ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 25ης Απριλίου 2008

σχετικά με τον καθορισμό κοινοτικών κριτηρίων για τα εθνικά προγράμματα εκρίζωσης, ελέγχου και επιτήρησης ορισμένων ζωικών ασθενειών και ζωονόσων

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2008) 1588]

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2008/341/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την απόφαση 90/424/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1990, σχετικά με ορισμένες δαπάνες στον κτηνιατρικό τομέα (1), και ιδίως το άρθρο 24 παράγραφος 2 τέταρτο εδάφιο,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Η απόφαση 90/424/ΕΟΚ καθορίζει τις διαδικασίες που διέπουν τη χρηματοδοτική συμμετοχή της Κοινότητας σε προγράμματα εκρίζωσης, ελέγχου και επιτήρησης των ζωικών ασθενειών και των ζωονόσων. Σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση, προβλέπεται η καθιέρωση κοινοτικού χρηματοδοτικού μέσου για την επιστροφή των δαπανών που βαρύνουν τα κράτη μέλη για τη χρηματοδότηση των εθνικών προγραμμάτων εξάλειψης, ελέγχου και επιτήρησης των ζωικών ασθενειών και των ζωονόσων που απαριθμούνται στο παράρτημα της εν λόγω απόφασης.

(2)	Η απόφαση 90/424/ΕΟΚ προβλέπει ότι το αργότερο στις 30 Απριλίου κάθε έτους, τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή τα ετήσια ή πολυετή προγράμματα που ξεκινούν το επόμενο έτος, για τα οποία ζητούν την οικονομική συνδρομή της Κοινότητας.

(3)

Στο άρθρο 24 παράγραφος 2 της εν λόγω απόφασης απαριθμούνται ορισμένα στοιχεία τα οποία πρέπει να περιέχονται στα προγράμματα που υποβάλλουν τα κράτη μέλη, όπως περιγραφή της επιδημιολογικής κατάστασης της ασθένειας, οριοθέτηση της περιοχής όπου πρόκειται να εφαρμοστεί το πρόγραμμα, στόχος και πιθανή διάρκεια του προγράμματος, μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν και δαπάνες και οφέλη που θα προκύψουν από το πρόγραμμα.

(4)

Η απόφαση 90/638/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Noεμβρίου 1990 για τον καθορισμό των κοινοτικών κριτηρίων που εφαρμόζονται στις ενέργειες εκρίζωσης και επιτήρησης ορισμένων ζωικών ασθενειών (2) θεσπίζει ορισμένα κριτήρια που πρέπει να πληρούν τα προγράμματα εκρίζωσης και επιτήρησης προκειμένου να εγκριθούν βάσει της απόφασης 90/424/ΕΟΚ. Με την απόφαση 2006/965/ΕΚ καταργείται η απόφαση 90/638/ΕΟΚ, από την ημερομηνία θέσης σε ισχύ της παρούσας απόφασης.

(5)

Προκειμένου να συνεκτιμηθεί η τεχνική και επιστημονική πρόοδος και να ληφθεί υπόψη η εμπειρία από την υλοποίηση των προγραμμάτων σύμφωνα με την απόφαση 90/638/ΕΟΚ, πρέπει να θεσπιστούν νέα κριτήρια για τα εθνικά προγράμματα εκρίζωσης, ελέγχου και επιτήρησης των ζωικών ασθενειών και ζωονόσων που απαριθμούνται στο παράρτημα της απόφασης 90/424/ΕΟΚ. Τα εν λόγω νέα κοινοτικά κριτήρια πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα μέτρα που προβλέπονται στα προγράμματα αυτά είναι αποτελεσματικά και εγγυώνται την ταχύτερη εκρίζωση, έλεγχο και επιτήρηση των εν λόγω ασθενειών και ζωονόσων.

(6)	Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Τα προγράμματα που υποβάλλουν τα κράτη μέλη στην Επιτροπή για την εκρίζωση, τον έλεγχο και την επιτήρηση των ζωικών ασθενειών και ζωονόσων που απαριθμούνται στο παράρτημα της απόφασης 90/424/ΕΟΚ πρέπει, προκειμένου να εγκριθούν βάσει του κοινοτικού χρηματοδοτικού μέσου που προβλέπεται στο άρθρο 24 παράγραφος 1 της ίδιας απόφασης, να πληρούν τουλάχιστον τα κριτήρια που θεσπίζονται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 25 Απριλίου 2008.

Για την Επιτροπή

Ανδρούλλα ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 224 της 18.8.1990, σ. 19. Απόφαση όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την απόφαση 2006/965/ΕΚ (ΕΕ L 397 της 30.12.2006, σ. 22).

(2) ΕΕ L 347 της 12.12.1990, σ. 27. Απόφαση όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 92/65/ΕΟΚ (ΕΕ L 268 της 14.9.1992, σ. 54).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Κριτήρια που εφαρμόζονται στα εθνικά προγράμματα εκρίζωσης, ελέγχου και επιτήρησης

1) Σκοπός του προγράμματος

α)

Σκοπός του προγράμματος επιτήρησης είναι η εξέταση ενός ζωικού πληθυσμού ή επιμέρους πληθυσμού και του περιβάλλοντός του (συμπεριλαμβανομένων της δεξαμενής άγριων ζώων και των φορέων) προκειμένου να εντοπιστούν αλλαγές στον τρόπο εμφάνισης και μετάδοσης μιας ζωικής ασθένειας ή ζωονόσου που απαριθμείται στο παράρτημα της απόφασης 90/424/ΕΟΚ («ζωική ασθένεια ή ζωονόσος»).

β)

Σκοπός του προγράμματος ελέγχου είναι η σταθεροποίηση και διατήρηση του επιπολασμού μιας ζωικής ασθένειας ή ζωονόσου που απαριθμείται στο παράρτημα της απόφασης 90/424/ΕΟΚ, κάτω από ένα αποδεκτό για την υγεία επίπεδο·

γ)

Σκοπός του προγράμματος εκρίζωσης είναι η βιολογική εξαφάνιση μιας ζωικής ασθένειας ή ζωονόσου που απαριθμείται στο παράρτημα της απόφασης 90/424/ΕΟΚ. Ο τελικός στόχος ενός προγράμματος εκρίζωσης είναι ο χαρακτηρισμός της περιοχής ως «απαλλαγμένης» ή «επίσημα απαλλαγμένης» σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, εφόσον υπάρχει τέτοια δυνατότητα.

δ)

Ο σκοπός ενός προγράμματος ελέγχου, επιτήρησης/έρευνας ή εκρίζωσης μιας ζωικής ασθένειας ή ζωονόσου πρέπει να συνάδει με τις κοινοτικές πολιτικές.

2) Γεωγραφική οριοθέτηση του προγράμματος

Το πρόγραμμα εφαρμόζεται στο σύνολο της επικράτειας ή, εάν αυτό δικαιολογείται δεόντως με βάση επιδημολογικά κριτήρια, σε ένα σαφώς καθορισμένο τμήμα της επικράτειας ενός ή περισσότερων κρατών μελών ή, σε περίπτωση ασθενειών που προσβάλλουν και τα άγρια ζώα, τρίτων χωρών.

3) Διάρκεια του προγράμματος

Η διάρκεια του προγράμματος καθορίζεται σε έτη για τον εκτιμώμενο ελάχιστο χρόνο που απαιτείται για την επίτευξη του στόχου του προγράμματος. Η διάρκεια περιορίζεται στην περίοδο εντός της οποίας μπορεί εύλογα να επιτευχθεί ο στόχος αυτός.

4) Στόχοι του προγράμματος

α)

Οι στόχοι του προγράμματος καθορίζονται κατά τρόπον ώστε να έχουν επιτευχθεί έως την ημερομηνία ολοκλήρωσης του προγράμματος. Στην περίπτωση κατά την οποία το πρόγραμμα καλύπτει διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους, προβλέπονται τουλάχιστον ετήσιοι ενδιάμεσοι στόχοι.

β)

Για τους στόχους επιλέγονται οι πλέον κατάλληλοι δείκτες, όπως επίπτωση, επιπολασμός (κατά περίπτωση), υγειονομικά πιστοποιητικά ζώων-στόχων και επιδημιολογικές μονάδες (για παράδειγμα κοπάδια, αγέλες, εκμεταλλεύσεις, ζώνες). Παρέχεται ορισμός κατά περίπτωση.

5) Μέτρα του προγράμματος

α)

Η υπόνοια ή επιβεβαίωση ζωικής ασθένειας ή ζωονόσου κοινοποιείται.

β)

Τα μέτρα του προγράμματος στοχεύουν το ζωικό πληθυσμό-ξενιστή της ζωικής ασθένειας ή ζωονόσου ή/και τη σχετική δεξαμενή ειδών ή τους σχετικούς φορείς.

γ)

Όλα τα ζώα-στόχοι του προγράμματος, εκτός από τα πουλερικά, τα υδρόβια ζώα, τα λαγόμορφα και την άγρια πανίδα, ταυτοποιούνται, καταγράφονται δε όλες οι επιδημιολογικές μονάδες (για παράδειγμα, κοπάδια, αγέλες, εκμεταλλεύσεις). Ελέγχονται και καταγράφονται οι μετακινήσεις των εν λόγω ζώων.

δ)

Τα μέτρα του προγράμματος βασίζονται στις διαθέσιμες σχετικές επιστημονικές γνώσεις και συμμορφώνονται με την κοινοτική νομοθεσία. Στην περίπτωση προγραμμάτων που αφορούν ασθένειες ζώων υδατοκαλλιέργειας και τα οποία χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας (1), η διαχειριστική αρχή διασφαλίζει ότι όλα τα δικαιολογητικά έγγραφα σχετικά με τις δαπάνες και τους λογιστικούς ελέγχους του σχετικού προγράμματος τηρούνται στη διάθεση της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου σύμφωνα με το άρθρο 87 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1198/2006.

ε)

Τα μέτρα που επιλέγονται στο πλαίσιο του προγράμματος είναι τα πλέον αποτελεσματικά και αποδοτικά για την επίτευξη του στόχου εντός της περιόδου ισχύος του προγράμματος και περιλαμβάνουν τουλάχιστον:

—	κανόνες για τη μετακίνηση των ζώων και προϊόντων που είναι πιθανό να έχουν προσβληθεί ή μολυνθεί από τη σχετική ασθένεια ή ζωονόσο·

—

τα μέτρα που πρέπει να εφαρμόζονται σε περίπτωση που, από τους ελέγχους που διεξάγονται στο πλαίσιο του προγράμματος, προκύψουν θετικά αποτελέσματα· τα μέτρα αυτά πρέπει να περιλαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέσα προφύλαξης για τη διασφάλιση του ταχέος ελέγχου της ασθένειας ή ζωονόσου ή της εκρίζωσής της, σε συνάρτηση με τα επιδημιολογικά στοιχεία και τις μεθόδους πρόληψης που αφορούν τη συγκεκριμένη ασθένεια ή ζωονόσο·

—	κανόνες σχετικά με το χαρακτηρισμό των κοπαδιών ή αγελών, κατά περίπτωση.

στ)

Στο πλαίσιο του προγράμματος χρησιμοποιούνται οι εργαστηριακές δοκιμές που προβλέπονται από την κοινοτική νομοθεσία για τη συγκεκριμένη ζωική ασθένεια ή ζωονόσο· στην περίπτωση κατά την οποία δεν προβλέπονται από την κοινοτική νομοθεσία δοκιμές, οι χρησιμοποιούμενες δοκιμές τυποποιούνται και επικυρώνονται σύμφωνα με τα γενικώς αποδεκτά διεθνή πρότυπα. Τα εργαστήρια διεξαγωγής δοκιμών που συμμετέχουν στα σχετικά προγράμματα επιτήρησης ή εκρίζωσης που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα, πρέπει να είναι σε θέση να παράσχουν αποτελέσματα η ποιότητα των οποίων να είναι εφάμιλλη του ανάλογου κοινοτικού εργαστηρίου αναφοράς (ΚΕΑ). Εργαστήρια τα οποία έχουν αποτύχει στις δοκιμές δακτυλίου του ΚΕΑ ή στις εθνικές δοκιμές δακτυλίου, κατά περίπτωση, μπορούν να συμμετάσχουν σε προγράμματα εκρίζωσης που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα μόνο εφόσον αποδειχθεί, μέσω ειδικών ελέγχων, ότι τα εξαγόμενα αποτελέσματα ικανοποιούν το απαιτούμενο ποιοτικό επίπεδο.

ζ)

Τα εμβόλια που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος πρέπει να συνάδουν με τα ευρωπαϊκά πρότυπα όσον αφορά την ασφάλεια, τη μη μεταδοτικότητα, τη μη αναστρεψιμότητα της εξασθένησης και τις ανοσογόνες ιδιότητες· πρέπει να έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας στην αγορά σύμφωνα με την οδηγία 2001/82/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), εκτός εάν ισχύουν οι όροι του άρθρου 8 της εν λόγω οδηγίας.

6) Διαχείριση του προγράμματος

α)

Το πρόγραμμα υπόκειται στον έλεγχο της κεντρικής κτηνιατρικής αρχής. Καθορίζονται με σαφήνεια οι αρμοδιότητες και το πεδίο ευθύνης κάθε κτηνιατρικής υπηρεσίας και εμπλεκόμενου παράγοντα για την υλοποίηση των μέτρων του προγράμματος και προσδιορίζεται μια σαφής δομή διαχείρισης του προγράμματος.

β)

Διασφαλίζεται η παροχή επαρκών πόρων (σε οικονομικό, ανθρώπινο και υλικό επίπεδο) καθ’όλη τη διάρκεια του προγράμματος.

γ)

Η πρόοδος του προγράμματος αποτελεί αντικείμενο:

i)	συστηματικής παρακολούθησης και αξιολόγησης όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και απόδοση των μέτρων·

ii)	συστηματικής υποβολής εκθέσεων στην Επιτροπή.

7) Κόστος και ωφέλεια του προγράμματος

α)

Η Κοινότητα και τα εμπλεκόμενα μέρη των κρατών μελών πρέπει να είναι σε θέση να αποκομίσουν οφέλη από το πρόγραμμα.

β)

Τα μέσα και τα μέτρα που επιλέγονται χρησιμοποιούνται κατά τον πλέον αποτελεσματικό από οικονομική άποψη τρόπο.

γ)

Τα αγαθά και οι υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς του προγράμματος αγοράζονται ή παρέχονται σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις.

δ)

Το κόστος του προγράμματος αντιστοιχεί στις δαπάνες στις οποίες προβαίνουν τα κράτη μέλη για την υλοποίηση των μέτρων του προγράμματος και υπόκειται σε λογιστικό έλεγχο.

ε)

Στους ιδιοκτήτες των ζώων τα οποία πρέπει να σφαγούν ή να θανατωθούν στο πλαίσιο του προγράμματος καθώς και στους ιδιοκτήτες των προϊόντων τα οποία πρέπει να καταστραφούν, χορηγείται κατάλληλη αποζημίωση, κατά περίπτωση.

στ)

Ο δικαιούχος καταγράφει στο λογιστικό του σύστημα τις δαπάνες που τον βαρύνουν και τις οποίες έχει υποβάλει στην Επιτροπή και διατηρεί όλα τα πρωτότυπα παραστατικά για περίοδο επτά ετών από την ημερομηνία της υποβολής, για σκοπούς οικονομικού ελέγχου, σύμφωνα με τα άρθρα 9, 36 και 37 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου (3).

(1) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1198/2006 του Συμβουλίου της 27ης Ιουλίου 2006 για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλιείας (ΕΕ L 223 της 15.8.2006, σ. 1).

(2) ΕΕ L 311 της 28.11.2001, σ. 1.

(3) ΕΕ L 209 της 11.8.2005, σ. 1.