(1)

Σύμφωνα με το άρθρο 104 της συνθήκης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.

(2)

Το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης βασίζεται στο στόχο των υγιών δημόσιων οικονομικών, που αποτελούν μέσο για την ενίσχυση των συνθηκών σταθερότητας των τιμών και για την ισχυρή αειφόρο ανάπτυξη που θα δημιουργεί θέσεις απασχόλησης. Το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης περιλαμβάνει τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (1), ο οποίος εκδόθηκε προκειμένου να προωθήσει την ταχεία διόρθωση των υπερβολικών ελλειμμάτων του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

(3)

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Άμστερνταμ της 17ης Ιουνίου 1997 (2) καλεί επίσημα όλα τα μέρη, και συγκεκριμένα τα κράτη μέλη, το Συμβούλιο και την Επιτροπή να εφαρμόσουν αυστηρά και έγκαιρα τη συνθήκη και το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.

(4)

Η απόφαση της Eurostat της 2ας Μαρτίου 2004 σχετικά με την τομεακή ταξινόμηση των συνταξιοδοτικών καθεστώτων (3) ορίζει ότι ένα κεφαλαιοποιητικό σύστημα καθορισμένων εισφορών δεν μπορεί να ταξινομηθεί ως σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Το σύστημα αυτό δεν μπορεί ως εκ τούτου να θεωρηθεί ως μέρος του ευρύτερου δημοσίου τομέα. Επρόκειτο για μια απόφαση-πλαίσιο που απαιτούσε διμερείς συζητήσεις με τα κράτη μέλη πριν από την εφαρμογή της. Στο πλαίσιο των συζητήσεων αυτών, η Eurostat αναγνώρισε ότι για «ορισμένα κράτη μέλη ενδέχεται να απαιτείται μια μεταβατική περίοδος για την εφαρμογή της απόφασης και την αποφυγή διαταραχών στην άσκηση των δημοσιονομικών πολιτικών τους» (4). Αυτή η μεταβατική περίοδος, που ορίσθηκε από την Eurostat, θα λήξει με την πρώτη δημοσιονομική κοινοποίηση του 2007, που πρέπει να υποβληθεί μέχρι την 1η Απριλίου 2007. Η Πολωνία έχει αποφασίσει να κάνει χρήση αυτής της μεταβατικής περιόδου. Συνεπώς, οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και άλλα έσοδα που εισπράττονται (και οι αντίστοιχες δαπάνες) από τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα καθορισμένων εισφορών εγγράφονται ως κρατικά έσοδα (και δαπάνες), με αποτέλεσμα τα στοιχεία για το έλλειμμα και το χρέος να είναι χαμηλότερα από ό,τι θα ήταν άλλως.

(5)

Με την απόφαση 2005/183/ΕΚ (5) της 5ης Ιουλίου 2004, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 6 της συνθήκης, ότι υπάρχει υπερβολικό έλλειμμα στην Πολωνία.

(6)

Σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7 της συνθήκης και το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, το Συμβούλιο εξέδωσε επίσης, στις 5 Ιουλίου 2004, σύσταση προς τις πολωνικές αρχές ζητώντας να θέσουν τέρμα, το συντομότερο δυνατό, στην κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος και να αναλάβουν δράση σε ένα μεσοπρόθεσμο πλαίσιο προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος για τη μείωση του ελλείμματος σε επίπεδο κάτω από το 3 % ΑΕΠ μέχρι το 2007 με αξιόπιστο, σταθερό και διατηρήσιμο τρόπο, σύμφωνα με την πορεία μείωσης του ελλείμματος που προσδιορίζεται στο πρόγραμμα σύγκλισης το οποίο υποβλήθηκε από τις αρχές τον Μάιο του 2004 και έγινε αποδεκτό με τη γνώμη που διατύπωσε το Συμβούλιο στις 5 Ιουλίου 2004, με τους ακόλουθους ετήσιους στόχους: 5,7 % του ΑΕΠ το 2004, 4,2 % του ΑΕΠ το 2005, 3,3 % το 2006 και 1,5 % του ΑΕΠ το 2007. Το Συμβούλιο έταξε την 5η Νοεμβρίου 2004 ως καταληκτική προθεσμία για την ανάληψη αποτελεσματικής δράσης «όσον αφορά τα μέτρα για την επίτευξη του στόχου για το έλλειμμα του 2005».

(7)

Η πορεία για τη μείωση του ελλείμματος που ορίσθηκε από το Συμβούλιο την 5η Ιουλίου 2004 δεν περιελάμβανε το κόστος μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος που εφαρμόσθηκε το 1999. Περίπου 20 % των εσόδων από συνταξιοδοτικές εισφορές του διανεμητικού συστήματος διοχετεύτηκε στα πλήρη κεφαλαιοποιητικά συστήματα καθορισμένων εισφορών. Κατά το χρόνο της σύστασης βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 το Συμβούλιο έλαβε ρητά υπόψη το γεγονός ότι οι στόχοι για το έλλειμμα έπρεπε να αναθεωρηθούν προς τα πάνω, με εκτιμώμενο ετήσιο κόστος της μεταρρύθμισης του πολωνικού συνταξιοδοτικού συστήματος σε περίπου 1,5 % του ΑΕΠ. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός αυτό καθώς και τους κινδύνους που περικλείει η στρατηγική δημοσιονομικής εξυγίανσης, το Συμβούλιο κατέληξε στη γνώμη που διατύπωσε τον Μάιο του 2004 ότι «η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος ενδέχεται να μην είναι επαρκής για τη μείωση του ελλείμματος σε επίπεδο χαμηλότερο του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου του προγράμματος» (δηλαδή, μέχρι το 2007).

(8)

Μετά τη λήξη της προθεσμίας της 5ης Νοεμβρίου 2004 που ορίσθηκε από το Συμβούλιο στη σύσταση βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 η Επιτροπή είχε καταλήξει στο συμπέρασμα, στην ανακοίνωσή της στο Συμβούλιο της 14ης Δεκεμβρίου 2004, ότι δεν απαιτούντο περαιτέρω ενέργειες βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος για την Πολωνία, δεδομένου ότι η πολωνική κυβέρνηση είχε αναλάβει αποτελεσματική δράση σχετικά με τα μέτρα που προβλέπονταν για την επίτευξη του στόχου για το έλλειμμα του 2005.

(9)

Στις 17 Φεβρουαρίου 2005, το Συμβούλιο διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας που υποβλήθηκε τον Νοέμβριο του 2004. Στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα είχε αναθεωρηθεί προς τα άνω ο στόχος για το έλλειμμα του 2007 σε 2,2 % του ΑΕΠ (έναντι 1,5 % που προβλεπόταν στο πρόγραμμα σύγκλισης του Μαΐου 2004), δηλαδή περίπου 3,7 % του ΑΕΠ, συμπεριλαμβανομένου του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος. Αυτή η προς τα άνω αναθεώρηση έγινε παρά τη συνεχιζόμενη ισχυρή ανάπτυξη (η οποία στο πρόγραμμα προβλεπόταν να φθάσει κατά μέσο όρο σε ποσοστό άνω του 5 % ετησίως), ενώ όλα τα αποτελέσματα ή οι προβλέψεις σχετικά με το έλλειμμα για τα έτη 2004-2006 είχαν εμφανίσει μείωση, λόγω των μέτρων που έλαβε η κυβέρνηση, του εντονότερου ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης καθώς επίσης και της αναθεώρησης των στατιστικών στοιχείων. Το Συμβούλιο επισήμανε τον κίνδυνο καθυστέρησης ή πλημμελούς εφαρμογής των μέτρων που προβλέπονταν στο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής. Το Συμβούλιο, αναφερόμενο στους κινδύνους που συνδέονταν με τη στρατηγική δημοσιονομικής εξυγίανσης, κάλεσε την Πολωνία να ενισχύσει, μεταξύ άλλων, τη δημοσιονομική προσαρμογή μετά το 2005 και να μειώσει το στόχο για το έλλειμμα για το 2007. Πράγματι, εφαρμόσθηκε ένας μικρός μόνον αριθμός των μέτρων. Ωστόσο, τα δημοσιονομικά αποτελέσματα για το 2005 ήταν καλύτερα από τα αναμενόμενα φθάνοντας σε 2,5 % του ΑΕΠ.

(10)

Στις 14 Μαρτίου 2006, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας του Ιανουαρίου 2006. Η επικαιροποίηση αποσκοπούσε σε βραδεία μείωση του ελλείμματος του ευρύτερου δημόσιου τομέα (κατά περίπου 0,3 % του ΑΕΠ ετησίως κατά μέσο όρο από το 2006 έως το 2008) έτσι ώστε να τηρηθούν τα δημοσιονομικά κριτήρια σύγκλισης έως το τέλος της κοινοβουλευτικής περιόδου (δηλαδή έως το τέλος του 2009). Επίσης, ενώ τα αποτελέσματα και οι εκτιμήσεις των μεγεθών του ελλείμματος για τα έτη 2004-2006 αναθεωρήθηκαν και πάλι προς τα κάτω, λόγω των μέτρων που έλαβε η κυβέρνηση, του εντονότερου ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης καθώς επίσης και της αναθεώρησης των στατιστικών στοιχείων, το πρόγραμμα διατηρούσε το στόχο για το έλλειμμα για το 2007 σε 2,2 % του ΑΕΠ (μη συμπεριλαμβανομένου του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος). Λαμβάνοντας υπόψη την προς τα άνω αναθεώρηση του κόστους της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος κατά ποσοστό 2 %, λόγω καλύτερων από ό,τι αναμενόταν εξελίξεων στην αγορά εργασίας και υψηλότερου βαθμού συμμετοχής στο νέο συνταξιοδοτικό σύστημα, ο στόχος για το έλλειμμα του 2007 συμπεριλαμβανομένου αυτού του κόστους, ήταν υψηλότερος κατά 0,4 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σχέση με την προηγούμενη επικαιροποίηση (4,1 % του ΑΕΠ έναντι 3,7 % του ΑΕΠ). Το Συμβούλιο επισήμανε τους διαφόρους κινδύνους που συνδέονταν με τη στρατηγική εξυγίανσης, όπως τις σχετικά ευνοϊκές αναπτυξιακές παραδοχές κατά το τελευταίο έτος της περιόδου του προγράμματος (2008), τις σχετικά αισιόδοξες παραδοχές σχετικά με την ελαστικότητα των φόρων και τις πιθανές δυσχέρειες για τον έλεγχο των δαπανών εν όψει των πιέσεων για κοινωνικές δαπάνες. Το Συμβούλιο κατέληγε ότι «το πρόγραμμα σύγκλισης προβλέπει κάποια πρόοδο, όχι όμως την αποτελεσματική διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2007». Επιπλέον, το Συμβούλιο ανέφερε ότι η προγραμματιζόμενη προσαρμογή του διαρθρωτικού αποτελέσματος (δηλαδή του κυκλικά προσαρμοσμένου αποτελέσματος χωρίς τα έκτακτα και τα λοιπά προσωρινά μέτρα, όπως υπολογίζεται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής βάσει των στοιχείων που παρέχει το πρόγραμμα κατά τα οριζόμενα στην από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία), προβλεπόταν να βελτιωθεί κατά 0,25 % του ΑΕΠ ετησίως κατά μέσο όρο κατά τη διάρκεια του προγράμματος.

(11)

Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2007, που υιοθετήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2006, το έλλειμμα του ευρύτερου δημόσιου τομέα για το 2006 εκτιμάται ότι θα φθάσει σε 2,1 % του ΑΕΠ (μη συμπεριλαμβανομένου του κόστους μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος), έναντι ποσοστού 2,6 % του ΑΕΠ που είχε τεθεί ως στόχος στην επικαιροποίηση του προγράμματος σύγκλισης του 2006 (και 3,3 % που είχε προβλεφθεί στη σύσταση του Συμβουλίου του Ιουλίου 2004, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7). Τα θετικότερα αποτελέσματα αποτελούν απόρροια των υψηλότερων εσόδων (ειδικά του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων) χάρη στον υψηλότερο από τον αναμενόμενο αναπτυξιακό ρυθμό καθώς και στις χαμηλότερες από τις προγραμματισθείσες δημόσιες επενδύσεις. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2007 παρουσιάζει τους ακόλουθους στόχους για το έλλειμμα για τα προσεχή έτη: 1,7 % το 2007, 1,2 % το 2008 και 0,5 % το 2009.

(12)

Η αξιολόγηση της δράσης την οποία ανέλαβε η Πολωνία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2007 σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7 οδηγεί στα ακόλουθα συμπεράσματα:

(13)

Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι, μολονότι επετεύχθη βελτίωση της δημοσιονομικής κατάστασης και η Πολωνία έχει μέχρι τώρα υπερκαλύψει τους δημοσιονομικούς στόχους της, με βάση τις τρέχουσες πληροφορίες το έλλειμμα του 2007 θα υπερβαίνει σαφώς την τιμή αναφοράς που έχει ορισθεί σε 3 % του ΑΕΠ, πράγμα που δεν ευθυγραμμίζεται με τις συστάσεις του Συμβουλίου για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος εμπροθέσμως μέχρι το 2007.

Σύμφωνα με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Άμστερνταμ για το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, η Πολωνία συμφώνησε να δημοσιοποιήσει τη σύσταση του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2004  (6),