13.3.2009 |
EL |
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
L 68/3 |
ΟΔΗΓΊΑ 2009/14/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 11ης Μαρτίου 2009
για την τροποποίηση της οδηγίας 94/19/ΕΚ περί των συστημάτων εγγυήσεως των καταθέσεων όσον αφορά το επίπεδο κάλυψης και την προθεσμία εκταμίευσης
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 47 παράγραφος 2,
την πρόταση της Επιτροπής,
τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (1),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της συνθήκης (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1) |
Το Συμβούλιο συμφώνησε στις 7 Οκτωβρίου 2008 ότι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και της ορθής λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού τομέα αποτελούν απόλυτη προτεραιότητα. Το Συμβούλιο δεσμεύθηκε να λάβει όλα τα απαιτούμενα μέτρα για την προστασία των καταθέσεων των μεμονωμένων αποταμιευτών και εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πρόθεση της Επιτροπής να φέρει επειγόντως προς συζήτηση μια κατάλληλη πρόταση για την προώθηση της σύγκλισης των συστημάτων εγγύησης των καταθέσεων. |
(2) |
Η οδηγία 94/19/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) προβλέπει ήδη τη βασική κάλυψη των καταθετών. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη αναταραχή στις χρηματαγορές επιβάλλει τη βελτίωση της εν λόγω κάλυψης. |
(3) |
Το τρέχον κατώτατο ύψος κάλυψης ορίζεται σε 20 000 EUR, ενώ τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να ορίσουν υψηλότερη κάλυψη. Ωστόσο, αυτό δεν επεδείχθη επαρκές για ένα μεγάλο αριθμό καταθέσεων στην Κοινότητα. Προκειμένου να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των καταθετών και να επιτευχθεί μεγαλύτερη σταθερότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές, το κατώτατο ύψος κάλυψης θα πρέπει να αυξηθεί στα 50 000 EUR. Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, η κάλυψη των συνολικών καταθέσεων κάθε καταθέτη θα πρέπει να καθοριστεί σε 100 000 EUR, εκτός εάν η αξιολόγηση επιπτώσεων που θα υποβάλει η Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2009, καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η εν λόγω αύξηση και εναρμόνιση δεν είναι κατάλληλες και οικονομικά βιώσιμες για όλα τα κράτη μέλη, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η προστασία των καταναλωτών και η σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών στην Κοινότητα καθώς και να αποφευχθούν τυχόν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών. Εάν κατά την αξιολόγηση διαπιστωθεί ότι η αύξηση αυτή και η εναρμόνιση δεν ενδείκνυνται, η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει κατάλληλες προτάσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. |
(4) |
Το ίδιο επίπεδο κάλυψης θα πρέπει να ισχύει για όλους τους καταθέτες, ανεξαρτήτως του αν το νόμισμα του κράτους μέλους είναι το ευρώ. Ωστόσο, τα κράτη μέλη εκτός της ευρωζώνης θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να στρογγυλοποιούν τα ποσά που προκύπτουν από τη μετατροπή, χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο την ισοδύναμη προστασία των καταθετών. |
(5) |
Σε έκθεση που θα υποβληθεί από την Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο θα πρέπει να αναλύονται όλα τα σχετικά θέματα όπως ο συμψηφισμός και οι ανταπαιτήσεις, ο καθορισμός των συνεισφορών στα συστήματα, το εύρος των καλυπτόμενων προϊόντων και καταθετών, η αποτελεσματικότητα της διασυνοριακής συνεργασίας των συστημάτων εγγύησης των καταθέσεων και η σχέση μεταξύ συστημάτων εγγύησης των καταθέσεων και εναλλακτικών μέσων για την αποζημίωση των καταθετών, όπως οι μηχανισμοί επείγουσας εκταμίευσης. Για τους σκοπούς της εν λόγω έκθεσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συγκεντρώσουν τα σχετικά δεδομένα και να τα υποβάλουν στην Επιτροπή κατόπιν σχετικού αιτήματος. |
(6) |
Ορισμένα κράτη μέλη έχουν συστήσει συστήματα εγγύησης καταθέσεων δυνάμει της οδηγίας 94/19/ΕΚ τα οποία παρέχουν πλήρη κάλυψη για ορισμένα είδη μακροπρόθεσμων καταθέσεων, όπως οι απαιτήσεις συντάξεων. Είναι αναγκαίο να γίνουν σεβαστά τα δικαιώματα αυτά και οι προσδοκίες των καταθετών σε αυτά τα συστήματα. |
(7) |
Ορισμένα κράτη μέλη έχουν συστήσει συστήματα εγγύησης καταθέσεων δυνάμει της οδηγίας 94/19/ΕΚ τα οποία παρέχουν πλήρη κάλυψη για ορισμένα προσωρινά αυξημένα υπόλοιπα λογαριασμών. Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2009, εάν η πλήρης κάλυψη για ορισμένα αυξημένα υπόλοιπα λογαριασμών θα πρέπει να διατηρηθεί ή να θεσπισθεί. |
(8) |
Η λειτουργία των συστημάτων που προστατεύουν το ίδιο το πιστωτικό ίδρυμα και, ιδίως, διασφαλίζουν τη ρευστότητα και τη φερεγγυότητά του, εξασφαλίζοντας έτσι στους καταθέτες προστασία τουλάχιστον ισοδύναμη με την παρεχόμενη από σύστημα εγγύησης των καταθέσεων, καθώς και τα εθελοντικά συστήματα αποζημίωσης των καταθετών που δεν έχουν εισαχθεί ή αναγνωριστεί επίσημα από ένα κράτος μέλος δεν θα πρέπει να θιγούν από την παρούσα οδηγία. |
(9) |
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν τα συστήματα εγγύησης των καταθέσεων να εξετάσουν το ενδεχόμενο σύναψης συμφωνιών ή βελτίωσης των υφιστάμενων συμφωνιών όσον αφορά τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους. |
(10) |
Η τρίμηνη προθεσμία εκταμίευσης που προβλέπεται σήμερα, η οποία μπορεί να παραταθεί κατά εννέα μήνες, αντίκειται στην ανάγκη να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των καταθετών και δεν ικανοποιεί τις ανάγκες τους. Επομένως, ο χρόνος εκταμίευσης θα πρέπει να μειωθεί ώστε να καλύπτει χρονικό διάστημα είκοσι εργάσιμων ημερών. Η εν λόγω προθεσμία θα πρέπει να παρατείνεται μόνον σε εξαιρετικές περιπτώσεις και κατόπιν έγκρισης των αρμόδιων αρχών. Δύο έτη από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την αποτελεσματικότητα και τις καθυστερήσεις των διαδικασιών εκταμίευσης, με την οποία θα αξιολογεί εάν ενδείκνυται περαιτέρω μείωση της προθεσμίας σε δέκα εργάσιμες ημέρες. |
(11) |
Επιπλέον, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η επιστροφή των καταθέσεων ενεργοποιείται κατόπιν σχετικής διαπίστωσης των αρμόδιων αρχών, η προθεσμία των 21 ημερών για την έκδοση της απόφασης που προβλέπεται σήμερα θα πρέπει να μειωθεί στις πέντε εργάσιμες ημέρες προκειμένου να μην παρακωλύεται η ταχεία εκταμίευση. Ωστόσο, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει πρώτα να πεισθούν ότι το πιστωτικό ίδρυμα απέτυχε να επιστρέψει ληξιπρόθεσμες και απαιτητές καταθέσεις. Η αξιολόγησή αυτή θα πρέπει να υπόκειται στις δικαστικές ή διοικητικές διαδικασίες των κρατών μελών. |
(12) |
Οι καταθέσεις μπορεί να θεωρηθούν μη διαθέσιμες εφόσον τα μέτρα έγκαιρης παρέμβασης ή αναδιοργάνωσης δεν υπήρξαν επιτυχή. Αυτό δεν θα πρέπει να εμποδίζει τις αρμόδιες αρχές από την καταβολή περαιτέρω προσπαθειών αναδιάρθρωσης κατά την περίοδο εκταμίευσης. |
(13) |
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν ως στόχο τη διασφάλιση της συνέχειας των τραπεζικών υπηρεσιών και της πρόσβασης στη ρευστότητα των τραπεζών, ιδίως σε περιόδους αναταραχής στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να προβούν στην υιοθέτηση ρυθμίσεων, το συντομότερο δυνατό, προκειμένου να διασφαλισθεί η επείγουσα εκταμίευση κατάλληλων ποσών κατόπιν αιτήσεως του θιγόμενου καταθέτη, εντός το πολύ τριών ημερών από την αίτηση. Δεδομένου ότι η μείωση της ισχύουσας προθεσμίας του τριμήνου για την εκταμίευση θα έχει θετικό αντίκτυπο στην εμπιστοσύνη των καταθετών και την ομαλή λειτουργία των χρηματοπιστωτικών αγορών, τα κράτη μέλη και τα συστήματά τους για την εγγύηση των καταθέσεων θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι ο χρόνος εκταμίευσης θα είναι όσο το δυνατόν συντομότερος. |
(14) |
Η οδηγία 94/19/ΕΚ παρείχε τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να περιορίσουν την κάλυψη σε ένα ορισμένο ποσοστό. Η δυνατότητα αυτή έχει αποδειχθεί ότι υπονομεύει την εμπιστοσύνη των καταθετών και θα πρέπει να παύσει να υφίσταται. |
(15) |
Τα απαιτούμενα μέτρα για την εφαρμογή της οδηγίας 94/19/ΕΚ θα πρέπει να θεσπισθούν σύμφωνα με την απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών δραστηριοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή (4). |
(16) |
Ειδικότερα, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η αρμοδιότητα να αναπροσαρμόζει το επίπεδο κάλυψης ανάλογα με τον πληθωρισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση βάσει των μεταβολών του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή που δημοσιεύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Δεδομένου ότι το εν λόγω μέτρο είναι γενικής εμβέλειας και έχει ως αντικείμενο την τροποποίηση μη ουσιώδους στοιχείου της οδηγίας 94/19/ΕΚ, θεσπίζεται σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία με έλεγχο του άρθρου 5α της απόφασης 1999/468/ΕΚ. |
(17) |
Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, ήτοι η εναρμόνιση του ύψους κάλυψης και των προθεσμιών εκταμίευσης, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη λόγω της πληθώρας διαφορετικών κανόνων που ισχύουν σήμερα στα νομικά συστήματα των διαφόρων κρατών μελών και μπορούν κατά συνέπεια να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα δύναται να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει το αναγκαίο για την επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων μέτρο. |
(18) |
Συνεπώς, η οδηγία 94/19/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως. |
(19) |
Σύμφωνα με το σημείο 34 της διοργανικής συμφωνίας για τη βελτίωση της νομοθεσίας (5), τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να καταρτίσουν, προς ίδια χρήση και προς όφελος της Κοινότητας, τους δικούς τους πίνακες οι οποίοι να αποτυπώνουν, στο μέτρο του δυνατού, την αντιστοιχία της οδηγίας με τα μέτρα μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο, και να τους δημοσιοποιήσουν, |
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Τροποποίηση της οδηγίας 94/19/ΕΚ
Η οδηγία 94/19/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:
1) |
Το άρθρο 1 σημείο 3) i) δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Οι αρμόδιες αρχές προβαίνουν στη διαπίστωση αυτή το συντομότερο δυνατό και οπωσδήποτε εντός πέντε εργάσιμων ημερών από τη στιγμή κατά την οποία απεδείχθη για πρώτη φορά ότι το πιστωτικό ίδρυμα δεν έχει επιστρέψει τις ληξιπρόθεσμες και απαιτητές καταθέσεις, ή». |
2) |
Το άρθρο 4 τροποποιείται ως εξής:
|
3) |
Το άρθρο 7 τροποποιείται ως εξής:
|
4) |
Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο: «Άρθρο 7α 1. Η Επιτροπή επικουρείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τραπεζών που συστάθηκε με την απόφαση 2004/10/ΕΚ της Επιτροπής (6). 2. Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται το άρθρο 5α παράγραφοι 1 έως 4 και το άρθρο 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή (7), τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 αυτής. |
5) |
Στο άρθρο 9, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «1. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι τα πιστωτικά ιδρύματα παρέχουν στους σημερινούς και μελλοντικούς καταθέτες τις αναγκαίες πληροφορίες για τον προσδιορισμό του συστήματος εγγύησης των καταθέσεων του οποίου το ίδρυμα και τα υποκαταστήματά του είναι μέλη εντός της Κοινότητας ή οιεσδήποτε εναλλακτικές ρυθμίσεις προβλέπονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο ή το άρθρο 3 παράγραφος 4. Οι καταθέτες θα πρέπει να ενημερώνονται για τις διατάξεις του συστήματος εγγύησης των καταθέσεων ή οποιεσδήποτε εναλλακτικές ρυθμίσεις ισχύουν, συμπεριλαμβανομένων του ποσού και του πεδίου κάλυψης που παρέχονται από το σύστημα εγγύησης καταθέσεων. Εφόσον κατάθεση δεν είναι εγγυημένη από σύστημα εγγύησης των καταθέσεων σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 2, το πιστωτικό ίδρυμα ενημερώνει αναλόγως τον καταθέτη. Όλες οι πληροφορίες διατίθενται με εύκολα κατανοητό τρόπο. Πληροφορίες σχετικά με τις προϋποθέσεις και τις διατυπώσεις αποζημίωσης παρέχονται κατόπιν αιτήσεως.». |
6) |
Το άρθρο 10 τροποποιείται ως εξής:
|
7) |
Το άρθρο 12 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Άρθρο 12 1. Η Επιτροπή θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, έως την 31η Δεκεμβρίου 2009 το αργότερο, έκθεση σχετικά με:
Εφόσον απαιτείται, η Επιτροπή υποβάλλει τις κατάλληλες προτάσεις για την τροποποίηση της παρούσας οδηγίας. 2. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τραπεζών εάν σκοπεύουν να τροποποιήσουν το πεδίο ή το επίπεδο κάλυψης για τις καταθέσεις και για οποιαδήποτε δυσκολία ανέκυψε κατά τη συνεργασία με άλλα κράτη μέλη.». |
8) |
Το παράρτημα ΙΙΙ διαγράφεται. |
Άρθρο 2
Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις, προκειμένου να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία το αργότερο έως την 30ή Ιουνίου 2009.
Κατά παρέκκλιση από το πρώτο εδάφιο, τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που απαιτούνται για να συμμορφωθούν προς το άρθρο 1 σημείο 3) i) δεύτερο εδάφιο, προς το άρθρο 7 παράγραφοι 1α και 3, και προς το άρθρο 10 παράγραφος 1 της οδηγίας 94/19/ΕΚ, όπως τροποποιείται με την παρούσα οδηγία, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010.
Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τις εν λόγω διατάξεις, αυτές περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 3
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 4
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Στρασβούργο, 11 Μαρτίου 2009.
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Ο Πρόεδρος
H.-G. PÖTTERING
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος
A. VONDRA
(1) ΕΕ C 314 της 9.12.2008, σ. 1.
(2) Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2008 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην ΕΕ) και αποφάσεις του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2009 και της 5ης Μαρτίου 2009.
(3) ΕΕ L 135 της 31.5.1994, σ. 5.
(4) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.
(5) ΕΕ C 321 της 31.12.2003, σ. 1.
(6) ΕΕ L 3 της 7.1.2004, σ. 36.
(7) ΕΕ L 184 της 17.7.1999, σ. 23.».