(1)

Με την επιστολή της 11ης Οκτωβρίου 2004, η οποία καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 15 Οκτωβρίου 2004, η Greenpeace υπέβαλε στην Επιτροπή καταγγελία σχετικά με τη χορήγηση εγγύησης από την Compagnie française d'assurance pour le commerce extérieur (στο εξής «Coface»), η οποία αφορούσε το γαλλικό εξαγώγιμο μέρος των παροχών της εταιρίας Framatome ANP, υπέρ της φινλανδικής εταιρίας Teollisuuden Voima Oy (στο εξής «TVO»). Από την ημερομηνία αυτή, η εταιρία Framatome ANP μετονομάσθηκε σε AREVA NP (2).

(2)

Η Επιτροπή καταχώρησε την εν λόγω καταγγελία με αριθμό πρωτοκόλλου CP 201/2004 στις 29 Οκτωβρίου 2004.

(3)

Με την επιστολή D/57822 της 4ης Νοεμβρίου 2004, η Επιτροπή ζήτησε από τις γαλλικές αρχές πληροφορίες σχετικά με την εγγύηση. Οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν τις εν λόγω πληροφορίες με επιστολή της 10ης Δεκεμβρίου 2004, η οποία καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 13 Δεκεμβρίου 2004.

(4)

Με επιστολή της 14ης Δεκεμβρίου 2004, η οποία καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 16 Δεκεμβρίου, η European Renewable Energies Federation asbl (στο εξής «EREF») υπέβαλε στην Επιτροπή καταγγελία, η οποία αμφισβητούσε τη συμμόρφωση προς το κοινοτικό δίκαιο των όρων κατασκευής, χρηματοδότησης και εκμετάλλευσης του νέου πυρηνικού σταθμού της TVO. Η EREF βεβαιώνει ότι, εκτός από την εγγύηση της Coface, ενισχύσεις συνιστούν επίσης οι χρηματοδοτήσεις που προσφέρθηκαν από την Bayerische Landesbank (στο εξής «BLB») και από την AB Svensk Exportkredit (στο εξής «SEK»).

(5)

Η Επιτροπή καταχώρησε τις πτυχές της εν λόγω καταγγελίας που σχετίζονται με κρατικές ενισχύσεις υπό τον αριθμό πρωτοκόλλου CP 238/2004 στις 21 Δεκεμβρίου 2004. Ακολούθως, η Επιτροπή εξέτασε σε μεγάλο βαθμό από κοινού τις δύο καταγγελίες, καθώς το αντικείμενο της καταγγελίας CP 238/2004 καλύπτει αυτό της καταγγελίας CP 201/2004.

(6)

Με την επιστολή D/51174 της 15ης Φεβρουαρίου 2005, η Επιτροπή ζήτησε από τις γερμανικές αρχές πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που αναφέρονται στις καταγγελίες. Οι γερμανικές αρχές διαβίβασαν τις εν λόγω πληροφορίες με επιστολή της 16ης Μαρτίου 2005, η οποία καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 17 Μαρτίου 2005.

(7)

Με την επιστολή D/54101 της 26ης Μαΐου 2005, η Επιτροπή ζήτησε από τις γαλλικές αρχές πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που αναφέρονται στις καταγγελίες. Οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν τις εν λόγω πληροφορίες με επιστολή της 26ης Ιουλίου 2005, η οποία καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 27 Ιουλίου 2005.

(8)

Με την επιστολή D/54366 της 7ης Ιουνίου 2005, η Επιτροπή ζήτησε από τις φινλανδικές αρχές πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που αναφέρονται στις καταγγελίες. Οι φινλανδικές αρχές διαβίβασαν τις εν λόγω πληροφορίες με επιστολή της 8ης Ιουλίου 2005, η οποία καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 11 Ιουλίου 2005.

(9)

Με την επιστολή D/54377 της 8ης Ιουνίου 2005, η Επιτροπή ζήτησε από τις σουηδικές αρχές πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που αναφέρονται στις καταγγελίες. Οι σουηδικές αρχές διαβίβασαν τις εν λόγω πληροφορίες με επιστολή της 7ης Ιουλίου 2005, η οποία καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 18 Ιουλίου 2005.

(10)

Στις 2 Σεπτεμβρίου 2005, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη μεταξύ της Επιτροπής και της EREF.

(11)

Με επιστολή της 18ης Νοεμβρίου 2005, η οποία καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 22 Νοεμβρίου 2005, η EREF παρέσχε στην Επιτροπή συμπληρωματικά στοιχεία σχετικά με την καταγγελία της με ημερομηνία 14 Δεκεμβρίου 2004, τα οποία περιλάμβαναν ειδικότερα στοιχεία σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις στο πλαίσιο της καταγγελίας CP 238/2004.

(12)

Με την επιστολή D/59668 της 9ης Δεκεμβρίου 2005, η Επιτροπή ζήτησε από τις σουηδικές αρχές συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που αναφέρονται στις καταγγελίες. Οι σουηδικές αρχές διαβίβασαν τις εν λόγω πληροφορίες με επιστολή της 6ης Απριλίου 2006, η οποία καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 10 Απριλίου 2006.

(13)

Με την επιστολή D/50295 της 13ης Ιανουαρίου 2006, η Επιτροπή ζήτησε από τις γαλλικές αρχές συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που αναφέρονται στις καταγγελίες. Οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν τις εν λόγω πληροφορίες με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 20ής Φεβρουαρίου 2006, το οποίο καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 21 Φεβρουαρίου 2006 και συμπληρώθηκε με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 10ης Μαρτίου 2006, το οποίο καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 13 Μαρτίου 2006.

(14)

Οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που αναφέρονται στις καταγγελίες με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 5ης Απριλίου 2006, το οποίο καταχωρήθηκε αυθημερόν από την Επιτροπή.

(15)

Με επιστολή της 4ης Μαΐου 2006, η οποία καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 12 Μαΐου 2006, η Greenpeace διαβίβασε στην Επιτροπή συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με την καταγγελία CP 201/2004.

(16)

Στις 4 Ιουλίου 2006, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη μεταξύ της Επιτροπής, των γαλλικών αρχών καθώς και εκπροσώπων μίας τράπεζας, της AREVA NP και της TVO. Κατά τη διάρκεια της εν λόγω σύσκεψης, οι γαλλικές αρχές παρέσχον στην Επιτροπή έγγραφα σχετικά με τα μέτρα που αναφέρονται στις καταγγελίες.

(17)

Με επιστολή της 18ης Ιουλίου 2006, η οποία καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 25 Ιουλίου 2006, η EREF παρέσχε νέα στοιχεία σχετικά με την καταγγελία CP 238/2004, και όχλησε την Επιτροπή να εκδώσει απόφαση σχετικά με την υπόθεση.

(18)

Η Επιτροπή συνένωσε τις δύο καταγγελίες υπό τον αριθμό πρωτοκόλλου NN 62/2006 στις 7 Σεπτεμβρίου 2006. Στις 20 Σεπτεμβρίου 2006, διαχώρισε την υπόθεση σε δύο (3) επιμέρους υποθέσεις, την NN 62/A/2006 και την NN 62/B/2006 αντίστοιχα. Η υπόθεση NN 62/A/2006 αφορά τις πτυχές των καταγγελιών που σχετίζονται με την εγγύηση της Coface. Η υπόθεση NN 62/B/2006 αφορά τις πτυχές της καταγγελίας CP 238/2004 που σχετίζονται με την πιστωτική διευκόλυνση στην οποία συμμετέχει η BLB και το διμερές δάνειο που χορηγήθηκε από τη SEK (η καταγγελία CP 201/2004 δεν αναφέρεται στις πτυχές αυτές).

(19)

Στις 24 Οκτωβρίου 2006, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση σε αμφότερες τις υποθέσεις. Αφενός, σε μια πρώτη απόφαση (4) η Επιτροπή έκρινε ότι τα μέτρα που αφορά η υπόθεση NN 62/B/2006 δεν συνιστούν ενισχύσεις. Αφετέρου, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γαλλία σχετικά με την απόφασή της να κινήσει την προβλεπόμενη από το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ διαδικασία κατά της εγγύησης που χορήγησε η Coface. Έτσι, η υπόθεση NN 62/A/2006 λάμβανε στο εξής τον αριθμό C 45/2006. Το μέτρο αυτό αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης, με την οποία ολοκληρώνεται η επίσημη διαδικασία έρευνας C 45/2006.

(20)

Με επιστολή της 14ης Νοεμβρίου 2006, η οποία καταχωρήθηκε από την Επιτροπή στις 16 Νοεμβρίου 2006, οι γαλλικές αρχές ζήτησαν από την Επιτροπή παράταση της προθεσμίας υποβολής των παρατηρήσεών τους. Με επιστολή της 30ής Νοεμβρίου, η Επιτροπή χορήγησε συμπληρωματική προθεσμία. Οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους με επιστολή της 22ας Δεκεμβρίου 2006, η οποία καταχωρήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2007.

(21)

Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (5) την 1η Φεβρουαρίου 2007. Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το υπό εξέταση μέτρο. Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις σχετικά με το θέμα εκ μέρους δέκα ενδιαφερόμενων τρίτων. Τις διαβίβασε στη Γαλλία με την επιστολή D/51341 της 23ης Μαρτίου 2007 παρέχοντάς της τη δυνατότητα να τις σχολιάσει. Αφού ζήτησαν παράταση της προθεσμίας, οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν τα σχόλιά τους με επιστολή της 11ης Μαΐου 2007, η οποία καταχωρήθηκε στις 14 Μαΐου 2007.

(22)

Η Φινλανδία διαθέτει επί του παρόντος τέσσερις πυρηνικούς αντιδραστήρες, εκ των οποίων δύο, ιδιοκτησίας της εταιρίας Fortum, βρίσκονται στο Loviisa. Οι άλλοι δύο βρίσκονται στο Olkiluoto και ανήκουν στην εταιρία TVO.

(23)

Η TVO είναι μη κερδοσκοπική εταιρία, σκοπός της οποίας είναι η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στους μετόχους της σε τιμή κόστους. Το κεφάλαιο της TVO διαιρείται σε περισσότερα μερίδια, καθένα εκ των οποίων αντιστοιχεί σε έναν σταθμό ή μια ομάδα σταθμών. Η κατοχή μέρους ενός μεριδίου του κεφαλαίου της TVO παρέχει το δικαίωμα αγοράς ισοδύναμου μεριδίου της παραγωγής των αντίστοιχων μονάδων σε τιμή κόστους.

(24)

Οι μέτοχοι της TVO είναι κυρίως ενεργειακές και βιομηχανικές επιχειρήσεις, οι οποίες καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας.

(25)

Η TVO, η οποία διαθέτει ήδη δύο πυρηνικούς αντιδραστήρες, συμμετοχή σε ένα σταθμό παραγωγής ενέργειας με βάση τον άνθρακα και μια μονάδα παραγωγής αιολικής ενέργειας, κατασκευάζει επί του παρόντος τον τρίτο πυρηνικό αντιδραστήρα της στην τοποθεσία του Olkiluoto. Ο εν λόγω αντιδραστήρας είναι γνωστός με την ονομασία «Olkiluoto 3».

(26)

Αρμόδια οντότητα για την κατασκευή του αντιδραστήρα Olkiluoto 3 είναι μια κοινοπραξία των εταιριών Siemens και AREVA NP, που είναι με τη σειρά της θυγατρική των εταιριών AREVA και Siemens, οι οποίες κατέχουν αντίστοιχα 66 % και 34 % του κεφαλαίου. Η κοινοπραξία επιλέγηκε από την TVO για την υλοποίηση του σχεδίου σε συνέχεια πρόσκλησης υποβολής προσφορών, η οποία προκηρύχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2002. Στις 15 Οκτωβρίου 2003, η TVO ανακοίνωσε στην κοινοπραξία AREVA NP/Siemens ότι ήταν ο «preferred bidder», κατά λέξη ο «προτιμώμενος προσφέρων». Η σύμβαση κατασκευής υπογράφηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2003. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν στην Επιτροπή, εκτός από την επιλεγείσα κοινοπραξία, έλαβαν μέρος στη διαδικασία υποβολής προσφορών οι επιχειρήσεις […] (*1).

(27)

Ο αντιδραστήρας Olkiluoto 3 θα είναι ο πρώτος αντιδραστήρας της νέας γενεάς αντιδραστήρων European Pressurised Water Reactor (ευρωπαϊκός αντιδραστήρας ύδατος υπό πίεση, EPR). Η δυναμικότητά του αναμένεται να είναι 1 600 MW. Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό, η θέση του αντιδραστήρα σε λειτουργία προβλεπόταν για το 2009. Καθώς η κατασκευή του σταθμού καθυστέρησε, η θέση σε λειτουργία του αντιδραστήρα προβλέπεται επί του παρόντος για τα τέλη του 2010/αρχές του 2011.

(28)

Η TVO χρησιμοποιεί διάφορες πηγές χρηματοδότησης για το σχέδιο Olkiluoto 3, το συνολικό κόστος του οποίου υπερβαίνει τα τρία δισεκατομμύρια ευρώ.

(29)

Κατά πρώτον, οι μέτοχοι της TVO δεσμεύθηκαν να αυξήσουν το κεφάλαιο (ίδια κεφάλαια) της TVO κατά ποσοστό που αντιπροσωπεύει περίπου [15-30] % του κόστους του σχεδίου, μέσω της δημιουργίας ειδικών μεριδίων μετοχών για τον νέο αντιδραστήρα. Δεύτερον, οι μέτοχοι θα χορηγήσουν εξαρτημένο δάνειο για ποσό ύψους [0-15] % του συνολικού κόστους. Εκτός από αυτά τα χρηματοδοτικά μέσα που είχαν παρασχεθεί από τους μετόχους κατά την ημερομηνία υπογραφής της επενδυτικής σύμβασης τον Δεκέμβριο του 2003, η TVO σύναψε πιστωτική διευκόλυνση με μια κοινοπραξία διεθνών τραπεζών καθώς και διάφορα διμερή δάνεια. Έκτοτε, το μεγαλύτερο μέρος αυτών των χρηματοδοτήσεων μέσω οφειλών αναχρηματοδοτήθηκε μέσω ενός δανείου εγγυημένου από την Coface που συνάφθηκε τον Μάρτιο του 2004, μιας νέας πιστωτικής διευκόλυνσης που συνάφθηκε τον Ιούνιο του 2005 και νέων διμερών δανείων.

(30)

Πρόκειται για διευκόλυνση ύψους 1,35 δισεκατομμυρίων ευρώ (στο εξής η «πιστωτική διευκόλυνση»).

(31)

Η εν λόγω πιστωτική διευκόλυνση χορηγήθηκε στην TVO από κοινοπραξία τραπεζών, εκ των οποίων η BLB, η BNP Paribas, η JP Morgan, η Nordea και η Svenska Handelsbanken ήταν οι «Mandated Lead Arrangers». Με επιστολή της 11ης Νοεμβρίου 2003, οι πέντε αυτοί Mandated Lead Arrangers δεσμεύθηκαν να παράσχουν έκαστος, εφόσον ήταν αναγκαίο, έως 500 εκατομμύρια ευρώ, ήτοι συνολικά 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Κατά τη διάρκεια της σύστασης του κοινοπρακτικού δανείου, έλαβαν μέρος στη διευκόλυνση και άλλες τράπεζες. Η εν λόγω διευκόλυνση υπογράφηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2003 από δώδεκα τράπεζες, οι οποίες συμμετείχαν σε αυτήν υπό τους ίδιους όρους.

(32)

Η πιστωτική διευκόλυνση που συνάφθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2003 περιλαμβάνει δύο σκέλη, διάρκειας 5 και 7 ετών αντίστοιχα. Το κυμαινόμενο επιτόκιό της καθορίζεται βάσει του δείκτη EURIBOR. Το σκέλος 5ετούς διάρκειας προβλέπει περιθώριο («spread») […] μονάδων βάσης (bps) επί του EURIBOR για τα τρία πρώτα έτη. Το περιθώριο αυξάνεται σε […] bps («step up») για τα έτη […]. Το σκέλος 7ετούς διάρκειας προβλέπει περιθώριο […] bps για τα τρία πρώτα έτη, και στη συνέχεια αύξηση σε […] bps για τα έτη […] και σε […] bps για τα έτη […]. Το δάνειο δεν επωφελείται δημόσιας εγγύησης.

(33)

Η σύμβαση μεταξύ της TVO και των τραπεζών, η οποία υπογράφηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2003, αφορούσε αρχικά ποσό συνολικού ύψους 1,95 δισεκατομμυρίων ευρώ. Τον Μάρτιο του 2004, το εν λόγω ποσό μειώθηκε σε 1,35 δισεκατομμύρια ευρώ, λόγω της χορήγησης στην TVO του εγγυημένου από την Coface δανείου που περιγράφεται στην ενότητα 2.2.2.

(34)

Τον Ιούνιο του 2005, επιπλέον άλλων χρηματοδοτήσεων, η TVO σύναψε μια νέα πιστωτική διευκόλυνση ύψους 1,6 δισεκατομμυρίων ευρώ, αξιοποιώντας τις ευνοϊκότερες συνθήκες της αγοράς. Πράγματι, για τη συγκεκριμένη 7ετή διευκόλυνση η TVO καταβάλλει μέσο επιτόκιο μόλις […] επί του EURIBOR. Καθώς κάλυψε τις πρώτες δαπάνες της που σχετίζονταν με το σχέδιο Olkiluoto 3 από τις άλλες πηγές χρηματοδότησης που περιγράφονται στην παρούσα ενότητα, και ιδίως με τα κεφάλαια που συνεισέφεραν οι μέτοχοι, η TVO δεν χρειάσθηκε τελικά να χρησιμοποιήσει ποτέ την πιστωτική διευκόλυνση που σύναψε τον Δεκέμβριο του 2003 και κατήγγειλε τη σχετική σύμβαση.

(35)

Στις 11 Ιουνίου 2004, η Επιτροπή εξέδωσε θετική γνώμη, σύμφωνα με το άρθρο 43 της συνθήκης Ευρατόμ, στην οποία διαπίστωνε ότι το εν λόγω βιομηχανικό σχέδιο συμβάλλει στη βελτίωση της ασφάλειας και της διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού, τόσο σε περιφερειακό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και ότι όλες οι πτυχές της εν λόγω επένδυσης ανταποκρίνονται στους στόχους της συνθήκης Ευρατόμ.

(36)

Πρόκειται για πιστωτική διευκόλυνση (στο εξής το «εγγυημένο δάνειο», ο όρος «δάνειο» επιλέγεται για την αποφυγή κάθε σύγχυσης με την πιστωτική διευκόλυνση που αναφέρεται στην ενότητα 2.2.1), ύψους 570 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία χορηγήθηκε από τους ίδιους Mandated Lead Arrangers που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη (31), εξαιρουμένης της τράπεζας […].

(37)

Το κεφάλαιο του δανείου θα αναληφθεί σταδιακά από την TVO στη διάρκεια μιας 5ετίας, τα δε ποσά που θα αναληφθούν διαδοχικά αντιστοιχούν στα οφειλόμενα από την TVO στην AREVA NP ποσά. Η εξόφληση του δανείου γίνεται με εξαμηνιαίες δόσεις σταθερού κεφαλαίου. Ξεκινά έξι μήνες μετά την τελευταία εκταμίευση και εκτείνεται σε διάρκεια 12 ετών. Η μέση διάρκεια του δανείου που υπολόγισαν οι γαλλικές αρχές είναι 8,92 έτη.

(38)

Το επιτόκιο που καταβάλλεται στις τράπεζες είναι κυμαινόμενο και καθορίζεται βάσει του EURIBOR. Το δάνειο παρέχει στις τράπεζες περιθώριο […] bps επί του εν λόγω δείκτη.

(39)

Το δάνειο αποτελεί αντικείμενο εγγύησης χορηγηθείσας από την Coface στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της ως οργανισμού ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων για λογαριασμό του γαλλικού κράτους. Η ασφάλιση συνάφθηκε από τις τράπεζες και οι ασφαλιζόμενοι είναι οι τράπεζες. Με τον τρόπο αυτό, η Coface εγγυάται 95 % του ποσού του δανείου. Για την παροχή της εν λόγω ασφάλισης, η Coface ζητεί σταθερό ασφάλιστρο [2,5-3,5] % για κάθε καταβολή, το δε συνολικό ποσό των ασφαλίστρων που οφείλονται στην Coface ανέρχεται σε [14,25-19,95] εκατομμύρια ευρώ. Το εν λόγω ασφάλιστρο πρέπει να καταβληθεί από τις τράπεζες, οι οποίες με τη σειρά τους το χρεώνουν στην TVO, επιπλέον του επιτοκίου που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη (38).

(40)

Η επιτροπή εγγυήσεων και πιστώσεων εξαγωγικού εμπορίου, αρμόδια να αποφασίσει σχετικά με τη χορήγηση της εν λόγω εγγύησης, εξέδωσε θετική απόφαση στις 17 Νοεμβρίου 2003. Η Coface εξέδωσε υπόσχεση εγγύησης την 1η Δεκεμβρίου 2003. Το εγγυημένο δάνειο συνάφθηκε στις 25 Μαρτίου 2004.

(41)

Η Γαλλία κοινοποίησε την εν λόγω εγγύηση στους συμμετέχοντες στον Διακανονισμό περί των κατευθυντηρίων γραμμών στον τομέα των εξαγωγικών πιστώσεων οι οποίες τυγχάνουν δημόσιας στήριξης που συνήφθη στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ (στο εξής ο «Διακανονισμός του ΟΟΣΑ») στις 20 Νοεμβρίου 2003. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εν λόγω πράξη δεν αμφισβητήθηκε από κανέναν από τους συμμετέχοντες στον Διακανονισμό του ΟΟΣΑ.

(42)

Επιπλέον της πιστωτικής διευκόλυνσης, κατά τον χρόνο λήψης της επενδυτικής απόφασης, η TVO σύναψε επίσης ένα σύνολο διμερών δανείων με διάφορους άλλους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, συνολικού ύψους […] εκατομμυρίων ευρώ. Ένα από τα εν λόγω διμερή δάνεια συνάφθηκε με την SEK για ποσό 100 εκατομμυρίων ευρώ (βλέπε απόφαση στην υπόθεση NN 62/B/2006).

(43)

Στον πίνακα που ακολουθεί περιγράφεται η κατανομή της χρηματοδότησης του σχεδίου Olkiluoto 3 στις 25 Μαρτίου 2004.

Πίνακας 1

Κατανομή της χρηματοδότησης του σχεδίου Olkiluoto 3 (στις 25.3.2004)

(44)

Στον πίνακα που ακολουθεί περιγράφεται η χρονολογική ακολουθία των γεγονότων.

Πίνακας 2

Χρονοδιάγραμμα του σχεδίου (κύρια στάδια 2002-2004)

(45)

Στην απόφαση της 24ης Οκτωβρίου 2006, η Επιτροπή εξετάζει καταρχάς κατά πόσον το μέτρο συνιστά ενίσχυση δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Για τον σκοπό αυτό, η απόφαση εξετάζει αναλυτικά την ύπαρξη ή μη πλεονεκτήματος. Η Επιτροπή παρατηρεί ότι το ασφάλιστρο ύψους [2,5-3,5] % που ζήτησε η Coface δεν είναι δυνατόν να συγκριθεί άμεσα με ένα ποσοστό της αγοράς, καθώς κανένας ασφαλιστής δεν φαίνεται να προσφέρει αυτό το είδος χρηματοπιστωτικού προϊόντος. Ωστόσο, δεδομένου ότι η δημόσια εγγύηση αφορά δάνειο, φαίνεται εφικτό να συγκριθεί το συνολικό κόστος του εγγυημένου δανείου — το οποίο ορίζεται ως το σύνολο των καταβληθέντων τόκων και του ασφαλίστρου της εγγύησης — με το κόστος που θα αναλάμβανε ο δανειζόμενος απουσία δημόσιας εγγύησης. Βάσει σύγκρισης του συνολικού κόστους του εγγυημένου δανείου με το κόστος της πιστωτικής διευκόλυνσης που περιγράφεται στην ενότητα 2.2.1, το οποίο θεωρείται αγοραίο επιτόκιο, η Επιτροπή καταλήγει στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι το εγγυημένο δάνειο δεν φαίνεται να μειώνει τα χρηματοδοτικά έξοδα που θα αναλάμβανε κανονικά ο δανειζόμενος. Επομένως, δεν φαίνεται να υφίσταται πλεονέκτημα για την TVO. Η Επιτροπή παρατηρεί, ωστόσο, ότι η εν λόγω προκαταρκτική διαπίστωση βασίζεται σε ορισμένες υποθέσεις. Έτσι, η Επιτροπή δεν μπόρεσε στο παρόν στάδιο να αποκλείσει κάθε ενδεχόμενο να συνιστά το μέτρο ενίσχυση και αποφάσισε να επιτρέψει στη Γαλλία και στους ενδιαφερομένους να σχολιάσουν τη χρησιμοποιηθείσα μέθοδο και τις υποθέσεις επί των οποίων η Επιτροπή θεμελίωσε την ανάλυσή της περί ύπαρξης ή μη πλεονεκτήματος.

(46)

Όσον αφορά τη συμβατότητα της ενδεχόμενης ενίσχυσης, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, μολονότι ορισμένα στοιχεία συνηγορούν υπέρ της συμβατότητας βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, άλλα στοιχεία φαίνεται να υποδεικνύουν το αντίθετο. Επομένως, η συμβατότητα της ενδεχόμενης ενίσχυσης δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί δεδομένη εκ των προτέρων.

(47)

Δεδομένου ότι δεν είναι δυνατόν να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο να συνιστά το μέτρο ενίσχυση και ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, δεν είναι βέβαιο ότι η ενίσχυση θα ήταν συμβατή, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας.

(48)

Η επιχείρηση TVO διαβίβασε στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις της με επιστολή της 2ας Ιανουαρίου 2007. Η TVO επισημαίνει ότι η απόφαση κίνησης της διαδικασίας περιέχει σειρά πραγματικών σφαλμάτων και εισηγείται διορθώσεις. Θεωρεί επίσης ότι ορισμένες εκτιμήσεις της Επιτροπής βασίζονται αποκλειστικά σε υποθέσεις και συνιστούν εικασίες. Όσον αφορά την ύπαρξη πλεονεκτήματος, η TVO επισημαίνει, συμφωνώντας στο σημείο αυτό με την προκαταρκτική ανάλυση της Επιτροπής, ότι το εγγυημένο από την Coface δάνειο ήταν πιο ακριβό από την πιστωτική διευκόλυνση και από τις λοιπές διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης την εποχή εκείνη. Παρ’ όλα αυτά, η TVO επέλεξε το εγγυημένο δάνειο λόγω της μεγαλύτερης διάρκειάς του, αλλά και επειδή μείωνε τα ποσά που θα δανειζόταν από τις τράπεζες, διατηρώντας έτσι τα μη αναληφθέντα ποσά για μελλοντικές ανάγκες χρηματοδότησης (6). Επομένως, η TVO εκτιμά ότι η Επιτροπή πρέπει να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η εγγύηση δεν συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

(49)

Η Greenpeace, πρώτη καταγγέλλουσα στο πλαίσιο της κίνησης της παρούσας διαδικασίας (βλέπε ενότητα 1 της παρούσας απόφασης), διαβίβασε τις παρατηρήσεις της με επιστολή της 1ης Μαρτίου 2007. Η Greenpeace υπενθυμίζει ότι οι ενισχύσεις στην εξαγωγή εντός της Κοινότητας απαγορεύονταν πάντοτε και θεωρεί, επομένως, ότι η Επιτροπή πρέπει να εκδώσει αρνητική απόφαση σχετικά με το υπό εξέταση μέτρο, με ανάκτηση της ενίσχυσης. Η επιστολή της Greenpeace δεν περιέχει κανένα σχόλιο σχετικά με την προκαταρκτική ανάλυση για την ύπαρξη πλεονεκτήματος που περιλαμβάνεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας.

(50)

Η EREF, δεύτερη καταγγέλλουσα στο πλαίσιο της κίνησης της διαδικασίας (βλέπε ενότητα 1 της παρούσα απόφασης), διαβίβασε τις παρατηρήσεις της στην Επιτροπή επίσης με επιστολή της 1ης Μαρτίου 2007. Σύμφωνα με την EREF, είναι προφανές ότι η χορήγηση εγγύησης εξαγωγής στο πλαίσιο των ενδοκοινοτικών συναλλαγών συνιστά παράνομη κρατική ενίσχυση. Η EREF παραπέμπει στα επιχειρήματα που αναπτύσσει στην επιστολή της 18ης Νοεμβρίου 2005 και ζητεί να επισυναφθεί η εν λόγω επιστολή στον φάκελο της παρούσας διαδικασίας.

(51)

Σύμφωνα με την EREF, η παρέμβαση της Coface στη χρηματοδότηση του σχεδίου αποτελεί ισχυρή ένδειξη υποκίνησης των ιδιωτικών τραπεζών να συμμετάσχουν στη χρηματοδότηση του σχεδίου. Πράγματι, η EREF εκτιμά ότι η εγγύηση της Coface μειώνει τον κίνδυνο για τις τράπεζες που συμμετέχουν στη χρηματοδότηση του σχεδίου και μειώνει τα ίδια κεφάλαια που κινητοποιούν οι τράπεζες στο πλαίσιο των υπό εξέταση δανείων. Μειώνοντας τους κινδύνους που αναλαμβάνουν οι τράπεζες, η εγγύηση της Coface τις πείθει να χορηγήσουν δάνεια με μειωμένο επιτόκιο στην TVO. Επομένως, το πλεονέκτημα που απορρέει από την εγγύηση πολλαπλασιάζεται. Η EREF εκτιμά ότι η δομή της χρηματοδότησης του σχεδίου θα μπορούσε να καταρρεύσει, εάν η Coface απέσυρε την εγγύησή της. Η EREF ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει όλες τις συμβατικές σχέσεις μεταξύ των μερών και τη διαπραγματευτική διαδικασία που οδήγησε στις εν λόγω συμβάσεις.

(52)

Με εξαίρεση τις γενικές σκέψεις που συνοψίζονται στην αιτιολογική σκέψη (51), η επιστολή της EREF δεν περιέχει σχόλια σχετικά με την προκαταρκτική ανάλυση της ύπαρξης ή μη πλεονεκτήματος που παρατίθεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας.

(53)

Εκτός από τις τρεις επιστολές παρατηρήσεων που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις (48), (49) και (50), η Επιτροπή έλαβε επίσης παρατηρήσεις από έξι κράτη μέλη — τις Κάτω Χώρες, τη Σουηδία, τη Φινλανδία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Αυστρία και τη Γερμανία — και από τον πρόεδρο της ομάδας εργασίας για τις εξαγωγικές πιστώσεις του Συμβουλίου (7). Τα εν λόγω κράτη μέλη δεν διατυπώνουν παρατηρήσεις σχετικά με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της υπόθεσης, αλλά επικρίνουν την Επιτροπή επειδή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ για μια εξαγωγική πίστωση και επειδή θεώρησε ότι δεν αποκλείεται ένα τέτοιο μέτρο να συνιστά ασυμβίβαστη κρατική ενίσχυση. Τα εν λόγω κράτη μέλη θεωρούν, πράγματι, ότι οι εξαγωγικές πιστώσεις διέπονται από τον Διακανονισμό του ΟΟΣΑ, ο οποίος έχει ενσωματωθεί στο κοινοτικό δίκαιο. Υποβάλλοντας μια εξαγωγική πίστωση στις διαδικασίες που αφορούν τις κρατικές ενισχύσεις, οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 88 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή δημιουργεί μεγάλη ανασφάλεια δικαίου και ενδέχεται να αποδυναμώσει τη θέση των ευρωπαίων εξαγωγέων σε σχέση με τους αλλοδαπούς ανταγωνιστές τους.

(54)

Οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν καταρχάς τα χαρακτηριστικά και τα κύρια στάδια του σχεδίου, ιδίως όσον αφορά τη χρηματοδότηση του σχεδίου και την εξέλιξη της πρόσκλησης υποβολής προσφορών.

(55)

Όσον αφορά την εκτίμηση του υπό εξέταση μέτρου, οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν, πρωτίστως, ότι το μέτρο δεν είναι δυνατόν να χαρακτηρισθεί ενίσχυση. Ισχυρίζονται, ειδικότερα, ότι το μέτρο δεν συνεπάγεται πλεονεκτήματα. Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, η εγγύηση της Coface χορηγήθηκε σύμφωνα με τους όρους της αγοράς. Οι γαλλικές αρχές σχολιάζουν τη μεθοδολογία που επέλεξε η Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας. Θεωρούν ότι πρόκειται για μια μεθοδολογία που χρησιμοποιείται συχνά από τις τράπεζες και παρατηρούν ότι επιτρέπει να διαπιστωθεί η συμβατότητα του ασφαλίστρου της εγγύησης με τα επιτόκια της αγοράς. Οι γαλλικές αρχές επισημαίνουν ότι η μέθοδος αυτή μπορεί να συμπληρωθεί λυσιτελώς και να επαληθευθεί με τη χρησιμοποίηση μιας πιο πολύπλοκης μεθόδου αποτίμησης των χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων, την οποία ονομάζουν «μέθοδο σύγκρισης των αξιών των πιστώσεων». Βάσει της δεύτερης αυτής μεθόδου, οι γαλλικές αρχές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι μια τράπεζα θα απέδιδε υψηλότερη αξία στο εγγυημένο δάνειο παρά στην πιστωτική διευκόλυνση, δηλαδή θα το θεωρούσε πιο επικερδές. Αυτό σημαίνει ότι η εγγυημένη από την Coface πίστωση δεν παρέχει πλεονέκτημα σε κανέναν από τους συμβαλλόμενους στο σχέδιο με τη μορφή της μείωσης του κόστους χρηματοδότησης. Οι γαλλικές αρχές ισχυρίζονται επίσης ότι το υπό εξέταση στην παρούσα υπόθεση μέτρο δεν είναι δυνατόν να χαρακτηρισθεί κρατική ενίσχυση, καθώς δεν επηρεάζει ούτε τον ανταγωνισμό ούτε τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.

(56)

Επικουρικώς, η Γαλλία υποστηρίζει ότι, εάν το μέτρο συνιστούσε ενίσχυση, αυτή θα ήταν συμβατή με την κοινή αγορά. Αφενός, θα ήταν συμβατή βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ, αφού επιδιώκει έναν θεμιτό στόχο και δεν αλλοιώνει τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον. Αφετέρου, θα ήταν συμβατή βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο β) της συνθήκης ΕΚ.

(57)

Τέλος, και όλως επικουρικώς, η Γαλλία υποδεικνύει διάφορα εμπόδια στην ανάκτηση. Επικαλείται σχετικά την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Πράγματι, σύμφωνα με τη Γαλλία, η Επιτροπή τηρεί παραδοσιακά στάση απραξίας σε θέματα μεσοπρόθεσμων ή μακροπρόθεσμων εισαγωγικών πιστώσεων. Επιπλέον, το υπό εξέταση μέτρο είναι συμβατό με τις διατάξεις του Διακανονισμού του ΟΟΣΑ. Όσον αφορά τα τελευταία αυτά θέματα, η ανάλυση της Γαλλίας προσεγγίζει τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν τα άλλα κράτη μέλη, οι οποίες αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη (53).

(58)

Για την αξιολόγηση του μέτρου που έθεσε σε εφαρμογή η Γαλλία τον Μάρτιο του 2004, η Επιτροπή πρέπει πρώτα να διαπιστώσει κατά πόσον αυτό συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Ως προς αυτό, η Επιτροπή παρατηρεί ότι μια εξαγωγική πίστωση ή μια εγγύηση που συνδέεται με μια τέτοια πίστωση, ιδίως όταν αφορά μια συναλλαγή μεταξύ κρατών μελών, είναι δυνατόν να συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Ο Διακανονισμός του ΟΟΣΑ δεν αποκλείει αυτομάτως το ενδεχόμενο ένα τέτοιο μέτρο να συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ (8).

(59)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, βάσει αρχικής ανάλυσης, το μέτρο δεν φαίνεται να συνιστά ενίσχυση, ιδίως επειδή δεν φαίνεται να συνεπάγεται πλεονέκτημα για τον αποδέκτη του μέτρου. Επομένως, πρέπει να ελεγχθεί κατά πόσον νέα στοιχεία θέτουν υπό αμφισβήτηση την προκαταρκτική αυτή ανάλυση.

(60)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή σημειώνει ότι το υπό εξέταση μέτρο είναι μια εγγύηση συνδεδεμένη με ένα δάνειο που χορηγήθηκε από τράπεζες στην TVO. Στην απόφαση αυτή, η Επιτροπή απέρριψε την υπόθεση ύπαρξης πλεονεκτήματος για τις τράπεζες. Η εκτίμηση αυτή δεν αμφισβητήθηκε από τα μέρη που υπέβαλαν σχόλια στην Επιτροπή στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας. Επομένως, στην παρούσα απόφαση η Επιτροπή θα περιορισθεί στον έλεγχο της ύπαρξης πλεονεκτήματος υπέρ της δανειζόμενης TVO και του προμηθευτή της, της AREVA NP. Όσον αφορά την τελευταία, στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας αναφέρεται ότι στο παρόν στάδιο δεν αποκλείεται η Γαλλία να εξάρτησε τη χορήγηση της εγγύησής της στην TVO από τη σύναψη της σύμβασης με την AREVA NP. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Γαλλία χορήγησε ένα πλεονέκτημα στην TVO, υπό τον όρο να επιλεγεί ως προμηθευτής η AREVA NP, η οποία επωφελήθηκε επίσης του μέτρου. Επομένως, η ύπαρξη πλεονεκτήματος για την TVO αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση της ύπαρξης πλεονεκτήματος για την AREVA NP. Έτσι, στην παρούσα απόφαση, η Επιτροπή θα εξετάσει καταρχάς την ύπαρξη πλεονεκτήματος για την TVO.

(61)

Το πλεονέκτημα που μπορεί να αποκτήσει ένας δανειζόμενος όπως η TVO από τη χορήγηση μιας δημόσιας εγγύησης σε ένα δάνειό του είναι η μείωση του κόστους χρηματοδότησης. Επομένως, για να διαπιστωθεί κατά πόσον μια δημόσια εγγύηση προσπορίζει ή μη πλεονέκτημα σε έναν δανειζόμενο, πρέπει να προσδιορισθούν τα χρηματοδοτικά έξοδα που αυτός θα αναλάμβανε εάν είχε προσφύγει στην αγορά τραπεζικών δανείων, χωρίς να επωφελείται της δημόσιας παρέμβασης, και να συγκριθεί το ποσό αυτό με το κόστος που ανέλαβε σε συνέχεια της δημόσιας παρέμβασης. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ορισμένες επιχειρήσεις δεν έχουν πρόσβαση στην κεφαλαιαγορά και μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτή μόνον χάρη στη δημόσια παρέμβαση. Στην περίπτωση αυτή, το πλεονέκτημα που προκύπτει από τη δημόσια παρέμβαση μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο. Στο πλαίσιο αυτό και δεδομένου ότι η EREF αμφισβητεί την πρόσβαση της TVO στην αγορά τραπεζικών δανείων κατά την εποχή των γεγονότων, η Επιτροπή, πριν από την ανάλυση της ενδεχόμενης μείωσης των χρηματοδοτικών εξόδων, θα ελέγξει κατά πόσον η TVO είχε πρόσβαση στην κεφαλαιαγορά και εάν η εν λόγω πρόσβαση επαρκούσε για τη χρηματοδότηση του συνόλου του σχεδίου Olkiluoto 3.

(62)

Στην ενότητα 2 της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή ανέλυσε τα διάφορα στάδια του σχεδίου Olkiluoto 3 και της χρηματοδότησής του. Από την εν λόγω ανάλυση προκύπτει ότι το εγγυημένο δάνειο χορηγήθηκε επίσημα τον Μάρτιο του 2004. Παρατηρούμε, ωστόσο, ότι η Coface είχε εκδώσει υπόσχεση εγγύησης ήδη από την 1η Δεκεμβρίου 2003. Η εν λόγω υπόσχεση εγγύησης είχε επικυρωθεί από την απόφαση της επιτροπής εγγυήσεων και πιστώσεων εξαγωγικού εμπορίου στις 17 Νοεμβρίου 2003. Όμως, ήδη από τις 11 Νοεμβρίου 2003, πέντε τράπεζες είχαν δεσμευθεί επίσημα να παράσχουν έως 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ στην TVO, δάνειο του οποίου το ποσό επαρκούσε για την κάλυψη της χρηματοδότησης του σχεδίου. Από τις πληροφορίες που διαβίβασαν οι γαλλικές αρχές προκύπτει ότι, πριν ακόμη από την παρέμβαση της γαλλικής κυβέρνησης, η πρόσβαση της TVO στις χρηματοπιστωτικές αγορές επαρκούσε για τη χρηματοδότηση του συνόλου του σχεδίου.

(63)

Επιπλέον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η TVO διέθετε υψηλή αξιολόγηση («investment grade») εκ μέρους μεγάλου οργανισμού αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας κατά τη σύσταση των διαφόρων χρηματοδοτήσεων που αφορούσαν το σχέδιο Olkiluoto 3. Μια τέτοια αξιολόγηση εξασφαλίζει, υπό κανονικές συνθήκες, εύκολη πρόσβαση στην αγορά τραπεζικών δανείων και επιτρέπει να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο να πρέπει να θεωρηθεί η TVO προβληματική επιχείρηση.

(64)

Η Επιτροπή παρατηρεί, τέλος, ότι το ύψος του εγγυημένου δανείου — 570 εκατομμύρια ευρώ — είναι περιορισμένο σε σχέση με το σύνολο των αντληθέντων κεφαλαίων – άνω των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Επομένως, ακόμη και μετά την παρέμβαση της Coface, το μεγαλύτερο μέρος του σχεδίου εξακολουθεί να χρηματοδοτείται από την αγορά. Επιπλέον, όσον αφορά το ύψος του εγγυημένου δανείου, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, από τις 11 Νοεμβρίου 2003, πέντε τράπεζες είχαν δεσμευθεί να παράσχουν έως 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ήτοι έως 500 εκατομμύρια ευρώ έκαστη. Επομένως, ο κίνδυνος που ανέλαβε το γαλλικό κράτος είναι συγκρίσιμος με εκείνον που οι ιδιωτικές τράπεζες ήταν διατεθειμένες να αναλάβουν. Έτσι, η συμμετοχή του γαλλικού κράτους στη χρηματοδότηση του σχεδίου δεν διαφοροποίησε τις πηγές χρηματοδότησης ούτε μείωσε τους κινδύνους που ανέλαβαν οι άλλες τράπεζες περισσότερο από όσο εάν είχε συμμετάσχει στη χρηματοδότηση του σχεδίου μία επιπλέον τράπεζα.

(65)

Βάσει των πληροφοριών που διαθέτει, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η TVO είχε επαρκή πρόσβαση στις χρηματοπιστωτικές αγορές πριν από κάθε δημόσια παρέμβαση. Σε αντίθεση με τα όσα ισχυρίζεται η EREF, η γαλλική κυβέρνηση δεν προηγήθηκε των άλλων επενδυτών και χορήγησε την εγγύησή της σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία η χρηματοδότηση του συνόλου του σχεδίου ήταν ήδη εξασφαλισμένη. Επιπλέον, ακόμη και αν η γαλλική κυβέρνηση είχε προηγηθεί των άλλων επενδυτών, η παρέμβασή της αφορούσε περιορισμένο ποσό σε σχέση με το σύνολο των αναγκαίων κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση του σχεδίου, το οποίο ήταν επομένως ανεπαρκές για να παρασύρει στη χρηματοδότηση τους ιδιώτες επενδυτές. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή συμπεραίνει επίσης ότι μπορεί εύλογα να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο που ανέφερε η EREF, σύμφωνα με το οποίο το σύνολο της χρηματοδότησης του σχεδίου θα κατέρρεε σε περίπτωση απόσυρσης της εγγύησης της Coface.

(66)

Αφού διαπιστώθηκε ότι, σε αντίθεση προς τους ισχυρισμούς της EREF, η TVO διέθετε επαρκή πρόσβαση στην κεφαλαιαγορά, πρέπει να εξετασθεί κατά πόσον το επίπεδο του ασφαλίστρου της εγγύησης που ζήτησε η γαλλική κυβέρνηση συνεπάγεται ή όχι μείωση των χρηματοδοτικών εξόδων που θα έπρεπε να αναλάβει η TVO απουσία δημόσιας παρέμβασης.

(67)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή αναφέρει ότι κανένας ασφαλιστής και κανένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα δεν παρέχει επί του παρόντος το συγκεκριμένο είδος ασφάλισης που παρέχει η Coface στην προκειμένη περίπτωση, δηλαδή μια ασφάλιση κατά της μακροπρόθεσμης αδυναμίας της TVO να εκτελέσει τις υποχρεώσεις πληρωμών της. Το γεγονός ότι η αγορά δεν παρέχει επί του παρόντος το συγκεκριμένο είδος ασφάλισης επιβεβαιώνεται από τις γαλλικές αρχές και δεν αμφισβητείται από τους καταγγέλλοντες. Το γεγονός αυτό δεν αντικρούεται από την ανακοίνωση της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη, βάσει του άρθρου 93 παράγραφος 1 της συνθήκης σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της συνθήκης στη βραχυπρόθεσμη ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων (9), σύμφωνα με την οποία, μολονότι υπάρχει αγορά για τις βραχυπρόθεσμες ασφαλίσεις εξαγωγικών πιστώσεων, δεν συμβαίνει πάντοτε το ίδιο με τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες ασφαλίσεις. Επομένως, δεν είναι δυνατή η άμεση σύγκριση του ασφαλίστρου που ζήτησαν οι γαλλικές αρχές με μια τιμή της αγοράς.

(68)

Το γεγονός ότι δεν υπάρχει αγορά για τη συγκεκριμένη ασφάλιση δεν έχει αυτομάτως συνέπειες όσον αφορά την ύπαρξη πλεονεκτήματος. Πράγματι, δεδομένου ότι το υπό εξέταση μέτρο συνιστά εγγύηση δανείου, η TVO θα έπρεπε, απουσία δημόσιας παρέμβασης, να εξασφαλίσει χρηματοδότηση συνάπτοντας ένα δάνειο χωρίς εγγύηση. Επομένως, για τη διαπίστωση ύπαρξης πλεονεκτήματος, πρέπει να εξακριβωθεί κατά πόσον η TVO επωφελήθηκε μείωσης των χρηματοδοτικών εξόδων της, συγκρίνοντας το συνολικό κόστος του εγγυημένου δανείου (το επιτόκιο που ζητούν οι τράπεζες επαυξημένο κατά το ποσό του ασφαλίστρου της εγγύησης) με το επιτόκιο που θα είχαν ζητήσει ιδιωτικές τράπεζες για παρεμφερές δάνειο απουσία δημόσιας εγγύησης.

(69)

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, εκτός του εγγυημένου δανείου, στο πλαίσιο του τρέχοντος σχεδίου, η TVO προσέφυγε σε τραπεζική χρηματοδότηση με τη μορφή πιστωτικής διευκόλυνσης. Επομένως, πρέπει να εξετασθεί κατά πόσον το επιτόκιο που ζήτησαν οι τράπεζες στο πλαίσιο της πιστωτικής διευκόλυνσης αποτελεί αξιόπιστη ένδειξη του επιτοκίου που θα ζητούσαν ιδιωτικές τράπεζες για τη χορήγηση δανείου παρεμφερούς προς το εγγυημένο δάνειο, απουσία δημόσιας εγγύησης.

(70)

Η EREF αμφισβητεί το γεγονός ότι το επιτόκιο της πιστωτικής διευκόλυνσης παρέχει μια καλή εκτίμηση του επιτοκίου αγοράς που ζητούν οι τράπεζες απουσία δημόσιας εγγύησης. Κατά πρώτον, η EREF θεωρεί ότι η παρέμβαση της BLB στην πιστωτική διευκόλυνση συνιστά ενίσχυση και επηρέασε ευνοϊκά τους όρους υπό τους οποίους η πιστωτική διευκόλυνση χορηγήθηκε στην TVO. Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, στην απόφασή της στην υπόθεση NN 62/B/2006 (10), απέκλεισε το ενδεχόμενο να συνιστά ενίσχυση η παρέμβαση της BLB. Επομένως, απορρίπτει τον πρώτο αυτό ισχυρισμό της καταγγέλλουσας. Δεύτερον, η EREF θεωρεί ότι η χορήγηση της εγγύησης της Coface μειώνει τον κίνδυνο της πιστωτικής διευκόλυνσης και, ως εκ τούτου, παρακίνησε τις τράπεζες να χορηγήσουν την εν λόγω πιστωτική διευκόλυνση με όρους πιο ευνοϊκούς από ό,τι ένα δάνειο χωρίς δημόσια εγγύηση. Στο σημείο αυτό, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η EREF δεν αναφέρει με ποιον συγκεκριμένο μηχανισμό η εγγύηση της Coface μειώνει τον κίνδυνο της πιστωτικής διευκόλυνσης. Η Επιτροπή ανέλυσε διεξοδικά τη χρηματοδότηση του σχεδίου Olkiluoto 3. Παρότι είναι προφανές ότι η εγγύηση της Coface μειώνει τον κίνδυνο του εγγυημένου δανείου για τις τράπεζες που το χορηγούν και μειώνει, ως εκ τούτου, το επιτόκιο που ζητούν οι τράπεζες για το εγγυημένο δάνειο, η Επιτροπή δεν εντόπισε κανέναν μηχανισμό ή σύμβαση μέσω της οποίας η εγγύηση της Coface μειώνει τον κίνδυνο της πιστωτικής διευκόλυνσης. Πράγματι, πρέπει να σημειωθεί ότι η εγγύηση της Coface δεν αφορά καθόλου την πιστωτική διευκόλυνση. Επομένως, η Επιτροπή απορρίπτει τον ισχυρισμό της καταγγέλλουσας σύμφωνα με τον οποίο η εγγύηση της Coface μειώνει τον κίνδυνο της πιστωτικής διευκόλυνσης.

(71)

Η Επιτροπή δεν εντόπισε άλλα στοιχεία που επιτρέπουν να συναχθεί ότι το επιτόκιο της πιστωτικής διευκόλυνσης δεν συνιστά βάσιμη ένδειξη του επιτοκίου που θα ζητούσαν οι ιδιωτικές τράπεζες για ένα δάνειο παρεμφερές με το εγγυημένο δάνειο απουσία δημόσιας εγγύησης. Ως προς αυτό, η Επιτροπή σημειώνει ότι το εγγυημένο δάνειο δεν είναι εξαρτημένο δάνειο, δηλαδή δάνειο του οποίου η εξόφληση εξαρτάται από την προηγούμενη εξόφληση της πιστωτικής διευκόλυνσης. Πράγματι, το εγγυημένο δάνειο έχει την ίδια κατάταξη με την πιστωτική διευκόλυνση. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η πιστωτική διευκόλυνση δεν επωφελείται προνομίων ή ενεχύρου που θα τη διέκριναν από το εγγυημένο δάνειο (11).

(72)

Βάσει των προαναφερθέντων, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι το επιτόκιο της πιστωτικής διευκόλυνσης συνιστά βάσιμη ένδειξη του επιτοκίου που θα ζητούσαν ιδιωτικές τράπεζες για δάνειο παρεμφερές προς το εγγυημένο δάνειο απουσία εγγύησης.

(73)

Η Επιτροπή συνέκρινε ήδη το συνολικό κόστος του εγγυημένου δανείου με το κόστος της πιστωτικής διευκόλυνσης στα σημεία 59 και 63 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας. Η εν λόγω σύγκριση βασίζεται στη μέση διάρκεια του εγγυημένου δανείου. Το επιτόκιο (12) που θα ίσχυε για μια τέτοια διάρκεια υπολογίζεται παρεκβάλλοντας γραμμικά το επιτόκιο της πιστωτικής διευκόλυνσης. Από τη σύγκριση προκύπτει ότι το συνολικό κόστος — το επιτόκιο που ζητούν οι τράπεζες επαυξημένο κατά το ασφάλιστρο εγγύησης που ζητεί η Coface — του εγγυημένου δανείου δεν είναι κατώτερο του επιτοκίου που ζήτησαν οι τράπεζες για την πιστωτική διευκόλυνση.

(74)

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι γαλλικές αρχές θεωρούν βάσιμη τη μέθοδο σύγκρισης που περιγράφεται στα σημεία 59 και 63 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, ενώ οι καταγγέλλουσες δεν διατύπωσαν τη γνώμη τους σχετικά με το σημείο αυτό και δεν πρότειναν εναλλακτική μέθοδο σύγκρισης. Από την πλευρά της, η TVO αναφέρει, συμφωνώντας στο σημείο αυτό με την ανάλυση της Επιτροπής, ότι το εγγυημένο από την Coface δάνειο ήταν ακριβότερο από την πιστωτική διευκόλυνση και από άλλες διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης την εποχή εκείνη.

(75)

Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η εγγύηση δεν είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των χρηματοδοτικών εξόδων της TVO σε σχέση με εκείνα που θα έπρεπε να αναλάβει η TVO εάν είχε προσφύγει στην τραπεζική αγορά χωρίς να διαθέτει δημόσια εγγύηση.

(76)

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι οι καταγγέλλουσες δεν πρότειναν καμία μέθοδο υπολογισμού που θα επέτρεπε να εξακριβωθεί κατά πόσον το επίπεδο του ασφαλίστρου της εγγύησης που ζήτησε η Γαλλία συνεπαγόταν ή όχι μείωση του κόστους χρηματοδότησης της TVO, ούτε στις παρατηρήσεις τους σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας ούτε στις προηγούμενες παρατηρήσεις τους.

(77)

Όπως προκύπτει από την ανάλυση που παρουσιάζεται στην ενότητα 6.1, η Επιτροπή δεν μπόρεσε να διαπιστώσει την ύπαρξη πλεονεκτήματος υπέρ της TVO.

(78)

Στα σημεία 69 και 70 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή ανέφερε ότι ήταν πιθανό ο ανταγωνισμός μεταξύ προμηθευτών πυρηνικών σταθμών να μην αφορούσε μόνον την τιμή που ζητήθηκε για την κατασκευή του σταθμού, αλλά επίσης τους όρους χρηματοδότησης που προσφέρθηκαν στην TVO. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, στην οποία ο ανταγωνισμός βασίσθηκε σε μια «συνολική τιμή» που περιλάμβανε τη χρηματοδότηση, η εγγύηση μπορούσε να επιτρέψει στην AREVA NP να προτείνει στον πελάτη της, την TVO, χρηματοδότηση με ευνοϊκότερο επιτόκιο και, επομένως, να προτείνει μια «συνολική τιμή» πιο ελκυστική από εκείνη των άλλων προμηθευτών πυρηνικών σταθμών. Σε μια τέτοια περίπτωση, η εγγύηση θα παρείχε πλεονέκτημα στην AREVA NP και θα συνιστούσε ενίσχυση στην εξαγωγή.

(79)

Η χρονολογική ακολουθία των γεγονότων που περιγράφηκε από τις γαλλικές αρχές και συνοψίζεται στον πίνακα 2 επιτρέπει να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο να βασίσθηκε ο ανταγωνισμός μεταξύ προμηθευτών σε μια «συνολική τιμή» που περιλάμβανε τη χρηματοδότηση. Πρώτον, η κοινοπραξία AREVA NP/Siemens επιλέχθηκε ως «prefered bidder» από την TVO πριν από την επίσημη χορήγηση της εγγύησης, και πολύ πριν από τον καθορισμό του ακριβούς ύψους του ασφαλίστρου. Δεύτερον, η σύμβαση προμήθειας του σταθμού υπογράφηκε επίσημα με την κοινοπραξία AREVA NP/Siemens προτού καθορισθεί επίσημα το ακριβές ύψος του ασφαλίστρου της εγγύησης. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι η TVO επέλεξε την AREVA NP/Siemens χωρίς να γνωρίζει το ακριβές κόστος της εγγύησης και, επομένως, το κόστος χρηματοδότησης του σχεδίου.

(80)

Επιπλέον, ακόμη και αν το τελευταίο αυτό συμπέρασμα αποδεικνυόταν ανακριβές και εάν ο ανταγωνισμός μεταξύ προμηθευτών βασιζόταν πράγματι σε μια «συνολική τιμή», η Επιτροπή συμπέρανε ήδη στην αιτιολογική σκέψη (75) της παρούσας απόφασης ότι το εγγυημένο δάνειο δεν αποτελούσε πηγή χρηματοδότησης λιγότερο δαπανηρή από τις άλλες πηγές χρηματοδότησης που είχε στη διάθεσή της η TVO. Καθώς δεν συνεπαγόταν τη μείωση του κόστους χρηματοδότησης που ανέλαβε η TVO σε σχέση με το κόστος των άλλων χρηματοδοτήσεων που ήταν διαθέσιμες και δεν καλύπτονταν από την εγγύηση, η εγγύηση δεν μείωνε τη «συνολική τιμή» της προσφοράς της κοινοπραξίας AREVA NP/Siemens και, ως εκ τούτου, δεν καθιστούσε την εν λόγω προσφορά πιο ελκυστική.

(81)

Συμπερασματικά, πρέπει να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο το μέτρο να παρέσχε πλεονέκτημα στην AREVA NP.

(82)

Καθώς δεν στάθηκε δυνατή η διαπίστωση της ύπαρξης πλεονεκτήματος, το οποίο αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για τον χαρακτηρισμό του μέτρου ως ενίσχυσης, ούτε για την TVO ούτε για την AREVA NP, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η εγγύηση της Coface, η οποία αφορά το δάνειο ύψους 570 εκατομμυρίων ευρώ που χορηγήθηκε στην TVO, δεν συνιστά κρατική ενίσχυση.

(83)

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εγγύηση που χορηγήθηκε από τη Γαλλία μέσω της Coface στις 25 Μαρτίου 2004 δεν συνιστά ενίσχυση,