28.5.2010   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 138/6


ΓΝΏΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Δανίας για την περίοδο 2009-2015

2010/C 138/02

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

(1)

Στις 26 Απριλίου 2010, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Δανίας, που καλύπτει την περίοδο 2009-2015.

(2)

Η οικονομική κρίση έπληξε βαθύτατα την οικονομία της Δανίας το 2009, ωθώντας τη χώρα στη βαθύτερη ύφεση που γνώρισε ποτέ από τη λήξη του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Η Δανία εισήλθε στην κρίση από μια σχετικά άνετη θέση, έπειτα από μια περίοδο διατηρήσιμης ισχυρής ανάπτυξης με ουσιαστικά πλεονάσματα στις τρέχουσες συναλλαγές και στα δημόσια οικονομικά και χαμηλό δημόσιο χρέος. Η ύφεση ξεκίνησε το 2008, με την κατάρρευση της τεχνητής διόγκωσης στις τιμές των ακινήτων και επιδεινώθηκε με τη μείωση των εξαγωγών, αντανακλώντας την κατάρρευση του παγκόσμιου εμπορίου και τις μειωμένες επενδύσεις κατόπιν υποχώρησης της τελικής ζήτησης και των αυστηρότερων όρων χρηματοδότησης. Η ιδιωτική κατανάλωση μειώθηκε σημαντικά, παρά τη συνεχή αύξηση των διαθέσιμων εισοδημάτων, καθώς οι δυσμενείς οικονομικές προοπτικές, η πτώση των τιμών των ακινήτων και η αύξηση της ανεργίας επηρέασαν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Για την αντιμετώπιση της απότομης πτώσης της παραγωγής, οι αρχές της Δανίας ενέκριναν αρκετά σημαντικά μέτρα παροχής δημοσιονομικών κινήτρων σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας (ΕΣΑΟ), τα οποία περιελάμβαναν περικοπές στη φορολογία, επενδυτικά σχέδια και αύξηση των δημόσιων δαπανών κατανάλωσης. Πέραν της δημοσιονομικής στήριξης της οικονομικής δραστηριότητας, οι αρχές της Δανίας ενέκριναν και δύο πακέτα διάσωσης για τις τράπεζες, παρέχοντας με αυτόν τον τρόπο εγγυήσεις και εισφορές κεφαλαίων. Τα εν λόγω μέτρα αναμένεται να μετατρέψουν από το 2009 και έπειτα, το άνετο πλεόνασμα του προϋπολογισμού του 2008 σε έλλειμμα το οποίο προβλέπεται να υπερβεί την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ που ορίζει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης μεταξύ των ετών 2010 και 2012. Το δημόσιο χρέος, αν και έχει παράλληλη ανοδική πορεία, αναμένεται επίσης να παραμείνει κάτω από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες παρέμειναν σταθερές καθόλη τη διάρκεια του 2009 ενώ το περιθώριο των βασικών επιτοκίων έναντι της ΕΚΤ σημείωσε σημαντική μείωση. Κύρια πρόκληση, ούτως ώστε να διασφαλισθεί η διατηρήσιμη ανάπτυξη των δημόσιων οικονομικών, είναι να διασφαλισθεί μια συνεχής μεταρρύθμιση για την αύξηση της προσφοράς εργασίας. Άλλη μια πρόκληση για τις αρχές τις Δανίας είναι να εξασφαλίσουν ότι η μείωση των μέτρων παροχής δημοσιονομικών κινήτρων θα πραγματοποιηθεί έγκαιρα, αμέσως μόλις η ανάκαμψη καταστεί αυτόνομη.

(3)

Μολονότι η παρατηρούμενη μείωση του πραγματικού ΑΕΠ στο πλαίσιο της κρίσης είναι σε μεγάλο βαθμό κυκλικού χαρακτήρα, το επίπεδο της δυνητικής παραγωγής επηρεάστηκε επίσης αρνητικά. Επιπλέον, η κρίση μπορεί να επηρεάσει και τη δυνητική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα λόγω χαμηλότερων επενδύσεων, πιστοδοτικών περιορισμών και ανόδου της διαρθρωτικής ανεργίας. Πέραν αυτού, ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης συνδυάζεται με τις αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει η δημογραφική γήρανση στη δυνητική παραγωγή και στη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Στη βάση αυτή, είναι σημαντικό να επιταχυνθεί ο ρυθμός των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη στήριξη της δυνητικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, για τη Δανία είναι σημαντικό να επέλθουν μεταρρυθμίσεις στους τομείς της αγοράς εργασίας και των παροχών πρόωρης συνταξιοδότησης, προκειμένου να σημειωθεί αύξηση της προσφοράς εργασίας.

(4)

Οι μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος προβλέπουν ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ θα επανέλθει στο 1,3 % το 2010, έπειτα από μείωση σε — – 4,3 % το 2009, επιταχύνοντας σε μέσο όρο της τάξεως του 2,2 % για το υπόλοιπο της προγραμματικής περιόδου. Αν αξιολογηθεί με βάση τις διαθέσιμες επί του παρόντος πληροφορίες (2), το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε εύλογες αναπτυξιακές παραδοχές έως το 2011 και σε ευνοϊκές παραδοχές για τα επόμενα έτη. Όσον αφορά τη σύνθεση της ανάπτυξης, υπάρχουν διαφορές μεταξύ του προγράμματος και των φθινοπωρινών προβλέψεων των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009,. Το πρόγραμμα προβλέπει ότι, από το 2010, η ανάκαμψη θα είναι αποτέλεσμα της εγχώριας ζήτησης, κυρίως της δημόσιας κατανάλωσης και ότι, από το 2011 και έπειτα, θα συνοδεύεται από ακαθάριστες επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου, με την αύξηση της δημόσιας κατανάλωσης να σταθεροποιείται από το 2011 και έπειτα και τις εξωτερικές συνεισφορές να αποκτούν ελαφρώς αρνητικό χαρακτήρα. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009 η ανάκαμψη θα είναι αποτέλεσμα τόσο της ιδιωτικής κατανάλωσης όσο και των καθαρών εξαγωγών. Οι προβλέψεις του προγράμματος σχετικά με τον πληθωρισμό και την ανεργία φαίνονται ρεαλιστικές. Το μακροοικονομικό σενάριο θεωρείται συνεπές με την πολιτική σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας της Δανίας.

(5)

Το πρόγραμμα εκτιμά ότι το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης για το 2009 θα ανέλθει σε 2,9 % του ΑΕΠ. Η μαζική μεταβολή σε σχέση με το ύψους 3,4 % του ΑΕΠ πλεόνασμα το 2008 οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον αντίκτυπο της κρίσης στα δημόσια οικονομικά, αλλά σε αυτήν συνέβαλαν επίσης και τα μέτρα παροχής κινήτρων ύψους 2,2 % του ΑΕΠ που ενέκρινε η κυβέρνηση, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την Ανάκαμψη της Οικονομίας (ΕΣΑΟ). Η επιδείνωση είναι κυρίως αποτέλεσμα της αύξησης των δαπανών λόγω της λειτουργίας των αυτόματων σταθεροποιητών, παρόλο που τα μέτρα παροχής κινήτρων της κυβέρνησης περιελάμβαναν επίσης και σημαντικές περικοπές στη φορολογία. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η δημοσιονομική πολιτική προβλέπεται να διατηρήσει τον υποστηρικτικό της χαρακτήρα το 2010 προτού καταστεί περιοριστική τα τελευταία έτη εφαρμογής του προγράμματος. Λαμβάνοντας υπόψη τη σχετικά ευνοϊκή αρχική κατάσταση της Δανίας, η συνεχιζόμενη δημοσιονομική επέκταση το 2010 θεωρείται κατάλληλη και σύμφωνη με το ΕΣΑΟ. Προκειμένου τα δημόσια οικονομικά να ανακτήσουν τη διατηρήσιμη θέση τους, το πρόγραμμα προβλέπει την έναρξη της δημοσιονομικής εξυγίανσης από το 2011 και επισημαίνει παράλληλα ότι τα μέτρα που απαιτούνται εν προκειμένω — πέραν των όσων προκύπτουν από τη σταδιακή εισαγωγή των χρηματοδοτικών στοιχείων στη φορολογική μεταρρύθμιση του 2010 και από την εξομάλυνση του επιπέδου των δημοσίων επενδύσεων — θα προσδιοριστούν αργότερα.

(6)

Το πρόγραμμα προβλέπει διεύρυνση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης στο 5,3 % του ΑΕΠ το 2010 λόγω αφενός της μείωσης του δείκτη των εσόδων και αφετέρου της αύξησης του δείκτη των δαπανών. Η μείωση του δείκτη των εσόδων αντανακλά την έναρξη ισχύος της φορολογικής μεταρρύθμισης του 2010 ενώ η αύξηση του μεριδίου των δαπανών του ΑΕΠ αντανακλά τη λειτουργία των αυτόματων σταθεροποιητών και τα πρόσθετα μέτρα παροχής δημοσιονομικών κινήτρων της κυβέρνησης. Τα μέτρα παροχής δημοσιονομικών κινήτρων και οι περικοπές στη φορολογία αναμένεται να ανέλθουν σε 1,3 % του ΑΕΠ, ενώ τα ευμετάβλητα στοιχεία που αναφέρονται στο πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένων των εσόδων από την εξόρυξη πετρελαίου στη Βόρειο Θάλασσα και των επιδοτήσεων στη Γροιλανδία και τις Νήσους Φερόε, αναμένεται να ανέλθουν σε — – 1,7 % του ΑΕΠ το 2010 (3). Το διαρθρωτικό ισοζύγιο δηλαδή το κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο όπως υπολογίστηκε εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προβλέπεται να επιδεινωθεί κατά 2,5 π.μ. επιβεβαιώνοντας τον εξαιρετικά επεκτατικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Η διαφορά σε σύγκριση με το μέγεθος των μέτρων παροχής δημοσιονομικών κινήτρων και των περικοπών στη φορολογία εξηγείται κυρίως από την ανεπάρκεια των εσόδων.

(7)

Οι στόχοι της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος είναι ένας διαρθρωτικά ισοσκελισμένος προϋπολογισμός έως το 2015, ένας μακροπρόθεσμος δείκτης διατηρησιμότητας (4) τουλάχιστον μηδενικός και μια βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου συνολικού ύψους 1½ % του ΑΕΠ από το 2010 έως το 2013. Το πρόγραμμα υπολογίζει τη σταδιακή μείωση των ονομαστικών και πρωτογενών ελλειμμάτων από το 2011 και έπειτα, με το πρωτογενές ισοζύγιο να γίνεται θετικό από το 2013 και το ονομαστικό ισοζύγιο να ανέρχεται σε μηδενική βάση το 2015. Η αντίστοιχη πορεία του διαρθρωτικού ισοζυγίου όπως υπολογίστηκε εκ νέου σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία βάσει των πληροφοριών του προγράμματος, επισημαίνει ότι ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής έχει κάπως επεκτατικό χαρακτήρα κατά — – 0,4 % του ΑΕΠ το 2015, ποσοστό ελαφρώς χαμηλότερο από τον στόχο που ορίζεται στο πρόγραμμα. Πέραν της παραδοχής μηδενικής πραγματικής αύξησης των δαπανών δημόσιας κατανάλωσης μεταξύ των ετών 2011 και 2013, της εξομάλυνσης των δημοσίων επενδύσεων και της εφαρμογής των χρηματοδοτικών στοιχείων στη φορολογική μεταρρύθμιση, η προβλεπόμενη εξυγίανση βασίζεται σε μη προσδιορισμένα επί του παρόντος μέτρα, ωστόσο το πρόγραμμα επισημαίνει ότι η εξυγίανση πρέπει να στηρίζεται στον περιορισμό των δαπανών, αποκλείοντας παράλληλα αυξήσεις φόρων. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα ορίζει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο (ΜΔΣ) για τη δημοσιονομική κατάσταση σε έναν διαρθρωτικά ισοσκελισμένο προϋπολογισμό. Δεδομένων των πλέον πρόσφατων προβλέψεων και του τρέχοντος επιπέδου του χρέους, ο ΜΔΣ υπερκαλύπτει τους στόχους του Συμφώνου.

(8)

Παρόλο που οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος για το 2010 φαίνονται εύλογες, τα αποτελέσματα για το 2011 και τα επόμενα έτη μπορεί να είναι χειρότερα από τα προβλεπόμενα. Οι προβλέψεις του επικαιροποιημένου προγράμματος όσον αφορά τα έσοδα παραμένουν ρεαλιστικές, υπόκεινται ωστόσο σε κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, ενώ η προβλεπόμενη εξυγίανση από πλευράς δαπανών δεν στηρίζεται σε μέτρα. Επιπλέον, οι μακροοικονομικές παραδοχές των δημοσιονομικών προβλέψεων κάνουν λόγο για μεγάλη αύξηση της ιδιωτικής και περιορισμό της δημόσιας κατανάλωσης. Δεδομένου του ιστορικού των δαπανών που συχνά υπερβαίνει τους στόχους, η προβλεπόμενη μηδενική αύξηση των δημοσίων δαπανών κατανάλωσης μεταξύ των ετών 2011 και 2013 φαίνεται αισιόδοξη. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας φαίνεται σταθερός, ωστόσο τα μέτρα οικονομικής διάσωσης που τέθηκαν σε εφαρμογή κατά τη διάρκεια της κρίσης αύξησαν την έκθεση της κυβέρνησης σε κινδύνους στον εν λόγω τομέα.

(9)

Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος υπολογίζεται σε 38,5 % του ΑΕΠ το 2009 και προβλέπεται να αυξηθεί σε 48,3 % το 2012, προτού μειωθεί σε 45,0 % του ΑΕΠ το 2015. Αυτό οφείλεται κυρίως στην ταχεία αύξηση του ελλείμματος και την μείωση του ΑΕΠ το 2009. Με βάση τους κινδύνους πιθανών αρνητικών εξελίξεων σχετικά με την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, ο δείκτης χρέους ενδέχεται να αυξηθεί περισσότερο από ό,τι προβλέπεται στο πρόγραμμα. Ωστόσο, η καθαρή δημοσιονομική θέση της γενικής κυβέρνησης παρουσιάζεται θετική κατά την έναρξη της προγραμματικής περιόδου, θα μετατραπεί ωστόσο σε ελαφρώς αρνητική κατά τη διάρκειά της. Ο δείκτης ακαθάριστου χρέους προβλέπεται να παραμείνει κάτω από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

(10)

Από τις μεσοπρόθεσμες προβλέψεις ως προς το χρέος, που λαμβάνουν ως βάση την υπόθεση ότι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ θα επιστρέψουν μόνον βαθμιαία στις τιμές που προβλέπονταν πριν από την κρίση και οι οποίες λαμβάνουν υπόψη την προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών που οφείλεται στη δημογραφική γήρανση, συνάγεται ότι η προβλεπόμενη στο πρόγραμμα δημοσιονομική στρατηγική, εκ πρώτης όψεως και χωρίς να υπάρξει αλλαγή πολιτικής, είναι περισσότερο από επαρκής για τη σταθεροποίηση του δείκτη του δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ έως το 2020.

(11)

Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης είναι σαφώς χαμηλότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η δημοσιονομική κατάσταση το 2009, όπως αυτή εκτιμάται στο πρόγραμμα, συμβάλλει στη μείωση του ακαθάριστου χρέους. Η διασφάλιση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα αναμένεται να συμβάλει στον περιορισμό των κινδύνων ως προς τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, οι οποίοι στην έκθεση της Επιτροπής του 2009 για τη διατηρησιμότητα (Sustainability Report) (5) αξιολογήθηκαν ως χαμηλοί.

(12)

Όπως απορρέει από το δημοσιονομικό ιστορικό της χώρας, η Δανία ωφελήθηκε από ένα σχετικά εύρωστο δημοσιονομικό πλαίσιο, γνωστό για την ευρεία κάλυψη που προσφέρει και τη διαφάνεια και τη σαφήνεια των δημοσιονομικών κανόνων που περιλαμβάνει. Ωστόσο, οι καταναλωτικές δαπάνες της γενικής κυβέρνησης έδειξαν τάση υπέρβασης των στόχων. Πρόσφατες πρωτοβουλίες για την επιβολή οικονομικών κυρώσεων μπορούν να ενισχύσουν τα κίνητρα που προσφέρονται στην τοπική αυτοδιοίκηση προκειμένου να τηρηθούν οι συμφωνημένοι στόχοι. Από το 2002, η φορολογική πολιτική της Δανίας επικεντρωνόταν στο πάγωμα των φόρων, σύμφωνα με το οποίο δεν μπορούσε να γίνει αύξηση ούτε στους άμεσους, ούτε στους έμμεσους φόρους.. Το πάγωμα των φόρων μπορεί καθαυτό να θεωρηθεί ως εργαλείο για τον έλεγχο των δημόσιων δαπανών. Το πάγωμα των φόρων δεν εμπόδισε τη μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση του 2009, αλλά η αυστηρή τήρηση του παγώματος των φόρων ενδέχεται να δυσχεράνει περαιτέρω προσαρμογές και διαιωνίζει ορισμένες αδυναμίες στη διάρθρωση της φορολογίας, ιδίως όσον αφορά τη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας.

(13)

Καθώς μια από της κύριες μακροπρόθεσμες προκλήσεις για την οικονομία της Δανίας είναι η αύξηση της προσφοράς εργασίας, η κυβέρνηση έλαβε μέτρα για την ενίσχυση των κινήτρων εργασίας και την αποθάρρυνση των συχνών απουσιών. Το 2009, λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και εντός του πλαισίου του παγώματος των φόρων, θεσπίστηκε φορολογική μεταρρύθμιση με έναρξη ισχύος το 2010, με την οποία μειώνεται σημαντικά η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας. Τα διαφορετικά στοιχεία της φορολογικής μεταρρύθμισης θα εφαρμοστούν σταδιακά την περίοδο από το 2010 έως το 2019. Το 2010 οι καθαρές εισοδηματικές απώλειες εκτιμώνται σε περίπου 0,6 % του ΑΕΠ, ωστόσο τα χρηματοδοτικά στοιχεία καθιστούν εν καιρώ τη μεταρρύθμιση πλήρως χρηματοδοτούμενη όσον αφορά τις άμεσες εισοδηματικές επιπτώσεις (με ουδέτερη επίπτωση το 2013 και θετική έως το 2015). Επιπλέον, οι δανικές αρχές εκτιμούν ότι τα βελτιωμένα κίνητρα ως προς την προσφορά εργασίας ενισχύουν σε πιο μακροπρόσθεσμη βάση τα δημόσια οικονομικά (κατά περίπου 0,3 % του ΑΕΠ).

(14)

Συνολικά, η στρατηγική διατήρησης δημοσιονομικών πολιτικών υποστηρικτικού χαρακτήρα και το 2010 μπορεί να θεωρηθεί σύμφωνη με το ΕΣΑΟ. Λόγω των αρνητικών επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να υπερβεί την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ, τα έτη 2010, 2011 και 2012. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους των δημοσιονομικών προβολών τα τελευταία χρόνια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα, ενδέχεται να μην επιτευχθούν έως το 2013 ούτε η προγραμματισμένη επιστροφή σε ένα ισοσκελισμένο ισοζύγιο, ούτε η προγραμματισμένη διόρθωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου του προϋπολογισμού κατά 1½ %. Ο προβλεπόμενος δημοσιονομικός προσανατολισμός, όπως υπολογίστηκε από τη μεταβολή του διαρθρωτικού ισοζυγίου, καταδεικνύει ότι η δημοσιονομική εξυγίανση θα εδραιωθεί από το 2011, αν και με συγκρατημένο ρυθμό που θα προσεγγίζει το όριο του 0,5 % του ΑΕΠ (6). Το πρόγραμμα αναφέρει ότι η εξυγίανση μέσω νέων μέτρων θα πραγματοποιηθεί από πλευράς δαπανών, ωστόσο δεν υποστηρίζεται από συγκεκριμένα μέτρα εξυγίανσης πέραν της παραδοχής ότι βάση των προβλέψεων του προϋπολογισμού για την περίοδο 2011-2013 θα είναι η μηδενική πραγματική αύξηση της δημόσιας κατανάλωσης. Συνεπώς, η δημοσιονομική στρατηγική θα πρέπει να ενισχυθεί προκειμένου να είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις του Συμφώνου. Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη ότι το πρόγραμμα θέτει ως στόχο την επίτευξη του διαρθρωτικού ισοζυγίου έως το 2015, το διαρθρωτικό ισοζύγιο, όπως υπολογίστηκε εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μέθοδο, προβλέπεται να είναι ελαφρώς αρνητικό κατά — – 0,4 % το 2015 και υπόκειται στους ίδιους κινδύνους που αναφέρθηκαν ανωτέρω.

(15)

Όσον αφορά τις απαιτήσεις περί πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρέχει όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα προαιρετικά στοιχεία (7).

Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι η σοβαρή οικονομική κρίση επηρέασε ουσιαστικά τον τομέα των δημόσιων οικονομικών. Οι προβολές του προγράμματος, σύμφωνα με τις υφιστάμενες πολιτικές, καταδεικνύουν ότι το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης θα υπερβεί την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ από το 2010 έως το 2012. Ενώ η προβλεπόμενη πορεία εξυγίανσης θεωρεί ότι θα επιτευχθεί ο ΜΔΣ του διαρθρωτικά ισοσκελισμένου προϋπολογισμού έως τη λήξη της προγραμματικής περιόδου το 2015, προβλέπεται ότι θα είναι ελαφρώς αρνητική η διαρθρωτική ισορροπία, όπως επανυπολογίσθηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής με τη χρήση της από κοινού συμφωνηθείσας μεθόδου. Λαμβάνοντας επίσης υπόψη τους κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων που συνδέονται με τις εν λόγω προβλέψεις, κρίνεται επιθυμητός ο καθορισμός, εκ μέρους της κυβέρνησης, των μέτρων εξυγίανσης που πρόκειται να ληφθούν.

Με βάση την ανωτέρω ανάλυση, η Δανία καλείται:

i)

να εντείνει τις προσπάθειές της ώστε να διασφαλίσει ότι η προγραμματισμένη υπέρβαση της τιμής αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ θα παραμείνει συγκρατημένη, καθώς και να διορθώσει σύντομα την προβλεπόμενη για το έλλειμμα υπέρβαση της τιμής αναφοράς, και

ii)

να καθορίσει τα μέτρα που θα στηρίξουν τη δημοσιονομική εξυγίανση, ούτως ώστε να επιτευχθεί ο ΜΔΣ έως το 2015, όπως έχει προγραμματισθεί.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβολών

 

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Πραγματικό ΑΕΠ

(μεταβολή %)

ΠΣ Φεβ. 2010

–0,9

–4,3

1,3

1,6

2,0

2,3

2,6

2,6

COM Νοέμ. 2009

–1,2

–4,5

1,5

1,8

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

ΠΣ Οκτ 2008

0,2

–0,2

0,7

1,9

1,7

1,6

1,6

1,6

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ

(%)

ΠΣ Φεβ. 2010

3,6

0,8

2,1

1,5

2,3

2,1

1,9

1,9

COM Νοέμ. 2009

3,6

1,1

1,5

1,8

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

ΠΣ Οκτ 2008

3,6

1,3

2,1

1,4

1,8

1,9

1,9

1,8

Κενό παραγωγής (8)

(% του δυνητικού ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

0,3

–4,5

–3,9

–3,1

–2,0

–0,9

0,1

0,7

COM Νοέμ. 2009 (9)

–0,1

–5,1

–4,1

–3,2

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

ΠΣ Οκτ 2008

0,0

–1,4

–1,8

–1,2

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

2,2

2,9

2,4

2,4

2,6

2,9

3,2

3,5

COM Νοέμ. 2009

2,2

2,0

0,5

1,0

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

ΠΣ Οκτ 2008

1,7

1,8

2,3

2,6

2,6

2,4

2,1

1,8

Έσοδα γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

54,3

53,3

52,4

52,4

51,8

51,8

51,9

52,0

COM Νοέμ. 2009

55,3

53,9

52,8

53,0

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

ΠΣ Οκτ 2008

53,2

51,2

51,5

52,1

51,8

51,7

51,6

51,5

Δαπάνες γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

50,9

56,3

57,7

56,5

54,9

53,6

52,8

52,0

COM Νοέμ. 2009

51,9

55,9

57,6

56,4

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

ΠΣ Οκτ 2008

50,2

51,2

52,8

51,8

51,7

51,6

51,6

51,6

Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

3,4

–2,9

–5,3

–4,1

–3,1

–1,8

–0,8

0,0

COM Νοέμ. 2009

3,4

–2,0

–4,8

–3,4

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

ΠΣ Οκτ 2008

3,0

0,0

–1,2

0,3

0,1

0,1

0,0

–0,1

Πρωτογενές ισοζύγιο

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

4,8

–1,3

–3,7

–2,3

–1,2

0,3

1,3

2,1

COM Νοέμ. 2009

4,8

–0,5

–3,3

–1,9

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

ΠΣ Οκτ 2008

–4,2

–1,5

–0,2

–1,6

–1,3

–1,2

–0,9

–0,7

Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (8)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

3,2

0,0

–2,8

–2,1

–1,7

–1,1

–0,8

–0,4

COM Νοέμ. 2009

3,4

1,3

–2,1

–1,3

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

ΠΣ Οκτ 2008

3,0

0,9

0,0

1,1

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

Διαρθρωτικό ισοζύγιο (10)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

3,2

1,4

–1,1

–1,0

–0,8

–0,3

–0,5

–0,4

COM Νοέμ. 2009

3,4

1,4

–1,5

–1,3

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

ΠΣ Οκτ 2008

4,0

2,6

1,7

1,3

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

33,4

38,5

41,8

46,2

48,3

48,1

46,1

45,0

COM Νοέμ. 2009

33,5

33,7

35,3

35,2

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

μ.δ.σ

ΠΣ Οκτ 2008

30,3

27,9

26,3

25,4

24,6

23,8

23,2

22,6

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ) φθινοπωρινές προβλέψεις 2009 των υπηρεσιών της Επιτροπής (COM) Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.


(1)  ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στην εξής διεύθυνση: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Η αξιολόγηση λαμβάνει ιδίως υπόψη τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009, αλλά και άλλες πληροφορίες που έγιναν διαθέσιμες έκτοτε.

(3)  Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα θεωρεί ότι για αυτές τις ευμετάβλητες πηγές εσόδων και δαπανών, οι αποκλίσεις από ένα διαρθρωτικό επίπεδο είναι «προσωρινά ή έκτακτα μέτρα». Πέραν της μεταφοράς κεφαλαίου ύψους 0,3 % του ΑΕΠ το 2010, η οποία απορρέει από τη μεταρρύθμιση της φορολογίας των αποδόσεων των συνταξιοδοτικών ταμείων, τα εν λόγω μέτρα δεν χαρακτηρίζονται ως έκτακτα σύμφωνα με τον ορισμό των υπηρεσιών της Επιτροπής. Σύμφωνα με τον ορισμό των υπηρεσιών της Επιτροπής για τα έκτακτα μέτρα, το διαρθρωτικό ισοζύγιο θα έπρεπε να ανέρχεται — – 2,5 % του ΑΕΠ το 2010 και να ισούται με το κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο για το υπόλοιπο της προγραμματικής περιόδου.

(4)  Ο δείκτης μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας της Δανίας είναι αντίστοιχος του δείκτη S2 που χρησιμοποιούν οι υπηρεσίες της Επιτροπής

(5)  Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 10ης Νοεμβρίου 2009 σχετικά με τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών «το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να εστιάσουν την προσοχή τους σε στρατηγικές με γνώμονα την βιωσιμότητα στα προσεχή προγράμματά τους σταθερότητας και σύγκλισης» και περαιτέρω «καλεί την Επιτροπή, από κοινού με την Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής και την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, να αναπτύξουν περαιτέρω μεθοδολογίες για την εκτίμηση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών εγκαίρως για την επόμενη έκθεση για τη βιωσιμότητα», που προβλέπεται για το 2012.

(6)  Η αλλαγή του διαρθρωτικού ισοζυγίου που έχει υπολογιστεί εκ νέου με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, χρησιμοποιώντας έκτακτα μέτρα σύμφωνα με τον ορισμό των υπηρεσιών της Επιτροπής, δείχνει πρόβλεψη διαρθρωτικής βελτίωσης κοντά στο 0,5 % του ΑΕΠ το 2011, και συνολικά προσεγγίζουσα το 1,5 % του ΑΕΠ για την περίοδο 2011-2013.

(7)  Συγκεκριμένα, δεν παρέχονται στοιχεία όσον αφορά λεπτομερείς κατηγορίες προσαρμογής αποθεμάτων-ροών, γεγονός που κατέστησε αντικειμενικά δυσκολότερη την εκτίμηση.

(8)  Κενά παραγωγής και κυκλικά προσαρμοσμένα ισοζύγια σύμφωνα με τα προγράμματα, όπως υπολογίστηκαν εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής βάσει των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στα προγράμματα.

(9)  Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 1,4 %, 0,6 %, 0,5 % και 0,9 % αντίστοιχα, κατά την περίοδο 2008-2011.

(10)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο πλην έκτακτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. Τα έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα ανέρχονται σε — – 1,4 % του ΑΕΠ το 2009, 1,7 % το 2010, 1,1 % το 2011, 0,9 % το 2012, 0,8 % το 2013 και 0,0 το 2015 αμφότερα συνεπάγονται μείωση του ελλείμματος σύμφωνα με το τελευταίο πρόγραμμα, και 0,1 % του ΑΕΠ το 2009 και 0,6 % του 2010, αμφότερα συνεπάγονται μείωση του ελλείμματος σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009. Λόγω διαφορών στη μεθοδολογία, τα έκτακτα μέτρα που αναφέρονται στο πρόγραμμα δεν χαρακτηρίζονται ως έκτακτα, βάσει του ορισμού των υπηρεσιών της Επιτροπής. Με βάση τον ανωτέρω ορισμό, τα έκτακτα μέτρα θα συνεπάγονται μείωση του ελλείμματος κατά 0,3 % του ΑΕΠ για το 2010 και μηδενική μείωση του ελλείμματος κατά τα επόμενα έτη εφαρμογής του προγράμματος.

Πηγή:

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ) φθινοπωρινές προβλέψεις 2009 των υπηρεσιών της Επιτροπής (COM) Υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.