυξία. Οι κανονιστικές διατάξεις σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις ρευστότητας θα επικαιροποιηθούν ώστε να αποφεύγεται η υπερβολική συγκέντρωση σε στοιχεία ενεργητικού εκφρασμένα σε ευρώ στο μέλλον·

β)

κατάρτιση ανεξάρτητης αποτίμησης των στοιχείων ενεργητικού της Τράπεζας Κύπρου και της Λαϊκής Τράπεζας Κύπρου και ταχεία ενσωμάτωση των δραστηριοτήτων της Λαϊκής Τράπεζας Κύπρου στην Τράπεζα Κύπρου. Η αποτίμηση πρέπει να ολοκληρωθεί σύντομα ώστε να καταστεί δυνατή η ολοκλήρωση της ανταλλαγής καταθέσεων - μετοχών καταθέσεων στην Τράπεζα Κύπρου·

γ)	θέσπιση των αναγκαίων ρυθμιστικών απαιτήσεων σχετικά με την αύξηση του ελάχιστου συντελεστή επάρκειας βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 στο 9 % έως το τέλος του 2013·

δ)

λήψη μέτρων για την ελαχιστοποίηση του κόστους της αναδιάρθρωσης των τραπεζών για τους φορολογουμένους. Τα εμπορικά και συνεταιριστικά πιστωτικά ιδρύματα ανεπαρκούς κεφαλαιοποίησης αντλούν, όσο το δυνατόν περισσότερο, κεφάλαια από ιδιωτικές πηγές, πριν από τη χορήγηση μέτρων κρατικών ενισχύσεων. Τα σχέδια αναδιάρθρωσης εγκρίνονται επισήμως στο πλαίσιο των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, πριν χορηγηθεί η εν λόγω κρατική ενίσχυση. Τα εμπορικά και συνεργατικά πιστωτικά ιδρύματα με ελλιπή κεφαλαιουχική βάση μπορούν, αν τα άλλα μέτρα δεν επαρκούν, να ζητήσουν κρατική βοήθεια για την ανακεφαλαιοποίησή τους σύμφωνα με τις διαδικασίες περί κρατικών ενισχύσεων·

ε)	διασφάλιση της δημιουργίας μητρώου πιστώσεων, της επανεξέτασης και τροποποίησης του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου για τις διαδικασίες δανειοδότησης και διαχείρισης δανείων, αν χρειαστεί, και της θέσπισης νομοθεσίας για την ενίσχυση της διακυβέρνησης των εμπορικών τραπεζών·

στ)	ενίσχυση της διακυβέρνησης των τραπεζών, μεταξύ άλλων με την απαγόρευση χορήγησης δανείων προς ανεξάρτητα μέλη του διοικητικού συμβουλίου ή μέρη συνδεδεμένα με αυτά·

ζ)

μεγιστοποίηση της ανάκτησης για μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τα κίνητρα για στρατηγική αθέτηση των υποχρεώσεων εκ μέρους των δανειοληπτών. Αυτό θα περιλαμβάνει την ελάφρυνση των περιορισμών για την κατάσχεση των εμπράγματων ασφαλειών και την ορθή παρακολούθηση και διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου θα εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για την ταξινόμηση ως μη εξυπηρετούμενων όλων των δανείων με καθυστέρηση άνω των 90 ημερών·

η)	ευθυγράμμιση της ρύθμισης και της εποπτείας των συνεταιριστικών πιστωτικών ιδρυμάτων με εκείνες των εμπορικών τραπεζών·

θ)

εξακρίβωση της βιωσιμότητας των συνεταιριστικών πιστωτικών ιδρυμάτων και ανάπτυξη, σε συνεννόηση με Επιτροπή, ΕΚΤ και ΔΝΤ, μιας στρατηγικής για τη μελλοντική δομή, λειτουργία και βιωσιμότητα του τομέα των συνεταιριστικών πιστωτικών ιδρυμάτων. Η εφαρμογή της στρατηγικής θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τα μέσα του 2015 το αργότερο·

ι)	ενίσχυση της παρακολούθησης του χρέους των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών και σύσταση πλαισίου για στοχοθετημένη αναδιάρθρωση του χρέους του ιδιωτικού τομέα για να διευκολυνθεί ο νέος δανεισμός και να μειωθούν οι πιστωτικοί περιορισμοί·

ια)	περαιτέρω ενίσχυση του πλαισίου καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και διασφάλιση της πλήρους διαφάνειας των οικονομικών οντοτήτων (νομικά πρόσωπα και άλλα νομικά μορφώματα, όπως καταπιστεύματα) σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές·

ιβ)	εισαγωγή υποχρεωτικής εποπτείας με βάση το επίπεδο κεφαλαιοποίησης·

ιγ)	ένταξη των δοκιμών αντοχής στην τακτική εξ αποστάσεως εποπτεία των τραπεζών, και

ιδ)	χρήση ενός ενοποιημένου συστήματος αναφοράς δεδομένων από τράπεζες και πιστωτικά ιδρύματα.

7. Κατά τη διάρκεια του 2013, οι κυπριακές αρχές θα εφαρμόσουν αυστηρά τον νόμο για τον προϋπολογισμό της Κύπρου του 2013 με πρόσθετα μόνιμα μέτρα ύψους τουλάχιστον 351 εκατ. ευρώ (2,1 % του ΑΕΠ). Η Κύπρος θα υλοποιήσει τα πρόσθετα μέτρα σταθεροποιησης διά νομοθετικών και άλλων μέτρων, περιλαμβανομένης αν χρεασθεί και της τροποποίησης του ανωτέρω νόμου για τον προϋπολογισμό του 2013. Η Κύπρος θα λάβει τα ακόλουθα μέτρα:

α)	στο σκέλος των δαπανών, ο προϋπολογισμός θα περιλαμβάνει μείωση των δαπανών για στεγαστικά προγράμματα κατά τουλάχιστον 36 εκατ. ευρώ και μια περαιτέρω κλιμακούμενη μείωση των μισθών του δημοσίου τομέα, καθώς και εξορθολογισμό ορισμένων κοινωνικών παροχών·

β)	στο σκέλος των εσόδων, τα πρόσθετα μέτρα περιλαμβάνουν αυξήσεις των φόρων ακινήτων, του φορολογικού συντελεστή εισοδήματος των εταιρειών, του φορολογικού συντελεστή εσόδων από τόκους, της εισφοράς επί των τραπεζών και των τελών για τις δημόσιες υπηρεσίες·

γ)	θα μεταρρυθμίσει το φορολογικό της σύστημα για τα μηχανοκίνητα οχήματα, με βάση αρχές φιλικές προς το περιβάλλον και με στόχο τη δημιουργία πρόσθετων εσόδων·

δ)

θα θεσπίσει μέτρα για τον έλεγχο των δαπανών υγείας και τη βελτίωση της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, με την αύξηση της απόδοσης, της ανταγωνιστικότητας και της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας των δημόσιων νοσοκομείων. Επιπλέον, η Κύπρος θα καθιερώσει σύστημα συμμετοχής στις δαπάνες για περιορισμένο αριθμό ιατρικών υπηρεσιών και φαρμακευτικών προϊόντων· και

ε)	θα εξασφαλίσει την πλήρη εφαρμογή των μέτρων εξυγίανσης που εγκρίθηκαν από τον Δεκέμβριο του 2012.

8. Τα ακόλουθα μέτρα εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2014:

α)

στο σκέλος των δαπανών, ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει τα εξής: μείωση των συνολικών δαπανών για κοινωνικές μεταβιβάσεις μέσω της καλύτερης στοχοθέτησης με στόχο απόδοση τουλάχιστον 28,5 εκατ. ευρώ· περαιτέρω μείωση των μισθών του δημόσιου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα· επιβολή τέλους για την κάρτα δημόσιων συγκοινωνιών για φοιτητές και συνταξιούχους· επίσης, εφαρμογή μέτρων διαρθρωτικής μεταρρύθμισης του εκπαιδευτικού τομέα για τη μείωση των μισθολογικών δαπανών· και

β)

στο σκέλος των εσόδων, ο προϋπολογισμός για το 2014 περιλαμβάνει τα εξής: παράταση της προσωρινής εισφοράς επί των ακαθάριστων απολαβών των εργαζομένων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα έως την 31η Δεκεμβρίου 2016 αυξήσεις του ΦΠΑ· αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης αύξηση των εισφορών στο Γενικό Σύστημα Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

9. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών, η Κύπρος εφαρμόζει δημοσιονομικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα μέτρα και αποτελέσματα:

α)	μεταρρυθμίσεις του γενικού συνταξιοδοτικού συστήματος και του συνταξιοδοτικού συστήματος του δημόσιου τομέα προκειμένου να τεθεί το συνταξιοδοτικό σύστημα σε βιώσιμη τροχιά, ενώ παράλληλα θα αντιμετωπιστεί η επάρκεια των συντάξεων. Εφόσον είναι αναγκαίο, οι μεταρρυθμίσεις θα ενισχυθούν περαιτέρω·

β)	έλεγχο της αύξησης των δαπανών για την υγεία προκειμένου να ενισχυθεί η βιωσιμότητα της δομής χρηματοδότησης και η αποδοτικότητα της παροχής δημόσιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης·

γ)

βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων δαπανών και της διαδικασίας του προϋπολογισμού μέσω αποτελεσματικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου, στο πλαίσιο της βελτιωμένης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε πλήρη συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας 2011/85/ΕΕ του Συμβουλίου, της 8ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για τα δημοσιονομικά πλαίσια των κρατών μελών (3), και της Συνθήκης για τη σταθερότητα, τον συντονισμό και τη διακυβέρνηση στην οικονομική και νομισματική ένωση, που υπογράφηκε στις Βρυξέλλες στις 2 Μαρτίου 2012·

δ)	θέσπιση κατάλληλου νομικού και θεσμικού πλαισίου για τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που θα έχει σχεδιαστεί σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές·

ε)	εκπόνηση προγράμματος για την επίτευξη ενός στιβαρού συστήματος εταιρικής διακυβέρνησης για τις κρατικές και ημικρατικές επιχειρήσεις και έναρξη σχεδίου ιδιωτικοποιήσεων που θα συμβάλει στη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας και στην αποκατάσταση της βιωσιμότητας του χρέους·

στ)

εκπόνηση και εφαρμογή ολοκληρωμένου σχεδίου μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας της είσπραξης και διαχείρισης φόρων, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων για να διασφαλιστεί η πλήρης και έγκαιρη εφαρμογή της νομοθεσίας και των προτύπων που διέπουν τη διεθνή φορολογική συνεργασία και την ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών·

ζ)	μεταρρύθμιση του φόρου ακίνητης περιουσίας·

η)

μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης προκειμένου να βελτιωθεί η λειτουργία της και η σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας, ιδίως επανεξετάζοντας το μέγεθος, τις συνθήκες απασχόλησης και τη λειτουργική οργάνωση των δημοσίων υπηρεσιών με σκοπό να διασφαλιστεί η αποτελεσματική χρήση των δημοσίων πόρων και η παροχή υπηρεσιών ποιότητας στον πληθυσμό· και

θ)	μεταρρυθμίσεις της γενικής δομής και των επιπέδων παροχών κοινωνικής πρόνοιας, με στόχο την αποτελεσματική χρήση των πόρων και την εξασφάλιση κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ των παροχών κοινωνικής πρόνοιας και των κινήτρων για την ανάληψη εργασίας.

10. Η Κύπρος εφαρμόζει μεταρρύθμιση του συστήματος τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών, μετά από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, συμβατή με τους στόχους της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και η οποία αντικατοπτρίζει την εξέλιξη της παραγωγικότητας του εργατικού δυναμικού. Η σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση της κοινωνικής αρωγής θα πρέπει να διασφαλίζει ότι η κοινωνική αρωγή λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας για να διασφαλιστεί ένα ελάχιστο εισόδημα για όσους δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν ένα στοιχειώδες βιοτικό επίπεδο, διασφαλίζοντας παράλληλα κίνητρα για την ανάληψη εργασίας. Οποιαδήποτε αλλαγή των κατώτατων μισθών θα είναι σύμφωνη με τις οικονομικές εξελίξεις και τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας, και θα γίνεται μετά από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους.

11. Η Κύπρος θεσπίζει τις εναπομένουσες απαραίτητες τροποποιήσεις της ειδικής τομεακής νομοθεσίας προκειμένου να εφαρμόσει πλήρως την οδηγία 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά (4). Θα εξαλειφθούν τα αδικαιολόγητα εμπόδια στις αγορές υπηρεσιών, ιδίως αυτά που συνδέονται με τα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα. Το πλαίσιο του ανταγωνισμού θα βελτιωθεί με την ενίσχυση της λειτουργίας της αρμόδιας αρχής ανταγωνισμού και με την ενίσχυση της ανεξαρτησίας και των εξουσιών των εθνικών ρυθμιστικών αρχών.

12. Η Κύπρος, μέχρι τα τέλη του 2014, θα μειώσει σε λιγότερο από 2 000 τον αριθμό των τίτλων ιδιοκτησίας των οποίων καθυστερεί η έκδοση και θα εφαρμόζει εγγυημένα χρονικά πλαίσια για την έκδοση πιστοποιητικών κτιρίων και τίτλων ιδιοκτησίας.

13. Η Κύπρος θα τροποποιήσει έως το τέλος του 2013 την αναγκαστική πώληση υποθηκευμένης ακίνητης περιουσίας και θα επιτρέπει ιδιωτικούς πλειστηριασμούς εντός του συντομότερου δυνατού χρονικού διαστήματος. Ο ρυθμός διεκπεραίωσης των υποθέσεων από τα δικαστήρια θα βελτιωθεί και οι καθυστερήσεις στην εκδίκαση υποθέσεων πρέπει να εξαλειφθούν μέχρι τη λήξη του προγράμματος.

14. Η Κύπρος αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού τομέα. Οι πρωτοβουλίες αυτές θα περιλαμβάνουν επανεξέταση της τουριστικής στρατηγικής για την περίοδο 2011-2015, με βάση μελέτη για τρόπους βελτίωσης του επιχειρηματικού μοντέλου του τομέα και ενδελεχή ανάλυση των καλύτερων μέσων για την επίτευξη επαρκών αεροπορικών συνδέσεων για την Κύπρο.

15. Στον τομέα της ενέργειας, η Κύπρος θα μεταφέρει στο εθνικό της δίκαιο και θα εφαρμόσει πλήρως την τρίτη δέσμη μέτρων για την ενέργεια. Επιπλέον, θα καταρτιστεί ολοκληρωμένο αναπτυξιακό σχέδιο για την αναδιοργάνωση του κυπριακού τομέα της ενέργειας. Το σχέδιο θα περιλαμβάνει τα εξής:

α)	σχέδιο εφαρμογής για την υποδομή που απαιτείται για την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου·

β)	περιγραφή του ρυθμιστικού καθεστώτος και της οργάνωσης της αγοράς για τον τομέα της ενέργειας και τις εξαγωγές φυσικού αερίου· και

γ)

σχέδιο για τη θέσπιση του θεσμικού πλαισίου για τη διαχείριση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, συμπεριλαμβανομένου ενός ταμείου πόρων που θα εισπράττει και θα διαχειρίζεται τα δημόσια έσοδα από την υπεράκτια εκμετάλλευση φυσικού αερίου και το οποίο συγκροτείται με βάση διεθνώς αναγνωρισμένες βέλτιστες πρακτικές.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Βρυξέλλες, 25 Απριλίου 2013.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

M. NOONAN

(1) ΕΕ L 186 της 20.7.2010, σ. 30.

(2) ΕΕ C 219 της 24.7.2012, σ. 13.

(3) ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 41.

(4) ΕΕ L 376 της 27.12.2006, σ. 36.