(1)

Με επιστολή της 8ης Φεβρουαρίου 2001, που πρωτοκολλήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2001, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ιταλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στην Επιτροπή το προαναφερόμενο μέτρο, σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ.

(2)

Με επιστολές της 21ης Αυγούστου 2001, που πρωτοκολλήθηκε στις 24 Αυγούστου 2001, της 3ης Δεκεμβρίου, που πρωτοκολλήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2001, και της 11ης Απριλίου 2002, που πρωτοκολλήθηκε στις 17 Απριλίου 2002, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ιταλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση απέστειλε στην Επιτροπή τις συμπληρωματικές πληροφορίες που ζητήθηκαν από τις ιταλικές αρχές με τις επιστολές της 9ης Απριλίου 2001 και της 27ης Σεπτεμβρίου 2001, καθώς και μέσω ανεπίσημων επαφών.

(3)

Με επιστολή της 5ης Ιουνίου 2002 η Επιτροπή ενημέρωσε την Ιταλία ότι αποφάσισε να κινήσει για την εν λόγω ενίσχυση τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης.

(4)

Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (2). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους τρίτους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους για την εν λόγω ενίσχυση.

(5)

Η Επιτροπή δεν έλαβε σχετικές παρατηρήσεις από ενδιαφερόμενους τρίτους.

(6)

Με επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2002, που πρωτοκολλήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2002, η Ιταλία απέστειλε στην Επιτροπή συμπληρωματικές πληροφορίες για την προγραμματιζόμενη ενίσχυση.

(7)

Η Cooperativa Agricola Moderna S.c.r.l. είναι μία από τις επιχειρήσεις (γεωργικός συνεταιρισμός) που δικαιούνται να λάβουν την ενίσχυση διάσωσης η οποία εξετάστηκε και εγκρίθηκε από την Επιτροπή στην υπόθεση αριθ. Ν 354/2000 (3). Η εγκριτική απόφαση προέβλεπε τη μετατροπή της ενίσχυσης διάσωσης σε ενίσχυση αναδιάρθρωσης, υπό τον όρο ότι η Ιταλία θα υπέβαλλε, μέσα σε έξι μήνες από την έγκριση της ενίσχυσης, σχέδιο αναδιάρθρωσης της επιχείρησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του σημείου 23 των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (στο εξής “κατευθυντήριες γραμμές”) (4). Προς εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής, οι ιταλικές αρχές κοινοποίησαν το σχέδιο αναδιάρθρωσης της Cooperativa Agricola Moderna. Ως εκ τούτου, η παρούσα απόφαση επικεντρώνεται στην ενίσχυση αναδιάρθρωσης.

(8)

Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, η καταβληθείσα ενίσχυση διάσωσης, που ανέρχεται σε 900 000 000 λιρέτες (ITL) (464 810 ευρώ), μετατράπηκε σε εισφορά κεφαλαίου.

(9)

Η Cooperativa Agricola Moderna S.c.r.l. είναι συνεταιριστική επιχείρηση μικρού μεγέθους με 69 μέλη, η οποία ειδικεύεται στην αμπελοκαλλιέργεια και στην καλλιέργεια δημητριακών (πρωτογενής παραγωγή). Σήμερα διαχειρίζεται 75 ιδιόκτητα και 207 μισθωμένα εκτάρια γης, ενώ συγκεντρώνει και την παραγωγή που προέρχεται από 178 ακόμη εκτάρια.

(10)

Σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, η κύρια δραστηριότητα της Cooperativa Agricola Moderna είναι η παραγωγή σταφυλιών για οινοποίηση (80% της ακαθάριστης εμπορεύσιμης παραγωγής της). Επομένως, η σχετική αγορά είναι η αμπελοοινική αγορά. Η συνολική αμπελοοινική παραγωγή της περιφέρειας Marche, που έχει αμπελουργική έκταση 23 500 εκταρίων, εκ των οποίων τα 13 000 εκτάρια παράγουν σταφύλια προοριζόμενα για την παραγωγή κρασιών ελεγχόμενης ονομασίας προέλευσης (ΕΟΠ), ανέρχεται σε 147 δισεκατομμύρια ITL. Με τα 125 εκτάρια των αμπελώνων της, η Cooperativa Agricola Moderna καλύπτει το 0,53% της συνολικής αμπελουργικής έκτασης της περιφέρειας και το 0,96% της έκτασης που προορίζεται για την παραγωγή κρασιών ΕΟΠ, ενώ η παραγωγή της ισούται με το 0,38% της μέσης παραγωγής της περιφέρειας (στοιχεία των τελευταίων τριών ετών).

(11)

Οι σημερινές τάσεις στον τομέα του κρασιού προσανατολίζονται προς την κατανάλωση κρασιών καλύτερης ποιότητας (η κατανάλωση κρασιών ΕΟΠ αυξάνεται, ενώ η κατανάλωση επιτραπέζιων κρασιών μειώνεται) (5). Οι διεθνείς αγορές διευρύνονται συνεχώς, ενώ η φήμη του ιταλικού κρασιού στο εξωτερικό ενισχύεται, μολονότι έχει να αντιμετωπίσει έντονο ανταγωνισμό από τους παραδοσιακούς παραγωγούς και από παραγωγούς άλλων χωρών που εμφανίζονται στον τομέα. Σχεδόν τα τρία τέταρτα των ιταλικών εταιρειών παραγωγής κρασιού εξάγουν προϊόντα στο εξωτερικό: πρόκειται κυρίως για μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) με ετήσιο κύκλο εργασιών μικρότερο των 50 δισεκατομμυρίων. Τα κρασιά ΕΟΠ της περιφέρειας Marche έχουν καλές προοπτικές επιτυχίας. Το κρασί Verdicchio dei Castelli di Jesi, που συγκαταλέγεται ανάμεσα στα καλύτερα ιταλικά άσπρα κρασιά, είναι, μαζί με το Rosso Conero, ένα από τα δημοφιλέστερα κρασιά της περιφέρειας Marche τόσο στην Ιταλία όσο και σε όλο τον κόσμο. Το ποσοστό εξαγωγών φτάνει στο 30% (6). Οι προοπτικές που προδιαγράφει για τα κρασιά αυτά το σχέδιο αναδιάρθρωσης αντικατοπτρίζουν μια συγκρατημένα αισιόδοξη εκτίμηση των εξελίξεων στην αγορά κρασιού, η οποία δεν προβλέπει κρίση στη ζήτηση κρασιών υψηλής ποιότητας που παράγονται σε γεωγραφικά περιορισμένες περιοχές. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της Cooperativa Agricola Moderna προβλέπει τη μερική στροφή της παραγωγής προς τα κρασιά αυτού του είδους.

(12)

Σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, τα οικονομικά προβλήματα της Cooperativa Agricola Moderna οφείλονται στα εξής:

(13)

Σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, οι ζημίες της Cooperativa Agricola Moderna μπορούν να συνοψιστούν ως εξής (τροποποιημένη έκδοση):

(14)

Σύμφωνα με το σχέδιο ενίσχυσης Ν 354/2000, η Επιτροπή είχε συμφωνήσει ότι, για την αξιολόγηση της έκτασης των προβλημάτων των πέντε επιχειρήσεων που θα ελάμβαναν ενίσχυση διάσωσης, η Ιταλία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τα κριτήρια που αναφέρονται κατωτέρω. Οι επιλέξιμες επιχειρήσεις έπρεπε να ανταποκρίνονται τουλάχιστον σε δύο δείκτες βιωσιμότητας και σε δύο χρηματοοικονομικούς / διαρθρωτικούς δείκτες.

Εν προκειμένω, η Cooperativa Agricola Moderna καλύπτει την προαναφερόμενη προϋπόθεση. Η έκταση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η επιχείρηση υπολογίστηκε βάσει των ακόλουθων σχέσεων: χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις/κύκλος εργασιών, κύκλος εργασιών/αποθέματα, (κυκλοφορούν ενεργητικό-αποθέματα)/παθητικό, βραχυπρόθεσμες τραπεζικές οφειλές / παθητικό.

(15)

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της Cooperativa Agricola Moderna προβλέπει τη μετατροπή της χρήσης των αμπελουργικών εκτάσεων που έχουν φτάσει στο τέλος του παραγωγικού κύκλου και τον προσανατολισμό τους προς την παραγωγή ποικιλιών ΕΟΠ πιο αντιπροσωπευτικών της περιφέρειας (Verdicchio dei Castelli di Jesi και Rosso Conero). Προβλέπει επίσης την πραγματοποίηση επενδύσεων σε μηχανήματα, προκειμένου να μειωθεί το κόστος του εργατικού δυναμικού και να αυξηθεί η αποδοτικότητα της επιχείρησης. Οι ενέργειες που προγραμματίζονται είναι οι εξής:

(16)

Το ύψος των επενδύσεων ανανέωσης και αναδιάρθρωσης των αμπελώνων που θα πραγματοποιηθούν κατά την πενταετή περίοδο την οποία καλύπτει το σχέδιο έχει ως εξής:

(17)

Τα μέλη της Cooperativa Agricola Moderna προέβησαν σε νέα αύξηση του εταιρικού κεφαλαίου ίση με 100 εκατομμύρια ITL (51 650 ευρώ). Με τον τρόπο αυτό, το εταιρικό κεφάλαιο αυξήθηκε από 92,7 εκατομμύρια ITL (47 880 ευρώ) σε 192,7 εκατομμύρια ITL (99 520 ευρώ) κατά το οικονομικό έτος 2000. Επιπλέον, τα μέλη χορήγησαν στην Cooperativa Agricola Moderna δάνειο 500 εκατομμυρίων ITL (258 230 ευρώ).

(18)

Η ενίσχυση αναδιάρθρωσης καλύπτει επίσης τις δαπάνες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών στα πλαίσια του σχεδίου αναδιάρθρωσης, που ανέρχονται σε ποσό 120 000 000 ITL ( 61 975 ευρώ). Τα καθήκοντα αυτά ανατέθηκαν στο συνεταιρισμό Moncaro για περίοδο τριών ετών. Επομένως, η χρηματοοικονομική διάρθρωση του σχεδίου αναδιάρθρωσης θα είναι η ακόλουθη:

(19)

Η μετατροπή της ενίσχυσης διάσωσης ύψους 900 000 000 ITL (464 811 ευρώ) σε εισφορά κεφαλαίου θα επιτρέψει τη μείωση του προαναφερθέντος συνολικού χρέους κατά 792 000 000 ITL (409 034 ευρώ) και την εν μέρει κάλυψη, αφενός, του κόστους αγοράς της μηχανής συγκομιδής σταφυλιών και, αφετέρου, των δαπανών παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών στα πλαίσια του σχεδίου αναδιάρθρωσης.

(20)

Σε αντάλλαγμα, η Cooperativa Agricola Moderna δεσμεύτηκε να μειώσει την παραγωγική της ικανότητα στον αμπελοοινικό τομέα. Στις 31 Δεκεμβρίου 2001 η ικανότητα αυτή, λαμβανομένων υπόψη των καλλιεργούμενων ποικιλιών και των επιπέδων παραγωγής που προβλέπονται από τα κεφάλαια τα σχετικά με τα διάφορα κρασιά ΕΟΠ, ήταν 1 674,10 τόνοι. Με την προβλεπόμενη μείωση 16% σε διάστημα πέντε ετών, σύμφωνα με τις διατάξεις του σημείου 74 στοιχείο θ) των κατευθυντήριων γραμμών, η παραγωγική ικανότητα θα μειωθεί σε 1 406,20 τόνους. Αυτό το επίπεδο θα διατηρηθεί έως το 2005· το σχέδιο αναδιάρθρωσης υποβλήθηκε στις αρχές του 2001.

(21)

Οι ισολογισμοί της Cooperativa Agricola Moderna παρουσίαζαν αρνητικά καθαρά αποτελέσματα μόνο το 1996. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή είχε αμφιβολίες σχετικά με την πραγματική έκταση των χρεών και των δυσκολιών της Cooperativa Agricola Moderna την περίοδο 1995-1999.

(22)

Η Επιτροπή είχε αμφιβολίες σχετικά με τη δυνατότητα της επιχείρησης να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητά της με τη μείωση της παραγωγικής της ικανότητας κατά 16% και, ειδικότερα, σχετικά με τα στοιχεία που παρασχέθηκαν από την Ιταλία, τα οποία έδειχναν ότι η μείωση της παραγωγής θα είχε αμελητέα επίδραση στη χρηματοοικονομική ισορροπία της επιχείρησης (όπως προέκυπτε από την μόλις κατά 1-2% πτώση των πωλήσεων την περίοδο 2002-2005).

(23)

Η Επιτροπή είχε επίσης αμφιβολίες σχετικά με το προβλεπόμενο ποσό ενίσχυσης, το οποίο φαινόταν να υπερβαίνει το ελάχιστο απαραίτητο για την πραγματοποίηση της αναδιάρθρωσης. Ειδικότερα, για τον υπολογισμό των πραγματικών αναγκών, η Επιτροπή είχε επιφυλάξεις ως προς το αν οι αποσβέσεις που δεν είχαν εγγραφεί στα αποθεματικά μπορούσαν να θεωρηθούν ζημίες και εξέφραζε αμφιβολίες σχετικά με την επιλεξιμότητα, στα πλαίσια ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης, μιας ενίσχυσης για την πραγματοποίηση επενδύσεων σε εξοπλισμό για μια μη ελλειμματική παραγωγή.

(24)

Τέλος, η Επιτροπή εξέφραζε επιφυλάξεις σχετικά με τις δαπάνες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών στα πλαίσια του σχεδίου αναδιάρθρωσης, δεδομένου ότι δεν ήταν δυνατόν να αποκλειστεί η χορήγηση έμμεσης ενίσχυσης στο συνεταιρισμό που ανέλαβε την εκτέλεση αυτών των καθηκόντων.

(25)

Με επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2002 η Ιταλία έδωσε συμπληρωματικές πληροφορίες και διευκρινίσεις.

(26)

Σχετικά με τα επίμονα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Cooperativa Agricola Moderna, η Ιταλία επιβεβαίωσε ότι η εν λόγω επιχείρηση πληροί τα τέσσερα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν από την περιφέρεια και τα οποία εγκρίθηκαν στα πλαίσια της ενίσχυσης Ν 354/2000. Επισήμανε την ιδιαιτερότητα των συνεταιριστικών επιχειρήσεων, οι οποίες γενικά τείνουν να ισοσκελίζουν τους ισολογισμούς τους, ακόμη και αν βρίσκονται σε προβληματική κατάσταση, την οποία μαρτυρούν επίσης οι σημαντικές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που απορρέουν από το πολύ υψηλό επίπεδο του χρέους, παρουσιάζοντας έσοδα εκμεταλλεύσεως που να αντισταθμίζουν τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις.

(27)

Η Ιταλία διευκρίνισε ότι η επιχείρηση, για να ισοσκελίσει τους ισολογισμούς της κατά την περίοδο 1994-1999, είχε προβεί στις εξής διευθετήσεις σε ορισμένα στοιχεία των ισολογισμών της: (α) μείωση των πληρωμών για τη διάθεση αγροτεμαχίων από τα μέλη της (σε τιμές χαμηλότερες από τις αγοραίες), ζητώντας στην πράξη από τα μέλη να προβούν σε μια σημαντική χρηματοοικονομική παρέμβαση (434 εκατομμύρια ITL)· (β) εγγραφή αποσβέσεων στα αποθεματικά ίση με το 50% των ποσοστών που αντιστοιχούσαν στην πραγματική κατάσταση χρήσης των μηχανημάτων και του λοιπού εξοπλισμού. Η πρακτική αυτή οδήγησε στην έλλειψη χρηματοοικονομικών πόρων για την ανανέωση του εξοπλισμού, πράγμα που είχε αρνητικά αποτελέσματα και για τη χρηματοοικονομική διαχείριση.

(28)

Εξάλλου, οι μεγάλες ζημίες του οικονομικού έτους 1996 (182 εκατομμύρια ITL ή 13% του κύκλου εργασιών) δεν αντισταθμίστηκαν από τα έσοδα των επόμενων οικονομικών ετών. Το 1998 και το 1999 υπήρξαν απρόβλεπτες ζημίες ύψους 78 εκατομμυρίων ITL και 134 εκατομμυρίων ITL αντιστοίχως, λόγω του γεγονότος ότι τα έσοδα από την παραγωγή γεωργικών προϊόντων ήταν χαμηλότερα από αυτά που είχαν εκτιμηθεί.

(29)

Όσον αφορά την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης, παρά τη μείωση της παραγωγικής της ικανότητας, η Ιταλία τόνισε και επιβεβαίωσε ότι η δέσμευση για μείωση της αμπελουργικής παραγωγής της επιχείρησης κατά 16% εντός περιόδου πέντε ετών (με τη θέσπιση ανώτατου ορίου 1 406,20 τόνων σταφυλιών σε σχέση με τη μέγιστη δυνατή παραγωγή) δεν συνεπάγεται αντίστοιχη ποσοστιαία μείωση της αξίας της παραγωγής, δεδομένου ότι η αλλαγή του «μείγματος» της παραγωγής με προσανατολισμό προς τα σταφύλια καλύτερης ποιότητας θα επέφερε πολύ μικρότερη μείωση του εισοδήματος από τις πωλήσεις. Η Ιταλία επιβεβαίωσε τους υπολογισμούς που υποβλήθηκαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.

(30)

Σχετικά με την επιλεξιμότητα των ενισχύσεων για επενδύσεις σε μηχανήματα (στην προκειμένη περίπτωση, για τη μηχανή συγκομιδής σταφυλιών), η Ιταλία επισήμανε ότι η αγορά αυτής της μηχανής είναι απολύτως αναγκαία για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης, δεδομένου ότι η εν λόγω μηχανή θα επιτρέψει την εκμηχάνιση ορισμένων διαδικασιών καλλιέργειας και συγκομιδής, μειώνοντας τις ανθρωποώρες που απαιτούνται για τη διαχείριση των αμπελώνων, και ότι, κατά συνέπεια, θα καταστήσει δυνατή τη μείωση των δαπανών παραγωγής (κατά 185 εκατομμύρια ITL), με αποτέλεσμα το τμήμα αμπελουργικής παραγωγής της επιχείρησης να γίνει και πάλι κερδοφόρο.

(31)

Η Ιταλία υπέβαλε έναν πίνακα από τον οποίο προκύπτει ότι το πραγματικό κόστος του εξοπλισμού των αμπελώνων που βρίσκονται σε περιοχές με μεγάλη κλίση, σε σχέση με τις τιμές αναφοράς για τις οποίες καταβλήθηκε δημόσια ενίσχυση, συνεπαγόταν απώλεια εσόδων ύψους 179 363 240 ITL.

(32)

Η Ιταλία έδωσε επίσης διευκρινίσεις σχετικά με το κόστος των δραστηριοτήτων παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, στο ποσό των 120 000 000 ITL περιλαμβάνεται το κόστος της ανάλυσης της χρηματοοικονομικής κατάστασης της επιχείρησης και των περιουσιακών της στοιχείων για την περίοδο 1994-1999, η κατάρτιση του σχεδίου αναδιάρθρωσης, η σύνταξη των κατ’ εκτίμηση ισολογισμών έως το 2005, η τεχνική και διοικητική βοήθεια που ήταν αναγκαία για την υλοποίηση των παρεμβάσεων που προβλέπονταν στο σχέδιο, η παρακολούθηση των υλοποιούμενων ενεργειών και η αξιολόγηση των τυχόν διορθωτικών μέτρων. Σχετικά με τον ποσοτικό προσδιορισμό των δαπανών παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών και την καταλληλότητα του ποσού, η Ιταλία παραπέμπει στο προεδρικό διάταγμα αριθ. 645 της 10ης Οκτωβρίου 1994, το οποίο καθορίζει τις αμοιβές για τις επαγγελματικές υπηρεσίες που παρέχουν οι οικονομολόγοι.

(33)

Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

(34)

Η επίμαχη ενίσχυση εμπίπτει σ’ αυτόν τον ορισμό, δεδομένου ότι παρέχει ένα οικονομικό πλεονέκτημα σε μια συγκεκριμένη επιχείρηση, χρηματοδοτείται από δημόσιους (περιφερειακούς) πόρους και είναι πιθανόν να επηρεάσει τις συναλλαγές, λαμβανομένης υπόψη της θέσης την οποία κατέχει η Ιταλία στον αμπελοοινικό τομέα (η Ιταλία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός κρασιού στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το 1998 πραγματοποίησε το 32% της κοινοτικής παραγωγής).

(35)

Ωστόσο, στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 της Συνθήκης, ορισμένα μέτρα μπορούν, κατά παρέκκλιση, να θεωρηθούν συμβατά με την κοινή αγορά.

(36)

Στην προκειμένη περίπτωση η μόνη παρέκκλιση που μπορεί να τύχει εφαρμογής είναι εκείνη του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ), σύμφωνα με το οποίο μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με την κοινή αγορά οι ενισχύσεις που αποσκοπούν στην προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον.

(37)

Λαμβάνοντας υπόψη τη φύση της, η επίμαχη ενίσχυση, για να υπαχθεί στην ανωτέρω παρέκκλιση, πρέπει να πληροί τους όρους που καθορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές.

(38)

Οι κατευθυντήριες γραμμές ορίζουν τους ακόλουθους γενικούς όρους για την έγκριση των ενισχύσεων αναδιάρθρωσης:

(39)

Με αφετηρία τη διαπίστωση ότι δεν υπάρχει κοινοτικός ορισμός της προβληματικής επιχείρησης (σημείο 4), οι κατευθυντήριες γραμμές ορίζουν ότι, για τους σκοπούς της αξιολόγησης των ενισχύσεων διάσωσης και αναδιάρθρωσης, θεωρείται ότι μια επιχείρηση είναι προβληματική, κατά την έννοια των παρουσών κατευθυντηρίων γραμμών, εφόσον δεν είναι ικανή, με δικούς της οικονομικούς πόρους ή με τους πόρους που είναι πρόθυμοι να συνεισφέρουν οι ιδιοκτήτες/μέτοχοί της και οι πιστωτές της, να ανακόψει τη ζημιογόνο πορεία της, η οποία θα την οδηγήσει, ελλείψει εξωτερικής παρέμβασης από το κράτος, προς μια σχεδόν βέβαιη οικονομική εξαφάνιση βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα. Συνήθως, οι δυσχέρειες μιας επιχείρησης εκδηλώνονται με αύξηση των ζημιών, μείωση του κύκλου εργασιών, διόγκωση των αποθεμάτων, πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, μείωση του ακαθάριστου περιθωρίου αυτοχρηματοδότησης, αυξανόμενη δανειοληψία, αύξηση των οικονομικών επιβαρύνσεων καθώς και εξασθένιση ή εξαφάνιση της αξίας του καθαρού ενεργητικού.

(40)

Στην προκειμένη περίπτωση, τα προβλήματα της επιχείρησης διαπιστώθηκαν ήδη στα πλαίσια ενός σχεδίου ενίσχυσης διάσωσης [του Ν 354/2000, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή με την απόφαση SG (2000) D/106283] βάσει της μεθόδου αξιολόγησης που περιγράφηκε στο σημείο 14 της παρούσας απόφασης, μεθόδου η οποία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της εγκριτικής απόφασης. Η Cooperativa Agricola Moderna κρίθηκε προβληματική βάσει των ακόλουθων κριτηρίων: χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις/κύκλος εργασιών, κύκλος εργασιών/αποθέματα, κυκλοφορούν ενεργητικό-αποθέματα/παθητικό, βραχυπρόθεσμες τραπεζικές οφειλές/παθητικό.

(41)

Παρά το γεγονός ότι η ήδη εγκριθείσα ενίσχυση διάσωσης και η ενίσχυση αναδιάρθρωσης που αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης υπόκεινται σε διαφορετικές διαδικασίες αξιολόγησης και έγκρισης, επισημαίνεται ότι, στην προκειμένη περίπτωση, η διάσωση και η αναδιάρθρωση αποτελούν δύο φάσεις – μολονότι με σαφώς διαφορετικούς μηχανισμούς – μιας ενιαίας πράξης (σημείο 9 των κατευθυντήριων γραμμών). Επομένως, η Επιτροπή κρίνει ότι μπορεί να θεωρήσει δεδομένο το γεγονός ότι η επιχείρηση είναι προβληματική (στο βαθμό που κατέληξε στο πόρισμα αυτό προηγουμένως).

(42)

Εξάλλου, αυτό το συμπέρασμα επιβεβαιώνεται από τη λεπτομερή ανάλυση των πληροφοριών που παρασχέθηκαν από την Ιταλία. Η ισοσκέλιση των ισολογισμών, που είχε προκαλέσει τις αμφιβολίες της Επιτροπής, είναι ένα λογιστικό στοιχείο το οποίο, στην προκειμένη περίπτωση και εξεταζόμενο μεμονωμένα, δεν παρέχει πλήρη εικόνα της πραγματικής χρηματοοικονομικής ευρωστίας της επιχείρησης. Στην περίπτωση της Cooperativa Agricola Moderna η ισοσκέλιση των ισολογισμών ήταν τεχνητή και επιτεύχθηκε χάρη στη σημαντική απορρόφηση των ζημιών από τα μέλη, τα οποία δέχτηκαν χαμηλότερη αμοιβή για την παραχώρηση των αγροκτημάτων τους (7), αλλά και χάρη στη μη εγγραφή αποσβέσεων στα αποθεματικά, η οποία – αν και επιτρέπεται βάσει του ιταλικού δικαίου (8) – αντικατοπτρίζει την αδυναμία της επιχείρησης να χρηματοδοτήσει με τις δικές της ταμειακές ροές την κανονική διαδικασία ανανέωσης του παραγωγικού της εξοπλισμού.

(43)

Η απόδειξη των δυσκολιών που αντιμετωπίζει η επιχείρηση προκύπτει από το βραχυπρόθεσμο χρέος της και την έλλειψη ρευστότητας, σε συνδυασμό με τη μείωση του κύκλου εργασιών. Με οφειλές ύψους 1 254 832 000 ITL (648 070 ευρώ) το 2000, με πολύ μεγάλες ζημίες [- 238 951 430 ITL (123 408 ευρώ) το 2000], με δείκτη ρευστότητας 0,555 το 2000 και με μείωση του κύκλου εργασιών της, η Cooperativa Agricola Moderna φαίνεται ανίκανη να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητά της μέσω των δικών της πόρων ή των πόρων των μελών της, τα οποία άλλωστε έχουν ήδη παρέμβει επανειλημμένα (με δάνεια και με λήψη μειωμένων αμοιβών για τα αγροτεμάχια που παραχωρούν).

(44)

Η χορήγηση ενίσχυσης προϋποθέτει την εφαρμογή σχεδίου αναδιάρθρωσης, η διάρκεια του οποίου πρέπει να είναι όσο το δυνατόν περιορισμένη και το οποίο πρέπει να επιτρέπει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της επιχείρησης μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, με βάση ορισμένες ρεαλιστικές υποθέσεις όσον αφορά τους μελλοντικούς όρους λειτουργίας. Ειδικότερα, πρέπει να πραγματοποιηθεί μελέτη αγοράς. Η βελτίωση της βιωσιμότητας πρέπει να προκύπτει κατά κύριο λόγο από τη λήψη εσωτερικών μέτρων. Η αναδιάρθρωση πρέπει να συνεπάγεται την εγκατάλειψη των δραστηριοτήτων που, ακόμη και μετά την αναδιάρθρωση, παραμένουν διαρθρωτικά ζημιογόνες (σημείο 32 των κατευθυντήριων γραμμών).

(45)

Οι ιταλικές αρχές υπέβαλαν σχέδιο αναδιάρθρωσης που συνοδεύεται από μελέτη αγοράς και από την αξιολόγηση των προοπτικών της Cooperativa Agricola Moderna με και χωρίς τη δημόσια χρηματοδότηση των 900 000 000 ITL.

(46)

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης, που περιγράφεται στο σημείο 15 της παρούσας απόφασης και το οποίο καλύπτει διάστημα τριών ετών, προσδιορίζει τους λόγους στους οποίους οφείλεται η κρίση που αντιμετωπίζει η επιχείρηση και προβλέπει σειρά εσωτερικών μέτρων για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας.

(47)

Τα προβλεπόμενα μέτρα είναι τα εξής:

(48)

Η Επιτροπή είχε αμφιβολίες σχετικά με την επιλεξιμότητα μιας ενίσχυσης που αποσκοπούσε στην πραγματοποίηση επενδύσεων σε εξοπλισμό ο οποίος δεν φαινόταν απαραίτητος για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας (μηχανή συγκομιδής σταφυλιών). Ωστόσο, η διεξοδική εξέταση των πληροφοριών που παρασχέθηκαν κατέδειξε ότι η εκμηχάνιση της παραγωγής αποτελεί βασικό στοιχείο για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που διαβίβασε η Ιταλία, η αγορά της εν λόγω μηχανής συνεπάγεται ετήσια εξοικονόμηση 185 000 000 ITL όσον αφορά τη διαχείριση των αμπελώνων, από τους οποίους προέρχεται το 80% της ακαθάριστης εμπορεύσιμης παραγωγής της Cooperativa Agricola Moderna, χωρίς να επιφέρει καμία αύξηση στην παραγωγή.

(49)

Η Ιταλία δεσμεύτηκε να μειώσει κατά 16% την αμπελουργική παραγωγική ικανότητα της Cooperativa Agricola Moderna εντός περιόδου 5 ετών. Η Επιτροπή είχε αμφιβολίες ως προς τον ισχυρισμό της Ιταλίας ότι αυτή η μείωση της παραγωγής δεν θα συνεπαγόταν σημαντικές μειώσεις των εσόδων από τις πωλήσεις. Ωστόσο, η προσεκτική εξέταση των πινάκων που υποβλήθηκαν από την Ιταλία [σημεία (50) και (51) της παρούσας απόφασης] επιβεβαίωσαν την άποψη ότι ο προσανατολισμός προς ποικιλίες σταφυλιών ΕΟΠ (verdicchio superiore, verdicchio riserva, verdicchio passito), που επιτυγχάνουν καλύτερες τιμές στην αγορά, θα αυξήσει τα έσοδα, αντισταθμίζοντας σε μεγάλο βαθμό την προβλεπόμενη μείωση της παραγωγικής ικανότητας. Επομένως, η αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης δεν υπονομεύεται από την προβλεπόμενη μείωση της παραγωγικής ικανότητας.

(50)

Υπολογισμός των εσόδων από τις πωλήσεις χωρίς μείωση της ικανότητας:

(51)

Υπολογισμός των εσόδων από τις πωλήσεις με μείωση της ικανότητας:

(52)

Το σημείο 32 των κατευθυντήριων γραμμών ορίζει ότι η αναδιάρθρωση πρέπει να συνεπάγεται την εγκατάλειψη των δραστηριοτήτων που, ακόμη και μετά την αναδιάρθρωση, παραμένουν διαρθρωτικά ζημιογόνες. Στην προκειμένη περίπτωση, δεν υπάρχουν διαρθρωτικά ζημιογόνες δραστηριότητες παραγωγής, δεδομένου ότι τα προβλήματα της επιχείρησης είναι ουσιαστικά χρηματοοικονομικής φύσης και ότι, με την αγορά του εν λόγω εξοπλισμού, η Cooperativa Agricola Moderna μπορεί να αυξήσει τα περιθώρια κέρδους της από την αμπελοοινική δραστηριότητα. Επομένως, το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν έρχεται σε αντίθεση με τους όρους των κατευθυντήριων γραμμών.

(53)

Σύμφωνα με τα σημεία 35-39 των κατευθυντήριων γραμμών, πρέπει να ληφθούν μέτρα για τον περιορισμό, στο μέτρο του δυνατού, των δυσμενών συνεπειών που θα έχει η ενίσχυση για τους ανταγωνιστές (αντισταθμιστικά μέτρα), συνήθως μέσω του περιορισμού της παρουσίας της επιχείρησης στην αγορά. Ο τρόπος εφαρμογής αυτής της γενικής αρχής στο γεωργικό τομέα διευκρινίζεται στο κεφάλαιο 5 των κατευθυντήριων γραμμών. Κατ’ αρχήν, επειδή στο γεωργικό τομέα ακόμη και οι ενισχύσεις πολύ μικρού ύψους μπορούν να προκαλέσουν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, η Επιτροπή απαιτεί τη λήψη αντισταθμιστικού μέτρου από όλους τους δικαιούχους ενισχύσεων αναδιάρθρωσης, υπό μορφή μείωσης της ικανότητας. Στην περίπτωση της πρωτογενούς παραγωγής, προβλέπεται μείωση ή διακοπή της παραγωγικής ικανότητας για πέντε έτη τουλάχιστον.

(54)

Για μέτρα τα οποία έχουν στόχο ειδικά προϊόντα ή επιχειρήσεις, η μείωση της παραγωγικής ικανότητας πρέπει συνήθως να φτάνει το 16% εκείνης για την οποία έχει χορηγηθεί η ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Το ποσοστό αυτό μπορεί να μειωθεί σε 14% στις ενισχυόμενες περιοχές. Στην προκειμένη περίπτωση, η Ιταλία προέβλεψε μείωση παραγωγικής ικανότητας ίση με το 16% της παραγωγικής ικανότητας της επιχείρησης για διάστημα 5 ετών. Επομένως, ο όρος αυτός ικανοποιείται.

(55)

Σύμφωνα με το σημείο 40 των κατευθυντήριων γραμμών, το ύψος και η ένταση της ενίσχυσης πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο απαραίτητο που θα επιτρέψει την αναδιάρθρωση με βάση τους διαθέσιμους χρηματοοικονομικούς πόρους της επιχείρησης. Επομένως, οι αποδέκτες της ενίσχυσης πρέπει να συμβάλλουν σημαντικά στο σχέδιο αναδιάρθρωσης είτε με δικούς τους πόρους είτε με εξωτερική χρηματοδότηση. Για να περιορισθούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, η μορφή με την οποία χορηγείται η ενίσχυση ή το ποσό της πρέπει να είναι τέτοια ώστε να μην προκύψουν για την επιχείρηση πλεονάζοντα ρευστά διαθέσιμα, τα οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει σε επιθετικές δραστηριότητες που ενδέχεται να προξενήσουν στρεβλώσεις στην αγορά και δεν συνδέονται με τη διαδικασία αναδιάρθρωσης.

(56)

Κατά την εξέταση της τήρησης αυτής της απαίτησης των κατευθυντήριων γραμμών, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:

(57)

Συνολικά, το σχέδιο αναδιάρθρωσης θα λάβει τις εξής δημόσιες ενισχύσεις:

(58)

Ένα μέρος των 900 000 000 ITL θα καλύψει πραγματικές δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν ήδη (ζημίες λόγω κακών καιρικών συνθηκών, ζημιογόνες επενδύσεις, μη εγγραφή αποσβέσεων στα αποθεματικά), ενώ ένα άλλο μέρος θα χρησιμοποιηθεί στα πλαίσια του σχεδίου αναδιάρθρωσης (δαπάνες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών και συμβολή για την αγορά εξοπλισμού). Στην ουσία, η ενίσχυση θα περιοριστεί στην εκκαθάριση των χρεών της επιχείρησης και στη χρηματοδότηση των επενδύσεων που απαιτούνται για την αναδιάρθρωση.

(59)

Σύμφωνα με το επιχειρησιακό σχέδιο (business plan) που υποβλήθηκε από την επιχείρηση, οι ταμειακές ροές που θα προκύψουν κατά τα οικονομικά έτη μετά την αναδιάρθρωση δεν θα είναι επαρκείς για να επιτρέψουν στην επιχείρηση να προβεί σε επιθετικές ενέργειες μη συνδεόμενες άμεσα με τις επενδύσεις που προβλέπονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Επιπλέον, το μικρό μέγεθος της επιχείρησης και η μέτρια σημασία της για τον αμπελοοινικό τομέα της περιφέρειας (0,38% της παραγωγής της περιφέρειας) εγγυώνται ότι η ενίσχυση θα έχει αμελητέα επίδραση στον ανταγωνισμό.

(60)

Όσον αφορά τις δαπάνες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών, οι εξηγήσεις που παρασχέθηκαν από την Ιταλία (βλ. σημείο 32 της παρούσας απόφασης) έπεισαν την Επιτροπή για την καταλληλότητα των προβλεπόμενων ποσών και διέλυσαν τις αμφιβολίες για ενδεχόμενη χορήγηση ενίσχυσης στο συνεταιρισμό Moncaro, που ανέλαβε να παράσχει τις σχετικές υπηρεσίες.

(61)

Ως προς τη συμβολή της Cooperativa Agricola Moderna και των μελών της στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, πρέπει να επισημανθεί ότι οι επενδύσεις που προβλέπονται από το σχέδιο αναδιάρθρωσης θα χρηματοδοτηθούν κατά τουλάχιστον 50% από την ίδια την Cooperativa Agricola Moderna. Για να συγκεντρωθούν οι απαραίτητοι πόροι, τα μέλη αύξησαν το εταιρικό κεφάλαιο κατά 100 000 000 ITL το 2000 και χορήγησαν στην Cooperativa Agricola Moderna δάνειο 500 000 000 ITL. Επομένως, η σχετική απαίτηση των κατευθυντήριων γραμμών μπορεί να θεωρηθεί ότι ικανοποιείται.

(62)

Το σημείο 48 των κατευθυντήριων γραμμών προβλέπει ότι οι ενισχύσεις αναδιάρθρωσης δεν πρέπει να χορηγούνται πάνω από μία φορά. Η Ιταλία έχει επιβεβαιώσει ότι θα τηρήσει αυτή την αρχή.

(63)

Το μέτρο συνάδει με τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων.