ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 94/2009 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 30ής Ιανουαρίου 2009

σχετικά με τη θέσπιση προσωρινού έκτακτου μέτρου στήριξης για την αγορά χοιρείου και βοείου κρέατος με τη μορφή καθεστώτος τελικής διάθεσης στην Ιρλανδία

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2007, για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των γεωργικών αγορών και ειδικών διατάξεων για ορισμένα γεωργικά προϊόντα (ενιαίος κανονισμός ΚΟΑ) (1), και ιδίως το άρθρο 191 σε συνδυασμό με το άρθρο 4,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Η κατάσταση της αγοράς χοιρείου κρέατος στην Ιρλανδία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, λαμβανομένων υπόψη των προσφάτων διαπιστωθέντων υψηλών επιπέδων διοξίνης και πολυχλωριωμένων διφαινυλίων (PCB) στο χοίρειο κρέας καταγωγής Ιρλανδίας. Οι αρμόδιες αρχές έλαβαν διάφορα μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης.

(2)

Οι μολυσμένες ζωοτροφές παραδόθηκαν σε εκμεταλλεύσεις εκτροφής χοίρων και βοοειδών στην Ιρλανδία. Οι χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις που επλήγησαν αντιπροσωπεύουν το 7 % της συνολικής παραγωγής χοιρείου κρέατος στην Ιρλανδία. Οι μολυσμένες ζωοτροφές αποτελούν ένα πολύ μεγάλο τμήμα του σιτηρεσίου των χοίρων, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα υψηλά επίπεδα διοξίνης στο χοίρειο κρέας που προέρχεται από τις μολυσμένες χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις. Λόγω του ότι είναι δύσκολο να ιχνηλατηθεί η διαδρομή του χοιρείου κρέατος μέχρι τις χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις και των υψηλών επιπέδων διοξίνης που διαπιστώθηκαν στο μολυσμένο χοίρειο κρέας, οι ιρλανδικές αρχές αποφάσισαν, ως μέτρο προφύλαξης, να ανακαλέσουν από την αγορά το σύνολο του χοιρείου κρέατος και των προϊόντων χοιρείου κρέατος.

(3)

Λόγω των εξαιρετικών περιστάσεων και των πρακτικών δυσκολιών που αντιμετωπίζει η αγορά χοιρείου κρέατος στην Ιρλανδία, η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1278/2008, της 17ης Δεκεμβρίου 2008, σχετικά με τη θέσπιση έκτακτων μέτρων στήριξης για την αγορά χοιρείου κρέατος με τη μορφή ενίσχυσης στην ιδιωτική αποθεματοποίηση στην Ιρλανδία (2).

(4)

Η μόλυνση από τις διοξίνες και η εφαρμογή του μέτρου προφύλαξης για την ανάκληση από την αγορά του συνόλου του χοιρείου κρέατος και των προϊόντων χοιρείου κρέατος προκαλούν σοβαρή διαταραχή στην αγορά χοιρείου κρέατος στην Ιρλανδία. Η κατάσταση αυτή συνδέεται άμεσα με τον κλονισμό της εμπιστοσύνης των καταναλωτών λόγω ενδεχόμενων κινδύνων για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, ορισμένα βοοειδή παρέμειναν στις εκμεταλλεύσεις από τις οποίες ελήφθησαν δείγματα από άλλα βοοειδή τα οποία έδειξαν υψηλά επίπεδα διοξίνης. Συνεπώς, οι ιρλανδικές αρχές ζήτησαν από την Επιτροπή να προβλέψει συμπληρωματικά έκτακτα μέτρα στήριξης για την αγορά χοιρείου και βοείου κρέατος στην Ιρλανδία.

(5)	Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 11 ης και 12ης Δεκεμβρίου 2008 κάλεσε την Επιτροπή να στηρίξει τους κτηνοτρόφους και τα σφαγεία της Ιρλανδίας μέσω συγχρηματοδοτούμενων μέτρων για την απόσυρση των σχετικών ζώων και των προϊόντων από την αγορά.

(6)

Στο μέρος II κεφάλαιο II τμήμα I του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 προβλέπονται έκτακτα μέτρα στήριξης. Ειδικότερα, το άρθρο 44 προβλέπει ότι η Επιτροπή μπορεί να θεσπίζει έκτακτα μέτρα για τη στήριξη της αγοράς σε περίπτωση ασθενειών ζώων και το άρθρο 45 προβλέπει ότι, όσον αφορά τους τομείς κρέατος πουλερικών και αυγών, η Επιτροπή μπορεί να θεσπίζει έκτακτα μέτρα στήριξης της αγοράς προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη σοβαρές διαταραχές της αγοράς που αποδίδονται ευθέως στον κλονισμό της εμπιστοσύνης των καταναλωτών λόγω των κινδύνων για τη δημόσια υγεία ή την υγεία των ζώων. Για την επίλυση των πρακτικών προβλημάτων που προκύπτουν από την υφιστάμενη κατάσταση στην αγορά χοιρείου και βοείου κρέατος στην Ιρλανδία, κρίνεται σκόπιμο να ληφθεί προσωρινό έκτακτο μέτρο για τη στήριξη της εν λόγω αγοράς παρόμοιο με εκείνο που αναφέρεται στο τμήμα I.

(7)

Το έκτακτο μέτρο στήριξης της αγοράς πρέπει να έχει τη μορφή καθεστώτος τελικής διάθεσης ορισμένων χοίρων και βοοειδών που προέρχονται από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν μολυσμένες ζωοτροφές. Επιπλέον, κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθεί καθεστώς τελικής διάθεσης των προϊόντων χοιρείου κρέατος τα οποία έχουν δεσμευτεί ή βρίσκονται υπό την ευθύνη και τον έλεγχο των σφαγείων στην Ιρλανδία και για τα οποία δεν είναι σίγουρο σε ποιο βαθμό προέρχονται από χοίρους που έχουν εκτραφεί σε εκμεταλλεύσεις στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν μολυσμένες ζωοτροφές. Το μέτρο αυτό πρέπει να αποκλείει τη δυνατότητα εισαγωγής στη διατροφική αλυσίδα των ζώων ή των ανθρώπων προϊόντων που προέρχονται από ζώα που ενδέχεται να παρουσιάζουν υψηλά επίπεδα μόλυνσης.

(8)

Το εν λόγω έκτακτο μέτρο στήριξης της αγοράς πρέπει να χρηματοδοτηθεί εν μέρει από την Κοινότητα. Η συνδρομή της Κοινότητας στην αντιστάθμιση πρέπει να εκφραστεί ως ανώτατο μέσο ποσό ανά ζώο ή τόνο χοιρείου κρέατος, για περιορισμένη ποσότητα των σχετικών προϊόντων. Οι ιρλανδικές αρχές πρέπει να καθορίσουν την τιμή αντιστάθμισης και, άρα, το ποσό της συγχρηματοδότησης με βάση την αγοραία αξία των ζώων και των προϊόντων για τα οποία χορηγείται αντιστάθμιση εντός καθορισμένων ανωτάτων ορίων.

(9)	Οι αρμόδιες ιρλανδικές αρχές πρέπει να εφαρμόσουν όλα τα μέτρα ελέγχου και παρακολούθησης που απαιτούνται για την ορθή εφαρμογή του έκτακτου μέτρου που προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό και να ενημερώσουν την Επιτροπή σχετικά.

(10)	Δεδομένου ότι για λόγους υγείας των ζώων, δημόσιας υγείας και εφοδιασμού της αγοράς οι ιρλανδικές αρχές πρέπει να αρχίσουν την τελική διάθεση των ζώων και των προϊόντων από τις 13 Δεκεμβρίου 2008, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί ότι ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται από την ημερομηνία αυτή.

(11)	Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της διαχειριστικής επιτροπής για την κοινή οργάνωση των γεωργικών αγορών,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Πεδίο εφαρμογής

Λαμβάνεται έκτακτο μέτρο στήριξης της αγοράς για την Ιρλανδία με τη μορφή καθεστώτος τελικής διάθεσης για:

α)	χοίρους που βρίσκονταν σε εκμεταλλεύσεις στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν μολυσμένες ζωοτροφές μεταξύ 1ης Σεπτεμβρίου 2008 και 6ης Δεκεμβρίου 2008.

β)	βοοειδή που παρέμειναν σε εκμεταλλεύσεις στις οποίες οι δοκιμές σε δείγματα που λήφθηκαν από άλλα βοοειδή είχαν θετικά αποτελέσματα για τα υψηλά επίπεδα διοξίνης και πολυχλωριωμένων διφαινυλίων (PCB)·

γ)

νωπό, διατηρημένο σε απλή ψύξη ή κατεψυγμένο χοίρειο κρέας το οποίο προέρχεται από ζώα που εσφάγησαν έως τις 6 Δεκεμβρίου 2008 στην Ιρλανδία και το οποίο είναι αποθεματοποιημένο στην Ιρλανδία:

i)	σε σφαγείο, ή

ii)	εκτός σφαγείου, υπό την ευθύνη και τον έλεγχο του σφαγείου υπό τον όρο ότι το σφαγείο πληροί τις απαιτήσεις των αρμόδιων ιρλανδικών αρχών.

Άρθρο 2

Τελική διάθεση ζώων και κρέατος

1. Εξουσιοδοτείται η Ιρλανδία να χορηγήσει αντιστάθμιση για την τελική διάθεση των ζώων και του κρέατος που αναφέρονται στο άρθρο 1, με στόχο τη σφαγή και την πλήρη καταστροφή των εν λόγω ζώων και των σχετικών υποπροϊόντων τους και την καταστροφή του κρέατος σύμφωνα με τη σχετική κτηνιατρική νομοθεσία.

Η καταστροφή ζώντων ζώων πραγματοποιείται με την παράδοσή τους σε σφαγείο και, μετά τη μέτρηση και τη ζύγιση, τη μεταφορά όλων των σφαγίων σε μονάδα επεξεργασίας υποπροϊόντων όπου όλα τα υλικά υποβάλλονται σε επεξεργασία.

Σε περίπτωση που τα ζώα δεν είναι σε θέση να ταξιδέψουν προς το σφαγείο, δύνανται να θανατωθούν στην εκμετάλλευση.

Η καταστροφή του κρέατος πραγματοποιείται μετά από ζύγιση και μεταφορά σε μονάδα επεξεργασίας υποπροϊόντων όπου όλα τα υλικά υποβάλλονται σε επεξεργασία.

Οι εν λόγω εργασίες διενεργούνται υπό τη συνεχή εποπτεία των αρμόδιων ιρλανδικών αρχών, με τη χρήση τυποποιημένων καταλόγων ελέγχου στους οποίους ενσωματώνονται τα δελτία ζύγισης και μέτρησης.

2. Η αντιστάθμιση που καταβάλλεται από τις αρμόδιες ιρλανδικές αρχές για την τελική διάθεση των ζώων που αναφέρονται στο άρθρο 1 στοιχεία α) και β) και των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1 στοιχείο γ) δεν πρέπει να υπερβαίνει την αγοραία αξία των σχετικών ζώων και προϊόντων πριν από τη λήψη της απόφασης των ιρλανδικών αρχών να ανακαλέσουν, ως μέτρο προφύλαξης, το χοίρειο κρέας και τα προϊόντα χοίρειου κρέατος από την αγορά.

Για την αποφυγή τυχόν υπεραντιστάθμισης, η αντιστάθμιση που καταβάλλεται από τις αρμόδιες ιρλανδικές αρχές πρέπει να λαμβάνει υπόψη κάθε άλλο είδος αντιστάθμισης για το οποίο ενδέχεται να είναι επιλέξιμοι οι προμηθευτές ζώων ή τα σφαγεία.

3. Η αντιστάθμιση για τα προϊόντα προς διάθεση σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό καταβάλλεται από τις αρμόδιες ιρλανδικές αρχές μετά την παραλαβή των προϊόντων από τη μονάδα επεξεργασίας υποπροϊόντων και τη διενέργεια των ελέγχων σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο γ). Η αντιστάθμιση που καταβάλλεται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό από τις αρμόδιες ιρλανδικές αρχές είναι επιλέξιμη για κοινοτική συγχρηματοδότηση μετά τη διαπίστωση της πλήρους καταστροφής των σχετικών προϊόντων με βάση όλα τα αναγκαία αποδεικτικά στοιχεία και τους φυσικούς ελέγχους.

Το άρθρο 5 παράγραφος 1 τρίτο εδάφιο στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2006 της Επιτροπής (3) εφαρμόζεται τηρουμένων των αναλογιών.

Μόνο οι δαπάνες που δηλώθηκαν τον Ιούλιο του 2009 το αργότερο είναι επιλέξιμες για κοινοτική συγχρηματοδότηση.

Άρθρο 3

Χρηματοδότηση

1. Για κάθε πλήρως καταστρεφόμενο ζώο και κρέας, η Κοινότητα χορηγεί συγχρηματοδότηση ίση προς το 50 % της δαπάνης που πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1. Η εν λόγω συγχρηματοδότηση δεν πρέπει να υπερβαίνει το ανώτατο μέσο ποσό των:

α)	54,77 ευρώ ανά κεφαλή για ανώτατο αριθμό 130 000 χοίρων·

β)	468,62 ευρώ ανά κεφαλή για ανώτατο αριθμό 7 000 βοοειδών·

γ)	1 133,50 ευρώ ανά τόνο χοιρείου κρέατος για ανώτατη ποσότητα 9 050 τόνων χοιρείου κρέατος.

2. Οι αρμόδιες ιρλανδικές αρχές καθορίζουν το ποσό της συγχρηματοδότησης ανά ζώο και ανά υποπροϊόν για το οποίο λαμβάνεται αντιστάθμιση με βάση την αγοραία αξία που αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 και τηρώντας τα ανώτατα μέσα ποσά που ορίζονται στην παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου.

3. Το αργότερο στις 31 Αυγούστου 2009, η Ιρλανδία κοινοποιεί στην Επιτροπή τις συνολικές αντισταθμιστικές δαπάνες, αναφέροντας τον αριθμό και τις κατηγορίες των χοίρων και των βοοειδών καθώς και την ποσότητα και το είδος του χοιρείου κρέατος που διατέθηκε σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.

4. Εάν διαπιστωθεί ότι δικαιούχος του ποσού που καταβλήθηκε δυνάμει του άρθρου 2 παράγραφος 3 έλαβε επίσης αντιστάθμιση στο πλαίσιο ασφάλιστρων ή από τρίτη χώρα, η Ιρλανδία ανακτά το εν λόγω ποσό και πιστώνει το 50 % του ποσού στο Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων ως μείωση της αντίστοιχης δαπάνης. Εάν το ποσό που καταβλήθηκε δυνάμει του άρθρου 2 παράγραφος 3 ήταν μεγαλύτερο από την αντιστάθμιση που ελήφθη, η Ιρλανδία ανακτά ποσό ίσο προς την αντιστάθμιση αυτή.

Άρθρο 4

Έλεγχοι και κοινοποίηση

1. Η Ιρλανδία λαμβάνει όλα τα μέτρα που είναι αναγκαία για να εξασφαλίσει την ορθή εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, ιδίως:

α)

εξασφαλίζοντας, με τους ενδεδειγμένους επιτόπιους ελέγχους, τη χρήση των κατάλληλων παραγόντων μετουσίωσης και την τοποθέτηση σφραγίδων στα μέσα μεταφοράς, ότι κανένα από τα προϊόντα για τα οποία καταβλήθηκε αντιστάθμιση σύμφωνα με το άρθρο 2 δεν εισάγεται στη διατροφική αλυσίδα του ανθρώπου ή των ζώων·

β)	διενεργώντας, τουλάχιστον μία φορά ανά ημερολογιακό μήνα, διοικητικούς και λογιστικούς ελέγχους σε κάθε μονάδα επεξεργασίας υποπροϊόντων για να εξασφαλιστεί ότι όλα τα σφάγια και τα κρέατα που παραδόθηκαν από την αρχή του καθεστώτος ή από τον τελευταίο έλεγχο έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία·

γ)

πραγματοποιώντας, όσον αφορά τα νωπά, διατηρημένα με απλή ψύξη ή κατεψυγμένα χοιρινά κρέατα τα οποία είναι αποθεματοποιημένα σε διαφορετικά μέρη από τα σφαγεία, τα οποία αναφέρονται στο άρθρο 1 στοιχείο γ) σημείο ii), επιτόπιους ελέγχους απογραφής για να διαπιστωθεί η ποσότητα χοιρείου κρέατος που προέρχεται από τα ζώα τα οποία εσφάγησαν έως τις 6 Δεκεμβρίου 2008, να εξασφαλιστεί ότι το κρέας αυτό είναι ασφαλές, ευκόλως αναγνωρίσιμο και διατηρείται χωριστά από τα άλλα αποθέματα και ότι οι εργασίες εξόδου από τα αποθέματα αποτελούν αντικείμενο των αναγκαίων ελέγχων ταυτοποίησης και ζύγισης·

δ)

προβλέποντας επιτόπιους ελέγχους και λεπτομερείς εκθέσεις των ελέγχων αυτών, αναφέροντας ιδίως:

i)	την ηλικία, την ταξινόμηση και τον συνολικό αριθμό των ζώων που μεταφέρθηκαν από την εκμετάλλευση, την ημερομηνία και την ώρα της μεταφοράς και της άφιξής τους στο σφαγείο·

ii)	τις ποσότητες των σφαγίων που μεταφέρθηκαν με σφραγισμένο μέσο μεταφοράς από το σφαγείο και παραλήφθηκαν από τη μονάδα επεξεργασίας υποπροϊόντων, την άδεια μεταφοράς των ζώων και τους αριθμούς της σφραγίδας·

iii)

σε περίπτωση σφαγής στην εκμετάλλευση, όπως αναφέρεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 τρίτο εδάφιο, τον αριθμό των ζώων που εσφάγησαν στην εκμετάλλευση, τον αριθμό των σφαγίων που μεταφέρθηκαν με σφραγισμένο μέσο μεταφοράς από την εκμετάλλευση και την ποσότητα που παραλήφθηκε από τη μονάδα επεξεργασίας, την άδεια μεταφοράς και τους αριθμούς της σφραγίδας·

iv)

για κάθε προϊόν χοιρείου κρέατος, την ημερομηνία της σφαγής του ζώου από το οποίο προέρχεται το προϊόν, το δελτίο ζύγισης του εν λόγω προϊόντος· όσον αφορά το νωπό, διατηρημένο με απλή ψύξη ή κατεψυγμένο χοίρειο κρέας το οποίο βρίσκεται αποθεματοποιημένο σε μέρη διαφορετικά από τα σφαγεία, την τοποθεσία και τα μέτρα που έχουν ληφθεί για να διασφαλιστεί η ασφάλεια των σχετικών προϊόντων κατά την αποθεματοποίηση και την έξοδο από την αποθεματοποίηση·

v)	τις ποσότητες και την ταξινόμηση των προϊόντων χοιρείου κρέατος που μεταφέρθηκαν με σφραγισμένο μέσο μεταφοράς από το σημείο συλλογής και παραλήφθηκαν από τη μονάδα επεξεργασίας, την άδεια μεταφοράς και τους αριθμούς της σφραγίδας·

vi)

τα στοιχεία, τα μητρώα και τα έγγραφα που έχουν επαληθευθεί στο πλαίσιο του ελέγχου που απαιτείται δυνάμει του ανωτέρω στοιχείου β), και τουλάχιστον καθημερινή αναφορά των ποσοτήτων σφαγίων και χοιρείου κρέατος που εισέρχονται στη μονάδα επεξεργασίας, τις αντίστοιχες ημερομηνίες επεξεργασίας και τις ποσότητες που υποβάλλονται σε επεξεργασία.

2. Η Ιρλανδία αποστέλλει στην Επιτροπή:

α)	το συντομότερο δυνατό μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, περιγραφή των λεπτομερών διατάξεων για τη διεξαγωγή των ελέγχων και την υποβολή εκθέσεων για όλες τις σχετικές εργασίες·

β)	έως την 1η Μαρτίου 2009 λεπτομερή έκθεση για τους ελέγχους που διενεργήθηκαν δυνάμει της παραγράφου 1.

Άρθρο 5

Μέτρο παρέμβασης

Τα μέτρα που λαμβάνονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού θεωρούνται μέτρα παρέμβασης για τη ρύθμιση των γεωργικών αγορών κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου (4).

Άρθρο 6

Έναρξη ισχύος και εφαρμογή

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εφαρμόζεται από τις 13 Δεκεμβρίου 2008.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, 30 Ιανουαρίου 2009.

Για την Επιτροπή

Mariann FISCHER BOEL

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 299 της 16.11.2007, σ. 1.

(2) ΕΕ L 339 της 18.12.2008, σ. 78.

(3) ΕΕ L 171 της 23.6.2006, σ. 1.

(4) ΕΕ L 209 της 11.8.2005, σ. 1.