(1)

Κατά τη συνεδρίασή του στις 15 και 16 Ιουνίου 2001 στο Gothenburg, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε να υιοθετήσει στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης, ώστε να ενισχυθούν αμοιβαία η οικονομική, η κοινωνική και η περιβαλλοντική πολιτική και προσέθεσε την περιβαλλοντική διάσταση στη διαδικασία της Λισαβόνας,

(2)

Με το ψήφισμά του της 21ης Μαΐου 2007 για την Ευρωπαϊκή Διαστημική Πολιτική (3) που εγκρίθηκε κατά την τέταρτη κοινή και επακόλουθη συνεδρίαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος σε υπουργικό επίπεδο, το οποίο θεσπίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1 της συμφωνίας-πλαισίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος (4) («Διαστημικό Συμβούλιο»), το Συμβούλιο αναγνώρισε ότι οι διαστημικές δραστηριότητες συμβάλλουν, τόσο πραγματικά όσο και δυνητικά, στη στρατηγική της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση παρέχοντας τεχνολογίες και υπηρεσίες γενικής εφαρμογής για την αναδυόμενη ευρωπαϊκή κοινωνία της γνώσης και συμβάλλοντας στην ευρωπαϊκή συνοχή και υπογράμμισε ότι το διάστημα αποτελεί σημαντικό στοιχείο της στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη της Ευρώπης.

(3)

Το ψήφισμα για την προώθηση της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής (5), της 26ης Σεπτεμβρίου 2008, που εγκρίθηκε κατά την πέμπτη κοινή και επακόλουθη συνεδρίαση του Διαστημικού Συμβουλίου, τόνισε την ανάγκη διαμόρφωσης κατάλληλων μέσων και χρηματοδοτικών συστημάτων σε επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του διαστημικού τομέα, την ανάγκη να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα συνολικά και του σχετικού κλάδου ειδικότερα και την ανάγκη ισορροπημένης βιομηχανικής δομής, καθώς και την ανάγκη πρόβλεψης κατάλληλων μακροχρόνιων επενδύσεων της Ένωσης για τη διαστημική έρευνα και τη λειτουργία βιώσιμων διαστημικών εφαρμογών προς όφελος της Ένωσης και των πολιτών της, εξετάζοντας ειδικότερα όλες τις επιπτώσεις των πολιτικών που αφορούν το διάστημα στα πλαίσια της επόμενης δημοσιονομικής προοπτικής.

(4)

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 20ής Νοεμβρίου 2008 σχετικά με μία Ευρωπαϊκή Διαστημική Πολιτική: πώς να φέρουμε το Διάστημα στη Γη (6) τόνισε την ανάγκη να εξευρεθούν επαρκή μέσα της ΕΕ και τρόποι χρηματοδότησης για την Ευρωπαϊκή Διαστημική Πολιτική, που θα συμπληρώσουν τις χορηγήσεις από το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο για δραστηριότητες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (2007-2013) («έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο»), ώστε οι διάφοροι οικονομικοί φορείς να μπορέσουν να προγραμματίσουν τις δράσεις τους μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, και τόνισε ότι το επόμενο δημοσιονομικό πλαίσιο θα πρέπει να προβλέψει επαρκή μέσα και μηχανισμούς ευρωπαϊκής χρηματοδότησης που θα επιτρέψουν μακροπρόθεσμες επενδύσεις της Ένωσης στον τομέα της διαστημικής έρευνας και των βιώσιμων διαστημικών εφαρμογών προς όφελος της Ένωσης και των πολιτών της.

(5)

Η παγκόσμια παρακολούθηση για το περιβάλλον και την ασφάλεια (GMES) έχει αποτελέσει πρωτοβουλία παρακολούθησης της γης που αναλήφθηκε από την Ένωση και εκτελείται στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης με τα κράτη μέλη και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος («ΕΟΔ»). Πρωταρχικός στόχος της είναι η παροχή υπηρεσιών πληροφόρησης, υπό τον έλεγχο της Ένωσης, οι οποίες θα δίνουν πρόσβαση σε ακριβή στοιχεία και πληροφορίες στον τομέα του περιβάλλοντος και της ασφάλειας και θα είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες των χρηστών. Με τον τρόπο αυτό, το GMES θα επιτύχει καλύτερη εκμετάλλευση του βιομηχανικού δυναμικού των πολιτικών καινοτομίας, έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της γεωσκόπησης. Το GMES θα πρέπει να αποτελέσει, μεταξύ άλλων, βασικό εργαλείο για την υποστήριξη της βιοποικιλότητας, τη διαχείριση του οικοσυστήματος και τον μετριασμό των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σ’ αυτήν.

(6)

Για να επιτευχθεί βιώσιμα ο στόχος του GMES, απαιτείται να συντονιστούν οι δραστηριότητες των διαφόρων εταίρων που εμπλέκονται στο GMES και να αναπτυχθεί, να εγκαθιδρυθεί και να λειτουργεί υπηρεσία και δυναμικό επισκόπησης που θα ανταποκρίνονται στα αιτήματα των χρηστών, με την επιφύλαξη των σχετικών εθνικών και ευρωπαϊκών περιορισμών όσον αφορά την ασφάλεια.

(7)

Στο πλαίσιο αυτό, μια επιτροπή θα πρέπει να επικουρεί την Επιτροπή με την εξασφάλιση του συντονισμού των συνεισφορών της Ένωσης, των κρατών μελών και των διακυβερνητικών οργανισμών προς το GMES, με τη βέλτιστη χρήση των υφιστάμενων δυνατοτήτων και τον εντοπισμό των ελλείψεων που θα αντιμετωπίζονται σε επίπεδο Ένωσης. Θα πρέπει να επικουρεί επίσης την Επιτροπή με παρακολούθηση της συνεκτικής υλοποίησης του GMES. Θα πρέπει να παρακολουθεί την εξέλιξη της πολιτικής και να διευκολύνει ανταλλαγές ορθής πρακτικής εντός του GMES.

(8)

Η Επιτροπή, επικουρούμενη από την επιτροπή, θα πρέπει να είναι υπεύθυνη για την υλοποίηση της πολιτικής ασφάλειας της GMES. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να καθορισθεί συγκεκριμένη διάρθρωση της επιτροπής (στο εξής «συμβούλιο ασφαλείας»).

(9)

Το GMES θα πρέπει να καθοδηγείται από τους χρήστες και απαιτεί, συνεπώς, τη συνεχή, αποτελεσματική συμμετοχή χρηστών, ιδίως όσον αφορά τον καθορισμό και την επικύρωση των απαιτήσεων παροχής υπηρεσίας. Προκειμένου να αυξηθεί η αξία του στους χρήστες, η συνεισφορά τους θα πρέπει να επιδιώκεται ενεργώς μέσω τακτικών διαβουλεύσεων με τελικούς χρήστες από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Θα πρέπει επίσης να συγκροτηθεί συναφές όργανο (το «φόρουμ χρηστών») για τη διευκόλυνση του προσδιορισμού των απαιτήσεων των χρηστών, της εξακρίβωσης της συμμόρφωσης των υπηρεσιών και του συντονισμού του GMES με τους χρήστες του δημόσιου τομέα.

(10)

Με σκοπό την παροχή πλαισίου που θα εξασφαλίζει την πλήρη και ελεύθερη πρόσβαση σε πληροφόρηση παραγόμενη από υπηρεσίες του GMES και σε στοιχεία συλλεγόμενα μέσω της υποδομής του GMES, εξασφαλίζοντας συγχρόνως την αναγκαία προστασία της πληροφόρησης αυτής και των εν λόγω στοιχείων, θα πρέπει να ανατεθεί η αρμοδιότητα στην Επιτροπή να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») όσον αφορά την καταγραφή και τους όρους χορήγησης αδειών στους χρήστες του GMES, καθώς και τους όρους περιορισμού της πρόσβασης στα δεδομένα και στην πληροφόρηση του GMES, λαμβάνοντας συγχρόνως υπόψη τις πολιτικές για τα δεδομένα και την πληροφόρηση των παρόχων δεδομένων που απαιτούνται για το GMES και με την επιφύλαξη των εθνικών διατάξεων και διαδικασιών που εφαρμόζονται στις διαστημικές και επιτόπιες υποδομές υπό εθνικό έλεγχο. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να προβαίνει στις δέουσες διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια του προπαρασκευαστικού έργου της, συμπεριλαμβανομένων των διαβουλεύσεων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων.

(11)

Για την εξασφάλιση ενιαίων όρων εφαρμογής του παρόντος κανονισμού και των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που εκδίδονται βάσει αυτού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές εξουσίες για την έκδοση, βάσει των όρων και κριτηρίων που θεσπίζονται με τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, ειδικών μέτρων περιορισμού της πρόσβασης στην παραγόμενη από τις υπηρεσίες του GMES πληροφόρηση και στα συλλεγόμενα μέσω της σχετικής υποδομής του GMES στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων επιμέρους μέτρων που να λαμβάνουν υπόψη τον ευαίσθητο χαρακτήρα των εν λόγω πληροφοριών και των δεδομένων. Θα πρέπει επίσης να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές εξουσίες για το συντονισμό των εθελούσιων συνεισφορών των κρατών μελών και των πιθανών συνεργειών με σχετικές εθνικές, ενωσιακές και διεθνείς πρωτοβουλίες, για τον καθορισμό του ανώτατου ποσοστού συγχρηματοδότησης για επιχορηγήσεις, για την έγκριση μέτρων που θα καθορίζουν τις τεχνικές απαιτήσεις προκειμένου να εξασφαλιστούν ο έλεγχος και η ακεραιότητα του συστήματος εντός του ειδικού προγράμματος του διαστημικού σκέλους του GMES και για τον έλεγχο της πρόσβασης σε τεχνολογίες και τον χειρισμό τεχνολογιών, οι οποίες παρέχουν ασφάλεια στο ειδικό πρόγραμμα του διαστημικού σκέλους του GMES, καθώς και για την έγκριση του ετήσιου προγράμματος εργασίας του GMES.

Σύμφωνα με το άρθρο 291 της ΣΛΕΕ, οι γενικοί κανόνες και αρχές σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών της αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή θεσπίζονται εκ των προτέρων μέσω κανονισμού εγκρινόμενου κατά τη συνήθη νομοθετική διαδικασία. Μέχρις ότου εκδοθεί ο νέος αυτός κανονισμός, συνεχίζει να ισχύει η απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή (7), με εξαίρεση τη διαδικασία της κανονιστικής επιτροπής με έλεγχο, που δεν έχει εφαρμογή εδώ.

(12)

Επειδή το GMES βασίζεται σε εταιρική σχέση μεταξύ της Ένωσης, του ΕΟΔ και των κρατών μελών, η Επιτροπή θα πρέπει να επιδιώξει να συνεχίσει το διάλογο που ξεκίνησε πρόσφατα με τον ΕΟΔ και τα κράτη μέλη που διαθέτουν σχετικό διαστημικό υλικό.

(13)

Οι υπηρεσίες GMES είναι αναγκαίες για την ενδυνάμωση της χρήσης των πηγών πληροφόρησης από τον ιδιωτικό τομέα σε διαρκή βάση, διευκολύνοντας με τον τρόπο αυτόν την καινοτομία, με αποτέλεσμα την πρόσθεση αξίας από τους παρόχους υπηρεσιών, πολλοί από τους οποίους είναι μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

(14)

Το GMES περιλαμβάνει συγχρόνως αναπτυξιακές δραστηριότητες και επιχειρήσεις. Όσον αφορά τις ενέργειες, το Συμβούλιο, με το τρίτο σύνολο προσανατολισμών του, που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Διαστήματος κατά τη συνεδρίαση της 28ης Νοεμβρίου 2005, υποστήριξε τη σταδιακή προσέγγιση για την υλοποίηση του GMES σύμφωνα με σαφώς καθορισμένες προτεραιότητες, αρχίζοντας από την ανάπτυξη των τριών ταχείας εφαρμογής υπηρεσιών στον τομέα της παρέμβασης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, την παρακολούθηση της ξηράς και τις θαλάσσιες υπηρεσίες.

(15)

Οι πρώτες επιχειρησιακές υπηρεσίες στον τομέα της παρέμβασης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και παρακολούθησης της ξηράς χρηματοδοτήθηκαν ως προπαρασκευαστικές ενέργειες σύμφωνα με το άρθρο 49 παράγραφος 6 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (8) (στο εξής «δημοσιονομικός κανονισμός»).

(16)

Πέραν των αναπτυξιακών δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται βάσει του θεματικού τομέα διαστήματος που περιλαμβάνεται στο 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο, είναι αναγκαία η δράση της Ένωσης κατά την περίοδο 2011-2013 για την εξασφάλιση της συνέχειας με τις προπαρασκευαστικές ενέργειες και την καθιέρωση επιχειρησιακών υπηρεσιών σε μονιμότερη βάση σε τομείς επαρκούς τεχνικής ωριμότητας με αποδεδειγμένο δυναμικό για την ανάπτυξη των κατάντην υπηρεσιών.

(17)

Με την ανακοίνωσή της τής 12ης Νοεμβρίου 2008 με τίτλο «Παγκόσμια παρακολούθηση του περιβάλλοντος και της ασφάλειας (GMES): μέριμνα για έναν ασφαλέστερο πλανήτη», η Επιτροπή υπογράμμισε την προσέγγισή της όσον αφορά τη διακυβέρνηση και τη χρηματοδότηση του GMES και υπέδειξε την πρόθεσή της να αναθέσει την τεχνική υλοποίηση του GMES σε ειδικευμένους φορείς, περιλαμβανομένου του ΕΟΔ για το διαστημικό σκέλος του GMES, λόγω της μοναδικής του θέσης και εμπειρογνωμοσύνης.

(18)

Η Επιτροπή, εφόσον απαιτείται, θα πρέπει να αναθέτει το συντονισμό της τεχνικής εκτέλεσης των υπηρεσιών GMES σε αρμόδια όργανα της Ένωσης ή αρμόδιους διακυβερνητικούς οργανισμούς, όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων.

(19)

Οι επιχειρησιακές υπηρεσίες στον τομέα της διαχείρισης των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και παρέμβασης σε ανθρωπιστικές ανάγκες είναι αναγκαίες για τον συντονισμό του υφιστάμενου δυναμικού της Ένωσης και των κρατών μελών της ώστε να είναι καλύτερα προετοιμασμένο, να παρεμβαίνει και να επανέρχεται σε κατάσταση λειτουργίας μετά από φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές, που συχνά έχουν αρνητικό αντίκτυπο και στο περιβάλλον. Καθώς η κλιματική αλλαγή θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, το GMES θα έχει ουσιώδη σημασία για την υποστήριξη μέτρων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Οι υπηρεσίες GMES θα πρέπει, κατά συνέπεια, να παρέχουν γεωδιαστημική πληροφόρηση για την υποστήριξη των καταστάσεων έκτακτης και ανθρωπιστικής ανάγκης.

(20)

Οι υπηρεσίες παρακολούθησης της ξηράς είναι σημαντικές για την παρακολούθηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων και την υποστήριξη μέτρων για τον μετριασμό των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν και τη διαχείριση της προσαρμογής ευρείας δέσμης πόρων και πολιτικών, οι περισσότερες των οποίων σχετίζονται με το φυσικό περιβάλλον: έδαφος, νερό, γεωργία, δάση, ενέργεια και κοινωφελείς εγκαταστάσεις, δομημένες περιοχές, εγκαταστάσεις ψυχαγωγίας, έργα υποδομής και μεταφορές. Οι επιχειρησιακές υπηρεσίες παρακολούθησης της ξηράς είναι αναγκαίες τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, αναπτυσσόμενες σε συνεργασία με κράτη μέλη, τρίτες χώρες στην Ευρώπη και εταίρους εκτός Ευρώπης και στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.

(21)

Οι υπηρεσίες GMES στον τομέα του θαλάσσιου περιβάλλοντος είναι σημαντικές για την υποστήριξη της ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής ικανότητας για την πρόβλεψη και παρακολούθηση των ωκεανών και τη μελλοντική παροχή βασικών κλιματολογικών μεταβλητών («ECV»). Αποτελούν βασικό στοιχείο για την παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής, την παρακολούθηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την υποστήριξη της πολιτικής μεταφορών.

(22)

Οι υπηρεσίες παρακολούθησης της ατμόσφαιρας είναι σημαντικές για την παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα, της χημείας και της σύνθεσης της ατμόσφαιρας. Αποτελούν επίσης βασικό στοιχείο για την παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής και τη μελλοντική παροχή ECV. Η παροχή πληροφοριών για την κατάσταση της ατμόσφαιρας είναι αναγκαία σε τακτική βάση και σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο.

(23)

Οι υπηρεσίες ασφαλείας αποτελούν σημαντικό τμήμα της πρωτοβουλίας GMES. Η Ευρώπη θα επωφεληθεί από τη χρήση διαστημικού και επιτόπιου υλικού προς υποστήριξη της υλοποίησης υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στις προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζει η Ευρώπη στον τομέα της ασφάλειας, κυρίως στον έλεγχο των συνόρων, στη θαλάσσια επιτήρηση και στην υποστήριξη των εξωτερικών δράσεων της Ένωσης.

(24)

Η παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής θα επιτρέψει την προσαρμογή και τον μετριασμό των συνεπειών της. Θα συμβάλει ιδίως στην παροχή ECV, στην ανάλυση και στην πρόβλεψη του κλίματος σε κλίμακα σχετική με την προσαρμογή και τον μετριασμό και στην παροχή σχετικών υπηρεσιών.

(25)

Η παροχή επιχειρησιακών υπηρεσιών χρηματοδοτούμενων βάσει του παρόντος κανονισμού εξαρτάται από την πρόσβαση σε δεδομένα συλλεγόμενα με τη βοήθεια διαστημικής υποδομής και εναέριων, θαλάσσιων και επίγειων μέσων («επιτόπια υποδομή») και προγραμμάτων εποπτείας. Τηρώντας πλήρως τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, η πρόσβαση στα αναγκαία δεδομένα θα πρέπει να είναι κατά συνέπεια εξασφαλισμένη και, εφόσον απαιτείται, να μπορεί να υποστηρίζεται η επιτόπια συλλογή στοιχείων συμπληρωματικών των υφιστάμενων ενωσιακών και εθνικών δραστηριοτήτων. Χρειάζεται να εξασφαλιστεί η συνεχής διαθεσιμότητα της υποστηρικτικής επιτόπιας και διαστημικής υποδομής παρατήρησης, συμπεριλαμβανομένης της διαστημικής υποδομής που έχει ειδικά αναπτυχθεί από το GMES στο πλαίσιο του διαστημικού σκέλους του προγράμματος GMES του ΕΟΔ («φρουροί»). Οι πρώτοι φρουροί θα πρέπει να εισέλθουν σε επιχειρησιακή φάση το 2012.

(26)

Η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει τη συμπληρωματικότητα των σχετικών με το GMES δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης βάσει του έβδομου προγράμματος-πλαισίου, τη συμβολή της Ένωσης στις αρχικές επιχειρήσεις του GMES, τις δραστηριότητες των εταίρων του GMES και προϋφιστάμενες δομές, όπως τα ευρωπαϊκά κέντρα δεδομένων.

(27)

Οι αρχικές επιχειρήσεις του GMES θα πρέπει να εφαρμόζονται κατά τρόπο συνεπή προς τις λοιπές σχετικές πολιτικές, μηχανισμούς και ενέργειες της Ένωσης, ιδίως το περιβάλλον, την ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, τη συνοχή, τις πολιτικές έρευνας, μεταφορών, ανταγωνισμού και διεθνούς συνεργασίας, το πρόγραμμα του ευρωπαϊκού παγκόσμιου δορυφορικού συστήματος πλοήγησης (GNSS) και την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Περαιτέρω, το GMES θα πρέπει να διασφαλίσει τη συνοχή των δεδομένων του με τα διαστημικά δεδομένα αναφοράς των κρατών μελών και να υποστηρίξει τη δημιουργία υποδομής χωρικών πληροφοριών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που θεσπίστηκε με την οδηγία 2007/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαρτίου 2007, για τη δημιουργία υποδομής χωρικών πληροφοριών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (Inspire) (9). Το GMES επίσης θα πρέπει να συμπληρώνει το ενιαίο σύστημα πληροφοριών για το περιβάλλον (SEIS) και τις δραστηριότητες της Ένωσης στον τομέα της παρέμβασης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

(28)

Το GMES και οι αρχικές επιχειρήσεις του θα πρέπει να θεωρούνται η ευρωπαϊκή συνεισφορά στη δημιουργία του παγκόσμιου δικτύου των συστημάτων γεωσκόπησης (GEOSS) που θα αναπτυχθεί εντός του πλαισίου της Ομάδας Γεωσκόπησης (GEO).

(29)

Η συμφωνία του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και οι συμφωνίες-πλαίσια με υποψήφιες και δυνητικά υποψήφιες χώρες προβλέπουν τη συμμετοχή των εν λόγω χωρών σε ενωσιακά προγράμματα. Η συμμετοχή άλλων τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών θα πρέπει να μπορεί να καταστεί δυνατή μέσω της σύναψης διεθνών συμφωνιών για τον σκοπό αυτόν.

(30)

Ο παρών κανονισμός καθορίζει, για τη συνολική διάρκεια των αρχικών επιχειρήσεων του GMES, χρηματοδοτικό κονδύλιο ύψους 107 εκατομμυρίων EUR που αποτελεί, για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, προνομιακή αναφορά, κατά την έννοια του σημείου 37 της διοργανικής συμφωνίας της 17ης Μαΐου 2006 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για δημοσιονομική πειθαρχία και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (10) («διοργανική συμφωνία»), κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού. Προβλέπεται ότι το χρηματοδοτικό αυτό κονδύλιο θα συμπληρωθεί με ποσό ύψους 209 εκατομμυρίων EUR από το τμήμα διαστήματος του έβδομου προγράμματος-πλαισίου για ερευνητικές ενέργειες που θα συνοδεύουν τις αρχικές επιχειρήσεις του GMES, η διαχείριση του οποίου θα πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες και μέσω των διαδικασιών λήψης αποφάσεων που προβλέπονται με το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο. Η διαχείριση των δύο αυτών χρηματοδοτικών πηγών θα πρέπει να πραγματοποιείται συντονισμένα, προκειμένου να εξασφαλισθεί διαρκής πρόοδος στην εκτέλεση του GMES.

(31)

Το εν λόγω χρηματοδοτικό κονδύλιο είναι συμβατό με το ανώτατο όριο της υποκατηγορίας 1α του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου («ΠΔΠ») 2007-2013, αλλά το εναπομένον περιθώριο στην υποκατηγορία 1α για την περίοδο 2011-2013 είναι πολύ μικρό. Θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι το ετήσιο ποσό θα αποφασίζεται στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού, σύμφωνα με το σημείο 37 της διοργανικής συμφωνίας.

(32)

Η χρηματοδότηση θα πρέπει κατά το δυνατόν να αυξηθεί περαιτέρω, ούτως ώστε να μπορούν να χορηγηθούν πιστώσεις υποχρεώσεων για το διαστημικό σκέλος ήδη κατά το τρέχον ΠΔΠ. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τη λειτουργία της σειράς Α των δορυφόρων-φρουρών, την έναρξη της σειράς Β καθώς και την προμήθεια βασικών κατασκευαστικών στοιχείων για τη σειρά Γ.

(33)

Προς τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης του τρέχοντος ΠΔΠ, και πριν από το τέλος του 2010, θα πρέπει εξετάσει τη δυνατότητα πρόσθετης χρηματοδότησης για το GMES, στο πλαίσιο του γενικού προϋπολογισμού της Ένωσης κατά το ΠΔΠ 2007-2013.

(34)

Η παροχή οιασδήποτε πρόσθετης χρηματοδότησης στον παρόντα κανονισμό, επιπλέον των 107 εκατομμυρίων EUR που έχουν ήδη διατεθεί, θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο συζητήσεων σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής, κυρίως σχετικά με τις προμήθειες και τη διακυβέρνηση.

(35)

Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να υποβάλει μακροπρόθεσμη χρηματοδοτική στρατηγική για το μελλοντικό ΠΔΠ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2011, με την επιφύλαξη της έκβασης των διαπραγματεύσεων για το ΠΔΠ 2014-2020.

(36)

Η Επιτροπή, στο πλαίσιο του δημοσιονομικού προγραμματισμού της, θα πρέπει να εξασφαλίσει ότι η συνεχής διάθεση δεδομένων διατηρείται τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά τη λήξη της περιόδου των αρχικών επιχειρήσεων του GMES (2011-2013), καθώς και τη δυνατότητα χρήσης των υπηρεσιών χωρίς διακοπές και περιορισμούς.

(37)

Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, τα κράτη μέλη, οι τρίτες χώρες και οι διεθνείς οργανισμοί θα είναι ελεύθεροι να συμβάλλουν στα προγράμματα βάσει σχετικών συμφωνιών.

(38)

Οι πληροφορίες GMES θα πρέπει να είναι πλήρως και ελεύθερα προσβάσιμες, με την επιφύλαξη των σχετικών περιορισμών ασφαλείας ή των πολιτικών περί δεδομένων των κρατών μελών και λοιπών οργανισμών που συμβάλλουν στις πληροφορίες και τα δεδομένα προς το GMES. Τούτο είναι αναγκαίο για την προαγωγή της χρήσης και της ανταλλαγής των στοιχείων και πληροφοριών από τη γεωσκόπηση σύμφωνα με τις αρχές των SEIS, Inspire και GEOSS. Η πλήρης και ελεύθερη πρόσβαση στα δεδομένα θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις υφιστάμενες διατάξεις όσον αφορά τα δεδομένα εμπορικού χαρακτήρα και θα πρέπει να προωθεί ισχυρότερες αγορές γεωσκόπησης στην Ευρώπη, ιδίως στους κατάντην τομείς, για την αύξηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης.

(39)

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 28ης Οκτωβρίου 2009 με τίτλο «Παγκόσμια παρακολούθηση του περιβάλλοντος και της ασφάλειας (GMES): Προκλήσεις και επόμενα βήματα για τη συνιστώσα “διάστημα”», θα πρέπει να υπάρξει πλήρης και ανοιχτή πολιτική για την πρόσβαση στα στοιχεία που θα προκύψουν από τις αποστολές «Sentinel» μέσω συστήματος δωρεάν αδειοδότησης και ηλεκτρονικής πρόσβασης, με την επιφύλαξη των θεμάτων ασφαλείας. Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει τη βελτιστοποίηση της επωφελούς χρήσης των στοιχείων που θα προκύψουν από τις αποστολές «Sentinel» για το ευρύτερο δυνατό φάσμα εφαρμογών και σκοπεύει να υποκινήσει την απορρόφηση πληροφοριών που βασίζονται σε στοιχεία γεωσκόπησης από τους τελικούς χρήστες.

(40)

Οι ενέργειες που χρηματοδοτούνται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται, ώστε να καθίστανται δυνατές αναπροσαρμογές.

(41)

Θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη παρατυπιών και περιπτώσεων απάτης και να κινούνται οι αναγκαίες διαδικασίες για την ανάκτηση απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή κακώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1995, σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (11), του κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες (12) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (13).

(42)

Καθόσον ο στόχος του παρόντος κανονισμού, ήτοι η θέσπιση του προγράμματος GMES και των αρχικών του επιχειρήσεων, δεν δύναται να επιτευχθεί επαρκώς και αποτελεσματικώς από τα κράτη μέλη, δεδομένου ότι οι αρχικές επιχειρήσεις του GMES θα περιλαμβάνουν επίσης πανευρωπαϊκό δυναμικό και εξαρτώνται από τη συντονισμένη παροχή υπηρεσιών σε όλα τα κράτη μέλη που πρέπει να συντονιστεί σε επίπεδο Ένωσης και δύνανται, επομένως, λόγω της κλίμακας των ενεργειών, να επιτευχθούν καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση δύναται να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη του στόχου αυτού όρια, ιδίως όσον αφορά το ρόλο της Επιτροπής ως συντονιστή των εθνικών δραστηριοτήτων,

1)

χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) που είναι συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στη συμφωνία για τον ΕΟΧ·

2)

οι υποψήφιες χώρες, καθώς και δυνητικά υποψήφιες χώρες που περιλαμβάνονται στη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης σύμφωνα με τις συμφωνίες-πλαίσια ή το πρωτόκολλο συμφωνίας σύνδεσης, με βάση τις γενικές αρχές για τη συμμετοχή των χωρών αυτών σε προγράμματα της Ένωσης που έχουν συναφθεί με τις εν λόγω χώρες·

3)

η Ελβετική Συνομοσπονδία, άλλες τρίτες χώρες μη περιλαμβανόμενες στα σημεία 1) και 2) και διεθνείς οργανισμοί, σύμφωνα με συμφωνίες που συνάπτει η Ένωση με τις εν λόγω τρίτες χώρες ή τους διεθνείς αυτούς οργανισμούς σύμφωνα με το άρθρο 218 ΣΛΕΕ, με τις οποίες καθορίζονται οι προϋποθέσεις και οι αναλυτικοί κανόνες για τη συμμετοχή τους.