ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ αριθ. 4/94

για το αστικό περιβάλλον συνοδευόμενη από την απάντηση της Επιτροπής

(94/C 383/01)

[Παρατηρήσεις δυνάμει του άρθρου 188Γ, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο

της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση]

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Σημεία Σελίδες

0. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...

0.1 - 0.3 2

1. ΟΙ ΔΥΣΧΕΡΕΙΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ...

1.1 - 1.4 2

2. ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ...

2.1 - 2.9 2

Η μονάδα «Αστικό Περιβάλλον» ...

2.1 - 2.5 2

Χρηματοδοτικό μέσο «LIFE» ...

2.6 - 2.9 3

3. ΠΡΟΤΥΠΑ ΣΧΕΔΙΑ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΤΠΑ ...

3.1 - 3.13 3

Τα χρηματοδοτούμενα σχέδια ...

3.1 - 3.3 3

Η επιλογή των πρωτοβουλιών ...

3.4 - 3.5 4

Ο καινοτόμος χαρακτήρας των σχεδίων ...

3.6 - 3.7 4

Στάδιο υλοποίησης των υπό εξέταση σχεδίων ...

3.8 - 3.13 4

4. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ RECITE ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΕΤΠΑ ...

4.1 - 4.8 5

Τα ευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασίας ...

4.1 - 4.3 5

Οι δυσχέρειες παρακολούθησης και αξιολόγησης ...

4.4 - 4.8 6

5. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ...

5.1 - 5.5 6

6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ...

6.1 - 6.7 7

Πίνακες 1 και 2 ...

8

Απάντηση της Επιτροπής ...

10

0. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

0.1. Η συνθήκη αναθέτει στην Κοινότητα, στα πλαίσια της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας, γενική αρμοδιότητα διατήρησης, προστασίας και βελτίωσης της ποιότητας του περιβάλλοντος, και συνεπώς εξίσου του αστικού περιβάλλοντος. Εξάλλου, τα ζητήματα που σχετίζονται με την ποιότητα ζωής στο αστικό περιβάλλον συνδέονται στενά με το σύνολο των προβλημάτων οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης και συνεπώς επηρεάζονται από την κοινοτική δράση στους τομείς αυτούς. Υπό το πνεύμα αυτό η Επιτροπή υπέβαλε, τον Ιούνιο του 1990, την Πράσινη Βίβλο για το αστικό περιβάλλον.

0.2. Το Συμβούλιο, με το ψήφισμα της 28ης Ιανουαρίου 1991 () σχετικά με την πράσινη αυτή βίβλο, υπογράμμισε την κοινοτική διάσταση μιας πολιτικής για το αστικό περιβάλλον. Αναγνώρισε ότι η επίλυση των προβλημάτων που σχετίζονται με τον τομέα αυτό αποτελεί πρωταρχικό όρο της σταθερής ανάπτυξης των πόλεων και ότι ο στενός και συνεχής συντονισμός των πολιτικών στους πολυπληθείς τομείς που επηρεάζουν το αστικό περιβάλλον αποτελεί ουσιώδες στοιχείο αποτελεσματικότητας στο θέμα αυτό. Το Συμβούλιο υπογράμμισε επίσης τη σημασία του αστικού και περιφερειακού προγραμματισμού ως πλαισίου ενσωμάτωσης των αποφάσεων για τη χρήση της γης, τις υπηρεσίες και τις υποδομές, και αναγνώρισε το σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν η ανταλλαγή εμπειριών και τα προγράμματα επίδειξης.

0.3. Σε συσχετισμό ή παράλληλα με τη διάδοση της Πράσινης Βίβλου, οι κοινοτικές δράσεις αντιμετωπίζουν όλο και περισσότερο τις ανησυχίες ως προς το αστικό περιβάλλον, διαμέσου διαφόρων πρωτοβουλιών των οποίων η εφαρμογή εξετάζεται στις παρακάτω παραγράφους.

1. ΟΙ ΔΥΣΧΕΡΕΙΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ

ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

1.1. Η δράση προστασίας του αστικού περιβάλλοντος σχετίζεται με περίπλοκους παράγοντες. Η μόλυνση του αέρος και των υδάτων, ο θόρυβος, η ποιότητα αστικής ζωής συνδέονται με την οικονομική και βιομηχανική ανάπτυξη, με τις κλιματολογικές συνθήκες και τη διαμόρφωση του εδάφους και με τις πολιτικές μεταφορών και ενέργειας. Κυρίως, η ορθή διοικητική διαχείριση σε τοπικό επίπεδο, μαζί με τη χρήση των κατάλληλων τεχνολογιών, μπορεί να διασφαλίσει τους όρους αρμονικής πολεοδόμησης και ποιοτικής ανάπτυξης για τον παρόντα και μελλοντικό πληθυσμό.

1.2. Η δημόσια αρωγή μπορεί να χρησιμεύσει στη μελέτη των προβλημάτων, στην ανάπτυξη των πληροφοριών, στην προαγωγή των ερευνών, στον πειραματισμό μεθόδων ή διαδικασιών, στη βελτίωση της κατάρτισης, αλλά δεν μπορεί από μόνη της να αλλάξει τα σχήματα συμπεριφοράς τα οποία εξαρτώνται πολύ περισσότερο από τη νομοθετική πρόοδο παρά από τη διοικητική βούληση. Εξάλλου, η δημόσια αρωγή δεν μπορεί να αποκαταστήσει όλες τις υποβαθμισμένες περιοχές, και μια από τις αρχές παρέμβασης στον τομέα του περιβάλλοντος αφορά την πρόληψη στην πηγή.

1.3. Υπό το πνεύμα αυτό, η κοινοτική δράση για την προστασία του αστικού περιβάλλοντος στοχεύει ευρέως στην ευαισθητοποίηση, στις ανταλλαγές εμπειριών, στις πρότυπες έρευνες, στην κατάρτιση μεθόδων ή υποδειγμάτων. Πρόκειται για δράση παρότρυνσης καθώς και συνοδευτική, της οποίας η αποτελεσματικότητα εξαρτάται κατά μεγάλο μέρος από τη δέσμευση και την επιμέλεια που διακατέχει τους τοπικούς εταίρους.

1.4. Η Πράσινη Βίβλος της Επιτροπής χρονολογείται από τον Ιούνιο του 1990 και, την εποχή εκείνη, είχαν ήδη αναληφθεί σποραδικά πολλές πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το αστικό περιβάλλον στα πλαίσια των διαφόρων κοινοτικών πολιτικών. Συνεπώς, καθίσταται αναγκαίο να καταβληθεί σημαντική προσπάθεια για την κατάληξη σε μια πιο ενιαία συνολική αντίληψη, στόχο δυσχερή, διότι κάθε τομεακή πολιτική έχει διαφορετικές προτεραιότητες που πρέπει να διασυνδεθούν με τις ανησυχίες για το περιβάλλον.

2. ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΟΝΤΑΙ

ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Η μονάδα « Αστικό Περιβάλλον »

2.1. Η Μονάδα « Αστικό περιβάλλον, ποιότητα του αέρα, μεταφορές, θόρυβος » της Γενικής Διεύθυνσης ΧΙ της Επιτροπής συνέταξε την Πράσινη Βίβλο και εξασφαλίζει τη γραμματεία της ομάδας εμπειρογνωμόνων που συστάθηκε κατ`εφαρμογήν του ψηφίσματος του Συμβουλίου της 28ης Ιανουαρίου 1991. Η δραστηριότητά της επικεντρώνεται ουσιαστικά στη νομοθετική ανάπτυξη ιδιαίτερα σχετικά με τη χρήση των καυσίμων, τις στρατηγικές αστικών μεταφορών, την ποιότητα του αέρα και την καταπολέμηση της ηχορύπανσης, συμπεριλαμβάνοντας την παρακολούθηση μιας τράπεζας δεδομένων για την ποιότητα του αέρα σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις.

2.2. Η μονάδα αυτή καταβάλλει επίσης προσπάθειες για να λαμβάνονται υπόψη οι ανησυχίες προστασίας του αστικού περιβάλλοντος στις δραστηριότητες που αναλαμβάνονται και ενδεχομένως χρηματοδοτούνται από άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής. Μια παρόμοια αποστολή είναι ουσιαστικής σημασίας έτσι ώστε η ειδικευμένη μονάδα να μπορέσει να υποστηρίξει τις δράσεις των υπηρεσιών αυτών και για να περιοριστούν οι κίνδυνοι παράλληλων πρωτοβουλιών που δεν έχουν συντονισμό.

2.3. Στη δραστηριότητα αυτή προστίθεται η διαχείριση μιας πίστωσης του προϋπολογισμού που ανέρχεται σε 2,5 εκατ. Ecu περίπου ετησίως, η οποία, μέχρι το 1991, αποτελούσε ξεχωριστό κονδύλιο του προϋπολογισμού (θέση Β4-3045 « Αστικό περιβάλλον ») και η οποία, από το 1992, ενσωματώθηκε στις πιστώσεις του άρθρου Β4-304 « Περιβαλλοντική νομοθεσία ». Πέρα από την χρηματοδότηση των μελετών που σχετίζονται με την νομοθετική εξέλιξη, η πίστωση αυτή θα επιτρέψει τη χρηματοδότηση προτύπων σχεδίων, ανταλλαγών εμπειριών, μελετών ή σεμιναρίων στα πλαίσια ειδικών δραστηριοτήτων σχετικά με την πολεοδομία, τις αστικές μεταφορές, την ιστορική κληρονομιά ή το φυσικό περιβάλλον των πόλεων.

2.4. Οι συμβάσεις αποτελούν αντικείμενο τυποποιημένης παρακολούθησης και οι διάφορες ενδιάμεσες και τελικές εκθέσεις υποβάλλονται σε γενικές γραμμές σωστά από τους συμβαλλομένους. Παρ`όλ`αυτά, η συνεισφορά των επιδοτούμενων δράσεων στην υλοποίηση των κοινοτικών στόχων θα έπρεπε να τύχει καλύτερης πρόβλεψης και αξιολόγησης.

2.5. Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του προϋπολογισμού σχετικά με το άρθρο Β4-304 για το 1993, ένα από τα βασικά σχέδια που χρηματοδοτήθηκαν αφορά την υποστήριξη ενός ειδικευμένου οργανισμού σε ζητήματα αστικού περιβάλλοντος που συστάθηκε τον Δεκέμβριο του 1991 και που εδρεύει στο Βερολίνο. Κατά τη διάρκεια των ετών 1992 και 1993, ο οργανισμός αυτός έλαβε 450 000 Ecu, που αντιπροσωπεύουν περίπου το ήμισυ των πόρων του για την περίοδο αυτή. Οι δραστηριότητες του οργανισμού για το 1992-1993 απετέλεσαν αντικείμενο υπεργολαβίας από μία ολλανδική εταιρεία για ποσό που ανέρχεται σε 131 000 Ecu περίπου και, για ποσό που ανέρχεται σε 61 000 Ecu, από έναν αμερικανό εμπειρογνώμονα, που επελέγησαν με απευθείας συμφωνία από τον συμβαλλόμενο αφορούν κυρίως πρωτοβουλίες κατάρτισης, σεμινάρια και μετακινήσεις, ιδιαίτερα για υπηκόους των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης και πολύ συχνά σε περιοχές των χωρών αυτών. Οι δραστηριότητες αυτές δεν συμβαδίζουν με τη διατύπωση του άρθρου Β4-304 του προϋπολογισμού « περιβαλλοντική νομοθεσία » και έχουν πολύ μικρό αντίκτυπο ως προς το στόχο προστασίας του αστικού περιβάλλοντος στην Κοινότητα.

Χρηματοδοτικό μέσο « LIFE »

2.6. Η ΓΔ ΧΙ χρηματοδοτεί επίσης παρεμφερείς δράσεις με αυτές του άρθρου Β4-304 με το χρηματοδοτικό μέσο για το περιβάλλον (Life) που δημιουργήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1973/92 του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 () και που περιλαμβάνει έναν στόχο που αφορά δράσεις σχετιζόμενες με « τη βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος στα αστικά κέντρα τόσο στο κέντρο όσο και στην περιφέρεια ». Με βάση το στόχο αυτό, υποστηρίχτηκαν δύο δράσεις το 1992 και οκτώ το 1993, ενώ η συνολική συνδρομή ανήλθε σε 5,7 εκατ. Ecu για συνολική δαπάνη 27 εκατ. Ecu περίπου (πίνακας 1).

2.7. Οι δύο δράσεις το 1992 σχετικά με τις πόλεις του Δουβλίνου και της Γένουας, επελέγησαν με βάση τις προτάσεις που είχαν υποβληθεί από τα κράτη μέλη για τα προηγούμενα χρηματοδοτικά μέσα από το Life. Για καθεμία από τις δράσεις αυτές προέκυψαν δυσκολίες σε επίπεδο ορισμού των πρωτοβουλιών, κάτι το οποίο καθυστέρησε εμφανώς την εκκίνησή τους. Το σχέδιο του Δουβλίνου αφορά την κατάρτιση ενός απογραφικού καταλόγου πληροφοριών για την αναγνώριση και τη διαχείριση των περιβαλλοντικών προβλημάτων της πόλης. Καταρχήν εγκρίθηκε κατά ένα μέρος. Μια νέα απόφαση του Οκτωβρίου 1993 ενέκρινε άλλα τμήματα, αύξησε τη συνδρομή κατά 0,3 εκατ. Ecu και παρέτεινε την περίοδο εκτέλεσης μέχρι τον Ιούνιο του 1995. Όσον αφορά τη Γένουα, το σχέδιο που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 1992 θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο του 1993 (συνδρομή 1,35 εκατ. Ecu για συνολική δαπάνη 5 εκατ. Ecu). Παρ`όλ`αυτά την εποχή εκείνη δεν είχε ακόμη αρχίσει, και οι αρχές της πόλης ετοίμαζαν τον επαναπροσδιορισμό της δράσης. Όσον αφορά την προκαταβολή του 40 %, που κατεβλήθη τον Μάρτιο του 1993, παρέμεινε αχρησιμοποίητη.

2.8. Σε αντιδιαστολή με άλλους τομείς παρέμβασης του χρηματοδοτικού μέσου Life, οι δράσεις προς εφαρμογή το 1993 για το αστικό περιβάλλον δεν απετέλεσαν αντικείμενο πρόσκλησης που να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα, για την υποβολή προτάσεων. Αντίθετα, η Επιτροπή όρισε προτεραιότητες, με τη βοήθεια μιας επιτροπής αντιπροσώπων των κρατών μελών, οι οποίες δημοσιεύτηκαν (ΕΕ αριθ. C 331 της 16ης Δεκεμβρίου 1992, σελ. 11). Οι προτεραιότητες αυτές αφορούν τη σύσταση και ανάπτυξη τρόπων ολοκληρωμένης διαχείρισης και ιδιαίτερα την ανάπτυξη πρακτικών που στοχεύουν στη μείωση της κυκλοφοριακής πίεσης στο δημόσιο αστικό χώρο, τη μικτή χρήση του χώρου και την προώθηση « καθαρότερων » δημοσίων μεταφορών.

2.9. Οι προτάσεις που σε αυτή τη βάση διαβιβάστηκαν από τα κράτη μέλη ανήλθαν σε 119, από τις οποίες εγκρίθηκαν τελικά οκτώ. Ο προσδιορισμός και η δημοσίευση σαφών προτεραιοτήτων και όρων κοινοτικής χρηματοδότησης θα είχε διευκολύνει τις εργασίες επιλογής, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με τη βοήθεια ερωτηματολογίων ανεπαρκώς συμπληρωμένων. Το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών για τα σχέδια που έχουν εγκριθεί επί του παρόντος, δεν φαίνεται να συνδέεται στενά με τις δηλωθείσες προτεραιότητες (πίνακας 1) 7 ορισμένα σχέδια σχετίζονται με την ανακαίνιση μιας συνοικίας και μια επένδυση σχετίζεται περισσότερο με την τουριστική ανάπτυξη (κατασκευή ενός αμφιθεάτρου, μιας ποτάμιας αποβάθρας και αγορά ενός σκάφους). Για τα οκτώ σχέδια που εγκρίθηκαν, οι προβλεπόμενες ημερομηνίες αποπεράτωσης των εργασιών κλιμακώνονται από τα τέλη του 1994 έως τα τέλη του 1996.

3. ΠΡΟΤΥΠΑ ΣΧΕΔΙΑ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΤΠΑ

Τα χρηματοδοτούμενα σχέδια

3.1. Σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1988 (), το ΕΤΠΑ (κεφάλαιο Β2-18 του προϋπολογισμού « μεταβατικά μέτρα και καινοτόμες ενέργειες ») μπορεί να συμβάλλει στη χρηματοδότηση σε κοινοτικό επίπεδο προτύπων σχεδίων τα οποία:

α) προωθούν την πραγματοποίηση έργων υποδομής και επενδύσεων στις επιχειρήσεις καθώς και άλλων ειδικών μέτρων που παρουσιάζουν ιδιαίτερο κοινοτικό ενδιαφέρον, ιδίως στις εσωτερικές και εξωτερικές παραμεθόριες περιφέρειες της Κοινότητας,

β) ευνοούν την ανταλλαγή εμπειριών και τη συνεργασία σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη, μεταξύ περιφερειών της Κοινότητας, καθώς και τις καινοτόμες ενέργειες.

3.2. Οι δαπάνες που πραγματοποιούνται δυνάμει του άρθρου 10, ακόμα και αν εντάσσονται στην προοπτική της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, παρουσιάζουν στενό σύνδεσμο με τα προβλήματα αστικού περιβάλλοντος, εφόσον κατά τη διάρκεια των δημοσιονομικών ετών 1990 έως 1993 χρηματοδοτήθηκε σύνολο 32 προτύπων σχεδίων για το αστικό περιβάλλον, των οποίων η περίοδος εκτέλεσης ποικίλλει από ενάμιση χρόνο έως τεσσεράμισι χρόνια, και αντιπροσωπεύουν συνολική επένδυση ύψους 204,3 εκατ. Ecu και συνδρομή 101,1 εκατ. Ecu. Η επιλογή των σχεδίων αυτών βασίζεται στα εξής κριτήρια: προγραμματισμός ή χωροταξική ανανέωση ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, καινοτόμος χαρακτήρας, δυναμικό επίδειξης, συμβολή στην περιφερειακή ανάπτυξη. Από τα 32 αυτά σχέδια το Συνέδριο εξέτασε επτά.

3.3. Τα επιχορηγηθέντα σχέδια, των οποίων ο κατάλογος παρατίθεται στον πίνακα 2, καλύπτουν τέσσερις ευρείς τομείς παρέμβασης: οικονομική ανάπτυξη σε ζώνες με κοινωνικά προβλήματα, δράσεις για το περιβάλλον που συνδέονται με οικονομικούς στόχους, αναζωογόνηση ιστορικών κέντρων, εκμετάλλευση των τεχνολογικών πλεονεκτημάτων των πόλεων. Οι δράσεις περιλαμβάνουν γενικά την αποκατάσταση κτιρίων καθώς και την ανταλλαγή εμπειριών, δραστηριότητες κατάρτισης, κέντρα μελετών ή υπηρεσιών.

Η επιλογή των πρωτοβουλιών

3.4. Η επιλογή των προτύπων σχεδίων και συνεπώς των πόλεων δικαιούχων συνδρομής πραγματοποιήθηκε με διμερείς διαδικασίες αμοιβαίας συμφωνίας, που δεν προσέλαβαν επίσημο χαρακτήρα. Οι όροι χορήγησης δημόσιας βοήθειας φαίνονται ελάχιστα διαφανείς και ο τρόπος εφαρμογής τους δεν εξασφαλίζει ότι οι εγκριθείσες πρωτοβουλίες ήταν και οι πλέον έγκυρες. Τουλάχιστον, η διαδικασία χορήγησης συνδρομής θα έπρεπε να περιλαμβάνει ένα δημόσιο διαγωνισμό απλό αλλά σαφή, έτσι ώστε να εκδηλωθούν οι εν δυνάμει πρωτοβουλίες, καθώς και την επεξεργασία ενός συνόλου κριτηρίων εκτίμησης και σύγκρισης που να επιτρέπουν την κατάταξη των πρωτοβουλιών αυτών κατά σειρά αξιολόγησης.

3.5. Μια τέτοια διαδικασία εφαρμόστηκε για τις 18 μελέτες σχετικά με τη συντήρηση ευρωπαϊκών πόλεων, μελέτες που χρηματοδοτήθηκαν από το κονδύλιο του προϋπολογισμού Β2-6023 του προϋπολογισμού του 1992 με πίστωση 1,5 εκατ. Ecu. Κατά μείζονα λόγο, η διαδικασία αυτή θα έπρεπε να εφαρμοστεί για τα πρότυπα σχέδια, των οποίων οι δαπάνες είναι κατά 60 φορές υψηλότερες.

Ο καινοτόμος χαρακτήρας των σχεδίων

3.6. Γενικά, παραμένει προς απόδειξη ο πρότυπος ή καινοτόμος χαρακτήρας των επιχορηγούμενων σχεδίων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, δράσεις ανάλογες με αυτές που χρηματοδοτούνται ως πρότυπα σχέδια βρίσκονται στα επιχειρησιακά προγράμματα των στόχων αριθ. 1 και 2, όσον αφορά για παράδειγμα τις βοήθειες στον τομέα του τουρισμού, της διαμόρφωσης χώρων, του περιβάλλοντος ή της ανακαίνισης ιστορικών κέντρων. Ακόμη και όταν το πρότυπο σχέδιο παρουσιάζει κάποια περισσότερο καινοτόμο πτυχή, η πτυχή αυτή είναι δύσκολα εφαρμόσιμη και, όπως παρατήρησε το Συνέδριο στους επιτόπιους ελέγχους του, δεν πραγματοποιείται παρά ελάχιστα ή καθόλου.

3.7. Σε ορισμένες περιπτώσεις (για παράδειγμα Μπορντώ, Κοπεγχάγη, Λονδίνο, Λυών, Ρόττερνταμ), η χρηματοδότηση δυνάμει του άρθρου 10 μάλλον επέτρεψε τη χορήγηση συνδρομής σε δήμους οι οποίοι, διαφορετικά, κατά την περίοδο εκείνη, δεν θα ήταν επιλέξιμοι για καμία από τις δράσεις του ΕΤΠΑ. Σχετικά με το σχέδιο της Fuenlabrada και Parla στην Ισπανία τα σχόλια σχετικά με τη δράση και οι πληροφορίες που συνέλεξε επιτόπου το Συνέδριο, κατέδειξαν ότι οι κοινότητες αυτές είχαν επιλεγεί από τις εθνικές αρχές διότι αποτελούσαν τις μόνες σημαντικές ενότητες στα νότια της Μαδρίτης, που δεν συμπεριλαμβάνονταν στις επιλέξιμες ζώνες του στόχου αριθ. 2.

Στάδιο υλοποίησης των

υπό εξέταση σχεδίων

3.8. Το προαναφερθέν σχέδιο της Fuenlabrada και Parla στοχεύει στη βελτίωση των περιχώρων μιας βιομηχανικής περιοχής και στη δημιουργία ενός είδους πράσινης ζώνης. Το υπό εξέταση έδαφος είναι εν μέρει γεωργικό και εν μέρει εγκαταλειμμένο και υφίσταται άτακτες αποθέσεις αποβλήτων. Στην ουσία, με μεγάλη δυσκολία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί το σχέδιο αυτό ως « αστικό ». Αρχικώς, η προβλεπόμενη περίοδος εκτέλεσης κυμαινόταν από τον Απρίλιο του 1991 έως τον Σεπτέμβριο του 1993. Στα τέλη του 1993, τα έργα δεν είχαν ακόμα αρχίσει, εξαιτίας των προβλημάτων διαθεσιμότητας γαιών και διαδικασιών απαλλοτριώσεων, ζητήματα που δεν είχαν διευθετηθεί πριν από την έγκριση του σχεδίου. Η προθεσμία αποπεράτωσης των έργων παρατάθηκε μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1994, χωρίς όμως καμία εγγύηση αποπεράτωσης κατά τη νέα αυτή προθεσμία. Στα τέλη του 1993, η προκαταβολή του 50 %, δηλαδή 2,3 εκατ. Ecu, που καταβλήθηκε από την Επιτροπή στις αρχές του 1992, παρέμενε διαθέσιμη στους λογαριασμούς της αυτόνομης περιφέρειας της Μαδρίτης.

3.9. Το σχέδιο που αφορά την πόλη της Λυών περιλαμβάνει πέντε δράσεις (κέντρο επιστημονικών και τεχνικών ανακαλύψεων, κέντρο εύρεσης εργασίας, τοπική διάρθρωση απασχόλησης, εργαστήρια καλλιτεχνών και βιοτεχνών, κοινοποίηση και διάδοση εμπειριών), οι οποίες εντάσσονται στο πλαίσιο των κλασικών δράσεων κοινωνικής ανάπτυξης των συνοικιών. Μόνο το κέντρο ανακαλύψεων, του οποίου η οικονομική και κοινωνική αξία παραμένει υποθετική, παρουσιάζει σαφώς καινοτόμο χαρακτήρα 7 οι άλλες δράσεις είναι τυπικές επιχειρησιακών προγραμμάτων του στόχου αριθ. 2 που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ (για τον οποίο η πόλη δεν είναι επιλέξιμη). Το σχέδιο, που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 1991, θα έπρεπε, σύμφωνα με τις αρχικές προβλέψεις, να αποπερατωθεί τον Δεκέμβριο του 1993. Την εποχή εκείνη, μόνο η δεύτερη και η τρίτη δράση είχαν τεθεί σε εφαρμογή, ενώ το κέντρο ανακαλύψεων που απορροφά περισσότερο από το ήμισυ της συνολικής δαπάνης των 3,9 εκατ. Ecu, χρειάστηκε να ανακαθοριστεί εξ ολοκλήρου. Στο μεταξύ, ο Δήμος της Λυών ζήτησε δύο διαδοχικές μεταθέσεις των προθεσμιών που προβλέπονταν για τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τις πληρωμές.

3.10. Για την Αθήνα, το προς υλοποίηση σχέδιο από την 1η Ιανουαρίου 1991 έως την 31η Δεκεμβρίου 1993, συνίστατο στη δημιουργία ενός κέντρου αναψυχής, αποκατάσταση υποβαθμισμένων χώρων και μετατροπή παλαιών κτιρίων σε διοικητικό κέντρο και κέντρο κατάρτισης. Τον Σεπτέμβριο του 1993, το ποσοστό εκτέλεσης του σχεδίου κυμαινόταν στο 9 % και βασικά συνίστατο σε έργα υποδομής που άρχισαν χωρίς να έχει διενεργηθεί προηγούμενη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων όπως απαιτεί η ισχύουσα εθνική νομοθεσία. Οι προοπτικές ορθής υλοποίησης της επένδυσης διακυβεύονταν, ιδίως εξαιτίας της παρουσίας ηλεκτρικών γραμμών υψηλής και μέσης τάσης, που ήταν δύσκολο να μετατοπιστούν, εξαιτίας της έλλειψης διαθέσιμου χώρου. Εξάλλου, η διασταύρωση στον παρακείμενο χώρο δύο σημαντικών σιδηροδρομικών γραμμών, αποτελεί πηγή σοβαρών προβλημάτων κυκλοφορίας και πρόσβασης. Η προκαταβολή των 2,3 εκατ. Ecu, που καταβλήθηκε από την Επιτροπή τον Απρίλιο του 1991, τηρούνταν από το δικαιούχο σε τοκοφόρο λογαριασμό.

3.11. Στη Γένουα, το σχέδιο περιλάμβανε την αναστήλωση δύο ιστορικών κτιρίων, κατεστραμμένων πριν από πολλά χρόνια, και τη δημιουργία ενός αρχαιολογικού πάρκου. Στα αρχιτεκτονικά αυτά έργα, θα έπρεπε να προστεθεί και μια περισσότερο καινοτόμος πτυχή, που αφορούσε τη δημιουργία ενός αστικού παρατηρητηρίου προοριζόμενου για την ανάπτυξη της ανταλλαγής πληροφοριών, την έρευνα και την προώθηση χωροταξικών θεμάτων. Η διάρκεια εκτέλεσης του σχεδίου, που αρχικά είχε οριστεί από την 1η Φεβρουαρίου 1992 έως την 31η Δεκεμβρίου 1993, παρατάθηκε κατά ένα έτος. Τον Δεκέμβριο του 1993, τα προβλεφθέντα κατασκευαστικά και αναστηλωτικά έργα είχαν προχωρήσει αρκετά, έστω και αν κατά ένα μεγάλο μέρος επρόκειτο απλώς για μια πρώτη φάση επένδυσης που θα ολοκληρωνόταν αργότερα. Αντίθετα, δεν προβλέφθηκε καμία σαφής προοπτική για το αστικό παρατηρητήριο.

3.12. Μια ανάλογη παρατήρηση ισχύει για τα σχέδια του Δουβλίνου, της Κοπεγχάγης και του Άαλμποργκ. Αν και το μέρος που σχετίζεται με την υποδομή και τα παραδοσιακά έργα αρχιτεκτονικής προχωρούσε χωρίς πολλές δυσκολίες, αντίθετα, οι περισσότερο καινοτόμες πτυχές βραδυπορούσαν (πολιτιστικές δράσεις, επίδειξη οικοτεχνολογικών μεθόδων, ανταλλαγές γνώσεων ή πληροφοριών).

3.13. Δεν είναι απόλυτα ικανοποιητική η χρησιμοποίηση ενός γραφείου τεχνικής βοήθειας (« Γραφείο Recite » το οποίο κυρίως διαχειρίζεται η ECOTEC) από την Επιτροπή για τις εργασίες παρακολούθησης των σχεδίων. Οι αρμοδιότητες και οι ευθύνες του ΓΤΒ δεν είναι σαφείς για τους υπεύθυνους των σχεδίων και μερικοί προτιμούν την άμεση επικοινωνία με τη ΓΔ ΧVΙ εξαιτίας των γλωσσικών δυσχερειών επικοινωνίας με το γραφείο αυτό.

4. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ RECITE ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ

ΑΠΟ ΤΟ ΕΤΠΑ

Τα ευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασίας

4.1. Το προαναφερθέν άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 αποτελεί επίσης την κανονιστική βάση της χρηματοδότησης του προγράμματος Recite (περιφέρειες και πόλεις της Ευρώπης), που ξεκίνησε από το 1991 για να συμβάλει στην σύσταση ευρωπαϊκών δικτύων συνεργασίας μεταξύ τοπικών ή περιφερειακών αρχών άνω των 50 000 κατοίκων. Κάθε δίκτυο περιλαμβάνει έναν ορισμένο αριθμό εταίρων, από τους οποίους ένας είναι επικεφαλής, και έχει στόχο την προώθηση ανταλλαγής γνώσεων και εμπειριών και γενικά, τη συνεργασία μεταξύ περιφερειών και πόλεων εταίρων.

4.2. Στα τέλη του 1993, λειτουργούσαν 36 δίκτυα, με συνολική κοινοτική χρηματοδότηση 47,8 εκατ. Ecu, που αντιστοιχεί σε δείκτη συμμετοχής που γενικά κυμαίνεται μεταξύ 50 % και 75 %, ανάλογα με το δίκτυο. Ορισμένα από τα δίκτυα αυτά (αστικό παρατηρητήριο, Environet, υποβαθμισμένες συνοικίες...) σχετίζονται στενά με πτυχές προστασίας του αστικού περιβάλλοντος.

4.3. Κατά τη σύλληψή του, το πρόγραμμα Recite αποτελεί μια σχετικά καινοτόμο προσέγγιση σε σχέση με τα προβλήματα ανάπτυξης, με την ενθάρρυνση ανταλλαγής πληροφοριών και εμπειριών καθώς και τη θέσπιση συγκεκριμένων μορφών συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερομένων πόλεων. Η βελτίωση των πληροφοριών και επαφών, η σύσταση κοινών τραπεζών δεδομένων, η επιδίωξη συμπληρωματικότητας καθώς και μια λιγότερο απομονωμένη προσέγγιση των προβλημάτων, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περισσότερο δραστήρια διαχείριση και να επιτρέψουν την ενεργητική αντιμετώπιση του θέματος με μεγαλύτερη επίγνωση της κατάστασης.

Οι δυσχέρειες παρακολούθησης και αξιολόγησης

4.4. Η σύλληψη αυτή, με τον κάπως πειραματικό της χαρακτήρα, ενέχει επίσης μια σχετική ευκαμψία κατά την εφαρμογή και συνεχείς δυνατότητες προσαρμογής. Οι εταίροι μπορούν να αλλάξουν, οι πρωτοβουλίες να αποδειχθούν λιγότερο υλοποιήσιμες και να προκαλέσουν αισθητή τροποποίηση των δραστηριοτήτων που προβλέπονταν αρχικώς. Συνεπώς, καθίσταται αναγκαία η διάθεση μιας αποτελεσματικής διάρθρωσης παρακολούθησης των υλοποιήσεων και αξιολόγησης των δράσεων, για την εξασφάλιση καλών αποτελεσμάτων.

4.5. Όμως η δραστηριότητα του δικτύου εξαρτάται στην ουσία από την επιμέλεια και τις πρωτοβουλίες του επικεφαλής. Η Επιτροπή δεν έχει την πρακτική δυνατότητα να εξακριβώσει τους όρους λειτουργίας των διαφόρων δικτύων και γι`αυτό ανέθεσε με σύμβαση, σε μία εταιρεία συμβούλων εργαζόμενη με ανταποκριτές στις διάφορες χώρες, μόνιμη αποστολή παρακολούθησης και αξιολόγησης. Για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των σχεδίων κατά την περίοδο από τον Αύγουστο του 1992 έως τον Δεκέμβριο του 1994, συνήφθη σύμβαση 840 000 Ecu μετά από προκήρυξη δημόσιου μειοδοτικού διαγωνισμού. Ήδη από τον Δεκέμβριο του 1992, μια τροποποιητική πράξη μετά από απευθείας συμφωνία, αύξησε τη δαπάνη κατά 466 000 Ecu για να αντιμετωπιστούν συμπληρωματικές παροχές, σχετικές με τη διοργάνωση μιας διάσκεψης, οι οποίες γενικά πραγματοποιούνται από μία ατελείωτη σειρά υπεργολάβων. Μια παρόμοια διαδικασία μετριάζει αισθητά το ενδιαφέρον του μειοδοτικού διαγωνισμού που διοργανώθηκε αρχικά. Σε μια άλλη περίπτωση, για μια σύμβαση με την ίδια εταιρεία σχετικά με άλλες δραστηριότητες, υπογράφηκε εκ των υστέρων τροποποιητική πράξη 902 000 Ecu, ενώ οι σχετιζόμενες με αυτήν παροχές είχαν στο μεταξύ ήδη προωθηθεί ευρέως από τον συμβαλλόμενο.

4.6. Η τεκμηρίωση των δαπανών, που υποβλήθηκε προς αιτιολόγηση της καταβολής της κοινοτικής συνδρομής, παρουσιάζει μεγάλη ποικιλομορφία. Ορισμένοι επικεφαλής σχεδίων διαβιβάζουν κατάλογο όλων των καταστάσεων εσόδων και δαπανών. Άλλοι περιορίζονται σε έναν γενικό πίνακα κατανομής μεταξύ των κυριοτέρων στηλών. Θα έπρεπε να επιδιωχθεί μεγαλύτερη ομοιογένεια στο θέμα αυτό. Οι έλεγχοι του Συνεδρίου (στη Λυών, Roskilde...) κατέδειξαν εξάλλου ότι οι μη επικεφαλής πόλεις είχαν πολύ περιορισμένη πληροφόρηση για τη διαχείριση του συνόλου του δικτύου.

4.7. Κατά το πρώτο έτος του δικτύου « Επιτροπή για τις πόλεις μέσων διαστάσεων » ένα ποσό 403 000 Ecu, δηλαδή 37 % των δαπανών, αφορούσε έξοδα ταξιδίου, συμπεριλαμβάνοντας τις μετακινήσεις για ένα σεμινάριο που διοργανώθηκε στη Γουαδελούπη.

4.8. Στη Γένουα, δεν δόθηκε συνέχεια στις δεσμεύσεις που ανέλαβαν οι αντιπρόσωποι της πόλης για τη συμμετοχή στο δίκτυο « αστικό παρατηρητήριο ». Οι υπηρεσίες της Κοινότητας δεν είχαν πληροφορηθεί για τις αναληφθείσες δεσμεύσεις, το οποίο καταδεικνύει την αναγκαιότητα περισσότερο αυστηρής παρακολούθησης για να εξασφαλιστεί η επίδραση των δικτύων στις πολιτικές των ενδιαφερομένων πόλεων.

5. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ,

ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

5.1. Αρκετά κοινοτικά προγράμματα στον τομέα της κατάρτισης, έρευνας, μεταφορών ή ενέργειας (Περιβάλλον, STEP: Επιστήμη και τεχνολογία για την προστασία του περιβάλλοντος, Joule: μη πυρηνικές πηγές ενέργειας και ορθολογική χρησιμοποίηση της ενέργειας, Drive: Πληροφορική και τηλεπικοινωνίες στις οδικές μεταφορές, Thermie: Ευρωπαϊκές τεχνολογίες διαχείρισης της ενέργειας, Euret: Τεχνολογίες του τομέα των μεταφορών, PERU: Περιφερειακός και αστικός ενεργειακός προγραμματισμός... ) περιλαμβάνουν επίσης δράσεις που σχετίζονται άμεσα με το αστικό περιβάλλον. Το Συνέδριο, κατά την εξέταση των φακέλων στην Επιτροπή, δεν εντόπισε κανένα ίχνος συντονισμού μεταξύ των προγραμμάτων αυτών που θα βοηθούσαν στην εξαγωγή συμπερασμάτων για την καλύτερη ανάπτυξη του αστικού περιβάλλοντος.

5.2. Για παράδειγμα, το πρόγραμμα Drive (κοινοτική συνεισφορά 185 εκατ. Ecu περίπου για την περίοδο 1989-1994) έχει ως κύριο στόχο την ανάπτυξη ηλεκτρονικών συστημάτων για τη συμβολή στην καλύτερη διαχείριση του οδικού δικτύου και, παράλληλα, στη μείωση του αντικτύπου των οδικών μεταφορών στο περιβάλλον. Τα σχέδια στοχεύουν στην αύξηση της ασφάλειας, στην καλύτερη απορρόφηση της αύξησης της κυκλοφορίας, στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και άλλων βλαβών, στην εξασφάλιση μιας καλύτερης διαχείρισης των μεταφορών. Εκτός από τους ενδιαφερόμενους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς για τη διαχείριση των οδικών μεταφορών και άλλων τεχνικών πτυχών, συμμετέχουν ιδιαίτερα οι μεγάλες επιχειρήσεις του τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας και ηλεκτρονικής στα χρηματοδοτούμενα σχέδια. Το πρόγραμμα αυτό σχετίζεται κυρίως με τις επιπτώσεις των αστικών μεταφορών παρά με τα αίτιά τους. Θα έπρεπε να αποτελέσει αντικείμενο καλύτερου συσχετισμού με τις πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται παράλληλα από άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής, και που στοχεύουν, για παράδειγμα, στη μείωση της οδικής κυκλοφορίας ή στις δυνατότητες εναλλακτικών μετακινήσεων αντί του αυτοκινήτου.

5.3. Κατά τον ίδιο τρόπο, το πρόγραμμα Thermie (κοινοτική συνεισφορά 710 εκατ. Ecu για την περίοδο 1990-1994) στοχεύει στην προώθηση τεχνολογιών για τον έλεγχο της ενέργειας. Αποτελεί, ιδίως στον τομέα της ορθολογικής χρήσης της ενέργειας καθώς και στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, άμεσο σύνδεσμο με τα προβλήματα προστασίας του αστικού περιβάλλοντος, με την επιδίωξη της μείωσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που οφείλεται ιδίως στα μέσα μεταφοράς ή στη θέρμανση. Για τα δέκα σχέδια που εξέτασε το Συνέδριο (κοινοτική συνεισφορά 6,4 εκατ. Ecu επί του συνολικού επιλέξιμου κόστους 17,5 εκατ. Ecu) σχετικά με τις δράσεις στον τομέα των κτιρίων, μεταφορών, γεωθερμικής ενέργειας, ενέργειας της βιομάζας και των αποβλήτων, παραμένουν πολύ περιορισμένες οι επαφές μεταξύ της διατάκτριας Γενικής Διεύθυνσης και των άλλων ενδιαφερομένων Γενικών Διευθύνσεων, όπως διαφαίνεται από την τεκμηρίωση των φακέλων, ενώ αρκετά σχέδια αφορούν αστικά κέντρα που επωφελούνται από παρεμβάσεις στα πλαίσια του ιδίου πεδίου εφαρμογής δυνάμει του χρηματοδοτικού μέσου Life (Μπολόνια) ή προτύπων αστικών σχεδίων (Κοπεγχάγη).

5.4. Στον τομέα της κατάρτισης, τα επιχειρησιακά προγράμματα του Κοινωνικού Ταμείου για τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία περιλαμβάνουν δράσεις υπέρ του αστικού περιβάλλοντος, οι οποίες όμως δεν μπορούν πάντα να ταυτιστούν σαφώς με βάση τους φακέλους. Στη Γερμανία, πρόκειται για δράσεις που διεξάγονται στα ομόσπονδα κρατίδια του Βερολίνου, της Βρέμης και της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, με προβλεπόμενες συνεισφορές 42,4 εκατ. Ecu, 2,5 εκατ. Ecu και 12,7 εκατ. Ecu αντιστοίχως. Εντούτοις, μια επιτόπια έρευνα στο Βερολίνο οδήγησε στη διαπίστωση ότι ορισμένες ενέργειες κατάρτισης δεν σχετίζονταν ειδικά με το περιβάλλον και ότι ο αριθμός των υπό κατάρτιση ατόμων ήταν πολύ χαμηλότερος από τις προβλέψεις. Στην Ιταλία, οι δράσεις στόχευαν κυρίως στον καθαρισμό των υδάτων, στην κατεργασία στερεών αστικών αποβλήτων και στην αξιοποίηση πολιτιστικών και ιστορικών πόρων. Για τις περιφέρειες της Μολίζε, Καμπανίας, Σικελίας και Απουλίας, τα μέτρα απετέλεσαν αντικείμενο χρηματοδότησης του Ταμείου που ανέρχονταν αντιστοίχως σε 2,3 εκατ. Ecu, 12,9 εκατ. Ecu, 5,3 εκατ. Ecu και 4,3 εκατ. Ecu, αλλά η εκτέλεσή τους παρουσίασε σημαντικές καθυστερήσεις και, σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις, εγκαταλείφθηκε τελείως. Στην Πορτογαλία, τα προγράμματα κατάρτισης-απασχόλησης υπέρ των ανέργων αφορούν την αποκατάσταση της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά οι χορηγηθείσες χρηματοδοτήσεις δεν μπόρεσαν να αναγνωριστούν με βάση τους φακέλους και ο επιτόπιος έλεγχος των υπηρεσιών της Επιτροπής οδήγησε στην αμφισβήτηση της ποιότητας και του ενδιαφέροντος της κατάρτισης.

5.5. Η θέση Β3-2000 του προϋπολογισμού « διαφύλαξη και αξιοποίηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς » προβλέπει πίστωση (6,8 εκατ. Ecu σε πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων το 1993 και 4,5 εκατ. Ecu σε πιστώσεις πληρωμών) που προορίζεται για την κάλυψη των κοινοτικών συνεισφορών σε δράσεις για τη διατήρηση και διαφύλαξη της ευρωπαϊκών διαστάσεων πολιτιστικής κληρονομιάς καθώς και των μνημείων και των ιστορικών τόπων. Οι διάφορες σχετικές χρηματοδοτηθείσες πρωτοβουλίες, όπως η αναστήλωση κτιρίων ή η διαρρύθμιση πάρκων ή κήπων, συνδέονται άμεσα με την προστασία του αστικού περιβάλλοντος και θυμίζουν, σε ορισμένες τους πτυχές, σχέδια που χρηματοδοτήθηκαν δυνάμει του χρηματοδοτικού μέσου Life ή του ΕΤΠΑ.

6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

6.1. Ετέθησαν σε εφαρμογή αταίριαστες πρωτοβουλίες, με στόχο την καλύτερη αναγνώριση των προβλημάτων των πόλεων και τη συνεισφορά στην εξεύρεση λύσεων. Οι πρωτοβουλίες αυτές επιτρέπουν την ανταλλαγή εμπειριών, την υποστήριξη νέων προσεγγίσεων που αναλήφθηκαν από τις τοπικές αρχές σε έναν πολυσχιδή και καινοτόμο τομέα. Όμως το σύνολο των δράσεων χαρακτηρίζεται από μια σχετική ανακρίβεια σε σχέση με τους βασικούς στόχους, βραχυπρόθεσμα όπως και περισσότερο μακροπρόθεσμα: ποιος τύπος πόλης πρέπει να προτιμηθεί, ποιο τοπικό περιβάλλον να ενθαρρυνθεί; Ποιοι όροι πρέπει να τηρηθούν έτσι ώστε η κοινοτική βοήθεια να χρησιμοποιηθεί ενσυνείδητα;

6.2. Οι χρηματοδοτηθείσες δράσεις δεν πρέπει να αποτελούν στην ουσία απάντηση σε μεμονωμένα προβλήματα, αλλά να έχουν αξία επίδειξης και προοπτικές πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος. Για το λόγο αυτό, πρέπει να εντάσσονται σε σχέδια μακροπρόθεσμου αστικού προγραμματισμού, να γενικεύσουν την προσφυγή σε νέες μεθόδους διαχείρισης της ζωής των συνοικιών, να αποτελέσουν μία αποτελεσματική εναλλακτική λύση σε προβλήματα κερδοσκοπίας επί ακινήτων, καταστροφής του αστικού ιστού ή της ακατάλληλης χρήσης των δημοσίων χώρων, ανησυχίες που θα έπρεπε να αποτελούν προϋπόθεση για τη χορήγηση κοινοτικής συνδρομής.

6.3. Οι διάφορες κοινοτικές δράσεις χαρακτηρίζονται επίσης από σημαντικά στεγανά. Η πολυμορφία τους μπορεί να αποτελέσει θετικό στοιχείο καθώς και πηγή πραγματογνωμοσύνης, αλλά απαιτεί επίσης συνολική θεώρηση η οποία συνήθως λείπει. Η δράση των διαφόρων Γενικών Διευθύνσεων υλοποιείται κατά πολύ αυτόνομο τρόπο. Συνήθως οργανώνεται μια διυπηρεσιακή διαβούλευση στα πλαίσια της διαδικασίας έγκρισης των αποφάσεων συνδρομής, αλλά αποβλέπει κυρίως στην αποφυγή επικαλύψεων κατά τη χρηματοδότηση μιας και της αυτής πρωτοβουλίας.

6.4. Η διαβούλευση αυτή είναι πολύ χαλαρή, πραγματοποιείται σε πολύ σύντομες προθεσμίες ή σε πολύ προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας για να επιτρέπει κοινό στοχασμό, την αναζήτηση μεγαλύτερης συνοχής καθώς και συμπληρωματικότητας. Μερικές φορές διαμορφώνεται μια συνολική εικόνα ή διάταξη σε επίπεδο δικαιούχων πόλεων ή μονάδων, αλλά κάτι τέτοιο δεν ισχύει πάντα και, ακόμα και στο επίπεδο αυτό, δεν εξασφαλίζεται πάντα η γνώση όλων των πτυχών των κοινοτικών δράσεων που αφορούν την ίδια ζώνη.

6.5. Η εξέταση των χρηματοδοτηθέντων σχεδίων δείχνει μεγάλη ανακρίβεια καθώς και συνοπτική προετοιμασία όσον αφορά τον ορισμό των προς εκτέλεση πράξεων. Ορισμένες αιτήσεις που υποβάλλονται για κοινοτική συνδρομή δεν αποτελούν τίποτε περισσότερο από υπόθεση εργασίας, της οποίας οι δυσκολίες υλοποίησης εκδηλώνονται αργότερα μόνο. Έτσι προκαλούνται καθυστερήσεις εφαρμογής και ορισμένες φορές σημαντικές τροποποιήσεις των δράσεων που είχαν αρχικά προβλεφθεί και για τις οποίες είχε ήδη χορηγηθεί κοινοτική συνδρομή. Προπάντων, οι αναγκαίες προσαρμογές οδηγούν συχνά στην παραίτηση από τις πιο δύσκολες πτυχές, τα πλέον καινοτόμα σχέδια, υπέρ παραδοσιακών έργων με πολύ πιο περιορισμένο ενδιαφέρον όσον αφορά την επεξεργασία ενός υποδείγματος αστικού περιβάλλοντος ή την απόκτηση γνώσεων στον τομέα αυτό.

6.6. Οι δυσχέρειες μπορούν εν μέρει να εξηγηθούν από τον πειραματικό χαρακτήρα ορισμένων πρωτοβουλιών, που απαιτεί δυνατότητες προσαρμογής από τη μία φάση των σχεδίων στην άλλη καθώς και ευελιξία προσέγγισης. Από αυτή την άποψη, οι πλέον ενδιαφέρουσες πρωτοβουλίες είναι και οι πιο δύσκολες, αυτές που επιτρέπουν την εξερεύνηση νέων τύπων παρεμβάσεων, και είναι φυσικό να αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα προβλήματα υλοποίησης. Δεν είναι ευκταίο για την Επιτροπή να προτιμά λιγότερο καινοτόμες δράσεις, για να περιορίσει τους αστάθμητους παράγοντες.

6.7. Αν και η πιο σημαντική πτυχή των προσπαθειών της Επιτροπής στον τομέα του αστικού περιβάλλοντος είναι ο καινοτόμος χαρακτήρας τους και μολονότι οι πραγματικές καινοτομίες πρέπει πάντα να προγραμματίζονται με μια σχετική ευελιξία, είναι ακόμα πιο σημαντικό οι δράσεις αυτές να συντονίζονται ουσιαστικά, τόσο σε κοινοτικό όσο και σε τοπικό επίπεδο, και η Επιτροπή να αφιερώνει επαρκείς πόρους για να εξασφαλίσει την ακριβή και συστηματική παρακολούθηση κάθε δράσης.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 8ης Δεκεμβρίου 1994.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Andrι J. MIDDELHOEK

Πρόεδρος

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΗΝΑΚΑ>

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

στις προκαταρκτικές πατατηρήσεις του ελεγκτικού συνεδρίου σχετικά με

το αστικό περιβάλλον

0. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

0.1-0.3. Το Ελεγκτικό Συνέδριο στην εισαγωγή του εντοπίζει την προέλευση της αστικής περιβαλλοντικής πολιτικής στην Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής που αναφέρεται στο αστικό περιβάλλον καθώς και στο ψήφισμα του Συμβουλίου της 28ης Ιανουαρίου 1991 (()), που υπογράμμιζε τη σημασία της.

Το αστικό περιβάλλον ενσωματώθηκε, εν συνεχεία, ως σημαντικό θέμα προς ανάπτυξη, στο πέμπτο πρόγραμμα δράσης: μία νέα στρατηγική για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη (()). Οι στόχοι, που πρέπει να επιτευχθούν για την προστασία του αστικού περιβάλλοντος καθορίστηκαν στα πλαίσια της ενσωμάτωσης του περιβάλλοντος ως αναπόσπαστου στοιχείου στους τομείς της βιομηχανίας, της ενέργειας, των μεταφορών και του τουρισμού, με ιδιαίτερη επικέντρωση στα θέματα του αέρα, των υδάτων και του θορύβου. Βασικός στόχος είναι να ενθαρρυνθεί η βέλτιστη αξιοποίηση των πόρων και να υποστηριχθούν οι αρμόδιοι εταίροι στο να εφαρμόσουν την οικεία νομοθεσία.

2. ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΟΝΤΑΙ

ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Η μονάδα « αστικό περιβάλλον »

2.4. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη της τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και ήδη έχει λάβει μέτρα ώστε όλα τα σχέδια που πρόκειται να λάβουν οικονομική υποστήριξη να πληρούν κριτήρια που θα εξασφαλίζουν συνέπεια και συνοχή απέναντι στην κοινοτική πολιτική για το αστικό περιβάλλον. Πριν από την αποδέσμευση της τελικής πληρωμής του σχεδίου διενεργείται εκ των υστέρων αξιολόγηση του έργου. Η Επιτροπή, ωστόσο, θα επανεξετάσει το πώς και πού μπορεί να βελτιωθεί αυτή η εκ των υστέρων αξιολόγηση.

2.5. Οι παρατηρήσεις του προϋπολογισμού σχετικά με το άρθρο Β4-304 για το 1993, που αφορά την ευρωπαϊκή ακαδημία αστικού περιβάλλοντος με έδρα το Βερολίνο, προσετέθησαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η συνδρομή της Επιτροπής στην ακαδημία του Βερολίνου βασίζεται στις αιτήσεις που έλαβε από την ακαδημία. Αυτές οι αιτήσεις σκιαγραφούσαν τα σχέδια που επρόκειτο να πραγματοποιηθούν. Το επίπεδο χρηματοδότησης κατά τα προηγούμενα έτη κρατήθηκε σε χαμηλά επίπεδα, όπως είχε ζητήσει η αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή.

Οι διατάξεις που διέπουν τη χορήγηση οικονομικής συνδρομής ορίζουν ότι η Επιτροπή δεν διαχειρίζεται τα εν λόγω σχέδια. Η Επιτροπή δεν μπορεί να καθορίσει την επιλογή ούτε των υπεργολάβων ούτε των εμπειρογνωμόνων, που επιλέγει ο δικαιούχος, καθόσον η επιχειρησιακή διαχείριση εξαρτάται από το δικαιούχο.

Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι οι παρατηρήσεις του προϋπολογισμού όντως προβλέπουν τον συντονισμό της πολιτικής σε συνεργασία με τρίτες ευρωπαϊκές χώρες.

Το χρηματοδοτικό μέσο Life

2.7. Η Επιτροπή κατανέμει τους πόρους στα καλύτερα μόνο σχέδια δεδομένου του μικρού ύψους των κεφαλαίων που προβλέπει ο προϋπολογισμός για σχέδια του προγράμματος Life. Στην περίπτωση που αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Επιτροπή, μετά από διαβουλεύσεις με την επιτροπή Life, αποφάσισε να χορηγήσει κονδύλιο 403 706 Ecu στο σχέδιο του Δουβλίνου το 1992. Μετά από αναθεώρηση, και μετά από σύμφωνη γνώμη της επιτροπής Life, επέλεξε να χορηγήσει ένα επιπλέον κονδύλιο 313 540 Ecu από τον προϋπολογισμό του 1993, για να διασφαλίσει ότι το σχέδιο θα μπορούσε να συνεχιστεί στο σύνολό του, όπως προέβλεπε η αρχική αίτηση.

Η Επιτροπή γνωρίζει ότι η προκαταβολή του 40 %, για το πρόγραμμα της Γένουας, παραμένει αχρησιμοποίητη. Η αιτία για την καθυστέρηση του σχεδίου οφείλεται στις ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις στη Γένουα. Η Επιτροπή ελπίζει ότι, μόλις σταθεροποιηθεί η κατάσταση, το σχέδιο ίσως να προχωρήσει. Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή έλαβε διοικητικά μέτρα για να διασφαλίσει ότι η διάρκεια του σχεδίου θα παραταθεί, προκειμένου να ληφθεί υπόψη η παρούσα κατάσταση. (Βλέπε επίσης την απάντηση στην παράγραφο 3.11.)

2.8-2.9. Ανεξαρτήτως της διαδικασίας με την οποίαν γίνεται δεκτό ένα σχέδιο Life, η Επιτροπή διασφαλίζει τη διαφάνεια δημοσιεύοντας κάθε χρόνο το είδος των δραστηριοτήτων στις οποίες αποφασίζεται να δοθεί προτεραιότητα.

Τα σχέδια όντως ανταποκρίνονται στις προτεραιότητες των προγραμμάτων που τότε είτε ήταν ενεργά, είτε βρίσκονταν στη διαδικασία έγκρισης και τα οποία είχαν τη σύμφωνη γνώμη της επιτροπής αστικού περιβάλλοντος, που απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών. Η κατάσταση αυτή ήταν μεταβατική και, την εποχή εκείνη, ο προταθείς κανονισμός του Συμβουλίου για το Life (COM(91) 28 τελικό της 31. 1. 1991) όντως προέβλεπε ότι θα μπορούσε να αναληφθεί δράση και να εκπονηθούν σχέδια επίδειξης για την ανάπλαση και προστασία των αστικών κέντρων. Μνεία περί του σχεδίου αστικού περιβάλλοντος συμπεριελήφθη στα σχέδια της Επιτροπής ενόψει της παρουσίασης του πέμπτου προγράμματος δράσης, στα πλαίσια των οριζομένων από τον τότε προταθέντα κανονισμό για το Life.

3. ΠΡΟΤΥΠΑ ΣΧΕΔΙΑ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΤΠΑ

Επιλογή πρωτοβουλιών

3.4-3.5. Είναι αλήθεια ότι δεν υπήρξε μια συνολική επίσημη διαδικασία για την επιλογή των πρότυπων σχεδίων αστικής ανάπτυξης. Όταν τα πρώτα τέτοια σχέδια ξεκίνησαν το 1990 (Λονδίνο και Μασσαλία) δεν αναμενόταν ότι τα αστικά ζητήματα θα προξενούσαν τέτοιο ενδιαφέρον σε κοινοτικό επίπεδο.

Βασιζόμενη σε προηγούμενες εμπειρίες, η Επιτροπή θα υιοθετήσει στο μέλλον μια πιο συστηματική προσέγγιση αυτού του τομέα.

Για τη συμμετοχή στις μελέτες διατήρησης των ευρωπαϊκών πόλεων (γραμμή Β2-6023 του προϋπολογισμού) και με δεδομένη την απουσία επίσημης νομικής βάσης, απαιτείτο δημοσίευση πρόσκλησης για υποβολή προτάσεων. Τέτοια πρόσκληση για υποβολή προτάσεων δεν δημοσιεύθηκε για τα πρότυπα σχέδια αστικής ανάπτυξης που στηρίζονταν στο άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88, καθόσον απαιτείται αυτά να πληρούν όλες τις σχετικές προϋποθέσεις των κανονισμών για τη μεταρρύθμιση των διαρθρωτικών ταμείων.

Ο καινοτόμος χαρακτήρας των σχεδίων

3.6-3.7. Ο καινοτόμος χαρακτήρας των πρότυπων σχεδίων αστικής ανάπτυξης έγκειται τόσο στο είδος των υποστηριζόμενων μέτρων όσο και στον τρόπο που συνδέονται τα διάφορα μέτρα μεταξύ τους ή/και στην αντίληψη περί του τρόπου υλοποίησής τους, με τη συμμετοχή δηλαδή των ενδιαφερόμενων τοπικών φορέων, τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο παρατηρεί ότι όσο πιο καινοτόμα στοιχεία περιέχει ένα σχέδιο, τόσο πιο δύσκολο είναι να υλοποιηθεί. Αυτό έγκειται στη φύση των πρότυπων δράσεων και χρειάζεται πράγματι μια πρόσθετη προσπάθεια για να βοηθηθούν στο έργο τους οι αρχές που διαχειρίζονται πιο καινοτόμα σχέδια.

Το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4254/88 επέτρεψε τη χορήγηση βοήθειας σε πόλεις ή τμήματα πόλεων που δεν είναι επιλέξιμες στα πλαίσια των στόχων αριθ. 1, 2 ή 5β των διαρθρωτικών ταμείων. Πολλά από τα σοβαρότερα αστικά προβλήματα παρουσιάζονται σε μεγάλες πόλεις, που δεν είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση από τα ταμεία. Τα σχέδια που επιλέχθηκαν στο Λονδίνο, στη Λυών και στο Ρότερνταμ, αποτελούν τυπικά παραδείγματα. Αξίζει να σημειωθεί ότι στη Γαλλία, για παράδειγμα, από τα 11 « μεγάλα αστικά σχέδια » που επέλεξε η γαλλική κυβέρνηση για ειδική βοήθεια, μόνο δύο είναι επιλέξιμα στα πλαίσια των στόχων αριθ. 1, 2 ή 5β.

Η κατάσταση είναι παρόμοια και σε άλλα κράτη μέλη.

Στάδιο υλοποίησης των υπό εξέταση σχεδίων

3.8. Μαδρίτη

Το σχέδιο για τη Μαδρίτη (Fuenlabrada και Parla) αποτελεί ένα γνήσιο αστικό σχέδιο γιατί συνδέεται με την παρακμή της αστικής οικονομίας της Μαδρίτης και το πρόγραμμα της εκ νέου ανάπτυξης είναι σημαντικό, στο πλαίσιο της οικονομικής και περιβαλλοντικής ανάπτυξης της μείζονος περιοχής της Μαδρίτης.

Το σχέδιο σημείωσε σημαντικές καθυστερήσεις που οφείλονταν σε προβλήματα σχετικά με την κτήση γης και τη χορήγηση άδειας σχεδιασμού. Η άδεια σχεδιασμού για το κέντρο δόθηκε μόλις τον Μάιο του 1994. Το αποτέλεσμα είναι οι δαπάνες μέχρι στιγμής να είναι πράγματι χαμηλές: έως τον Μάιο του 1994, για το σχέδιο είχαν δαπανηθεί 94,4 εκατομμύρια ισπανικές πεσέτες (597 000 Ecu περίπου) και είχαν αναληφθεί υποχρεώσεις για 243,3 εκατομμύρια ισπανικές πεσέτες.

3.9. Λυών

Το σχέδιο σημείωσε σημαντικές καθυστερήσεις στην αρχή, οι οποίες οφείλονταν σε διοικητικούς λόγους και στον πολύπλοκο χαρακτήρα των ρυθμίσεων για την υλοποίηση των ενεργειών, και κυρίως για τη σύσταση των αναγκαίων εταιρικών σχέσεων. Παρ`όλα αυτά επιτεύχθηκε σημαντική πρόοδος και υπολογίζεται ότι το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί μέχρι τις 30 Ιουνίου 1995 (λήξη προθεσμίας πληρωμών). Το « κέντρο των ανακαλύψεων » αναμένεται να ολοκληρωθεί σύμφωνα με το ισχύον σχέδιο.

Το « κέντρο των ανακαλύψεων » δεν είναι η μόνη καινοτόμος δράση. Καινοτόμα στοιχεία περιλαμβάνονται και στη δεύτερη δράση, το « κέντρο ευρέσεως εργασίας » το οποίο αφορά την ανάπτυξη του « μαραθώνιου ευρέσεως απασχόλησης » (δηλαδή εναλλασόμενες μορφές εκαγγελματικής κατάρτισης με μια περίοδο απασχόλησης σε βιομηχανίες). Η τρίτη δράση με τίτλο « διάρθρωση της τοπικής απασχόλησης » αφορά την καινοτόμο ιδέα μιας περιόδου επαγγελματικής κατάρτισης που ακολουθείται από πρακτική εξάσκηση σε πραγματική εργασία, η οποία οδηγεί στην αυταπασχόληση των εκπαιδευομένων, δηλαδή στην ίδρυση δικών τους επιχειρήσεων υπό την καθοδήγηση ενός πιο έμπειρου προσώπου. Το σχέδιο, συνολικά, προσπαθεί να προωθήσει τη δημιουργία εταιρικής σχέσης μεταξύ των ιδιωτικών επιχειρήσεων και των αρχών που είναι αρμόδιες για τις δράσεις στον τομέα της κατάρτισης και της απασχόλησης.

Τον Ιούνιο του 1993 ζητήθηκε για το σχέδιο παράταση έξι μηνών στις προθεσμίες, τόσο για τις αναλήψεις υποχρεώσεων όσο και για τις πληρωμές. Μια δεύτερη παράταση ζητήθηκε τον Ιούνιο του 1994 για άλλους έξι μήνες, αλλά μόνο για την προθεσμία των αναλήψεων υποχρεώσεων. Ο λόγος για τον οποίο ζητήθηκε η δεύτερη παράταση ήταν ότι οι αναλήψεις υποχρεώσεων για δύο από τις πέντε δράσεις δεν είχαν γίνει μέχρι την προθεσμία της 30ής Ιουνίου 1994. Για τη μία από τις δύο δράσεις (« εργαστήρια καλλιτεχνών και βιοτεχνών ») οι αναλήψεις υποχρεώσεων έγιναν στις 4 Ιουλίου 1994. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων για την άλλη δράση, κοινοποίηση και διάδοση εμπειριών, (με μικρό προϋπολογισμό: 345 000 γαλλικά φράγκα), θα καθορισθούν το φθινόπωρο του 1994, αλλά η χρηματοδότησή τους έχει ήδη γίνει από τους εταίρους.

3.10. Αθήνα

Το σχέδιο σημείωσε καθυστερήσεις στην αρχή, που οφείλονταν στη μακρά διαδικασία διευθέτησης των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας (12 δημόσιοι οργανισμοί μοιράζονταν το δικαίωμα χρήσης του συγκεκριμένου τεμαχίου γης).

Μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων: όσον αφορά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ένας από τους κύριους στόχους είναι η συνολική βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος στη δυτική Αθήνα. Κατά το πρώτο στάδιο του σχεδίου, ο διαχειριστικός οργανισμός εξέτασε τις περιβαλλοντικές συνθήκες της περιοχής και οι βασικές περιβαλλοντικές παράμετροι συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια ενός εργαστηρίου που έλαβε χώρα στην Αθήνα τον Απρίλιο του 1992. Όπως αναφέρθηκε στην προσωρινή έκθεση του Μαΐου 1994, η μελέτη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του συνολικού σχεδίου έχει ανατεθεί και τα αποτελέσματά της θα υποβληθούν μαζί με την τελική έκθεση.

Τα ηλεκτρικά καλώδια καταλαμβάνουν ένα τμήμα της περιοχής που δεν είναι επί του παρόντος προς αξιοποίηση και δεν αποτελεί μέρος του σχεδίου. Η ΔΕΗ, εν πάση περιπτώσει, έχει προτείνει ένα συγκεκριμένο σχέδιο μετατόπισης των καλωδίων αυτών μέσα στα δύο επόμενα έτη.

Οι σιδηροδρομικές γραμμές δεν αποτελούν μέρος του σχεδίου. Ο ΟΣΕ, όμως, σχεδιάζει να μετακινήσει τη γραμμή προς την ανατολική πλευρά έτσι ώστε να μην διασταυρώνονται οι δύο σιδηροδρομικές γραμμές. Η ύπαρξη στην περιοχή αυτού του είδους της συγκοινωνίας θεωρείται από το διαχειριστή του σχεδίου θετική γιατί θα φέρει περισσότερους επισκέπτες και θα αυξήσει τη δυνατότητα πρόσβασης.

3.11. Γένουα

Το σχέδιο αστικού παρατηρητηρίου σημείωσε σημαντικές καθυστερήσεις, που οφείλονταν στις διαδοχικές αλλαγές στη διοίκηση του δήμου (τρεις αλλαγές σε περίοδο δύο ετών). Παρ`όλα αυτά, η νέα διοίκηση ενέκρινε το σχέδιο το οποίο θα συνεχισθεί όπως προγραμματίστηκε. Τον Απρίλιο του 1994 η κατασκευή του παρατηρητηρίου ανατέθηκε σε εξωτερικό γραφείο και οι εργασίες έχουν ήδη αρχίσει.

3.12. Δουβλίνο, Κοπεγχάγη και Άαλμποργκ

Οι τελικές εκθέσεις για τα σχέδια του Δουβλίνου και του Άαλμποργκ θα υποβληθούν πριν από το τέλος του 1994 και της Κοπεγχάγης μέχρι τα τέλη του 1995. Αναμένεται να δοθεί έμφαση στα καινοτόμα στοιχεία και στις τρεις εκθέσεις.

3.13. Η παρακολούθηση των σχεδίων είναι σχεδόν αδύνατη χωρίς τη συνδρομή ενός γραφείου τεχνικής βοήθειας, στη συγκεκριμένη περίπτωση το γραφείο Ecotec/Recite, λόγω του μεγάλου αριθμού των πολύπλοκων σχεδίων και του περιορισμένου ανθρώπινου δυναμικού που διαθέτουν οι υπηρεσίες της Επιτροπής για το έργο αυτό.

Οι αρμοδιότητες του γραφείου Recite διευκρινίστηκαν σταδιακά καλύτερα. Η κατάσταση τώρα έχει ξεκαθαρίσει για όλους τους υπεύθυνους των σχεδίων. Δημοσιεύτηκε και διανεμήθηκε οδηγός διαχείρισης. Ρόλος του γραφείου Recite είναι η παρακολούθηση/αξιολόγηση και η παροχή τεχνικής βοήθειας. Η Επιτροπή αποφασίζει για όλες τις συμβατικές υποχρεώσεις.

4. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ RECITE

ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΤΠΑ

Οι δυσχέρειες παρακολούθησης και αξιολόγησης

4.4. Η δημιουργία του γραφείου Recite, ως οργάνου παρακολούθησης, αξιολόγησης και τεχνικής βοήθειας, αποτέλεσε μία πρώτη προσπάθεια απόκτησης μιας αποτελεσματικής διάρθρωσης για την υλοποίηση των δικτύων Recite και των πρότυπων σχεδίων αστικής ανάπτυξης. Με αφετηρία αυτήν την πρώτη εμπειρία υπάρχει τώρα η σκέψη να συσταθούν και άλλοι φορείς με αποτελεσματική διάρθρωση για την παρακολούθηση και αξιολόγηση των σχεδίων που θα εκτελεστούν μεταξύ του 1994 και 1999.

4.5. Η αρχική σύμβαση με την Ecotec προέβλεπε ήδη τη συνεργασία της εταιρείας για την προετοιμασία μιας διεθνούς διάσκεψης για τη διαπεριφερειακή συνεργασία. Η συμμετοχή αυτή αποδείχθηκε μεγαλύτερης κλίμακας από ό,τι αρχικά προβλεπόταν και η πρόσθετη χρηματοδότηση επισημοποιήθηκε με την τροποποίηση της σύμβασης που αναπέμφθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Δεν υπήρξε έτσι λόγος να προκηρυχθεί δημόσιος μειοδοτικός διαγωνισμός για τη διεξαγωγή της διάσκεψης.

Στην άλλη περίπτωση, που αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο, η πρόταση για ανάληψη υποχρεώσεων από την παραγγελιοδόχο υπηρεσία και αφορούσε την τροποποίηση της υπάρχουσας σύμβασης, είχε ως αποτέλεσμα ο δημοσιονομικός ελεγκτής να αρνηθεί τη χορήγηση έγκρισης. Εντούτοις, η Επιτροπή αποφάσισε να αγνοήσει την άρνηση χορήγησης έγκρισης, στο μέτρο που η άρνηση αυτή ήταν αποτέλεσμα εσωτερικών προβλημάτων των υπηρεσιών της Επιτροπής, για τα οποία ο συμβαλλόμενος δεν μπορούσε να λογισθεί ως υπεύθυνος.

4.6. Οι εν λόγω διαφορές αντανακλούν τα συστήματα λειτουργίας των διαφόρων ενδιαφερόμενων τοπικών ή περιφερειακών αρχών. Η Επιτροπή, με την υποστήριξη του γραφείου Recite, κατάρτισε οδηγό για τους υπεύθυνους των σχεδίων, που περιελάμβανε οδηγίες για την παρουσίαση των οικονομικών στοιχείων από τα δίκτυα και τα προτύπα σχέδια. Το γραφείο Recite, σε ότι αφορά την ανακοίνωση των πληροφοριών, δημοσιεύει ενημερωτικό περιοδικό και δελτίο που διανέμεται σε όλους τους εταίρους των δικτύων. Αυτές οι εκδόσεις ενημερώνουν σχετικά με την πρόοδο και τα αποτελέσματα όλων των πρότυπων σχεδίων και των δικτύων που συγχρηματοδοτούνται σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού ΕΤΠΑ.

4.7. Το δίκτυο « επιτροπή των πόλεων » υποστήριξε ένα μονοετές πρόγραμμα ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ 40 πόλεων σε 11 κράτη μέλη σε τέσσερις τομείς κοινού ενδιαφέροντος: την ολοκλήρωση στις αστικές περιοχές, τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τις τεχνολογικές εξελίξεις στην υπηρεσία των πόλεων και την αστική ανανέωση. Δεδομένης της φύσης του σχεδίου και του μεγάλου αριθμού των εταίρων, φυσικό είναι οι δαπάνες να είναι της τάξης που αναφέρει η έκθεση.

4.8. Η Επιτροπή δεν εμπλέκεται στην καθημερινή παρακολούθηση όλων των συμμετεχόντων στα δίκτυα Recite. Αυτό είναι αρμοδιότητα του επικεφαλής, και εν προκειμένω, της πόλης της Βαρκελόνης που είναι επικεφαλής του ευρωπαϊκού αστικού παρατηρητηρίου (EUO), και η οποία έχει έρθει σε επαφή με τη Γένουα για να αποσαφηνίσουν επακριβώς το καθεστώς συμμετοχής τους σε αυτό το δίκτυο.

5. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ

5.2. Η έκθεση αναφέρει ότι στο πρόγραμμα Drive συμμετέχουν κυρίως οι μεγάλες βιομηχανίες αυτοκινήτων και ηλεκτρονικών. Ωστόσο, από 495 μεγάλες και μικρές βιομηχανίες, δημόσιους φορείς και ερευνητικά ιδρύματα, που συμμετέχουν στα προγράμματα του Drive, μόνο 116, δηλαδή το 23 %, είναι μεγάλες βιομηχανίες, για συνολικό ποσό 41 εκατομμυρίων Ecu, δηλαδή το 38 % της χρηματοδότησης του προγράμματος.

Επίσης, πρέπει να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα δεν αναφέρεται μόνο στις συνέπειες των αστικών μεταφορών αλλά και στις αιτίες τους. Επίσης εξετάζονται οι πιθανότητες μείωσης της οδικής κυκλοφορίας όπως και εναλλακτικές λύσεις για τα ΙΧ αυτοκίνητα. Πράγματι, ο έλεγχος της αστικής κυκλοφορίας, οι δημόσιες μεταφορές και η διαχείριση της μεταφορικής ζήτησης, αποτελούν στοιχεία μελετών που αναφέρονται στην πόλη και οι οποίες σχεδιάστηκαν από τις ίδιες τις αρχές ενσωματώνοντας λύσεις τηλεματικής στο συνολικό σχεδιασμό των συγκοινωνιών. Η τηλεματική στις δημόσιες μεταφορές και η διαχείριση της ζήτησης περιλαμβάνουν δύο από τους επτά τομείς του προγράμματος τηλεματικής των μεταφορών.

Όσον αφορά τη συνεργασία μέσα στα πλαίσια της Επιτροπής, αυτό το πρόγραμμα συνεισφέρει θετικά στην καθιέρωση των κοινών πολιτικών για τις μεταφορές και το περιβάλλον. Ένα επίκαιρο παράδειγμα συντονισμού αποτελεί και το δίκτυο πόλεων Polis, το οποίο περιλαμβάνει 40 πόλεις και το οποίο ιδρύθηκε με τη ενεργό υποστήριξη του περιφερειακού ταμείου. Οι πόλεις που περιλαμβάνονται στο δίκτυο Polis προώθησαν εκείνα τα τμήματα του προγράμματος Thermie, που είχαν επιτυχία, συμβάλλοντας έτσι στη συμπληρωματικότητα των δύο προγραμμάτων. Αυτές οι προσπάθειες συντονισμού θα αυξηθούν περαιτέρω μέσω του τετάρτου προγράμματος πλαισίου.

5.3. Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η εντεταλμένη Γενική Διεύθυνση είναι καθ`όλα ενήμερη για τις πολιτικές στον τομέα του περιβάλλοντος, όπως αυτές έχουν θεσπιστεί από τις άλλες αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής. Σκόπιμο είναι να υπογραμμισθεί ότι μέσα στην ίδια την οργάνωση της Γενικής Διεύθυνσης η αρμόδια υπηρεσία διασφαλίζει μια σταθερή σύνδεση και, για παράδειγμα, διασφαλίζει μέσω τακτικών επαφών την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής πολιτικής ως στοιχείου στην ανάπτυξη των ενεργειακών τεχνολογιών. Εξάλλου, το πρόγραμμα Thermie, που η Επιτροπή το θεωρεί σαν ένα απο τα κύρια εργαλεία για την πραγματοποίηση του κοινοτικού στόχου που αφορά τη σταθεροποίηση των εκπομπών CO2 το έτος 2000, αποτέλεσε αντικείμενο στενής συνεργασίας των ενδιαφερόμενων υπηρεσιών αναφορικά με τη δημοσίευση των ετήσιων προσκλήσεων εκδήλωσης ενδιαφέροντος, βάσει των οποίων η ευρωπαϊκή βιομηχανία διατυπώνει τις προτάσεις σχεδίων της σχετικά με την εκπομπή ρύπων. Ειδικότερα στον τομέα του αστικού περιβάλλοντος, το πρόγραμμα Thermie δημοσίευσε προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος για προγράμματα που στόχευαν στους τομείς των κτιρίων και των μεταφορών. Όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε στην περιγραφή των σχεδίων, η περιβαλλοντική διάσταση είναι πολύ σημαντική.

Επίσης πρέπει να αναφέρουμε ότι οι ενδιαφερόμενες Γενικές Διευθύνσεις διοργανώνουν από κοινού εκδηλώσεις που αφορούν την ενέργεια και το περιβάλλον, όπως για παράδειγμα το σεμινάριο για τα βιοκαύσιμα που έγινε στην Τουρ τον Ιούνιο του 1994, η εβδομάδα εργασίας τον Οκτώβριο του 1994 στις Βρυξέλλες για τις δημόσιες μεταφορές και τα λεωφορεία, καθώς και το περίπτερο « ενέργεια - περιβάλλον » στην έκθεση Thermie του Βερολίνου τον Σεπτέμβριο του 1994.

Ωστόσο, η Επιτροπή, έχοντας επίγνωση της αυξανόμενης σημασίας της περιβαλλοντικής διάστασης, θα λάβει όλα τα δέοντα μέτρα, για να εντείνει τις επαφές και τη συνεργασία μεταξύ των ΓΔ που ενδιαφέρονται για τα προβλήματα και τις πολιτικές που σχετίζονται με το αστικό περιβάλλον.

5.4. Τα ζητήματα που θέτει το Ελεγκτικό Συνέδριο σε αυτήν την παράγραφο, εξετάζονται επί του παρόντος από την αρμόδια Γενική Διεύθυνση.

Ειδικότερα, οι παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που αφορούν το Βερολίνο, θα εξεταστούν με τις ενδιαφερόμενες αρχές στα πλαίσια αποστολής επιτόπιου ελέγχου.

5.5. Οι συνεισφορές, που χορηγούνται από την Επιτροπή για την πολιτιστική δράση, από τη θέση Β3-2000 του προϋπολογισμού « Διαφύλαξη και αξιοποίηση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς », χαρακτηρίζονται από την πολιτιστική τους διάσταση. Πράγματι, στόχος αυτής της δράσης είναι η ανάδειξη υποδειγματικών σχεδίων στο πεδίο της διατήρησης της κληρονομιάς και η ενθάρρυνση της ανταλλαγής εμπειριών πάνω στις κατάλληλες μεθόδους και τεχνικές αναστήλωσης ορισμένων τύπων μνημείων.

Κάτω από αυτήν την οπτική, οργανώνεται κάθε έτος δράση πιλοτικών σχεδίων γύρω από ένα διαφορετικό θέμα. Η επιλογή των σχεδίων που βραβεύονται βασίζεται στη γνώμη μιας επιτροπής ειδικών. Τα θέματα κάθε έτος επιλέγονται σε συνάρτηση με τα ειδικά προβλήματα διατήρησης της κτιριακής κληρονομιάς και θα ήταν ατυχές να καθιερωθεί μια αυθαίρετη διάκριση μεταξύ μνημείων που βρίσκονται σε αστικές, σε αστικοποιημένες ή σε αγροτικές ζώνες. Οι πιο πολλές από τις δράσεις, που αναφέρονται στην έκθεση, προκρίνουν την έρευνα για νεωτεριστικές λύσεις. Πρόκειται για μια διαφορετική κατεύθυνση από εκείνη της διατήρησης - αναστήλωσης της κληρονομιάς, όπου, αντιθέτως, η διατήρηση των μεθόδων και η παραδοσιακή τεχνογνωσία είναι πρώτης σπουδαιότητας. Επίσης, λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η δράση των πιλοτικών σχεδίων είναι συμπληρωματική αλλά διαφορετική από αυτή που αναπτύσσεται για το αστικό περιβάλλον. Εξάλλου, οι στόχοι και οι διαδικασίες αυτής της δράσης είναι πολύ διαφορετικοί από αυτούς που θεμελιώνουν την προαναφερθείσα δράση για το αστικό περιβάλλον, αφού προσβλέπουν πάνω από όλα την ενδυνάμωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και των επαγγελματιών, κυρίως όσον αφορά την ανταλλαγή εμπειριών και τεχνογνωσίας στον τομέα της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η Επιτροπή (ΓΔ Χ) θα καταβάλει εξάλλου κάθε προσπάθεια για να λάβει υπόψη της ή να περιλάβει την διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς σε όλα τα κοινοτικά προγράμματα ή πολιτικές και κυρίως σε αυτά που αναπτύσσονται για το αστικό περιβάλλον, σύμφωνα με το άρθρο 128 παράγραφος 4 της συνθήκης της Ένωσης.

Αξίζει, τέλος, να υπενθυμίσουμε ότι, κατόπιν αιτήσεως του Συμβουλίου και έπειτα από την έναρξη ισχύος του άρθρου 128 της νέας συνθήκης, η Επιτροπή θα παρουσιάσει πριν από το τέλος του χρόνου, μια ανακοίνωση για την πολιτιστική κληρονομιά, με στόχο να προτείνει ένα συνεκτικό πρόγραμμα για την πολιτιστική κληρονομιά. Η παρούσα δράση των πιλοτικών προγραμμάτων για τη διατήρηση της κτιριακής κληρονομιάς θα αναθεωρηθεί μέσα σ`αυτό το πλαίσιο και θα προσαρμοσθεί έτσι ώστε να συμπεριλάβει τις ιδιαίτερες ανάγκες της κτιριακής κληρονομιάς.

6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

6.1-6.2. Η Επιτροπή συμφωνεί με το γενικό ισχυρισμό του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι η διαχείριση του αστικού περιβάλλοντος αποτελεί ένα καινοτόμο αλλά και πολύπλοκο ζήτημα. Παρ`όλα αυτά, δεν συμμερίζεται την άποψη του Συνεδρίου ότι οι προς επίτευξη βασικοί στόχοι-βραχυπρόθεσμοι ή μακροπρόθεσμοι-είναι αόριστοι.

Η Επιτροπή, κατά την ετήσια εκτέλεση του προϋπολογισμού, παρουσιάζει στην αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή, λεπτομέρειες όχι μόνον για τους προς επίτευξη βραχυπρόθεσμους στόχους αλλά και για το πώς αυτοί θα επιτευχθούν. Μακροπρόθεσμα, το πέμπτο κοινοτικό πρόγραμμα δράσης περιγράφει σαφώς τους στόχους που πρέπει να επιτευχθούν για μια περίοδο οκτώ ετών, περιγράφοντας τα μέσα που πρέπει να χρησιμοποιηθούν και υποδεικνύοντας τους οικονομικούς και κοινωνικούς παράγοντες (π.χ. τοπικές αρχές και επιχειρήσεις) που καλούνται σε συνεργασία και σύμπραξη για την προστασία του περιβάλλοντος. Οι δραστηριότητες που θα υποστηριχθούν έχουν ως προϋπόθεση το να είναι σχέδια επίδειξης με πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα ή σχέδια απαραίτητα για χάραξη πολιτικών.

6.3 και 6.7. Η Επιτροπή ευαισθητοποιείται στο σιωπηρό αίτημα του Ελεγκτικού Συνεδρίου για βελτίωση του συντονισμού των σχεδίων που εμφανίζονται ως αυτόνομα. Έχει αποδεχθεί την ανάγκη να δοθεί περισσότερη προσοχή σε κοινοτικό επίπεδο στα προβλήματα των πόλεων και να υπάρξει συμβολή για την υλοποίηση μιας αστικής πολιτικής, η οποία θα αναπτυχθεί σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με σεβασμό των αρχών της επικουρικότητας.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να προσπαθεί να διασφαλίζει τη βελτίωση της συνοχής των δράσεων που αποβλέπουν στην επίλυση των προβλημάτων των αστικών περιοχών.

Αναφορικά με τον εσωτερικό της συντονισμό, η Επιτροπή αντιλαμβάνεται ότι απαιτείται προσοχή σε μερικές αδυναμίες, κυρίως στο επίπεδο των διαδικασιών, όπου, ορισμένες φορές, οι εσωτερικές διαβουλεύσεις πραγματοποιούνται εξαιρετικά καθυστερημένα. Θα επεσήμαινε, παρ`όλα αυτά, ότι, αν λάβουμε υπόψη την ποικίλη φύση των δράσεων που αναλαμβάνονται, καθώς και το γεγονός ότι πολλοί διαφορετικοί επιστημονικοί και κοινωνικοί τομείς εμπλέκονται στην αντιμετώπιση της πολυπλοκότητας των σύγχρονων πόλεων, τότε, και ο συντονισμός είναι αναγκαστικά πιο δύσκολος από ό,τι σε άλλους τομείς. Πράγματι, διάφορα προβλήματα στη διαχείριση των προγραμμάτων ανακύπτουν από διάφορους τεχνικούς περιορισμούς.

Η Επιτροπή, επί του παρόντος, συντονίζει τα προγράμματα και τα σχέδια για την προστασία και τη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος μέσω επίσημων διαρθρώσεων, όπως οι συντονιστικές συσκέψεις, σε επίπεδο μονάδας αλλά και τμήματος (π.χ. η καθιέρωση στις Γενικές Διευθύνσεις αρμοδίων για θέματα συντονισμού/περιβάλλοντος). Κάποια πρόοδος σημειώθηκε προς την κατεύθυνση μιας πιο συντονισμένης δράσης των εμπλεκομένων υπηρεσιών και η Επιτροπή θα αναλάβει μέτρα για να ενθαρρύνει την απαραίτητη περαιτέρω εξέλιξη στον τομέα αυτό.

Όσον αφορά τον εσωτερικό συντονισμό της ΓΔ XVII, αυτός θα ενδυναμωθεί μέσω της εσωτερικής αναδιοργάνωσης που έγινε την 1η Ιουνίου 1994. Στο νέο οργανόγραμμα κάνει την εμφάνισή της μια καινούργια μονάδα, η Α5, μέσα στην οποία δημιουργήθηκε ένας καινούργιος τομέας « αξιολόγηση των ενεργειακών προγραμμάτων ». Ένα από τα καθήκοντα αυτού του τομέα θα είναι η υποβολή προτάσεων για τη βελτίωση του συντονισμού των διαφόρων προγραμμάτων της Γενικής Διεύθυνσης.

6.4 και 6.7. Η Επιτροπή, εκτός από τη δημοσίευση της Πράσινης Βίβλου για το αστικό περιβάλλον (()) τον Ιούνιο του 1990 και του πέμπτου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη, εξέδωσε τον Δεκέμβριο του 1992 μια σύνοψη των « κοινοτικών δραστηριοτήτων για τα αστικά θέματα », η οποία ενημερώθηκε εκ νέου τον Ιούλιο του 1994. Παράλληλα με αυτές τις εξελίξεις η Επιτροπή εξέδωσε μια ανακοίνωση [COM (93) 645 τελικό της 14ης Φεβρουαρίου 1994] για την ενέργεια και την οικονομική και κοινωνική συνοχή, η οποία κυρίως αναφερόταν στις αστικές πτυχές της ενεργειακής χρήσης. Αυτές οι προσπάθειες, που συμπληρώθηκαν από το έργο της ομάδας αστικού περιβάλλοντος για το σχέδιο βιώσιμων πόλεων για την περίοδο 1993 - 1995, δείχνουν ότι η κοινοτική άποψη για το αστικό περιβάλλον αναθεωρείται και εκσυγχρονίζεται σε τακτική βάση. Αυτές οι αναθεωρήσεις, όπως και η διάδοσή τους, διασφαλίζουν τη συνοχή της Κοινοτικής πολιτικής για το αστικό περιβάλλον και των δράσεών της με τις πολυάριθμες πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Παρ`όλα αυτά, λαμβάνοντας υπόψη την πλειάδα των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνονται, καθεμιά από τις οποίες επικεντρώνεται σε μια ιδιαίτερη πτυχή των προβλημάτων, που σχετίζονται με το αστικό περιβάλλον, είναι φυσικό το Ελεγκτικό Συνέδριο να δηλώνει ότι μια μεγαλύτερη διασταύρωση πληροφοριών μπορεί να ωφελήσει αυτά τα σχέδια.

6.5-6.6. Η Επιτροπή λαμβάνει υπό σημείωση το συμπέρασμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τις βελτιώσεις στον καθορισμό και στην περιγραφή των σχεδίων και θα φροντίσει ώστε τα μελλοντικά σχέδια να καθορίζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια. Παρ`όλα αυτά, η εμπειρία δείχνει ότι όταν έχουμε να κάνουμε με καινοτόμα σχέδια και σχέδια επίδειξης, τότε είναι απαραίτητο να γίνουν σημαντικές τροποποιήσεις στα σχέδια, πράγμα που είναι μέρος της διαδικασίας εκμάθησης. Η Επιτροπή τονίζει ότι η ελαστικότητά της στην παρακολούθηση της προόδου των σχεδίων δεν θα έπρεπε να εκληφθεί ως στοιχείο ασάφειας στον προσδιορισμό των σχεδίων.

() ΕΕ αριθ. C 33 της 8. 2. 1991, σ. 4.

() ΕΕ αριθ. L 206 της 22. 7. 1992, σ. 1.

() ΕΕ αριθ. L 374 της 31. 12. 1988, σ. 15.

() ΕΕ αριθ. C 33 της 8. 2. 1991.

() ΕΕ αριθ. C 138 της 17. 5. 1993.

() COM(90) 218 τελικό της 27ης Ιουνίου 1990.